Fyrispurningur um Skįlafjaršaleišina

100-5 Fyrispurningur til Finnboga Arge, landsstżrismann, višvķkjandi Skįlafjaršaleišini

 

Įr 1998,   8. oktober, bošaši formašurin frį omanfyrinevnda fyrispurningi til Finnboga Arge, landsstżrismann, frį  Sįmal P. ķ Grund, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur

  1. Er taš ķ trįš viš samgonguskjališ at nišurleggja farleišir heldur enn at rationalisera tęr?
  2. Hvat hevur Skįlafjaršasiglingin giviš ķ halli įrini 1994 til 1998 hvųrt įriš sęr?
  3. Hvussu nógv veršur spart ķ 1998 viš at nišurleggja Skįlafjaršarsiglingina?
  4. Er taš ętlan landsstżrismansins, at allur almennur flutningur skal yvir veganetiš, hóast hetta kann gerast skjótari sjóvegis?
  5. Tį kostnašarmunurin millum landvegis og sjóvegis samband veršur gjųrdur upp, er tį roknaš viš ķlųgunum og slitiš upp į veganetiš?

Višmerkingar:

Ętlanin var, at fyrispurningurin skuldi vera frį ųllum Eysturoyartingmonnum, men viš taš at tingskipanin ikki loyvir hesum, veršur fyrispurningurin settur av einum tingmanni ķ Eysturoynni.

Heilt aftur til 1908 hevur skipašur flutningur av farmi og feršafólki millum hųvušsstašin og Skįlafjųršin veriš sjóvegis.

Hetta av teim heilt natśrligu orsųkum, at styttsta farleiš millum hesi ųki er sjóvegis.

Henda flutningsleišin varš heilt nógv nżtt, viš taš at Noršoyggjar eisini styttu sęr um farleišina til Havnar viš at nżta hesa leišina.

Tį Eysturoyggin og Streymoyggin blivu knżttar saman ķ 1973 viš brśgv um Sundalagiš, og tunnil ķ 1976 bleiv gjųrdur millum fjarša, gjųrdist ein mųguleiki afturat, hóast hetta fyri stųrsta partin av feršsluni bleiv eitt sindur meiri tķšarkrevjandi.

Taš, at nżggja farleišin fyri stųrsta partin av feršsluni kravdi meiri tķš, var helst orsųkin til, at gamla farleišin ikki bleiv nišurlųgd, men framvegis śtbygd.

Politikarar śr ųšrum ųkjum ķ landinum sóu helst ikki tżdningin av gomlu farleišini, og bleiv hon tķ nišurlųgd eitt stutt skifti.

Farleišin bleiv tó uppafturtikin, men ķ skerdum lķki, Ternan 1 bleiv sett at rųkja farleišina.

Tķšarbiliš viš ongum skipi og taš, at minni skip bleiv sett į farleišina, gjųrdi sķtt til, at raksturin į hesi farleiš bleiv alt ov kostnašarmikil ķ mun til ta fólkamongd, sum brśkti farleišina.

Harafturat bleiv minkaš um frįferširnar, og bussamband var bert til einstakar frįferšir.

Vit, sum ķ dag eru lųgtingsumboš fyri Eysturoynna, eru ikki ósamd viš landsstżrismannin um, at eitthvųrt mįtti gerast viš višurskiftini į farleišini, men hųvdu vęntaš, at taš bleiv eitt framstig og ikki eitt afturstig.

Hetta, viš atliti til, at ķbśgvarnir viš Skįlafjųršin longu ķ 1908 kundu koma til hųvušsstašin uppį minni enn 1 tķma viš skipašari Skįlafjaršarsigling.

Ķ samgonguskjalinum, sum sitandi samgonga arbeišir eftir, veršur sagt, at kannaš veršur, um rationaliseringar kunnu gerast į įvķsum farleišum. Ķ samgonguskjalinum stendur einki um nišurleggingar av farleišum.

Landsstżrismašurin hevur alment sagt, at nišurlegging av farleišini millum Skįlafjųršin og hųvušsstašin fųrir viš sęr eitt lękkaš tęnastustig fyri ųkiš kring Skįlafjųršin.

