Arbeišsumhvųrvi

 

85  Uppskot til  lųgtingslóg um arbeišsumhvųrvi

A. Upprunauppskot
B. Skjal (Višmerkingar)
C. 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš

Įr 1999, 25. februar, legši Kristian Magnussen, lųgtingsmašur, fram soljóšandi

 

Uppskot
til
lųgtinslóg um arbeišsumhvųrvi

KAPITTUL 1

Endamįl og ųki

§ 1. Endamįliš viš lógini er at:

  1. virka fyri einum tryggum og heilsugóšum arbeišsumhvųrvi, sum altķš er ķ samljóš viš teknisku og sosialu gongdina ķ samfelagnum, og

  2. skapa grundarlag fyri, at virkini sjįlvi kunnu loysa teirra trygdar- og heilsuspurningar, viš vegleišing og ķ samstarvi viš felųgini į arbeišsmarknašinum, og viš vegleišing og eftirliti av Arbeišseftirlitinum.

§ 2. Henda lóg fevnir um arbeiši fyri arbeišsgevara.

Stk. 2. Undantikiš er:

  1. arbeiši ķ privata hśsarhaldi arbeišsgevarans,

  2. arbeiši, sum einans veršur avrikaš av limum ķ hśsi arbeišsgevarans, og sum hoyra til hśskiš, samanber tó § 48, stk. 1, 2. pkt.

  3. veiša og fiskiskapur,

Stk. 3. Nišanfyri nevndu reglur fevna eisini um arbeiši, sum ikki veršur gjųrt fyri ein arbeišsgevara, og tey arbeiši, sum nevnd eru ķ stk. 2, nr. 1-3:

  1. § 16 um fleiri arbeišsgevarar v.m., sum eru į sama arbeišsplįssi, §§ 26-32 um śtvegarafyritųkur o.a. og um arbeišstakarar o.a. og § 33 um byggiharrar v.m.,

  2. §§ 34-35 um śtinnan av arbeiši,

  3. §§ 38-39 um teknisk hjįlpartól,

  4. §§ 40-41 um evni og tilfar,

  5. § 48, stk. 2 um ov ungan aldur, tį taš snżr seg um vandamikiš arbeiši.

§ 3. Lógin hevur bert gildi fyri loftferšsluna, tį talan er um arbeiši į landi.
Stk. 2. Lógin hevur bert gildi fyri sjóvinnu og fiskivinnu ķ nišanfyri nevndu fųrum:

  1. Ferming og lossing av skipum, eisini fiskiskipum.

  2. Arbeiši hjį fyritųkum umborš į skipum, eisini fiskiskipum.

KAPITTUL 2

Trygdar- og heilsulig tiltųk į virkjum

Persónligt samband

§ 4. Į virkjum, har 1-9 fólk eru ķ arbeiši, eigur arbeišiš hjį virkinum višvķkjandi trygd og heilsu at fara fram soleišis, at mest mųguligt persónligt samband er millum arbeišsgevaran og mųguligar arbeišsleišarar, smbr. § 20, og hini arbeišsfólkini. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann tó gera reglur um bygnašin av einari trygdarskipan, har hetta veršur hildiš at vera neyšugt.

Trygdarskipanin

§ 5. Į virkjum, har 10 ella fleiri fólk arbeiša, skal arbeišiš hjį virkinum višvķkjandi trygd og heilsu samskipast.
Stk. 2. Arbeišsleišarin fyri einum virkisųki skal saman viš einum trygdarumboši skipa ein trygdarbólk fyri taš įvķsa arbeišsųkiš.
Stk. 3. Har eitt įlitisfólk er valt, kann hetta samstundis vera trygdarumboš. Eru fleiri įlitisfólk innan sama ųki, kunna hesi sķnįmillum velja eitt trygdarumboš. Ķ ųšrum fųrum velja starvsfólkini eitt trygdarumboš fyri hvųrt arbeišsleišaraųki til at virka ķ trygdarbólkinum. Trygdarumbošiš umbošar arbeišsfólkiš ķ spurningum, sum višvķkja trygdar- og heilsuvišurskiftum teirra.
Stk. 4. Tey arbeišsleišaraųki, sum hava bara fį arbeišsfólk, ella hava bara fį arbeišsumhvųrvislig vandamįl, kunnu frį Arbeišseftlitinum fįa undantak frį kravinum um serligar trygdarbólkar.

