Gransking


19  Uppskot til rķkislógartilmęli um "lov om videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter"

 

A. Upprunauppskot
B. Skjųl til uppskotiš
C. 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. 3. višgerš

Įr 1998, 4. november, legši Helena Dam į Neystabų, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

rķkislógartilmęli um "lov om videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter"

Męlt veršur rķkismyndugleikunum til at seta ķ gildi fyri Fųroyar hjįlagda uppskot til kongliga fyriskipan um at seta ķ gildi fyri Fųroyar "lov om videnskabsetisk komiteesystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter".

Višmerkingar

Ķ 1986 setti Lęknafelag Fųroya į stovn eina vķsindasišsemisnevnd. Landsstżriš hevur ķ hesa nevnd valt 3 limir og 3 tiltakslimir og lęknafelagiš hevur valt 3 limir. Nevndararbeišiš er ólųnt, ein skrivari veršur tó tķmalųntur av Lęknafelag Fųroya.

Nevndin hevur virkaš til ķ dag og hevur hildiš uml. 10 fundir um įriš. Nevndin arbeišir ķ lųtuni eftir "Helsinki deklaratiónini II", men trupulleikar hava stašist av, at ongar leišbeinandi reglur eru višvķkjandi arbeišinum hjį nevndini. Nevndin hevur ikki somu heimildir, sum tęr donsku nevndirnar hava, til at meta um biomedisinskar granskingarverkętlanir og at seta hesar ķ verk, og lżst er ikki, hvųrjar granskingarverkętlanir kunnu verša gjųrdar og hvųrjar ikki kunnu verša gjųrdar. Trupult er eisini hjį nevndini at virka, uttan at hava eina hęgri nevnd at rįšfųra seg viš.

Viš hjįlagda uppskoti verša omanfyri nevndu trupulleikar loystir, tį iš lógin regulerar virksemiš hjį fųroysku vķsindasišsemisnevndini. Fyrimunurin viš hesari skipan er eisini, at fųroyska nevndin veršur tengd at "Den centrale videnskabsetiske komité" (hųvušs vķsindasišsemisnevndin), sum er hęgsti myndugleikin hjį ųkisnevndunum ķ Danmark. Soleišis kunnu fųroyingar fįa neyšuga vegleišing frį hęgstu nevndini, samstundis sum skipanin ikki veršur so dżr hjį fųroyingum at umsita.

Endamįliš viš lógini er at įseta nęrri karmar fyri tķ vķsindaetisku metingini av biomedisinskum granskingarverkętlanum.

Ķ Danmark er skipanin uppbygd viš einum įvķsum tali av ųkis vķsindasišsemisnevndum og einari hųvušs vķsindasišsemisnevnd, sum samskipar arbeišiš hjį ųkis nevndunum.

Fųroyska ųkis vķsindasišsemisnevndin skal sambęrt uppskotinum virka ķ donsku skipanini sum ein ųkis nevnd undir hųvušs vķsindasišsemisnevndini . Ķ fųroysku nevndini skulu taš verša 7 limir. 4 limir verša valdir av landsstżrismanninum og 3 limir verša valdir av Fųroya Lęknafelag. 2 av limunum ķ nevndini verša valdir at sita ķ hųvušs vķsindasišsemisnevndini.

Uppgįvan hjį fųroysku vķsindasišsemisnevndini veršur sambęrt uppskotinum, at gera eina etiska meting av teimum ķ grein 6 nevndu granskingarverkętlanum, sum ętlanin er at seta ķ verk ķ Fųroyum og eisini eina heilsufakliga meting av hjįįrinum, sum granskingarverkętlanin kann hava į royndarpersónarnar. Um nevndin metir granskingarverkętlanina verša rįšiliga, gevur nevndin loyvi til, at royndin kann setast ķ verk. Nevndin hevur sķšani eftirlit viš, at royndin veršur gjųrd ķ samsvar viš givna loyviš.

Hųvušs vķsindasišsemisnevndin ķ Danmark samskipar arbeišiš ķmillum ųkis nevndirnar ķ Danmark og ķ Fųroyum, fylgir viš ķ granskingarmenningini, višgerš įvķsar granskingarverkętlanir sambęrt lógini, vegleišir ųkis nevndirnar, įsetir leišbeinandi reglur fyri ųkis nevndirnar og virkar sum kęrumyndugleiki ķ mun til ųkis nevndirnar.

Av tķ at mįlsųkiš ikki er yvirtikiš, er heimild fyri at seta lógina ķ gildi fyri Fųroyar viš kongligari fyriskipan.

