Jaršarbrśk

 

109  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lóg "om Jordbrugets Fremme"

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Įlit
D. Tikiš aftur

Įr 1999, 5. mars, legši Jųrgen Niclasen, landsstżrismašur, vegna Finnboga Arge, landsstżrismann, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot
til
lųgtingslóg um broyting ķ lóg "om Jordbrugets Fremme"

§ 1

Ķ lóg nr. 174 frį 24. mai 1937 "for Fęrųerne om Jordbrugets Fremme", sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 160 frį 19. desember 1997, veršur gjųrd henda broyting:
Aftanį § 50 veršur sett:
"§ 50 a. Jaršarrįšiš kann, eftir umsókn, eftirgeva skuld ella part av skuld til Fųroya Jaršargrunn, um

  1. skuldarin prógvar, at hann ikki er fųrur fyri og innan tey nęstu įrini eingi śtlit hevur fyri at kunna lśka sķnar gjaldskyldur, og
  2. višurskiftini hjį skuldaranum og umstųšurnar annars tala fyri hesum.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann ķ kunngerš įseta nęrri reglur um eftirgevan av skuld ella parti av skuld sambęrt § 1, herundir reglur um krųv til skjalprógv."

§ 2

Henda lóg kemur ķ gildi 1. september 1999.

Almennar višmerkingar
Śtbygging av landbśnašinum seinastu 25 įrini sambęrt jįttanum og lįniheimildum frį lųgtinginum hevur giviš rśmar ręsur fyri śtbygging innan landbśnašin.

Stašfest er, at ein partur av lįntakarunum hjį Jaršargrunninum ikki eru fųrir fyri at rinda lįn sķni aftur. Skuldarbyršan hjį nųkrum av teimum undir bólki II nevndu nišanfyri er voršin so mikiš stór, at landsstżrismašurin ikki metir seg kunna bķša viš at seta tiltųk ķ verk, skulu viršir hjį Fųroya Jaršargrunni ikki fara fyri skeyti.

Fųroya Jaršarrįš hevur ķ hųvušsheitum veitt lįn til tveir bólkar av skuldarum:

Bólkur I: Privatir, bųndur og ognarmenn, Mjólkarvirki Bśnašarmanna og hagapartar.

Bólkur II: Kongsbųndur.

Bólkur I kemur undir vanligar reglur fyri lįnveitara og lįntakara, har galdandi er, at um lįntakari ikki klįrar skyldur sķnar, veršur skuldin latin til innheintingar viš mųguligari tvingsilssųlu sum fylgju.

Tį taš snżr seg um Bólk II, er stųšan ein onnur, tķ sereyškenniš hjį kongsbóndum er, at teir ikki eru formligir eigarar av tķ, sum lįn eru veitt til. Fųroya Jaršarrįš stendur sum eigari og Jaršargrunnurin sum lįnsveitari, mešan bóndin er skuldari, og hóast lįniš, t.d. eitt fjóslįn, veršur fult afturgoldiš, stendur rįšiš framvegis sum eigari av fjósinum, sum hoyrir til festiš hjį bóndanum.

Bólkur II er sostatt ķ einari ašrari stųšu enn ašrir vinnurekandi, tķ teir eiga ikki jųršina og bygningarnar, tvs. framleišslutólini. Kongsbųndurnir eru tķ eisini ķ einari ašrari stųšu višvķkjandi skattligum avskrivingum o.ų.

Av somu orsųk hevur Jaršargrunnurin ikki mųguleika fyri at heinta inn eftirstųšur av lįnum soleišis, sum lįnistovnar vanliga hava mótvegis vinnurekandi, iš sjįlvir eiga framleišslutólini.

Jaršarrįšiš hevur fyrst ķ 90’unum, vķsandi til stóru skuldarbyršuna hjį bóndum, iš tį var uml. 46 mió. kr., heitt į Fųroya landsstżri um at seta tiltųk ķ verk, og geva Jaršarrįšnum heimild at umleggja skuld til grunnin. Ķ 1993 setti Fųroya landsstżri eina nevnd at gera tilmęli um framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum, herundir gera uppskot til broyting ķ jaršarlógini, so at Fųroya Jaršargrunnur veršur skildur burtur śr gomlu lógini frį 1937.

Įlitiš og uppskot til lóg um landsjųrš varš handaš undanfarna landsstżrismanni ķ landbśnašarmįlum ķ juni 1997. Undanfarni landsstżrismašur legšiš įlitiš/lógaruppskotiš fram į landsstżrisfundi, men tóktist mótstųšan at vera so mikiš stór, at mįliš varš ikki lagt fyri Fųroya lųgting.

Sitandi landsstżrismašur hevur lisiš įlitiš, men metir ikki undirtųku vera fyri at leggja uppskotiš fyri lųgtingiš.

Ķ galdandi lóg "Lov om Jordbrugets Fremme" frį 1937, er heimild ikki fyri at eftirgeva skuld. Um skuldarbyršan hjį bóndunum skal greišast, krevst ķtųkilig heimild ķ lógini frį 1937.