§ 6. Į virkjum, sum hava 20 arbeišarar ella fleiri, skal trygdarnevnd skipast. Į virkjum, har ein ella tveir trygdarbólkar eru, skulu limirnir ķ hesum bólki ella bólkum, saman viš arbeišsgevaranum ella einum umboši fyri hendan, iš hevur įbyrgdina av virkinum, skipa trygdarnevndina, soleišis at nevndin į virkjum viš einum trygdarbólki fęr 3 limir, og į virkjum viš tveimum bólkum fįa 5 limir. Į virkjum, har fleiri enn tveir trygdarbólkar eru, velja trygdarumbošini sķnįmillum 2 limir og arbeišsleišararnir sķnįmillum 2 limir. Hesir 4 limirnir skulu so saman viš arbeišsgevaranum ella einum umboši fyri hendan, iš hevur įbyrgdina av virkinum, skipa trygdarnevndina, sum soleišis fęr 5 limir. Trygdarnevndin skal fyriskipa, leiša, rįšgeva, kunna og hava eftirlit viš tķ trygdar- og heilsuliga arbeišinum į virkinum.
Stk. 2. Eftirlitsmašurin hjį Arbeišseftirlitinum skal, tį hann vitjar virkiš, hava samband viš leišsluna į virkinum, trygdarumbošini į stašnum, trygdarbólkarnar og umboš fyri trygdarnevndina. Tey ymsu trygdarumbošini skulu hava loyvi til at leggja fyri eftirlitsmannin hjį Arbeišseftirlitinum allar teir spurningar, sum hava tżdning fyri trygdina og heilsuumstųšurnar į virkinum.

§ 7. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um bygnašin og virksemi hjį virkinum, višvķkjandi arbeiši innan trygd og fyribyrging av heilsuvandum, t.d. reglur um:

  1. val av trygdarumbošum,

  2. ręttindir og skyldur hjį trygdarumbošunum,

  3. stovnan av trygdarbólkum og trygdarnevndum, og arbeišsųkjum teirra,

  4. śtbśgving hjį limunum ķ trygdarskipanini,

  5. ta dagligu leišsluna av trygdararbeišinum.

Stk. 2. Fyri tey arbeiši, arbeišsųki ella arbeišsplįss, har taš veršur hildiš at vera óneyšugt at hava trygdararbeiši sambęrt hesi lóg, er heimilaš landsstżrinum at gera frįvķk frį reglunum ķ hesi lóg, ella at laga tęr eftir teimum serligu višurskiftunum.

§ 8. Arbeišsgevarin skal sķggja til, at sett veršur av, ein eftir višurskiftunum, rķmilig tķš til limirnar ķ trygdarbólkinum og trygdarnevndunum til at rųkja skyldur sķnar ķ trygdararbeišnum.
Stk. 2. Arbeišsgevarin skal syrgja fyri, at limirnir ķ trygdarbólkunum og trygdarnevndunum fįa hųvi til at fįa neyšuga vitan og śtbśgving ķ trygdarspurningum.
Stk. 3. Arbeišsgevarin skal geva trygdarbólkunum/trygdarnevndunum hųvi til at luttaka ķ teimum rįšleggingum, sum višvķkja trygdini/heilsuumstųšunum į arbeišsplįssinum.
Stk. 4. Į virkjum, har taš sambęrt § 5 eru ein ella fleiri trygdarbólkar, men ongar trygdarnevndir sambęrt § 6, skal arbeišsgevarin sķggja til, at tey verkevni, sum višvķkja trygdarnevndini, verša vęl og viršiliga rųkt ķ samstarvi viš trygdarbólkin/bólkarnar.