Mett veršur, at fķggjarligi kostnašurin av uppskotinum veršur uml. 50.000 kr. um įriš. Vęntandi fara teir 7 limirnir ķ nevndini at hava uml. 10 fundir um įriš. Til hesar fundirnar rindar landsstżrismašurin limunum ķ nevndini fundarpening og feršaśtreišslur eftir vanligum reglum, galdandi fyri tęnastumenn. Mųguleiki er eisini fyri ķ kongligu fyriskipanini, at landsstżrismašurin įsetur reglar um, at limirnir, umframt hetta, kunnu fįa dag- og tķmapening eftir vanligum reglum, galdandi fyri tęnastumenn og endurgjald fyri mista arbeišsinntųku, og at formašurin, nęstformašurin og skrivarin kunnu fįa višbót/lųn fyri sķtt arbeiši. Harumframt kunnu standast śtreišslur av, at teir 2 fųroysku limirnir ķ hųvušs vķsindasišsemisnevndini skulu hava feršaśtreišslur til Danmarkar endurgoldnar ķ samband viš fundir ķ hųvušs vķsindasišsemisnevndini.

Fyri fķggjarįriš 1999 verša śtreišslurnar til fųroysku vķsindasišsemisnevndina ķ fyrstu syftu goldnar av jįttanini hjį Almanna- og heilsumįlastżrinum. Fyriskipanin fęr gildi frį 1.januar 1999, og tķ veršur roknaš viš, at śtreišslurnar fyri 1999 verša uml. 50.000 kr.

Teksturin ķ hjįlagda uppskoti er tillagašur fųroysk višurskifti, soleišis at įsett veršur, hvussu fųroyska vķsindasišsemisnevndin skal verša uppbygd og hvussu sambandiš ķmillum fųroysku vķsindasišsemisnevndina skal verša ķ mun til hųvušs vķsindasišsemisnevndina ķ Danmark. Eisini veršur lógin broytt soleišis, at hon ķ stašin fyri at įseta hvųrjar uppgįvur donsku nevndirnar hava, įsetir hvųrjar uppgįvur fųroyska nevndin skal hava.

Tann heimildin, sum ķ donsku lóggįvuni er hjį "Staten" ella "Amtskommunen", er ķ hjįlagda uppskoti lųgd til landsstżrismannin ķ heilsumįlum. Somuleišis eru śtreišslurnar av fųroysku nevndini lagdar til Almanna- og heilsumįlastżriš. Landsstżrismašurin ķ heilsumįlum hevur ķ lųtuni fųroysku vķsindasišsemisnevndina undir sęr. Nevndin skal virka fyri gransking um alt landiš, so eingin orsųk er at leggja įbyrgdina višvķkjandi nevndunum til kommunurnar.

Sambęrt § 4, stk. 2 ķ uppskotinum verša tveir limir valdir śr fųroysku vķsindasišsemisnevndini ķ hųvušs vķsindasišsemisnevndina. Skotiš veršur upp, at limirnir bert eru eygleišarar ķ hųvušs vķsindasišsemisnevndini, men tį iš talan er um fųroysk višurskifti, skulu fųroysku limirnir luttaka į jųvnum fųti viš hinar limirnar ķ nevndini.

Av tķ at ein nżggj lóg nr. 460 frį 10. juni 1997 "om kunstig befrugtning ifb. lęgelig behandling, diagnostik og forskning m.v." er sett ķ gildi ķ Danmark, eru broytingar gjųrdar ķ donsku lógini "om Videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedisinske forskningsprojekter", soleišis at §§ 14 og 15 eru avtiknar og nżggjar reglur hesum višvķkjandi eru gjųrdar ķ omanfyrinevndu lóg nr. 460 frį 10. juni 1997. Tann einasta veruliga broytingin ķ mun til tekstin ķ "komitélógini" er, at ųkis nevndirnar nś sjįlvar kunnu góškenna eina granskingarverkętlan višvķkjandi gitnum eggum. Ķ fyrrverandi §§ 14 og 15 kravdist ein góškenning bęši frį ųkis komitéini og frį hųvušs vķsindasišsemisnevndini fyri at kunna fara undir eina slķka granskingarverkętlan.

Skotiš veršur upp at broyta §§ 14 og 15 ķ lógini, soleišis at greinirnar samsvara viš lóg nr. 460 frį 10. juni 1997. Tį iš hųvušs vķsindasišsemisnevndin ikki sambęrt donskum reglum skal taka stųšu til granskingarverkętlanir višvķkjandi gitnum eggum, kann ikki hugsast, at nevndin er til reišar at višgera slķk fųroysk mįl. Tį iš danir hava strikaš hesa "dupultgóškenning" veršur mett, at vit eisini eru noydd til at strika hesa mannagongd śr fųroysku skipanini.