Tį skuldarbyršan hjį fleiri bóndum (Bólkur II) nś er voršin so mikiš stór, at śtlit ikki tykjast vera fyri, at viškomandi kunnu lśka gjaldsskyldur sķnar, hevur landsstżrismašurin gjųrt av at leggja lógaruppskot fyri tingiš um eftirgeving av skuld til Fųroya Jaršargrunn.

Lógaruppskotiš hevur ikki viš sęr eykaš śtreišslur fyri landskassan.

Višmerkingar til tęr einstųku greinirnar
§ 1:
Eftir hesi lóg er fortreytin fyri eftirgeving, at umsųkjari/skuldari ikki er fųrur fyri, og eingi śtlit eru fyri, at skuldarin kann uppfylla sķnar gjaldsskyldur. Viš ųšrum oršum skal vera misjavni millum gjaldsevnini hjį skuldaranum og skuldina, sum viškomandi hevur til Fųroya Jaršargrunn.

Landsstżrismanninum veršur heimilaš at įseta nęrri reglur fyri eftirgeving ella partvķsari eftirgeving av skuld til Fųroya Jaršargrunn.

1. višgerš 16. mars 1999. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 15. aprķl 1999 legši fram soljóšandi

Įlit  

Mįliš er lagt fram av landsstżrismanninum ķ landbśnašarmįlum Finnboga Arge 6. mars 1999 og eftir 1. višgerš 16. mars 1999 beint ķ fķggjarnevndina.

Fķggjarnevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 29., 30. og 31. mars og 7. og 12. aprķl 1999 og hevur undir višgeršini havt fund viš landsstżrismannin ķ landbśnašarmįlum, Finnboga Arge, og Bóndafelagiš.

Nevndin hevur undir višgeršini bżtt seg ķ ein meiriluta og ein minniluta.

Meirilutin (Bjarni Djurholm, Jógvan Durhuus, Heini O. Heinesen og Sįmal P. ķ Grund) fųrir fram, at tį hetta mįl snżr seg um at eftirgeva skuld og harviš er ógvuliga prinsipielt og višbrekiš, so veršur mett, at mįliš eigur at fįa eina neyvari višgerš, soleišis at tingiš fęr vissu fyri, at įšrenn heimild veršur givin at eftirgeva skuld, skal lųgtingiš fįa stųrri trygd fyri, at hetta veršur gjųrt į skynsamasta hįtt.

Landstżrismašurin hevur bošaš frį, at ķ heyst veršur oršaskifti um langtķšarętlan višvķkjandi komandi landbśnašarpolitikkinum, og tį kemur nįttśrliga eitt so tżdningarmikiš mįl sum hetta at eiga sķn stóra lut ķ oršaskiftinum, sum aftur kann įvirka mįliš ķ samsvari viš tingsins vilja.

Somuleišis vķsir meirilutin į landbśnašarįlitiš, sum landsstżriš fekk ķ 1997, og sum saman viš bręvi og upplżsandi tilfari frį Bóndafelag Fųroya, dagfest 18. februar 1999, fer at verša gott ķskoyti til hetta oršaskiftiš.

Meirilutin vķsir somuleišis į lųgtingsmįl nr. 108/1998: Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um landsjųrš, sum er endaliga samtykt viš 3. višgerš. Henda lóg kemur ķ gildi 1. august 1999, og kann landsstżrismašurin tį velja nżtt jaršarrįš, sum sambęrt lógini skal hava serligan fųrleika at višgera m.a. eftirgeving av skuld. Meirilutin heldur tķ, at rķmiligt hevši veriš, at hetta nżggja jaršarrįš veršur viš ķ tilevningini av uppskoti til kunngerš og reglur um eftirgeving av skuld, so tann ivi, sum var um hetta mįl undir 1. višgerš fęst av vegnum.

Meirilutin męlir tķ frį at samtykkja uppskotiš, men heitir į landsstżrismannin um at leggja mįliš fram aftur ķ nęstu tingsetu, tį nżggja jaršarrįšiš hevur havt hųvi at gera sķnar tilrįšingar. Męlt veršur til, at reglurnar um eftirgevingin av skuld eru neyvt oršašar, og at mišaš veršur eftir, at lógin kann koma ķ gildi 1. januar 2000.

Minnilutin (Vilhelm Johannesen, Lisbeth L. Petersen og Flemming Mikkelsen) tekur ikki undir viš, at Fųroya jaršarrįš, eftir nęrri reglum frį landsstżrismanninum fęr heimild til eftir umsókn, at eftirgeva skuld ella part av skuld til Fųroya jaršargrunn undir nśverandi umstųšum.

Ķ 1993 setti Fųroya landsstżri nevnd at gera uppskot til landsstżriš višvķkjandi framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum. Ķ 1997 lęt nevndin landsstżrinum eitt įlit um nżggjan bygnaš ķ fyrisitingini av landsjųršini. Męlt veršur tķ til, at heimildin til eftirgeving av skuld til Fųroya jaršargrunn veršur śtsett, til ein greišari oršing um framtķšarętlanir fyri fųroyska landbśnašin fyriliggur, og sum Fųroya lųgting kann taka stųšu til.

Į tingfundi 20. aprķl 1999. Lųgmašur tók, vegna landsstżrismannin ķ vinnumįlum, uppskotiš aftur. Mįliš avgreitt.

J.nr. 691-8/99