§ 9. Arbeišsgevarin ber śtreišslurnar, iš standast av virksemi trygdarumbošsins, og rindar hesum fyri miss av inntųku, eisini tį taš snżr seg um inntųkumiss ķ sambandi viš neyšuga luttųku į trygdarskeišum o.ų. Sama er galdandi fyri arbeišsleišarin, tį hesin luttekur į fyriskipašum trygdarskeišum v.m.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um, at landskassin letur tilskot til alla og/ella partvķsa gjalding av teimum śtreišslum, iš stava frį śtbśgving av limum ķ trygdarskipanini.
Stk. 3. Limirnir ķ trygdarskipanini eru vardir ķmóti uppsųgn og ašrari skerjan av višurskiftum teirra, į sama hįtt sum įlitisumboš og talsmenn teirra eru taš innan teirra fakliga arbeišsųki. Eisini skal arbeišsgevarin minst eina viku, įšrenn limur ķ trygdarskipanini veršur uppsagdur, kunna Arbeišseftirlitiš, soleišis at Arbeišseftirlitiš hevur mųguleika at kanna višurskiftini ķ samband viš uppsųgnina.
Stk. 4. Veršur ósemja um tey ķ stk. 1. og 3. nevndu višurskifti, t.d. spurningin um hvųrjar reglur skulu nżtast, ella um brot į og tulking av reglunum, so skulu hesar gerast av į fakligan hįtt ella, um hetta ikki letur seg gera, av ręttinum.

§ 10. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um, at virkir skulu sķggja til, at latin veršur sakkųn hjįlp, sum ķ sambandi viš trygdararbeiši skal ganga til handa, tį višurskiftini fyri trygdini ella heilsuni hjį starvsfólkunum tala fyri hesum. 

KAPITTUL 3

Vanligar reglur

Arbeišsgevarin

§ 11. Arbeišsgevarin skal sķggja til, at arbeišsvišurskiftini višvķkjandi trygd og heilsu eru góš. Ķ hesum sambandi veršur serliga vķst til:

  1. Kapittul 4, um śtinnan av arbeišinum.

  2. Kapittul 5, um arbeišsplįssiš.

  3. Kapittul 6, um teknisk hjįlpartól.

  4. Kapittul 7, um evnir og tilfar.

§ 12. Į virkjum og arbeišsplįssum, sum eru undir hesi lóg, skulu eftir Arbeišseftirlitisins ętlan vera tųrvandi rįš til handa til fyrstuhjįlp ķ vanlukkutilburši, eins og eftirlitiš kann treyta tilgerš av serstakari skašastovu į stųrri virkjum, um mett veršur, at tųrvur er į hesum.
Stk. 2. Į arbeišsplįssum, har fleiri enn 20 fólk starvast, kann Arbeišseftirlitiš krevja, at góškendar bųrur eru til taks, og at minst eitt fólk hevur tikiš eitt av Arbeišseftirlitinum góškent skeiš ķ fyrstuhjįlp.

§ 13. Arbeišsgevarin skal viš leišbeining og gjųlla eftirliti vissa seg um, at arbeišiš viš atliti til skaša- og heilsuvanda veršur gjųrt fult forsvarliga.

§ 14. Arbeišsgevarin skal kunna arbeišsfólkiš um teir vanlukku- og heilsuvandar, sum mųguliga eru tengdir at arbeiši teirra.
Stk. 2. Arbeišsgevarin skal eisini syrgja fyri, at arbeišsfólkiš fęr neyšuga upplęring og leišbeining ķ at gera arbeišiš so vandaleyst, sum yvirhųvur gjųrligt.
Stk. 3. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um skyldur arbeišsgevarans, sambęrt stk. 1 og 2.

§ 15. Arbeišsgevarin skal syrgja fyri, at samstarv um trygd og heilsu veršur framt, sambęrt įsetingum ķ kapitli 2, og skal hann eisini luttaka ķ samstarvinum.

§ 16. Hava fleiri arbeišsgevarar arbeišiš um hendi, og fer hetta fram į sama arbeišsplįssi, skulu ųll, sum starvast į slķkum arbeišsplįssi, samstarva um at skapa trygg og heilsugóš arbeišsvišurskiftir fyri ųll, iš starvast her.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um framman fyri nevnda samstarv.

§ 17. Arbeišsgevarin hevur skyldu til at kunna trygdarumbošini og įlitisfólkini, innan viškomandi arbeišsųki, um tey boš, sum Arbeišseftirlitiš, ella tann ķ § 56 nevndi myndugleiki ella stovnur, skrivliga hevur fyrisett. Somu skyldu hevur arbeišsgevarin fyri hinum trygdarumbošunum ella įlitisfólkum, sum ynskja at fįa kunnleika til tey givnu bošini.
Stk. 2. Eru hvųrki trygdarumboš ella įlitisfólk į einum arbeišsplįssi, skulu tey, sum arbeiša į nevndu virkjum, vera kunnaš um tey boš, sum umrųdd eru ķ stk. 1, 1. pkt.

