Grannskošan almennir roknskapir - Landsroknskapurin 2000

 

85  Uppskot til  samtyktar um at góškenna Landsroknskapin fyri 2000

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. 2. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2002, 4. mars, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar

Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna landsroknskapin fyri fķggjarįriš 2000. (Forsķša og Frįgreišing)

 

Frįgreišing Frį Lųgtingsgrannskošarunum:

1. Inngangur *
2. Fķggjarmįl *
3. Lųgmansfyrisitingin og sjįlvstżrismįl *
4. Fiskivinna *
5. Vinnumįl o.a. *
6. Śtbśgving og gransking o.a. *
7. Almanna- og Heilsumįl *
8. Oljumįl o.a. *

 

1. Inngangur

Sambęrt § 45, stk. 3, ķ stżrisskipanarlógini, skulu lųgtingsgrannskošararnir leggja fyri Lųgtingiš uppskot til samtyktar um góškenning av landsroknskapinum saman viš sķnum višmerkingum. Sambęrt § 45, stk. 2, skulu lųgtingsgrannskošararnir fara ķgjųgnum įrliga landsroknskapin og ansa eftir, at allar inntųkur landsins eru settar ķ roknskapin, og at eingin śtreišsla er goldin uttan heimild ķ fķggjarlógini ella ašrari jįttanarlóg.

Ķ Ll. nr. 25 frį 21. aprķl 1999 "um grannskošan av landsroknskapinum v.m." eru greiniligari reglur įsettar fyri arbeišinum hjį lųgtingsgrannskošarunum og fyri roknskapargrannskošanini, sum lųgtingsgrannskošararnir grunda sķtt arbeiši į. Grannskošanin skal ansa eftir, at roknskapurin er ręttur, og at tęr avgeršir, sum roknskapurin fevnir um, eru samsvarandi veittum jįttanum, galdandi lógum og fyriskipanum, verandi avtalum og vanligum siši. Harafturat veršur ansaš eftir, at hóskandi er atboriš fķggjarliga ķ sambandi viš umsiting av ognum og višvķkjandi rakstri av teimum stovnum og tķ virksemi, roknskapurin fevnir um.

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš frįgreišingina frį 22. februar 2002 frį Landsgrannskošanini um grannskošan av landsroknskapinum, sum er lųgd viš sum fylgiskjal til hetta lųgtingsmįl. Lųgtingsgrannskošararnir hava eisini gjųgnumgingiš grannskošanarfrįgreišingar frį privatum grannskošarum, sum grannskoša partar av landsroknskapinum.

Sambęrt § 45, stk. 1, ķ stżrisskipanarlógini, skal landsroknskapurin verša lagdur fyri Lųgtingiš til kunningar ķ seinasta lagi seks mįnašir eftir fķggjarįrslok. Ķ § 1 ķ Ll. nr. 33 frį 23. mars 1994 "um landsins almenna roknskaparhald v.m." er įsett, at landsroknskapurin ķ uppsetingini skal fylgja fķggjar- og eykajįttanarlógum fyri įriš, talan er um, og skal fevna um allar inntųkur og śtreišslur landsins farna fķggjarįr, aktiv og passiv landsins og broytingar ķ įrinum. Viš heimild ķ § 3 ķ lógini eru neyvari reglur fyri roknskaparhaldi landsins įsettar ķ kunngerš nr. 114 frį 22. august 1996.

Sambęrt § 11, stk. 3, ķ Ll. nr. 25 frį 21. aprķl 1999 "um grannskošan av landsroknskapinum v.m.", letur landsstżrismašurin ķ seinasta lagi 6 mįnašir eftir fķggjarįrslok lųgtingsgrannskošarunum og Landsgrannskošanini frįgreišing um frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl. Ķ sambandi viš at landsroknskapurin fyri 2000 veršur lagdur fyri tingiš, hava lųgtingsgrannskošararnir heitt į Landsgrannskošanina um at gera eina frįgreišing um frįvik ķmillum jįttan og nżtslu fyri hvųrt mįlsųki, og taka viš višmerkingar og frįgreišingar frį landsstżrismanninum.

Ķ frįgreišingini frį Landsgrannskošanini veršur eisini kunnaš um śrslitiš av grannskošanini av ymsum stovnum, grunnum og skipanum į ymsum mįlsųkjum. Nišanfyri hava lųgtingsgrannskošararnir gjųrt sķnar višmerkingar, vķsandi til sķšutųl ķ hesi frįgreišing.

2. Fķggjarmįl

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl
Talan er um meirnżtslu į summum kontum. Vķsandi til s. 7-9 hevur landsstżrismašurin greitt frį orsųkunum. Lųgtingsgrannskošararnir halda frįgreišingina vera nųktandi.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Nišanfyri veršur kunnaš um, ķ hvųnn mun višurskiftini, sum vóršu umrųdd ķ seinasta uppskoti til samtyktar, eru komin ķ ręttlag:

Mįl, sum eru loyst:
Į s. 9-11 veršur greitt frį, hvussu ivaspurningarnir um "tilknżti til fķggjarlóg o.a." hjį almennum stovnum/grunnum eru loystir. Sķšani fyrst ķ nķtiįrunum er ofta umrųdd tann misjavna fķggjarlógarvišgerš, almennir stovnar fįa, herķmillum hvųrjir stovnar skulu verša tiknir viš į fķggjarlógina og/ella ķ landsroknskapin. Ķ 1998 tók eisini lųgmašur spurningin upp fyri at fįa stašfest, hvųrjir roknskapir koma undir § 45, stk. 4, ķ stżrisskipanarlógini.

Ķ mars 1999 heitti lųgmašur į landsstżrismannin ķ fķggjarmįlum um at greiša ivaspurningarnar. Ķ november 2001 var Fķggjarmįlastżriš lišugt viš įlit "um landsstovnar og -grunnar, tilknżti til fķggjarlóg, landsroknskap og grannskošaravišurskifti". Nišurstųšan ķ įlitinum er, at taš er ķ strķš viš stżrisskipanarlógina, at :

Įlitiš vķsir į, hvussu trupulleikarnir kunnu verša loystir, og veršur taš uppgįvan hjį hvųrjum ašalstżri sęr at finna eina loysn fyri teir landsstovnar og -grunnar, sum tey varša av.

Lųgtingsgrannskošararnir heita į lųgmann um at ansa eftir, at stżrisskipanarlógin ķ framtķšini veršur hildin, soleišis at:

  1. allir stovnar/grunnar, sum skulu viš į fķggjarlógina, verša tiknir viš ķ fķggjarlógina 2003,
  2. at allir almennir roknskapir, sum sambęrt § 45, stk. 4, skulu verša lagdir fyri tingiš, verša lagdir fyri tingiš innan 1. juli 2002, galdandi fyri roknskapir frį fķggjarįrinum 2001,
  3. at hesir almennu roknskapir, sum lųgtingsgrannskošararnir sķšani skulu leggja fyri tingiš til samtyktar, verša grannskošašir sambęrt Ll. nr. 25 frį 21. aprķl 1999 "um grannskošan av landsroknskapinum v.m.", og at avvaršandi stovnar og grannskošarar verša kunnašir um hetta, herķmillum um tęr frįgreišingar um grannskošan av roknskapunum, sum skulu verša latnar lųgtingsgrannskošarunum ķ seinasta lagi 10 mįnašir eftir fķggjarįrslok sambęrt įsetingunum ķ § 12 ķ lógini.
  4. Vķsandi til s. 11 fegnast lųgtingsgrannskošararnir um, at Fķggjarmįlstżriš hevur tikiš stig til at dagfųra jįttanarskipanina og loysa ivamįlini, iš eftir eru.

    Vķsandi til s. 14 um roknskaparreglugeršir hava flest allir stovnar nś eina góškenda roknskaparreglugerš.

    Ķ seinasta uppskoti til samtyktar varš vķst į, at vantandi samskipan av roknskaparreglum kundi fųra viš sęr óskil į roknskaparųkinum, og heitt varš į landsstżrismannin um at tryggja, at višurskiftini komu ķ ręttlag. Vķsandi til s. 15 um samskipan av roknskaparreglum er sett ķ verk ein mannagongd, sum skal bųta um hesi višurskifti.

