Roknskapur Ķleggingargrunnur

 

16-4  Uppskot til  samtyktar um góškenning av roknskapum hjį Ķleggingargrunninum fyri Fųroyar fyri fķggjarįrini 1993-1997

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. 2. višgerš

Įr 1999,  2.   mars, legši Hergeir Nielsen , lųgtingsmašur vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi
 

Uppskot
til
samtyktar

Vķsandi til nišanfyristandandi frįgreišing samtykkir lųgtingiš at góškenna roknskapirnar hjį Ķleggingargrunninum fyri Fųroyar fyri fķggjarįrini 1993-1997.

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

1. Lógargrundarlag:

Lógargrundarlagiš undir Ķleggingargrunninum er »Lov nr. 28« frį 29. januar 1964 »om en investeringsfond for Fęrųerne m.v.«, sum broytt viš »Lov nr. 217« frį 27. maj 1970, »Lov nr. 153« frį 31. mars 1976 og »Lov nr. 566« frį 16. november 1977.

Viš lógarbroytingini ķ 1976 fekk heimastżriš heimild at įseta nęrri reglur fyri virki grunsins. Į landsstżrisfundi tann 1. desember 1978 samtykti landsstżriš reglugerš um stżriš fyri og virksemiš hjį grunninum. Tann 13. oktober 1992 samtykti landsstżriš at broyta reglugeršina, og varš hendan lżst viš kunngerš nr. 148 frį 20. oktober 1992 um virksemiš hjį Ķleggingargrunninum fyri Fųroyar. Landsstżriš hevur sķšani viš kunngerš nr. 119 frį 23. oktober 1996 lżst nżggjar reglur um virksemiš hjį grunninum.

2. Endamįl:

Sambęrt »Lov nr. 28« frį 29. januar 1964 viš seinni broytingum er endamįl grunsins at veita lįn til stųrri almennar ķlųgur, iš verša mettar at vera neyšugar til menning av vinnulķvinum, og har fķgging ikki kann śtvegast į annan hįtt. Eisini kann grunnurin av teimum rentum og avdrįttum, iš eru afturgoldin, veita lįn til vinnurekandi og vinnufelagsskapir, sum verša hildnir at virka til frama fyri vinnulķviš sum heild.

Sambęrt reglugeršini frį 1978 skulu lįn einamest veitast til almennar ķleggingar, sum śt frį einum samfelagsligum heildarsjónarmiši gagna framtųkumųguleikum hjį fųroyska samfelagnum. Harumframt kunnu veitast lįn til stovnar ella grunnar, sum veita lįn ella annan stušul til privatar, almennar ella hįlvalmennar vinnufyritųkur.

Viš omanfyrinevnda kunngerš nr. 148 frį 20. oktober 1992 varš endamįliš vķškaš til eisini at fevna um lįn til fķggjarstovnar. Hetta varš gjųrt fyri at geva Ķleggingargrunninum heimild at veita lįn til Fķggingargrunnin ķ sambandi viš avtaluna, iš varš gjųrt 6. oktober 1992 millum rķkisstjórnina og landsstżriš um bjarging av P/F Sjóvinnubankanum. Viš kunngeršini varš įsetingin ķ įšur galdandi reglugerš um įbyrgd stżrisins av leišslu grunsins tikin burturśr.

Nevnast kann, at ķ kunngerš nr. 119 frį 23. oktober 1996 er įsett, at landsstżriš velur allar 5 stżrislimirnar. Frammanundan valdi lųgtingiš 2 av stżrislimunum.

3. Fķggjarvišurskifti:

Sambęrt reglugeršunum frį 1978 og 1992 veršur lįnsvirksemi grunsins umsitiš av Landsbanka Fųroya; men ķ skrivi dagfest 21. august 1980 bošaši landsstżriš gjaldstovuni frį, at landsstżriš hevši gjųrt av at leggja roknskaparhaldiš og lįnsumsitingina undir gjaldstovuna, av tķ at landsbankin ikki var byrjašur at virka. Hetta er ikki broytt sķšani, og viš kunngerš nr. 119/1996 varš įsett, at gjaldstovan skal hava um hendi bókhald og lįnsumsiting.

Sambęrt kunngeršini skal roknskapur grunsins grannskošast av lųggildum grannskošara, og skal grannskošaši roknskapurin sendast landsstżrinum til góškenningar og forsętismįlarįšnum til kunningar.