§ 18. Tį Arbeišseftirlitiš krevur taš, ella um višurskiftini annars tala fyri tķ, skal arbeišsgevarin seta ķ verk kanningar, royndir og įstašareftirlit og mųguliga bošsenda sakkųnari hjįlp fyri at tryggja sęr, at arbeišsvišurskiftini višvķkjandi trygd og heilsu eru fullgóš.
Stk. 2. Arbeišseftirlitiš kann til hagfrųšisliga nżtslu krevja upplżsingar frį arbeišsgevara um višurskiftir, sum hava arbeišsumhvųrvisligan tżšning. Ķ teimum fųrum, har hesi hagtųl verša almannakunngjųrd, mugu nųvn ella fyritųkur ikki nevnast.

§ 19. Įsetingarnar ķ hesi lóg um arbeišsgevarans skyldur eru eisini galdandi fyri tann, sum leišir ella luttekur ķ leišslu virkisins.

Arbeišsleišarin

§ 20. Viš arbeišsleišara er at skilja hann/hon, hvųrs arbeiši bara ella fyri stųrsta partin er arbeišsgevarans vegna at leiša og hava eftirlit viš arbeišinum į virkinum ella pųrtum av hesum.

§ 21. Arbeišsleišarin skal virka fyri, at arbeišsvišurskiftini višvķkjandi trygd og heilsu į ųki hansara eru fult forsvarlig. Arbeišsleišarin skal eisini sķggja til, at tey tiltųk, sum gjųrd verša viš tķ fyri eyga, at betra um trygdar- og heilsuvišurskiftini į arbeišsplįssinum, virka eftir ętlan.
Stk. 2. Veršur ein arbeišsleišari varugur viš trot ella brek, sum kunna fųra til vanlukkutilburšir ella sjśku hjį arbeišsfólkunum, skal hann beinanvegin sķggja til, at neyšug tiltųk verša framd fyri at forša fyri, at vanlukka ella sjśka stendst av hesum. Er hann ikki fųrur fyri beinanvegin at seta hesi tiltųk ķ verk, skal hann beinanvegin siga arbeišsgevaranum frį hesum vandamįli.

§ 22. Arbeišsleišarin skal luttaka ķ samstarvinum um trygd og heilsu, sum įsett ķ kapittul 2, §§ 16 og 33.

Starvsfólk

§ 23. Arbeišsfólkiš skal virka fyri, at arbeišsvišurskiftini višvķkjandi trygd og heilsu eru fult forsvarlig innan teirra arbeišsųki, her ķroknaš at tey tiltųk, sum verša gjųrd fyri at fremja trygdina og heilsuna, virka sum ętlaš.
Stk. 2. Veršur arbeišsfólk varug viš brek ella trot, sum kann vera til vanda fyri trygdina ella heilsuna, og sum tey sjįlvi ikki eru fųr fyri at bųta um, skulu tey beinanvegin boša trygdarbólkinum, arbeišsleišaranum ella arbeišsgevaranum frį.
Stk. 3. Har taš vegna śtinnan av einum arbeiši, eitt nś umvęling ella umsiting, fyribils er neyšugt at taka burtur trygdartiltųk, skal ansast eftir, at hetta ella hesi tiltųk verša sett aftur uppį plįss beinanvegin, umrųdda arbeiši er lišugt, ella at eins góš verndartiltųk verša gjųrd.

§ 24. Arbeišsfólkini skulu luttaka ķ samstarvi um trygd og heilsu, sum hetta er įsett ķ kapittul 2.

§ 25. Tey, sum hava starv sķtt į einum arbeišsplįssi, har fleiri arbeišsgevarar hava tey ymisku arbeišini um hendi, skulu geva seg undir tęr reglur, sum eru galdandi fyri samstarv hjį virkjunum, samanber §§ 16 og 33, umframt tęr reglur, iš fevna um taš arbeiši, tey skulu śtinna.
Stk. 2. Tey, sum arbeiša į ųkinum hjį einum fremmandum virki, skulu geva seg undir tęr reglur um trygd og heilsu, sum galdandi eru fyri nevnda virki, umframt tęr reglur, iš fevna um taš arbeiši, tey skulu śtinna.