    Į s. 16 veršur skipanin viš feršakarmi til uttanlandsferšir umrųdd. Ķ seinastu frįgreišing undrašust lųgtingsgrannskošararnir į tilvildarligu umsitingina av hesi skipan. Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at hann frį 1. januar 2002 ętlar at taka av feršakarmarnar, og ķ framtķšini gera feršaśtreišslurnar meira sjónligar.

Mįl, sum ikki eru loyst:
Ķ seinasta uppskoti til samtyktar varš umrųtt, at veikleikar ķ edv-trygdini vóru į fleiri mįlsųkjum, og vķstu lųgtingsgrannskošararnir į, at Landsstżriš mįtti taka stųšu til, hvųrji ašalkrųv skuldu verša sett landsstovnum višvķkjandi edv-trygd. Į s. 12-14 veršur hesin spurningur umrųddur undir yvirskriftunum edv-trygd og góškenning av "egnum" bśskaparskipanum.

Vķst veršur į, at landsstżrismašurin ķ vinnumįlum skal įseta ein yvirskipašan kunningartųkni- og trygdarpolitikk. Taš er ikki gjųrt enn. Eitt tilmęli veršur vęntandi lišugt 1. mai 2002. Ašrir landsstżrismenn skulu tryggja, at teirra skipanir liggja innan fyri yvirskipašu karmarnar. Landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum, iš varšar av bśskaparskipan landsins, hevur įbyrgdina av, at skipanin lżkur tey kunningar- og trygdarkrųv, sum til eina og hvųrja tķš eru hóskandi, og ętlanin er at evna til og seta ķ verk ein edv-trygdarpolitik. Landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum skal boša stżrum og stovnum, sum knżta seg til skipanina, frį, hvųrji krųvini eru, og skal hava eftirlit viš, at krųvini verša hildin. Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at Fķggjarmįlastżriš arbeišir viš hesum spurningum, og vil taka teir upp viš hini ašalstżrini.

Vķsandi til s. 14 um roknskaparreglugeršir, veršur aftur vķst į, at tųrvur er į at dagfųra roknskaparkunngeršina.

Į s. 15-16 verša ógreišu tryggingarvišurskiftini nevnd. Talan er um eitt mįl, sum Landsgrannskošanin hevur gjųrt vart viš sķšani 1992, og ķ seinasta uppskoti til samtyktar įtalašu lųgtingsgrannskošararnir, at mįliš nś hevur drigiš śt ķ skjótt 10 įr. Landsstżrismašurin hevur ķ desember 2001 bošaš frį, at vęntandi veršur funniš fram til eina loysn ķ fyrru helvt av 2002.

Vķsandi til s. 6-18 um grannskošan av Fķggjarmįlastżrinum undrast lųgtingsgrannskošararnir į, at Fķggjarmįlastżriš sum eftirlitsmyndugleiki ikki hevur eitt eintak av grannskošanarprotokollini hjį Landsbankanum, og at nevndin ķ Landsbankanum skal taka stųšu til, um Landsbankin skal flżggja Landsgrannskošanini grannskošanarprotokollina.

Į s. 25-27 veršur kunnaš um, at arbeišiš viš at bųta um roknskapar- og trygdarreglurnar į Toll- og Skattstovuni er ikki komiš į mįl. Viš stųši ķ rundskrivinum frį Fķggjarmįlastżrinum frį februar 2001 um roknskaparreglugeršir, ętlar Toll- og Skattstovan, at eitt uppskot til roknskaparreglugerš skal verša lišugt viš mįnašarlok februar 2002. Lųgtingsgrannskošararnir heita aftur į landsstżrismannin um stųšugt at kunna seg um gongdina į hesum tżšandi ųki, fyri at tryggja sęr, at arbeišiš veršur rašfest hųgt.

Vķsandi til s. 27-28 um systemgrannskošan er skjalfestingin av skattaskipanini ikki nųktandi, og įbendingar eru um, at ov nógvir brśkarar sleppa framat at gera tżdningarmiklar broytingar.

Vķsandi til s. 28-29 um stovnsrakstur veršur vķst į, at Landsgrannskošanin ķ seinastu frįgreišing vķsti į, at ķ fleiri fųrum hųvdu starvsfólk atgongd til ųki ķ telduskipanini, sum tey ikki skuldu hava atgongd til. Męlt varš til at loysa henda trupulleika eftir einum įvķsum leisti. Hóast Toll- og Skattstovan tók undir viš tilmęlinum, er einki hent. Sambęrt Fķggjarmįlastżrinum er ętlanin at loysa trupulleikarnar ikki slept. Lųgtingsgrannskošarnir įtala, at einki er hent ķ mįlinum, og heitt veršur į landsstżrismannin um at fįa višurskiftini ķ ręttlag sum skjótast.

Vķsandi til s. 30-31 um edv-skrįir heita lųgtingsgrannskošararnir aftur į landsstżrismannin um at tryggja, at skrįirnar hjį Toll- og Skattstovuni verša góškendar.

Į s. 18-25 er grannskošanin av fķggjarstųšuni umrųdd.

    Yvirlit yvir fķggjarstųšuna 1996 – 2000

    (mió.kr.)

    2000

    1999

    1998

    1997

    1996

    Aktiv:

    Kapitalogn ķ landsfyritųkum

    1.267

    1.197

    1.101

    1.072

    180

    Parta- og lįnsbrųv

    222

    201

    182

    83

    85

    Rentu- og avdrįttarfrķ lįn

    186

    172

    188

    165

    70

    Śtlįn

    192

    206

    246

    236

    201

    1.867

    1.777

    1.717

    1.556

    536

    Goymslur

    27

    7

    10

    8

    -

    Skatta-, toll- o.t. skuldarar

    165

    173

    128

    144

    124

    Tęnastu-, vųru- og ašrir skuldarar

    209

    129

    162

    124

    212

    401

    309

    300

    276

    336

    Inniogn ķ Landsbankanum

    1.790

    1.490

    1.104

    954

    826

    Banka-, girokontur og kassapeningur

    286

    141

    136

    87

    80

    2.076

    1.631

    1.240

    1041

    906

    Tilsamans

    4.344

    3.717 

    3.257

    2.873

    1.778

    Passiv:

    Innanlandsskuld

    412

    417

    704

    749

    770

    Uttanlandsskuld

    4.381

    4.512

    4.646

    5.800

    5.783

    Onnur skuld

    393

    366

    259

    246

    378

    Skuld tilsamans

    5.186

    5.295 

    5.609

    6.795

    6.931

    Śtjavningarkonta:

    Salda 1. januar

    -1.583

    -2.354

    -3.922

    -4.336

    -5.272

    Rakstrar-, lųgu- og śtlįnsśrslit

    602

    648

    1.372

    178

    79

    Ymsar broytingar

    139

    128 

    198

    236

    39

    Salda 31. desember

    -842

    -1.578 

    -2.352

    -3.922

    -5.154

    Tilsamans

    4.344

    3.717 

    3.257

    2.873

    1.777

Vķsandi til yvirlitiš er tųki peningur landskassans ųktur til uml. 2 mia.kr. sķšani 1996. Ķ sama tķšarskeiši er skuldin minkaš nęrum 2 mia.kr. til uml. 5,2 mia.kr., stųrsta minkingin er ķ 1998, tį iš danska stjórnin strikaši uml. 1 mia.kr. av skuldini.

Vķsandi til s. 18-19 um avstemman av fķggjarstųšuni, og til s. 14-15 um góškenningarmannagongdir hevur Gjaldstovan sett ķ verk eitt skipaš avstemmanararbeiši, ķ sambandi viš at mįnašarroknskapirnir verša gjųrdir. Taš hevur bųtt munandi um avstemmanina av fķggjarstųšuni. Vegna landsstżrismannin skal ašalstjórin mótvegis Fķggjarmįlastżrinum hvųnn mįnaš vįtta, at jįttanar- og roknskaparvišurskiftini į mįlsųkinum eru ķ lagi, og skal gera vart viš mųguligar trupulleikar. Vinnumįlastżriš, Mentamįlastżriš og Almanna- og Heilsumįlastżriš hava tó ikki góškent greinaroknskapirnar ķ 2001, men vęntandi kemur taš ķ ręttlag ķ 2002.