Eisini hevur landsstżrismašurin sagt, at hetta veršur framt fyri at spara.

Lųgtingsmenninir fyri Eysturoynna ivast ķ, hvussu stór sparingin er ķ krónum, tį skipiš ikki er selt, mannskapiš hevur uppsagnartķš, og bussar eru settir inn ķ stašin.

Taš sęr śt sum um, at talan bert er um eina flyting av kostnašinum til onnur ųki ķ landinum.

Eisini eru ter sannfųrdir um, at sjóvegis flutningur er av alstórum tżdningi fyri menningina ķ ųkinum kring Skįlafjųršin, og fyri Eysturoynna sum heild.

Veršur kostnašurin av farleišini yvir land gjųrdur upp ķ sķni heild, so er peningurin til sjóvegis farleišina helst betur farin.

Slitiš uppį landsvegirnar veršur ųkt, tį feršslan ųkist, og her er ikki bert talan um bussarnar, men eisini um ųktu bilferšsluna, sum stendst av hesi tęnastulękking.

Eisini er vert at taka viš, at trygdin er stųrri sjóvegis, enn eftir veganetinum.

Tķ loyvi eg męr at seta landsstżrismanninum fylgjandi spurningar.

Į lųgtingsfundi 9. oktober 1998 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į lųgtingsfundi 4. november 1998 svaraši Finnbogi Arge, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis

S v a r

Ad l.
Ķ samgonguskjalinum millum Fólkaflokkin, Tjóšveldisflokkin og Sjįlvstżrisflokkin stendur,

at kannast skal um rationaliseringar kunnu gerast ķ samferšslukervinum. Av tķ at vegasamband frammanundan er millum Havnina og Skįlafjųršin, er ein nišurlegging av siglingarleišini at meta sum ein rationalisering av sambandinum og sostatt ikki ķ andsųgn viš samgonguskjališ.

Ad 2.
Av Strandferšsluni veršur upplżst, at halliš į Skįlafjaršarleišini er:

1994 1.596.000,-
1995 2.975.000,-
1996 1.886.000,-
1997 2.869.000,-
1998 1.468.000,- ( fyrra hįlvįr)

Višmerkjast skal, at ķ 1994,1995 og 1996 er inntųkur frį Vestmannasundi taldar viš.

Ad 3.
Strandferšslan upplżsir, at restina av fķggjarįrinum 1998 veršur sparingin į

Skįlafjaršarleišini umleiš 2-300.000 netto. Effektin av sparingini slęr ķgjųgnum ķ 1999, tį sparingin veršur 2.8 -3.0 mió kr. Veršur lagt skip ikki selt, skulu vit rokna viš, at sparingin ķ 1999 veršur millum 2.3 og 2.5. mió kr.

Ad 4.
Skjótleikin er bert ein av fleiri faktorum, sum hava tżdning, tį iš stųša skal takast til hvat samband skal veljast til almenna flutningin. Fķggjarorka, feršafólkatal, slag av farmi og alternativar farleišir(vegasamband) eru dųmi um faktorar, iš eisini skulu takast viš inn ķ myndina. Hóast taš kann vera skjótari sjóvegis frį einum staši til annaš, kann

taš vera, at taš samanlagt er skilabetri at nżta veganetiš, tį iš leišin gongur gjųgnum fleiri bygdir og ašrir faktorar eisini verša tiknir viš inn ķ myndina. Tann loysnin, sum gevur ųllum samfelagnum mestu nyttuna fyri kostnašin, eigur at verša vald.

Ad 5.
Tį landvegis og sjóvegis samband inn į Skįlafjųršin veršur samanboriš, er grundarlagiš fyri samanberingini kostnašašarmunurin į rakstrinum hjį Strandferšsluni. Ķlųgur eru ikki tiknar viš, men roknast mį viš, at ķlųgur til skip er munandi dżrari enn ķlųgur til bussar. Taš er torfųrt at svara nįgreiniliga uppį, hvussu nógv bussleišin slķtir vegirnar, men ein leyslig meting liggur millum kr. 25.000,- og 50.000,- įrliga fyri hesa bussleiš.

Mįliš avgreitt.