Śtvegarar, innleggjarar, umvęlarar, rįšleggjarar o.a.

§ 26. Tann sum selur, leigar śt, gevur ella sżnir fram maskinur, maskinlutir, ķlųt, lutvķst tilvirkašar konstruktiónir, tól, amboš ella onnur teknisk hjįlpartól, skal sķggja til, at nevndu lutir, tį teir verša śtflżggjašir til nżtslu ella verša vķstir fram, verša śtgjųrdir viš neyšugum trygdarśtbśnaši og kunnu nżtast til taš, teir eru ętlašir, uttan at vera vandamiklir fyri trygdina ella heilsuna, sambęrt kapittul 6. Neyšugar og lętt skiljandi leišbeiningar um nżtslu, umsiting, flutning og uppseting skulu fylgja viš, tį lutirnir verša śtflżggjašir.
Stk. 2. Verša lišug teknisk hjįlpartól śtflżggjaš, latin til sųlu, śtleigaš ella lįnt śt, galda somu skyldur, sum omanfyri eru nevndar.
Stk. 3. Tį Arbeišseftirlitiš krevur taš, ella višurskiftini gera taš neyšugt, skal innflytarin ella framleišarin sķggja til, at kanningar, royndir og sżningar verša gjųrdar av sakkųnum persóni fyri at stašfesta, at taš tekniska hjįlpartóliš er fult forsvarligt višvķkjandi trygd og heilsu.
Stk. 4. Tį Arbeišseftirlitiš krevur taš, skal innflytarin ella framleišarin upplżsa, um tęr seldu nųgdirnar av einum tekniskum hjįlpartóli kunnu hava viš sęr vandar fyri trygd og heilsu.

§ 27. Allar maskinur, sum verša śtflżggjašar ella sżndar fram ķ Fųroyum, skulu vera merktar viš navninum į framleišaranum. Verša maskinurnar innfluttar, skal navn og bśstašur innflytarans ella annaš frįmerki standa į maskinunum, soleišis at eingin ivi er um, hvųr er framleišari ella innflytari.

§ 28. Tann, sum ķ sjįlvstųšugari vinnu innleggur, umbyggir ella umvęlir eitt tekniskt hjįlpartól, skal ansa eftir, at trygdartreytirnar og trygdarįvķsingarnar, sum eru galdandi fyri hjįlpartóliš, eru fylgdar.
Stk. 2. Um ein umvęling bert fevnir um ein ella nakrar partar av tķ tóli, sum veršur umvęlt, skal umvęlarin ansa eftir, at trygdartreytirnar og trygdarįvķsingarnar fyri hendan part/partar verša fylgdar. Veršur umvęlarin ķ hesum arbeiši varugur viš onnur brek og trot, sum hava trygdarligan tżšning, skal hann gera eigaran, ella brśkaran kunnugan viš hetta.

§ 29. Tann, sum letur frį sęr eina verkętlan um eitt tekniskt hjįlpartól, framleišsluśtbśnaš, byggi- ella śtbśnašararbeiši, skal ķ ętlanum sķnum taka fyrilit višvķkjandi trygd og heilsu, tį arbeišiš veršur gjųrt, og višvķkjandi rakstrinum av lidna bygninginum ella śtbśnašinum. Hetta hevur eisini gildi fyri tann ella tey, iš hava eftirlit viš eini slķkari verkętlan, ella sum rįšgeva um višurskiftir innan arbeišsumhvųrvi.

§ 30. Reglurnar ķ §§ 26, 27, 29 og 31, stk. 2 hava eisini gildi fyri śtvegarar o.a. av evnum og tilfari viš eginleikum, iš kunnu vera vandamikil fyri trygdina og heilsuna.

§ 31. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um tey ķ §§ 26-30 umrųddu višurskiftir. Reglurnar ķ §§ 26-30 frķtaka ikki brśkaran fyri skyldur eftir lógini.

§ 32. Eru serlig višurskifti, kann landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum įseta reglur ella fremja avgeršir, sum vķkja frį krųvunum ķ grein 26-30. Slķkar avgeršir kunnu eisini ķ įvķsum fųrum, um serlig višurskiftir tala fyri tķ, takast av Arbeišseftirlitinum.