Į s. 19 er "Kapitalogn ķ landsfyritųkum" umrųdd. Ķ seinasta uppskoti til samtyktar męltu lųgtingsgrannskošararnir enn einaferš til at fįa greiši į hesum roknskaparposti, og veršur henda įheitan endurtikin.

Višvķkjandi avstemman av skattaeftirstųšum veršur į s. 21-23 aftur vķst į, at skattaeftirstųšurnar hjį persónum og felųgum sambęrt skattaskipanunum ikki samsvara viš bókašu eftirstųšurnar ķ landsroknskapinum. Kunnaš veršur neyvari um avstemmanartrupulleikarnar, og taš, sum veršur gjųrt fyri at loysa teir. Lųgtingsgrannskošararnir hava fleiri feršir vķst į ta stóru óvissu, tį iš ręšur um at stemma skattaeftirstųšurnar av, og ķ seinasta uppskoti til samtyktar įtalašu lųgtingsgrannskošararnir, at komiš var ikki į mįl, hóast eitt stórt arbeiši var gjųrt. Lųgtingsgrannskošararnir heittu tķ enn einaferš į landsstżrismannin um at rašfesta hesa uppgįvu hųgt, og at įseta eitt greitt įbyrgdarbżti į ųkinum ķmillum Toll- og Skattstovu Fųroya og Fųroya Gjaldstovu. Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at uppgįvan viš at stemma av skattaeftirstųšur veršur rašfest hųgt, og arbeitt veršur viš at finna ein loysn į trupulleikunum.

Į s. 23-24 veršur inniogn ķ Landsbankanum og banka-, giro- og kassapeningur umrųddur. Ķ seinasta uppskoti til samtyktar vķstu lųgtingsgrannskošararnir aftur į, at hugtųkini "landskassin" og "landsstovnar", ķ lógini "um Landsbankan" og ķ lógini "um landskassans innlįn og lįn ķ Landsbankanum", eru ógreiš, at landsstovnar hava nógvan pening standandi ķ ųšrum peningastovnum, og at nógvur peningur hjį landsstovnum og -grunnum ikki sęst ķ landsroknskapinum. Fķggjarmįlastżriš hevur bošaš frį, at hugtųkini "landskassin" og "landsstovnar" verša lżst neyvari ķ uppskoti til broyting ķ lóg "um Landsbankan", sum veršur lagt fyri Lųgtingiš į heysti 2002.

Ašrar višmerkingar
Vķsandi til s. 31-34 um innkrevjing veršur nżggja innkrevjingarskipanin (IK-skipanin) umrųdd. Henda skipan fekst at virka vęl fyri tey krųv, sum Toll- og Skattstovan frammanundan varšaši av og kendi til. Men vegna tķšarneyš stóšust nógvir trupulleikar av at skipa innkrevjingina av teim eftirstųšum, sum Toll- og Skattstovan ikki varšaši av. Stundir vóru ikki at gera eina neyva kravfesting, sum nįgreiniliga lżsti, hvussu peninga- og bókhaldsrensliš skuldi verša skipaš fyri mongu debitorbólkarnar, sum lógu uttanfyri Toll- og Skattstovuna. Hesi višurskifti hava merkt arbeišiš viš IK-skipanini sķšani, og nógv og góš arbeišsorka er nżtt til at rętta feilir, upploysa millumrokningar, fyribilsbókingar o.a. Vķst veršur į, at hóast innkrevjingin į fleiri ųkjum virkar vęl, og sum heild helst er munandi betri, enn hon var ķ 1994, tį iš eingin innkrevjingarskipan var, so eru į fleiri ųkjum somu trupulleikar. Kunnaš veršur um, at Toll- og Skattstovan arbeišir viš at bųta um skipanina, og at landsstżrismašurin hevur sett sęr sum mįl, at ųll ógreiš višurskifti ķmillum IK- og FSL-skipanirnar skulu verša komin ķ ręttlag innan 1. november 2002. IK-skipanin skal tį lśka ųll krųv ķ roknskaparkunngeršini.

Į s. 35-37 veršur vķst į, at ķ nógv įr hevur umsitingin av rentuskatti ikki veriš nųktandi, įbyrgdarvišurskiftini hava ikki veriš nóg greiš, nųktandi eftirlit hevur ikki veriš viš, at allur rentuskattur ķ peningastovnum og grunnum veršur kravdur inn, avroknašur ręttstundis og bókašur rętt. Toll- og Skattstovan hevur sett tiltųk ķ verk fyri at bųta um višurskiftini, og hevur m.a. gjųgnumgingiš yvirlit frį peningastovnunum yvir innlįnskontur, og hevur latiš teimum fyribils uppskot til loysn av ivaspurningunum.

Vķsandi til s. 38-39 um framleišsluavgjųld hevur Landsgrannskošanin męlt til at skjalprógva og umskipa verandi eftirlitsmannagongdir, og hevur Toll- og Skattstovan tikiš undir viš hesum tilmęli.

3. Lųgmansfyrisitingin og sjįlvstżrismįl

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl

Vķsandi til s. 40 halda lųgtingsgrannskošararnir, at frįgreišingarnar um frįvik ķmillum jįttan og nżtslu eru nųktandi.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Nišanfyri veršur kunnaš um, ķ hvųnn mun višurskiftini, sum vóršu umrųdd ķ seinasta uppskoti til samtyktar, eru komin ķ ręttlag:

Śt frį einum heildarsjónarmiši hildu lųgtingsgrannskošararnir taš ikki vera rętt, at einstųk stżri gera tęnastuavtalur. Sum umrųtt į s. 41 og s. 45-46 hevur Lųgmansskrivstovan nś ongar slķkar tęnastuavtalur.

Lųgtingsgrannskošararnir męltu lųgmanni til at įseta greišar reglur fyri kostnašarendurgjaldi til landsstżrismenn. Vķsandi til s. 42-43 um samsżning o.a. til landsstżrismenn eru višurskiftini framvegis ógreiš, m.a. tķ lógin ikki er broytt, og heitt veršur aftur į lųgmann um at fįa višurskiftini ķ ręttlag.

Lųgtingsgrannskošararnir hildu, at Lųgmansskrivstovan įtti at hildiš seg til įsetingarnar ķ jįttanarskipanini um leasing. Vķsandi til s. 41-42 er stųšan óbroytt, men arbeitt veršur viš at fįa višurskiftini ķ ręttlag so skjótt sum gjųrligt.

Ašrar višmerkingar
Į s. 45-46 verša serligir rįšgevarasįttmįlar umrųddir. Lųgtingsgrannskošararnir halda taš vera óheppiš, at galdandi sįttmįlar, reglur og mannagongdir ikki vóršu hildnar. Sambęrt Lųgmansskrivstovuni eru nś eingir slķkir sįttmįlar. Į s. 46-48 verša nevndar-, fundar- og feršasamsżningar umrųddar, og veršur vķst į nųkur ivamįl, serliga tį iš talan er um starvsfólk, sum frammanundan eru ķ almennum fulltķšarstarvi. Lųgtingsgrannskošararnir taka undir viš, at tųrvur er į at dagfųra og nįgreina verandi reglur og at greina, hvųnn myndugleika Fķggjarmįlastżriš/lųnardeildin og Gjaldstovan hava ķ sambandi viš umsiting av lųnum.

Vķsandi til s. 49-50 um eftirkannan av lógaruppskotum og kunngeršum eru ongar ķtųkiligar innanhżsis mannagongdir og reglur um sjįlvt innihaldiš ķ eftirkanningini, men arbeitt veršur viš at fįa til vega hóskandi reglur og vegleišingar. Lųgtingsgrannskošararnir halda taš hava stóran tżdning, at hetta arbeišiš er vęl skipaš, og vilja somuleišis męla til, at taš tilfar, sum veršur lagt fyri tingiš, veršur mįlsliga betur greitt śr hondum.