4. Yvirlit yvir rakstur 1993-97:

Til tess at kunna lųgtingiš um ta fķggjarligu gongdina, er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum fyri 1993-1997:

 

  1. Ķ 1992 veitti Ķleggingargrunnurin Fķggingargrunninum frį 1992 eitt lįn uppį 200 mió.kr., og varš hetta lįn avskrivaš ķ 1993.
  2. Ķ 1994 setti grunnurin 70 mió.kr. av ķmóti tapi av lįnum til Ķdnašargrunnin, sum tį var ķ fķggjarligum trupulleikum. Henda avseting varš afturfųrd ķ 1993 og 1994, og Ķdnašargrunnurin hevur sķšani afturgoldiš ųll sķni lįn.

5. Yvirlit yvir gongd ķ fķggjarstųšuni 1993-1997:

Restskuldin į lįnum, veitt śr grunninum, kann śtgreinast soleišis ultimo 1997:

6. Roknskapargrannskošanin:

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapin og grannskošanarprotokollina til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga hjį grunninum.

Ķ roknskapinum fyri 1995 og 1996 vķsir grannskošanin į, at grunnurin onga nevnd hevur havt sķšani mišskeišis ķ 1996, og tķ eru hesir roknskapir ķ januar 1998 settir upp saman viš Fųroya Gjaldstovu, sum hevur bókhaldiš um hendi.

Uppį fyrispurning frį lųgtingsgrannskošarunum upplżsti landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum ķ mars 1998, at nżggj nevnd tį var vald.

7. Seinasta frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

Ķ sambandi viš at roknskapurin fyri 1992 varš lagdur fyri tingiš til góškenningar, umrųddu lųgtingsgrannskošararnir lįniš uppį 200 mió.kr. til Fķggingargrunnin, sum Ķleggingargrunnurin mįtti avskriva ķ roknskapinum fyri 1993.

Lųgtingsgrannskošararnir mettu, at lįniš, lįnstreytirnar og endamįliš viš lįninum ikki var ķ trįš viš upprunaliga endamįliš viš virksemi Ķleggingargrunsins, og at leikluturin hjį stżrinum fyri Ķleggingargrunnin hevši veriš at stašfesta avtalur/avgeršir, sum vóru tiknar, longu įšrenn stżriš fyri grunnin varš valt, eftir at grunnurin hevši ligiš ķ stjórnarloysi ķ nęrum hįlvt annaš įr.

8. Višmerkingar:

Burtursęš frį lįninum uppį 200 mió.kr. til Fķggingargrunnin frį 1992, einum lįni uppį 99 mió. kr. til landsstżriš, sum ķ 1995 lęnti peningin til Framtaksgrunnin og einum lįni uppį 40 mió.kr. til Telefonverkiš ķ 1998, hevur Ķleggingargrunnurin onki lįn jįttaš sķšani 1989.

Grunnurin hevur sostatt onki veruligt śtlįnsvirksemi havt seinastu 10 įrini, og ķ fleiri tķšarskeišum hevur grunnurin ikki havt nakaš stżri.

Talan er um ein sera mśgvandi almennan grunn, sum hevur eina eginogn uppį umleiš 600 mió. kr. Sum er, liggur grunnurin uttanfyri fķggjarlóg og landsroknskap, og lųgtingsgrannskošararnir meta ikki, taš er rętt, at ein nevnd einsamųll kann disponera yvir hesum stóra almenna kapitali. Vandi er fyri, at stór lįn śr hesum grunni kunnu avlaga virksemiš ķ landinum, um hesi lįn verša veitt uttan fyrilit fyri teim fķggjarligu karmunum, lųgtingiš leggur viš įrligu fķggjarlógunum.

Lųgtingsgrannskošararnir meta, at višurskiftini ķ Fųroyum eru sera nógv broytt, sķšani grunnurin upprunaliga varš settur į stovn viš lóg ķ 1964 og sķšani lógarbroytingina ķ 1976, og lųgtingsgrannskošararnir heita tķ į landsstżrismannin um sum skjótast at endurskoša lógargrundarlag, endamįl, leišsluviršurskifti, umframt tilknżti til fķggjarlóg og landsroknskap.

1. višgerš 5. mars 1999. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 9. mars 1999. Uppskot til samtyktar samtykt 27-0-0.
Mįliš avgreitt.