Byggiharrar

§ 33. Ķ byggi- ella ųšrum śtbśnašarvirksemi, har meira enn 10 persónar starvast, skal byggiharrin ella hann, iš byggiharrin setir til tess, samskipa tey tiltųk, iš kunnu fremja trygdina og heilsuvišurskiftini hjį teimum, iš starvast į byggiplįssinum hjį teimum ymsu arbeišsgevarunum.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur hesum višvķkjandi.

KAPITTUL 4

Śtinnan av arbeišnum

§ 34. Arbeišiš skal skipast, leggjast til ręttis og gerast soleišis, at taš viš atliti til trygd og heilsu er fult forsvarligt.
Stk. 2. Góškendar fyrimyndir og ašalkrųv, sum hava trygdar- ella heilsuligan tżdning, skulu fylgjast.

§ 35. Landsstżrismašurin ķ arbeišamarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um tey krųv, sum skulu vera lokin, fyri at eitt arbeiši kann metast fult śt rįšiligt, tilętlaš, skipaš og gjųrt, herundir um:

  1. tiltųk, ella mųguligt bann, móti serliga vandamiklum arbeiši, arbeišsgeršum og arbeišshęttum,

  2. persónligar verndarlutir og serlig arbeišsklęšir,

  3. at tey arbeiši, sum hava viš sęr stóran vanda fyri vanlukkum ella sjśkum, herundir spreingiarbeiši v.m., bert mugu gerast av persónum, sum hava prógv fyri, at teir hava eina nęrri įsetta śtbśgving, ella hava stašiš roynd,

  4. at har, sum umstųšurnar vegna trygd og heilsu krevja taš, skulu skipanir fyri arbeišsgongdina, arbeišsętlanir, og arbeišshęttir gerast, og at slķkar skipanir og broytingar av hesum, skulu leggjast fyri Arbeišseftirlitiš til ummęlis ella góškenningar, įšrenn tęr verša settar ķ verk.

Stk. 2. Ķ nevndu reglum kunnu nżtast įvķsingar til reglur og fyrisett mįt, tį hesi eru tżšiliga įsett, herundir eisini dagfesting.

KAPITTUL 5

Arbeišsplįssiš

§ 36. Arbeišsplįssiš skal vera soleišis innręttaš, at taš lżkur ųll trygdar- og heilsulig krųv.
Stk. 2. Galdandi reglur og fyrisett mįt, iš hava trygdar- ella heilsuligan tżdning, skulu fylgjast, hevur ikki landsstżrismašurin įsett annaš.

§ 37. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um innrętting av fųstum, fyribils, skiftandi og uttandura arbeišsplįssum, herundir serligar fyriskipanir ķ sambandi viš kolanįms- og bergholsarbeiši.
Stk. 2. Ķ nevndu reglum kunnu nżtast įvķsingar til reglur og fyrisett mįt, um hesi eru tżšiliga įsett, herundir eisini dagfesting.
Stk. 3. Fųroya Landsstżri kann eisini įseta reglur um:

  1. at byggiętlanir o.tl. ķ sambandi viš bygging ella umbygging av virkjum skulu sendast Arbeišseftirlitinum til ummęlis, įšrenn nevndu arbeišir verša sett ķ verk.

  2. at ętlanir um innrętting ella broyting av hųlum, tekniskum śtbśnaši o.a. skulu leggjast fyri Arbeišseftirlitiš til ummęlis ella góškenning, įšrenn nevndu arbeišir verša sett ķ verk, og

  3. at bygningar, hųlir o.tl. ikki mugu leigast śt til vinnulig endamįl, fyrr enn spurningurin, um hųlini v.m. kunnu nżtast til taš ętlaši endamįliš, hevur veriš lagdur fyri Arbeišseftirlitiš til ummęlis ella góškenningar.

KAPITTUL 6

Teknisk hjįlpartól

§ 38. Teknisk hjįlpartól skulu vera framleidd og kunna nżtast soleišis, at tey eru fult forsvarlig višvķkjandi trygd og heilsu. Reglurnar višvķkjandi nżtsluni galda eisini fyri umsiting, reingerš, umvęling o.a.
Stk. 2. Góškendar reglur og fyrisett mįt, iš hava trygdar- og heilsuligan tżdning, skulu fylgjast, hevur ikki landsstżrismašurin įsett annaš.