Vķsandi til s. 50 męla lųgtingsgrannskošararnir til, at Lųgmansskrivstovan įtekur sęr ein virknan og samskipandi leiklut ķ sambandi viš at bųta um verandi stušulslóggįvu.

4. Fiskivinna

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl
Talan er um minninżtslu į flest ųllum kontum.

Į s. 51-53 er vķst į tęr hųvušskontur, har fariš er uppum įsetta lųnarkarmin. Stųrst frįvik er į jįttanini til Fiskivinnuroyndir, har 2,1 mió.kr. eru nżttar til lųnir, hóast eingin lųnarkarmur er.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Ķ frįgreišingini ķ seinasta uppskoti til samtyktar varš męlt til įbųtur į fleiri ųkjum. Nišanfyri veršur Lųgtingiš kunnaš um, ķ hvųnn mun višurskiftini eru komin ķ ręttlag.

Lųgtingsgrannskošararnir umrųddu stóru frįvikini ķmillum jįttanar- og roknskapartųl į hųvušskontunum "Śtlįn" og "Effektivar vešhaldsśtreišslur". Avskrivaš lįn og vešhald vóršu bókaš sum stušul til vinnu, og mótbókaš sum afturgjald av lįnum. Lųgtingsgrannskošararnir hildu taš vera ųrkymlandi, at tann jįttanarliga og roknskaparliga višgeršin av lįnum, vešhaldum o.l. var ikki einshįttaš, og męltu til at samskipa reglurnar. Vķsandi til s. 52 er aftur ķ 2000 talan um stór frįvik. Landsstżrismašurin vķsir į, at Gjaldstovan umsitur hesar kontur, og Fiskimįlastżriš hevur tķ ikki neyšugt roknskaparligt innlit, og kann tķ ikki greiša frį hesum frįvikum. Fiskimįlastżriš, Gjaldstovan og Toll- og Skattstovan hava tķ višgjųrt spurningin, og arbeitt veršur viš mįlinum.

Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu vantandi roknskaparreglugeršir, og at skipanin viš at góškenna mįnašarroknskapin var ikki sett ķ verk. Vķsandi til s. 53-54 eru višurskiftini sķšani komin ķ ręttlag.

Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at galdandi reglur fyri uppgerš av feršaforskotum vóršu ikki fylgdar. Vķsandi til s. 54 veršur vķst į, at Fiskimįlastżriš viš stųši ķ rundskrivi frį lųnardeildini ķ Fķggjarmįlastżrinum hevur gjųrt eina innanhżsis reglugerš fyri at byrgja fyri, at feršaforskot ķ framtķšini ikki verša gjųrd upp ella avroknaš ręttstundis.

Stušulsskipanir, sum Lųnjavningarstovan umsitur: Vķst varš m.a. į vantandi avstemman og góškenning av roknskapum. Vķsandi til s. 62 er taš sķšani komiš ķ ręttlag. Vķst varš eisini į veikleikar viš edv-skipanini og vantandi innaneftirlit, og vķsandi til s. 63 veršur arbeitt viš at fįa taš ķ ręttlag ķ 2002.

Višvķkjandi sjśkratrygd varš vķst į, at:

  1. Til ber at fįa sjśkratrygd og samstundis fįa dagpening frį Fųroya Vanlukkutrygging
  2. Eingin umsóknarfreist er įsett
  3. Til ber at fįa sjśkratrygd og samstundis hava ašra inntųku
  4. Frķtķšarlųn veršur goldin śt, hóast eingin heimild er ķ lógini
  5. Lógin er ikki samskipaš viš lógirnar um dagpening frį Almannastovuni og frį Vanlukkutryggingini

Lųgtingsgrannskošararnir męltu landsstżrismanninum til sum skjótast at taka stig til at broyta lógina ķ samrįš viš landsstżrismannin ķ almanna- og heilsumįlum. Vķsandi til s. 63-64 er stųšan tann sama, og lógin um sjśkratrygd er óbroytt, eisini hóast lógin vķsir til eina dagpeningalóg, sum fór śr gildi 1. juni 2001. Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at hann hevur fingiš eitt tilmęli frį umsitingini til stųšutakan viš 3 mųguleikum. Lųgtingsgrannskošararnir įtala, at landsstżrismašurin ikki hevur loyst hetta mįl.

Lųgtingsgrannskošararnir vķstu į, at tųrvur var į greišari reglum, serliga višvķkjandi umsiting/śtrokning av mįnašarligum minstaforvinningi til śtróšrarmenn. Į s. 65 veršur vķst į, at nųkur višurskifti eru ręttaš. Fiskimįlastżriš er vitandi um, at skipanin hevur fleiri veikleikar, men landsstżrismašurin heldur, at skipanin viš mįnašarligum minstaforvinningi er politiskt tilętlaš av Lųgtinginum. Landsstżrismašurin hevur roynt at broyta lųgtingslógina, men politisk undirtųka fekst ikki fyri einari broyting, og tķ varš uppskotiš tikiš aftur. Lųgtingsgrannskošararnir heita į landsstżrismannin um at endurskoša skipanina.

Lųgtingsgrannskošararnir vķstu į, at jįttanin til Fiskivinnuroyndir er alt ov lķtiš śtgreinaš, og įtalašu, at taš ikki var broytt. Į fķggjarlógini 2002 er jįttanin greinaš ķ lųnar- og ašrar śtreišslur, og vķsandi til s. 65-66 veršur arbeitt viš at endurskoša skipanina, og lųgtingsgrannskošararnir męla til, at skipanin veršur lógarfest sambęrt teim leišreglum, sum umrųddar eru undir "stušulslóggįva og stušulsumsiting" į s. 66.

Ašrar višmerkingar
Vķsandi til s. 54-60 um Fiskiveišieftirlit/tyrlutęnastu veršur greitt neyvari frį um 10-įra sįttmįlan millum Fiskimįlastżriš og partafelagiš Atlantsflog um tyrlutęnastu til leiting og bjarging fyri 19 mió.kr. um įriš. Vķst veršur m.a. į at:

  1. śtreišslur ķ 2000, tilsamans 9,8 mió.kr, eru farnar til annaš enn taš, jįttanin varš ętlaš til,
  2. tyrlutęnastan varš ikki bošin śt, og eingin meting tykist verša gjųrd av kostnašinum, sammett viš at annaš felag, ella stovnur, įtók sęr at veita somu tęnastur,
  3. Fiskimįlastżriš śtvegaši sęr ikki neyvari śtgreiningar av fortreytunum fyri rakstrarętlanini, sum er grundarlag undir įrliga gjaldinum,
  4. um landiš skal siga upp samstarviš, kann taš gerast dżrt, viš įsetingini um keypsskyldu til marknašarprķs.
  5. Lųgtingsgrannskošararnir halda, at tį iš landiš ger vinnuligar avtalur viš almenn partafelųg, eiga tęr ķ so stóran mun sum gjųrligt at byggja į vinnulig sjónarmiš. Lųgtingsgrannskošararnir halda ikki Fiskimįlastżriš ķ hesum mįli hava lagt nóg stóran dent į hesi sjónarmiš.

Vķsandi til s. 60-62 um "Nżtt vaktarskip" halda lųgtingsgrannskošararnir, at taš er at fegnast um, at jįttanin og tķšarętlanin helt. Eftir ųllum at dųma hevur fyrireikingin og eftirlitiš viš byggingini veriš vęl skipaš.

5. Vinnumįl o.a.

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl
Talan er um meirnżtslu į nųkrum kontum. Vķsandi til s. 67-68 hevur landsstżrismašurin greitt frį orsųkunum. Lųgtingsgrannskošararnir halda frįgreišingina vera nųktandi.