§ 16, stk. 3 ķ uppskotinum er broytt ķ mun til oršingina ķ donsku lógini, soleišis at fųroyska nevndin fęr fundarsamsżningar o.a. sambęrt fųroyskum reglum, galdandi fyri tęnastumenn. Landsstżrismašurin kann eisini avgera, at limirnir fįa dag- og tķmapening eftir vanligum reglum, galdandi fyri tęnastumenn og endurgjald fyri mista arbeišsinntųku og at formašurin og nęstformašurin ķ nevndini fįa eykasamsżning fyri teirra arbeiši ķ nevndini. Harumframt kann landsstżrismašurin avgera, at rinda annan kostnaš ķ sambandi viš arbeišiš hjį nevndini. Hetta kann t.d. verša at gjalda fyri skrivara fyri nevndina.

Harumframt eru tilvķsingarnar ķ lógini broyttar, soleišis at tęr samsvara viš lóggįvuna ķ Fųroyum.

Gildiskomureglurnar ķ hjįlagda uppskoti eru eisini ųšrvķsi enn ķ donsku lógini. Fųroyska fyriskipanin fęr gildi frį 1. januar 1999.

Uppskotiš hevur veriš til hoyringar hjį Lęknafelag Fųroya, fųroysku vķsindasišsemisnevndini, landsapotekaranum, landslęknanum, sjśkrahśsstjóranum og danska "Forskningsministeriet", sum hevur "lov om videnskabsetisk komitésystem…" um hendi.

Fųroya Lęknafelag tekur undir viš uppskotinum uttan višmerkingar.

Almanna- og heilsumįlastżriš hevur ikki móttikiš hoyringssvar frį "forskningsministeriet".

Fųroyska vķsindasišsemisnevndin męlir til, at nakrar greinir ķ uppskotinum verša broyttar. At § 3 veršur broytt soleišis, at landsstżrismašurin velur 2 tiltakslimir ķ fųroysku nevndina og lęknafelagiš velur 2. Hetta er partvķst tikiš til eftirtektar ķ uppskotinum, soleišis at landsstżrismašurin sambęrt § 3 velur 2 tiltakslimir ķ nevndina og lęknafelagiš velur 1.

Vķsindasišsemisnevndin męlir eisini til, at § 6 ķ uppskotinum veršur broytt, soleišis at fųroyska vķsindasišsemisnevndin skal kunna višgera allar verkętlanir, iš hava viš Fųroyar at gera. Landsstżrismašurin hevur broytt uppskotiš samsvarandi hesum višmerkingum.

Vķsindasišsemisnevndin ger vart viš, at nżggj lóg um "lov om kunstig befrugtning i forbindelse med lęgelig behandling, diagnostik og forskning m.v." er komin ķ gildi ķ Danmark og at taš tķ er neyšugt at broyta uppskotiš. Hetta er tikiš til eftirtektar og uppskotiš er broytt samsvarandi nżggju lógini.

Landsstżrismašurin hevur eisini broytt uppskotiš samsvarandi ynskinum hjį vķsindasišsemisnevndini um, at mųguleiki skal verša fyri at landsstżrismašurin kann rinda fyri skrivaraarbeišiš ķ sambandi viš arbeiši ķ vķsindasišsemisnevndini smb. § 16, stk. 3.

Landsapotekarin męlir til, at § 7, stk. 3 veršur broytt, soleišis, at uppskotiš samsvarar viš "Lųgtingslóg nr. 104/88 um apoteksverkiš og heilivįg". Uppskotiš er broytt samsvarandi hesum višmerkingum.

Landslęknin metir, at fųroyingar ikki įttu at haft eina sjįlvstųšuga ųkis vķsindasišsemisnevnd, men at fųroyska nevndin ķ stašin įtti at veriš ein partur av einari ųkis nevnd ķ Danmark. Bornholm t.d. hevur ikki eina sjįlvstųšuga ųkis vķsindasišsemisnevnd, men hevur sligiš seg saman ķ eina ųkis nevnd saman viš Frederiksborg-, Roskilde-, Storstrųms- og Vestsjęllands amt. Ķ hesi nevnd hevur Bornholm 2 limir, iš amtsrįšiš hevur tilnevnt. Ķbśgvararnir ķ hesum 5 donsku amtum eru tilsamans uml. 1 millión ķbśgvar. Ķ Danmark eru tilsamans 7 ųkis vķsindasišsemisnevndir. Bornholm hevur einki umboš ķ centralu vķsindasišsemisnevndini, men ķstašin sita tveir persónar frį hinum amtunum ķ vķsindasišsemisnevndini, sum Bornholm er limur av, sum umboš. Landslęknin metir ikki, at vit hava fakliga fųrleikan til at seta į stovn eina sjįlvstųšuga ųkis vķsindasišsemisnevnd ķ Fųroyum.