§ 39. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um teknisk hjįlpartól, herundir um:

  1. at framleišsla, innflutningur, avhending, framsżning ella nżtsla av serliga vandamiklum tekniskum hjįlpartólum skal vera bannaš,

  2. at ętlanir um bygging, śtinnan og uppseting av tekniskum hjįlpartólum skulu leggjast fyri Arbeišseftirlitiš til ummęlis ella góškenningar,

  3. at eitt tekniskt hjįlpartól skal vera góškent av Arbeišseftirlitinum, įšrenn taš veršur avhendaš ella latiš til brśkaran ella tikiš ķ nżtslu.

  4. at tekniskt hjįlpartól skal frįbošast til Arbeišseftirlitiš ella vera roynt, ella ašrar eftirlitskanningar verša framdar, herundir eisini tķšarįvķsar kanningar.

  5. at tekniskt hjįlpartól skal vera tżšiliga merkt, soleišis at taš er lętt at finna fram til framleišaran ella innflytaran, fyri at vissa kann fįast fyri teimum teknisku data, tóliš hevur, slag, uppruna, góškenning, royndir ella onnur višurskiftir, sum hava tżšning fyri arbeišsumhvųrviš.

Stk. 2. Ķ reglunum kunnu nżtast įvķsingar til normar og fyrisett mįt, um hesi eru tżšiliga įsett, herundir eisini dagfesting.

KAPITTUL 7

Evni og tilfar

§ 40. Evni og tilfar, iš eru av slķkum slagi, at tey kunnu vera vandamikil fyri, og minka um trygdina ella skaša heilsuvišurskiftini, mugu bert verša framleidd og verša nżtt ķ arbeišsgeršum og arbeišshęttum, sum į tryggan hįtt verja arbeišsfólkini móti vanlukkum og sjśkum.
Stk. 2. Višurkendar reglur og fyrisett mįt, iš hava tryggleika- ella heilsuligan tżdning, skulu fylgjast, hevur ikki landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum įsett annaš.

§ 41. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um framleišslu, innflyting, goymslu, flutning og nżtslu av evnum og tilfari, herundir um:

  1. serliga merking av evnum og tilfari, iš nżtt verša ķ arbeiši, ella innpakking teirra,

  2. skyldu til at seta ķ verk heilsufrųšiligar mįtingar av luftdįlking,

  3. frįbošan um evnir og tilfar viš skyldu til įvķsing um višurskiftir, sum hava tżdning fyri metan um, hvussu vandamikiš evniš ella tilfariš er,

  4. at evni ella tilfar, iš kann verša vandamikiš ella į annan hįtt kann minka um trygdina og heilsustųšuna, ikki mį nżtast, um hetta kann skiftast um viš eitt vandaleyst, minni vandamikiš ella minni ųrkymlandi evni ella tilfar,

  5. at evni ella tilfar, ķš kann vera vandamikiš ella į annan hįtt kann minka um trygdina og heilsustųšuna, ikki mį nżtast til įvķst endamįl ella innan serligt ųki, įšrenn Arbeišseftirlitisins góškenning fyriliggur,

  6. at teknisk datablųš og lķkn. frį framleišara og innflytara av evni og tilfari skulu innihalda allar upplżsingar um evni ella tilfar og somuleišis ta įvirkan, hetta kann hava į trygdina og heilsustųšuna ķ arbeišsumhvųrvinum,

  7. um brśkaravegleišing frį śtvegamonnum og arbeišsgevarum.

Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um bann móti framleišslu, innflyting og nżtslu av evnum og tilfari, iš kunna verša vandamikil fyri, ella minka um trygdina og heilsustųšuna.
Stk. 3. Ķ reglunum um evni og tilfar kunnu nżtast normar og fyrisett mįt, tį hesi eru tżšiliga įsett, herundir eisini dagfesting.
Stk. 4. Arbeišseftirlitiš įsetir markvirši fyri evnir og tilfar, og eisini eitt yvirlit yvir evnir og tilfar, iš vera hildin at vera vandamikil ella minka um trygdina og heilsustųšuna. 