Į s. 68 veršur vķst į tęr hųvušskontur, har fariš er uppum įsetta lųnarkarmin. Stųrstu frįvikini eru į rakstrarjįttanum hjį Landsverkfrųšingsstovninum, tilsamans uml. 687 t.kr.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Ķ frįgreišingini ķ seinasta uppskoti til samtyktar vóršu nųkur višurskifti umrųdd, og nišanfyri veršur Lųgtingiš kunnaš um, ķ hvųnn mun tey eru komin ķ ręttlag.

Lųgtingsgrannskošararnir vķstu ķ seinastu frįgreišing į, at į flestu stovnum vóru framvegis ongar roknskaparreglugeršir. Vķsandi til s. 69 hevur landsstżrismašurin kunnaš um, at fariš varš undir at góškenna reglugerširnar ķ januar 2002.

Lųgtingsgrannskošararnir hildu taš vera óheppiš, at jįttanin til Havbśnašarroyndir ikki er nóg greiš. Vķsandi til s. 78-79 hevur landsstżrismašurin ķ februar 2002 kunnaš um, at uppskot til lųgtingslóg er sent til hoyringar, og veršur lagt fyri Lųgtingiš ķ hesi tingsetuni.

Ašrar višmerkingar
Vķsandi til s. 70 um vantandi stjórnan av kunningartrygd hevur Landsgrannskošanin m.a. vķst į at:

  1. arbeišiš innan landsumsitingina, at tryggja tann elektroniska partin av kunningarkervinum, fer fram óskipaš og uttan višurkendar standardar,
  2. taš lęttliga kann fįa sera óhepnar fylgjur,
  3. vandi er fyri, at peningur og starvsfólkaorka verša ikki nżtt į skynsaman hįtt,
  4. KT-Forum so at siga ikki er til longur,
  5. DNL-stżriš ikki hevur įsett nakrar felags trygdarreglur,
  6. taš er ógreitt, hvųrja įbyrgd og hvųnn myndugleika KT-forum, DNL-stżriš, onnur stżri og stovnar hava, og hvųrjar avleišingarnar eru, verša boš ikki fylgd.

Lųgmašur įsannaši ķ oktober 2001, at eingin felags kunningar- ella trygdarpolitikkur er įsettur enn, og at landsstżrismašurin ķ vinnumįlum hevur įbyrgdina av, at taš almenna hevur ein yvirskipašan kunningartųkni- og trygdarpolitikk, iš skal taka stųši ķ altjóša standardum innan stjórnan av KT-trygd. Landsstżrismašurin ķ vinnumįlum hevur ķ februar 2002 bošaš frį, at ķ seinasta lagi 1. mai 2002 veršur eitt tilmęli latiš lųgmanni og landsstżrismonnum at taka stųšu til.

Lųgtingsgrannskošararnir įtala, at višurskiftini į hesum tżšandi ųki eru óskipaš, og heitt veršur į landsstżrismannin um at rašfesta hetta arbeiši hųgt og fįa višurskiftini ķ ręttlag sum skjótast.

Vķsandi til s. 73-76 um inntųkufķggjaš virksemi į Heilsufrųšiligu Starvsstovuni veršur vķst į, at fleiri verkętlanir ikki lśka treytirnar ķ jįttanarskipanini. Vķst veršur eisini į, at taš ikki er nakaš eindųmi. Į ųllum mįlsųkjum er tųrvur į einum greišum skilnaši į undirkontustųši ķmillum "inntųkufķggjaš virksemi" og annaš "studningsfķggjaš virksemi", sum ikki er vinnuligt, men sum heilt ella lutvķst veršur fķggjaš av ųšrum. Taš gerst meira viškomandi, nś taš veršur alt meira vanligt, at privat felųg, grunnar o.o. eru viš til at fķggja m.a. ymsar granskingarverkętlanir. Ķ tķ sambandi er avgerandi at stašfesta, at talan skal verša um granskingarvirksemi, sum stovnurin sjįlvur hevur įhuga ķ at fremja, og at taš er stovnurin, sum hevur "ognarręttin" til śrslitini, sum kunnu verša almannakunngjųrd. Lųgtingsgrannskošararnir halda taš hava stóran tżdning, at hesi višurskifti verša tikin viš ķ ętlašu broytingunum av jįttanarskipanini.

Vķsandi til s. 79-80 um tyrlutęnastuna varš sįttmįli gjųrdur ķ 1996 viš Atlantsflog um flśgving millum oyggjarnar viš tyrluni, sum landiš eigur, fyri 5 mió.kr. um įriš. Lųgtingsgrannskošararnir undrast į, at sįttmįlin frį 1996 ikki varš endurskošašur ķ sambandi viš, at Fiskimįlastżriš ķ februar 2001 gjųrdi 10-įra sįttmįla viš Atlantsflog um tyrlutęnastu til leiting og bjarging. Tyrlan hjį landinum er ein partur av sįttmįlanum viš Fiskimįlastżriš og av tķ rakstrarętlan, sum er grundarlagiš undir įrliga gjaldinum uppį 14 mió.kr., sum Fiskimįlastżriš rindar felagnum.

Vķsandi til s. 80-82 um grannskošan av endurgjaldi til skipasmķš veršur hildiš, at lógin ikki heimilar verandi stušulsmannagongd. Vķst veršur eisini į vantandi kunngerš, og męlt veršur til at bųta um umsóknarmannagongdina. Landsstżrismašurin ętlar at broyta lógina, og ķ hesum sambandi endurskoša studningsreglur og fyrisitingarligar mannagongdir.

Vķsandi til s. 82 hevur Lųgtingiš samtykt lóg "um Vinnuframagrunn", og viš somu lóg eru Grunnurin til Ķdnašarfremjandi Endamįl, Įbyrgdargrunnurin og Grunnur Feršavinnunar tiknir av, og Vinnuframagrunnurin hevur tikiš yvir allar ognir og skyldur hjį nevndu grunnum, undantikiš lįn veitt av Gistingarhśsgrunninum (Grunnur Feršavinnunar) og Grunninum til Ķdnašarfremjandi Endamįl. Vķsandi til, at stórur tųrvur er į at bųta um stušulslóggįvu sum heild, eisini lógina um Vinnuframagrunnin, hevur landsstżrismašurin kunnaš um, at viš teim royndum Vinnumįlastżriš fęr frį Vinnuframagrunninum, er ętlanin at endurskoša skipanina ķ komandi tingsetu.

6. Śtbśgving og gransking o.a.

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl
Talan er um meirnżtslu į nųkrum hųvušskontum. Vķsandi til s. 83-85 hevur landsstżrismašurin greitt frį orsųkunum.

Į s. 86 er vķst į jįttanir, har fariš er uppum lųnarkarmin. Stųrstu frįvikini stava frį, at sundurgreinašu ętlanirnar į fķggjarlógini samsvara ikki viš, hvussu bókaš veršur. Lųgtingsgrannskošararnir męltu ķ seinastu frįgreišing til at fįa hetta ķ ręttlag.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Ķ frįgreišing ķ seinasta uppskoti til samtyktar vóršu nųkur višurskifti umrųdd. Fleiri eru sķšani komin ķ ręttlag, og nišanfyri veršur kunnaš um nųkur mįl, sum arbeitt veršur viš at loysa.

Lųgtingsgrannskošararnir męltu landsstżrismanninum til at greiša spurningin um, ķ hvųnn mun Fróšskaparsetur Fųroya er ein sjįlvsognarstovnur. Vķsandi til s. 96 er enn ongin endalig nišurstųša gjųrd ķ mįlinum.

Vķsandi til, at summir sjįlvsognarstovnar fįa stušul sum "Rakstrarjįttan", mešan ašrir fįa stušul sum "onnur jįttan", įtalašu lųgtingsgrannskošararnir, at Fķggjarmįlastżriš ikki hevši įsett neyvari reglur į hesum ųki. Lųgtingsgrannskošararnir įtala enn einaferš, at taš ikki er gjųrt. Lųgtingsgrannskošararnir vķstu eisini į, at hóast lógin "um yrkisskślar" kom ķ gildi 1. januar 1999, vóru neyvari reglur um rakstrarstušul ikki įsettar, og heitt varš į landsstżrismannin um at fįa hetta ķ ręttlag. Vķsandi til s. 97 eru reglurnar enn ikki gjųrdar, men arbeitt veršur viš mįlinum.