Landsstżrismašurin metur, at fųroysku umstųšurnar višvķkjandi gransking eru so sermerktar, at neyšugt er at hava eina sjįlvstųšuga ųkis vķsindasišsemisnevnd ķ Fųroyum. Um vit skulu verša ein partur av eini ųkis nevnd ķ Danmark, er vandi fyri, at okkara įhugamįl fella burturķmillum. Višvķkjandi fakliga fųrleikanum, so veršur mett, at hesin er til stašar ķ Fųroyum. Um nevndin er ķ iva um eitthvųrt, kann hon sųkja sęr rįš og vegleišing frį hųvušs nevndini ķ Danmark og um borgari er ónųgdur viš avgerš tiknaš av nevndini, er taš mųguligt at kęra avgerš tiknaš av fųroysku nevndini til hųvušs nevndina. Tķ er eingin vandi į ferš viš at seta eina sjįlvstųšuga fųroyska vķsindasišsemisnevnd. Uppskotiš veršur tķ ikki broytt samsvarandi višmerkingunum hjį Landslęknanum.

Sjśkrahśsstjórin tekur undir viš uppskotinum, men męlir til, at § 16, stk. 3 veršur broytt soleišis, at upphęddirnar upp til 25.000 kr. til formannin og upp til 20.000 kr. til nęstformannin ķ samsżning um įriš, verša broyttar. Hetta er tikiš til eftirtektar ķ uppskotinum, soleišis at samsżningarupphęddirnar ikki standa ķ § 16, stk. 3.

+ skjųl

1. višgerš 13. november 1998. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 22. januar 1999 legši fram soljóšandi

Į l i t

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 29. oktober 1998, og eftir 1. višgerš 13. november 1998 er taš beint trivnašarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 9. desember 1998, 16. december 1998, 13. januar 1999 og 19. januar 1999, og hevur nevndin undir višgeršini havt fund viš landslęknan, umboš fyri Vķsindasišsemisnevnd Fųroya, Sjśkrasystraetiska rįšiš, Fųroya Lęknafelag og landsstżrismannin ķ heilsumįlum.

Nevndin heldur, at umrįšandi er at fįa lógagrundarlagiš undir virksemi hjį sišsemisnevndini upp į plįss, og męlir ein samd nevnd tķ til, at samtykkja uppskot landsstżrisins. Nevndin heldur somuleišis, at umrįšandi er at fįa neyšugt fķggjarligt grundarlag undir virkseminum hjį nevndini. Ķ hesum sambandi višmerkir nevndin, at fķggjarliga metingin av kostnašinum av virkseminum hjį nevndini upp į kr. 50.000 ikki fer at halda, tį iš formašurin og nęstformašurin skulu hava fasta samsżning, nevndarlimirnir fundarpening og nevndin skal hava lųnta skrivarahjįlp og skrivstovuhald annars. Tżdningarmikiš er, at skrivari nevndarinnar og skrivstovuhald nevndarinnar er óheft.

Landsstżriš hevur heitt į nevndina um at rętta ymsar skeivleikar, sum eru ķ uppskotinum. Ein samd nevnd setir tķ fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t
til
uppskot landsstżrisins

  1. Ķ skjali 1 § 7 skulu oršini "jf. § også 14. " broytast til "jf. også § 14."
  2. Ķ skjali 1 veršur § 11 stk. 2 oršaš soleišis:

"Stk. 2. Kan der ikke i den centrale komité opnås enighed om bedųmmelsen af et projekt, kan komitéen tręffe afgųrelse ved almindeligt flertal, såfremt flertallet omfatter et flertal blandt såvel medlemmer udpeget efter indstilling fra Statens Sundhedsvidenskabelige Forskningsråd og den fęrųske lęgeforening, som blandt andre til Den centrale videnskabsetiske komité udpegede medlemmer, jf. § 4, stk. 2."

2. višgerš 26. januar 1999. Broytingaruppskot frį samdari trivnašarnevnd til §§ 7 og 11 samtykt 30-0-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 30-0-0. At mįliš soleišis samtykt kann fara til 3. višgerš samtykt uttan atkvųšugreišslu.

3. višgerš 29. januar 1999. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 26-0-0.

Mįliš avgreitt.

J.nr. 687-3/98