Lųgtingsgrannskošararnir umrųddu, at lógargrundarlagiš fyri Fųroya Skślabókagrunn var ikki dagfųrt, og at višurskiftini višvķkjandi Bókamišsųluni vóru ikki greidd. Landsstżrismašurin vķsti į, at hann fór at loysa mįliš ķ nęstu tingsetu. Vķsandi til s. 98 ętlar landsstżrismašurin at leggja lógaruppskot um Fųroya Skślabókagrunn fyri tingiš ķ februar 2002.

Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at lestrarlįn, peningastovnskontur og rentuinntųkur, ķ sambandi viš śtbśgvingarstušul, ķ fleiri įr ikki vóru rętt skrįsett ķ landsroknskapinum, og at innkrevjingin hevši ikki veriš nųktandi. Vķsandi til s. 98-101 um śtbśgvingarstušul er bųtt um višurskiftini.

Ašrar višmerkingar
Į s. 90-91 er musikkskślaskipanin umrųdd, og męlt veršur til at endurskoša lógina, soleišis at fult samsvar veršur ķmillum praksis og allar įsetingar ķ lógini. Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at hann arbeišir viš mįlinum.

Vķsandi til s. 91-93 veršur umrųtt, at į Fųroya Sjómansskśla og į Klaksvķkar Sjómansskśla er talan um smįar flokkar, og at samlaša nęmingatališ er minkandi. Landsgrannskošanin hevur tķ spurt landsstżrismannin, um hann hevur ętlanir um at samskipa virksemiš į skślunum. Landsstżrismašurin hevur tikiš spurningin til višgeršar.

Vķsandi til s. 93-95 verša trupulleikarnir hjį Fųroya Lęraraskśla at halda jįttanina umrųddir. Vķst veršur į, at lųnarumsitingin ikki ķ ųllum fųrum byggir į eitt neyvt og skjalfest grundarlag, og męlt er til at bųta um hesi višurskifti. Mentamįlastżriš arbeišir viš mįlinum.

Vķsandi til s. 95-96 hevur Landsgrannskošanin ķ fleiri frįgreišingum umrųtt ógreišu undirvķsingar- og setanarvišurskifti hjį skślastjórunum į Maskinmeistaraskślanum, Fųroya Sjómansskśla og Klaksvķkar Sjómansskśla. Mįliš er ikki loyst. Sambęrt Mentamįlastżrinum veršur arbeitt viš mįlinum, iš er tengt at sįttmįlasamrįšingunum viš avvaršandi yrkisfelųg.

Vķsandi til s. 102-103 hava fleiri stovnar/skślar undir Mentamįlastżrinum undirkontur, sum sambęrt višmerkingunum til fķggjarlógina bera heitiš „Inntųkufķggjaš virksemi". Ķ nógvum fųrum lżkur hetta virksemi eyšsęš ikki tęr serligu treytir, sum įsettar eru ķ jįttanarskipanini, og Landsgrannskošanin hevur męlt Mentamįlastżrinum til at endurskoša allar tķlķkar undirkontur undir § 7.

Į s. 103 veršur vķst į, at sķšani 1998 hevur Fųroya Landsskjalasavn havt skiftandi "vikarierandi stjórar". Lųgtingsgrannskošararnir halda taš vera óheppiš, at ein almennur stovnur, ķ eitt so langt įramįl, er uttan stjóra, og teir męla landsstżrismanninum til at fįa hesi višurskifti ķ ręttlag. Vķsandi til s. 103-104 hava nógvir stovnar ikki eina góškenda journalskipan, men Landsskjalasavniš hevur ikki orku til at hava eftirlit viš teimum uml. 125 stovnunum, sum hann skal sambęrt Ll. nr. 49/1992. Plįss er ikki at goyma tey savnindi, sum almennir stovnar hava skyldu at avhenda savninum. Landsstżrismašurin hevur kunnaš um, at ķ lųguętlanini į fķggjarlógini er byggimįliš sett til 2005.

Vķsandi til s. 105-107, um jįttanina til graslķkisvųllir og grasvųllir, halda lųgtingsgrannskošararnir tųrv vera į greišum reglum fyri, hvussu fariš skal verša fram, um ein jįttan skal verša nżtt til annaš endamįl, enn hon varš ętlaš til. Lųgtingsgrannskošararnir męla til, at landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum tekur spurningin upp ķ sambandi viš ętlašu broytingarnar ķ jįttanarskipanini.

Vķsandi til umrųšuna av jįttanini og lógini um politiska upplżsing į s. 107, halda lųgtingsgrannskošararnir tųrv vera į at bųta um lógina, so greišari reglur og heimildir verša įsettar ķ lógini, m.a. vķsandi til tęr reglur sum eru umrųddar į s. 112-113.

Vķsandi til s. 107–113 veršur umsitingin av studningi til mentanarendamįl umrųdd. Landsgrannskošanin heldur umsitingina sum heild vera flųkta og óskipaša, og vera merkta av tvųrrandi heimild at įseta greiš og einshįttaš krųv. Ķ įvķsan mun er talan um fleirfalda mįlsvišgerš av somu umsóknum til sama endamįl, og Landsgrannskošanin heldur tųrv vera į eini sanering/uppruddan višvķkjandi stušulsgrundarlagi/-lóggįvu og stušulsumsitingini, so endamįl og treytir o.a. verša greišari, og so at taš slepst undan dupultarbeiši. Mentamįlastżriš er samt viš Landsgrannskošanini og vónar, at ruddaš kann verša upp į hesum ųki viš einari komandi listastušulslóggįvu.

Landsgrannskošanin vķsir eisini į, at trupulleikarnir višvķkjandi stušulsumsiting er ikki eitt serfyribrigdi hjį landsstżrismanninum ķ mentamįlum. Nógvu og truplu spurningarnir um stušulslóggįvu og umsiting av stušulsjįttanum vóršu višgjųrdir į skeiši ķ september 2001, saman viš umbošum fyri ųll ašalstżri. M.a. vóru lógirnar um Granskingargrunnin, Vinnuframagrunnin, Mentanargrunnin umframt stušulsskipanir innan fiskivinnu- og almannaųkiš til višgeršar. Nišurstųšan var, at stórur tųrvur er į at bųta um stušulslóggįvuna og stušulsumsitingina. Lųgtingsgrannskošararnir hava įšur męlt til, at Lųgmansskrivstovan įtekur sęr ein virknan og samskipandi leiklut ķ arbeišinum at bųta um verandi stušulslóggįvu.

Roknskapirnir hjį Śtvarpi Fųroya og Sjónvarpi Fųroya eru viš ķ landsroknskapinum. Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš grannskošanarįtekningarnar og frįgreišingarnar frį roknskapargrannskošanini til tess at tryggja sęr, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga. Roknskapargrannskošanin hevur ikki gjųrt vart viš įtaluverd višurskifti.

7. Almanna- og Heilsumįl

Frįvik ķmillum jįttanar- og roknskapartųl
Talan er um meirnżtslu į einstųkum kontum. Vķsandi til s. 114-118 hevur landsstżrismašurin greitt frį orsųkunum. Stųrstu frįvikini eru į hesum jįttanum (1.000 kr.):

Landssjśkrahśsiš (rakstrarjįttan) 2.374
Servišgerš uttanlands (rakstrarjįttan) 8.607
Serforsorg (rakstrarjįttan) 1.103
Fólkapensjón (lógarbundin jįttan) 2.183
Vanlig forsorg (lógarbundin jįttan) 1.634

Vķsandi til s. 117 hevur skeivur bókingarhįttur minkaš um śtreišslurnar fyri vanliga forsorg. Meirnżtslan er ķ roynd og veru 3,2 mió.kr.

Į s. 117 er vķst į tęr hųvušskontur, har fariš er uppum įsetta lųnarkarmin. Stųrstu frįvikini eru į lógarbundnum jįttanum. Ķ sundurgreiningini ķ višmerkingunum til fķggjarlógina er ikki roknaš viš lųnarśtreišslum. Kortini er talan um lųnarśtgjaldingar til stušulsfólk, nęrum 8 mió.kr., sum eru veittar sum persónligt ķskoyti. Lųgtingsgrannskošararnir hava fyrr įtalaš hetta ósamsvar.

Višmerkingar ķ seinasta uppskoti til samtyktar
Nišanfyri veršur Lųgtingiš kunnaš um, ķ hvųnn mun višurskifti, sum vóršu umrųdd ķ seinasta uppskoti til samtyktar, eru komin ķ ręttlag:

Mįl, sum eru loyst:
Vķst varš m.a. į fleiri trupulleikar at stemma av fyribilsbókingar- og millumrokningarkontur. Vķsandi til s. 120 hevur Almannastovan ķ 2001 megnaš at stemma flest allar kontur av.

Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at roknskapar- og grannskošanarvišurskiftini hjį hśsfólkum ķ sambżlum undir Serforsorgini ikki hųvdu veriš nųktandi seinnu įrini. Vķsandi til s. 154 eru višurskiftini komin ķ ręttlag.

Mįl, sum ikki eru loyst:
Edv-skipanin į Almannastovuni
Vķst varš į, at eftirlitsumhvųrviš kring edv-skipanina var ikki nóg trygt, og męlt varš til at bųta um eftirlitiš, gera greišar reglur fyri brśkararęttindum o.s.fr. Vķsandi til s. 121-122 eru fleiri įbųtur gjųrdar, og arbeitt veršur viš at fįa višurskiftini ķ ręttlag.

Vantandi eftirlit, avstemman og roknskapargóškenning višvķkjandi almannaveitingum
Vķsandi til s. 122-123 er Almannastovan farin undir at skipa roknskaparhaldiš og innanhżsis eftirlitiš, menna fķggjarstżringina, og gjųgnumganga og lżsa alt roknskaparųkiš.

Pensjónsśtreišslur
Lųgtingsgrannskošararnir heittu į landsstżrismannin um at greiša ivaspurningarnar um inntųkujavning og umrokning av almannapensjón. Vķsandi til s. 124-126 eru framvegis nakrir ivaspurningar eftir.

Forsorgarśtreišslur
Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at neyvari reglur fyri veitingum eftir § 18 ķ forsorgarlógini framvegis ikki vóru gjųrdar, og at taš framhaldandi varš rindaš fyri undirvķsing į ALV-skślanum, hóast ongin lógarheimild er ķ almannalóggįvuni. Sambęrt landsstżrismanninum var ętlanin at seta alt įriš 2000 av til at gera nżggja forsorgarlóg umframt greišari reglur og kunngeršir, sum mangla į nęstan ųllum forsorgarųkinum, eisini višvķkjandi endurbśgving.

Vķsandi til s. 133-134 veršur vķst į, at hóast 10 įr eru lišin, sķšani fyrstu ferš heitt varš į Landsstżriš um at įseta reglur sambęrt § 18, stk. 6, ķ forsorgarlógini, eru tęr enn ikki gjųrdar. Taš eru eisini nęrum 10 įr lišin, sķšani at stašfest varš, at eingin lógarheimild er ķ almannalóggįvuni at rinda fyri undirvķsing į ALV-skślanum. Vķsandi til s. 134-135 er stųšan óbroytt.

Mįlsvišgerš
Ķ seinastu frįgreišing varš vķst į vantandi reglur fyri mįlsvišgerš. Landsgrannskošanin helt ikki stųšuna vera nųktandi, allarminst fyri starvsfólkiš, tķ talan er um umsiting av stųrstu jįttanunum į fķggjarlógini. Męlt varš til at įseta minstukrųv til mįlsvišgerš og skjalprógv, m.a. fyri at tryggja, at mįlsvišgeršin lżkur krųvini ķ fyrisitingarlógini um vegleišing, partshoyring, skyldu at skriva upp o.a. Sambęrt almannastjóranum var ętlanin at seta ein prosjektbólk at loysa hesar trupulleikar. Lųgtingsgrannskošararnir heittu į landsstżrismannin um at tryggja, at višurskiftini komu ķ ręttlag. Vķsandi til s. 141 er ein prosjektbólkur į Almannastovuni farin til verka, og sambęrt almannastjóranum veršur arbeišiš lišugt medio 2002.

Hjįlpartólamišstųšin
Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at taš tók upp ķ 3 mįnašir at avgreiša eina umsókn um vanligt hjįlpartól, og heitt varš į landsstżrismannin um beinanvegin at loysa trupulleikarnar. Lųgtingsgrannskošararnir įtalašu eisini, at einki goymsluyvirlit var, hóast stovnurin ķ 1997 fekk jįttan til endamįliš. Lųgtingsgrannskošarunum kunnugt er goymsluyvirlitiš enn ikki lišugt, og avgreišslutķšin er framvegis ov long, til stóran bįga fyri brśkararnar.

Lųgtingsgrannskošararnir męltu eisini landsstżrismanninum til at greiša ivamįlini um lįnsveitingar og umsiting av lįnum. Į s. 150-151 sęst, at einki er hent ķ mįlinum.

Heimarųktin og Serforsorgin
Vķst varš į, at roknskaparvišurskiftini vóru ikki į nóg tryggum stųši, roknskaparliga įbyrgdarbżtiš ķmillum Heimarųktina og roknskapardeildina ķ Almanna- og Heilsumįlastżrinum var ógreitt. Vķst varš į fleiri trupulleikar višvķkjandi peningastovns- og kassakontum į stovnum undir Serforsorgini, og at roknskaparhaldiš į Serstovnadeildini leyk ikki grundleggjandi krųv ķ roknskaparkunngeršini. Vķsandi til s. 151-155 veršur arbeitt viš mįlinum, og fleiri višurskifti eru komin ķ ręttlag.

Vķsandi til s. 152 fingu flestu starvsfólkini innan Heimarųktina og Serforsorgina undir verkfallinum ķ mars 1999 lųn viš somu upphęddum, sum mįnašin frammanundan. Śrslitiš varš m.a., at nųkur starvsfólk av órųttum fingu lųn, onnur fingu ov nógva lųn. 420 t.kr., sum ógreiša var um, og sum ikki kundu verša kravdar innaftur, vóršu bókašar sum ein kassamunur. Lųgtingsgrannskošararnir halda taš vera óheppiš, at taš veršur hildiš neyšugt at bóka eina so stóra upphędd sum kassamun.

Serforsorgarstovnar og stušlar, lųnargrannskošan
Vķst varš į nógvar veikleikar ķ lųnarumsitingini. Vķsandi til s. 155-156 veršur arbeitt viš at bųta um roknskaparhald og lųnarumsiting į stušulsfólkaųkinum.

Heilbrigdiš og Blįkrossheimiš
Heitt varš į landsstżrismannin sum skjótast at greiša ivaspurningarnar, serliga višvķkjandi Heilbrigdinum, og lųgtingsgrannskošararnir įtalašu, at landsstżrismašurin hevši ikki svaraš spurningunum, sum vóršu settir. Vķsandi til s. 157-160 hevur landsstżrismašurin greitt nakrar av spurningunum. Heitt veršur į landsstżrismannin um at loysa trupulleikarnar višvķkjandi jįttanar- og roknskaparvišurskiftunum og at įseta neyvari reglur smb. § 2, stk. 3, ķ Ll. nr. 89/1996.

Sjśkrahśsverk Fųroya
Vķsandi til višmerkingarnar frį roknskapargrannskošanini, ķ sambandi viš grannskošanina av teimum trimum sjśkrahśsunum, varš heitt į landsstżrismannin um at tryggja, at višurskiftini komu ķ ręttlag. Vķsandi til s. 163-165 veršur enn einaferš vķst į, at spurningurin ikki er greiddur, um gjald fyri at nżta hųli, starvsfólk, kanningarstovu o.a. ķ sambandi viš privata vištalu hjį yvirlęknum innan sjśkrahśsverkiš. Heitt veršur į landsstżrismannin um at tryggja, at višurskiftini koma ķ ręttlag.

Ašrar višmerkingar
Į s. 118 verša roknskaparvišurskiftini ķ Almanna- og Heilsumįlastżrinum umrųdd. Vķst veršur m.a. į vantandi reglugeršir fyri roknskaparhaldinum ķ Stżrinum og stovnum undir stżrinum. Sambęrt landsstżrismanninum verša flest allar reglugeršir góškendar ķ februar 2002.

Vķsandi til s. 119 um tęnastumannastųrv męla lųgtingsgrannskošararnir til eitt greišari myndugleikabżti ķmillum Fķggjarmįlastżriš og Lųgmansskrivstovuna ķ sambandi viš at seta tęnastumannastųrv.

Į s. 120 um edv-nżtslu/edv-trygd veršur vķst į, at stovnarnir hava ķ stóran mun sjįlvir sett trygdarreglur. Lųgtingsgrannskošararnir heita į landsstżrismannin um at tryggja, at hesar reglur ķ framtķšini lśka tey yvirskipašu krųv, sum eru įlųgd landsstżrismanninum ķ vinnumįlum at seta.

Į s. 120-121, um samskifti viš almannastjóran, veršur heitt į landsstżrismannin um at tryggja, at tķlķkt ikki kemur fyri ķ framtķšini.

Višvķkjandi forsorgarśtreišslum veršur į s. 126-129 m.a. vķst į, at lųn ķ fleiri fųrum er goldin śt uttan um A-skattaskipanina, at śtgoldin barnafrįdrįttur ikki veršur mótroknašur, at śtrokning av veiting smb. § 9 er sera orkukrevjandi, at endurmeting/rįšgeving smb. § 12 framvegis ikki veršur framd, og at konteringarleišbeiningin enn ikki er gjųrd.

Vķsandi til s. 130-133 um veitingar sambęrt § 17 veršur umrųtt, at Landsgrannskošanin fyrstu ferš ķ 1993 vķsti į, at endurgjald fyri inntųkumiss og lųn til stušulsfólk ikki var ķ trįš viš hesa lógargrein. Annars veršur vķst į nógv ógreiš višurskifti, vantandi heimild til at veita eina fasta upphędd til eykaśtreišslur uttan skjalprógv, vantandi heimild at įseta eitt minstamark fyri stušli, og at inntųkugrundarlagiš, fyri at rokna śt mista arbeišsinntųku, tykist tilvildarligt, og vķst veršur į fleiri dųmi. Landsstżrismašurin ętlar at kanna višurskiftini nęrri ķ 2002. Landsstżrismašurin heldur heimildina at lųna stušulsfólki vera ivasama, men endalig avgerš er ikki tikin til, um heimildin skal verša ķ eini nżggjari lóg um brekaš bųrn, ella ķ einari nżggjari forsorgarlóg.

Višvķkjandi barnaforsorgarśtreišslum veršur į s. 136-140 vķst į fleiri ógreiš višurskifti višvķkjandi śtreišslum hildnar av kommununum, m.a. vanta reglur um umsiting, journalvišurskifti, roknskap, grannskošan o.a. Konteringarnar samsvara ikki viš konteringarnar į Almannastovuni. Eingin fķggjarlig tųrvsmeting veršur gjųrd, įšrenn tiltųk verša sett ķ verk eftir § 22, stk. 2-3. Ivasamt er, um nųkur heimild er ķ barnaforsorgarlógini at įseta gjald til fosturforeldur o.a. (Landsstżrismašurin legši 19. februar 2002 fram uppskot um at broyta barnaforsorgarlógina, soleišis at ein greiš heimild fęst til at įseta gjald til fosturforeldur.)

Višvķkjandi dagpeningaśtreišslum veršur į s. 140-146 vķst į, at lógarįsettu kunngerširnar eru ikki gjųrdar, og leišbeiningar vanta. Tųrvur er į at bųta um: journalvišurskiftini, uppritarblųš og skjalprógv fyri śtrokningum og innanhżsis eftirlitiš. Gjald og reglur fyri sjįlvbodnu tryggingina eru ikki įsett, og nżggju umsóknarblųšini eru nógv seinkaš. Ein fulltrśi er ķ 2002 settur burturav til at greiša vantandi kunngeršir/vegleišingar.

Višvķkjandi śtreišslum til barnapening, veittur ķ forskoti, veršur į s. 146-149 vķst į vantandi journalisering, at persónsskilnašur er ikki millum skrįseting og śtgjald, og at arbeišsgongdin kann verša gjųrd einfaldari. Barnapeningur veršur ikki heintašur inn uttanfyri Noršurlond. Barnapeningur er ongantķš eftirgivin, og fylgt veršur ikki viš, um krųv fyrnast.

Višvķkjandi śtreišslum til stušul til uppihaldspening veršur į s. 149-151 vķst į, at persónsskilnašur er ikki millum skrįseting og śtgjald, og tķšaravmarkanin er ikki rųtt. Eisini veršur vķst į vantandi journalisering og tvųrrandi samskipan millum trķggjar fyrisitingar, iš umsita forskotsrindan, innheintan av barnapeningi og stušul til uppihaldspening. Vķsandi til s. 150 veršur spurningurin um at samskipa arbeišiš tikin upp ķ 2002.

Į s. 152-153 verša brśkaragjųld fyri heimahjįlp umrųdd. Lųgtingsgrannskošararnir hava įšur įtalaš, at onki var gjųrt fyri at bųta um hesi višurskifti. Višurskiftini eru ikki broytt. Sambęrt landsstżrismanninum veršur bķšaš til nżggj lųnarskipan veršur tikin ķ nżtslu einaferš ķ 2002.

Į s. 161-163 eru sjśkrakassar umrųddir. Vķst veršur m.a. į ógreitt įbyrgdar- og arbeišsbżtiš millum Almannastovuna og Almanna- og Heilsumįlastżriš. Almannastovan skjalprógvar ikki grannskošan av sjśkrakassunum, frįgreišingar verša ikki skrivašar, neyvari reglur fyri grannskošanini eru ikki įsettar, og tķšaravmarkanin av śtreišslunum ķ landsroknskapinum er ikki rųtt. Lųgtingsgrannskošararnir męla landsstżrismanninum til skjótast gjųrligt at fįa višurskiftini ķ ręttlag.

Roknskapurin hjį Apoteksverki Fųroya er viš ķ landsroknskapinum. Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš grannskošanarįtekning og frįgreišing frį roknskapargrannskošanini til tess at tryggja sęr, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga. Roknskapargrannskošanin hevur ikki gjųrt vart viš įtaluverd višurskifti. Roknskaparvišurskiftini millum Apoteksverkiš og Apoteksgrunnin eru ikki greiš, og lųgtingsgrannskošararnir hava heitt į Landsgrannskošanina um at kanna tey neyvari, ķ sambandi viš grannskošanina av landsroknskapinum 2001.

Nišurstųša
Fleiri av trupulleikunum į almannaųkinum hava veriš umrųddir ķ frįgreišingum ķ įravķs. Lųgtingsgrannskošararnir įtala, at landsstżrismašurin įr um įr vķsir į, at trupulleikarnir vęntandi verša loystir um stutta tķš, uttan at tališ av óloystum mįlum tó minkar.

8. Oljumįl o.a.

Vķsandi til s. 166 halda lųgtingsgrannskošararnir frįgreišingarnar um frįvik millum jįttan og nżtslu vera nųktandi. Vķsandi til s. 167-169 um umhvųrvi er ųkiš merkt av vantandi reglum, kortleggingum og ętlanum. Ein arbeišsbólkur hevur latiš landsstżrismanninum tilmęli um įbųtur, og ķ fyrsta umfari veršur arbeitt viš at dagfųra lóggįvuna.

1. višgerš 8. mars 2002. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 12. mars 2002. Uppskot til samtyktar samtykt 30-0-0. Mįliš avgreitt.