KAPITTUL 8

Hvķldartķš og frķsamdųgur

§ 42. Arbeišstķšin skal skipast soleišis, at taš ķ hvųrjum samdųgri, roknaš frį tķ, at arbeišiš byrjar, skulu arbeišsfólk hava eina hvķldartķš, iš er minst 11 samfeldar tķmar.
Stk. 2. Hvķldartķšin kann minkast til ķ minsta lagi 8 tķmar ķ:

  1. arbeiši ķ fiskavirkjum ķ hįveišitķšini,

  2. įrstķšarbundiš arbeiši ķ byggi- og verkayrki,

  3. vaktarskifti į virkjum, sum hava vaktarskipan, tį partarnir į arbeišsmarknašinum semjast um taš,

  4. inn- og uppskiping og tųrvandi arbeiši, sum hoyrir til, sum goymslu og pakkhśsarbeiši, og

  5. arbeiši ķ landbśnaši.

§ 43. Arbeišsfólk mugu ikki regluliga arbeiša sunnu- og halgidagssamdųgur uttan so, at halgidagsarbeišiš er til samfelags frama ella er neyšugt fyri at varšveita viršir. Halgidagssamdųgur skal liggja innan fyri skifti frį kl. 22.00 kvųldiš fyri til kl. 08.00 morgunin eftir halguna.
Stk. 2. Sum endurgjald fyri mista frķtķš orsakaš av regluligum sunnudagsarbeiši, hava arbeišsfólk rętt til ašra samfelda frķtķš innan fyri eina viku, viš at samsvarandi tal av arbeišstķmum dettur burtur.

§ 44. Tį nattśruvišurskifti, vanlukkur, maskinbrek ella tķlķkt koma óvart į og hava viš sęr, at ólag kemur ķ raksturin į virkinum, kunnu frįvik gerast frį §§ 42 og 43 ķ tann mun, taš er avgerandi neyšugt, til regluligur rakstur aftur er fingin ķ lag. Frįvikiš skal skrivast ķ eftirlitsbókina ella annaš lķknandi skjal sambęrt § 60.

§ 45. Frįvik frį §§ 42-44 kunnu verša loyvd av Arbeišseftirlitinum, tį:

  1. śtinnan av arbeišinum ella arbeišiš er av slķkum slagi, at taš kann ikki śtsetast, ella

  2. at serligir arbeišshęttir gera frįvik rķmilig.

Stk. 2. Frįvik frį einari einstakari hvķldartķš ella einum einstųkum frķsamdųgri kann ķ hesum fųri verša gjųrt, uttan at ein frammanundan hevur fingiš loyvi til tess, um taš hevur ikki boriš til at śtvega nevnda loyviš ķ ręttari tķš. Frįvikiš skal skjótast mųguligt skrivliga frįbošast Arbeišseftirlitinum viš avriti til trygdarumboš/įlitisfólk.
Stk. 3. Frįvik kunnu viš avtalu millum avvarandi arbeišsgevarafelag og arbeišstakarafelag verša gjųrd ķ lógarinnar įsetingum um hvķldartķš og frķsamdųgur. Nevndu avtalur hava bara gildi, um tęr eru góškendar av Arbeišseftirlitinum.
Stk. 4. Fyri fakųkir ella serligar arbeišsgreinir, har serligar umstųšur gera taš neyšugt, hevur landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum heimild at gera frįvik frį įsetingum lógarinnar um hvķldartķš og frķsamdųgur.

§ 46. Įsetingar ķ §§ 42 og 43 ķ lógini kunnu, um taš veršur hildiš neyšugt, frįvķkjast fyri:

  1. persónar ķ hęgri stųrvum, sum bara ella fyri ein stóran part śtinna leišandi arbeiši, og ikki hava skyldu til, hvat arbeišstķšini višvķkir, at fylgja teimum reglum, iš galda fyri tey arbeišsfólk, teir skulu leiša og ikki arbeiša eftir nakrari fastari skipan.

  2. persónar ķ leišandi stųrvum, iš vegna serkunnleika ella lķknandi višurskifti hava eitt serligt sjįlvstųšugt starv, og

  3. umbošssųlufólk, iš hava arbeiši sķtt uttan fyri taš fasta arbeišsplįssiš į virkinum.

§ 47. Fyri arbeiši, sum ķ serligan mun kunnu verša vandamikil fyri trygd og heilsu, hevur landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašar-mįlum heimild til at įseta reglur um avmarkaša arbeišstķš. 

KAPITTUL 9

Bųrn og ung undir 18 įr

§ 48. Bųrn, iš ikki eru fylt 14 įr, mugu ikki hava vinnuligt arbeiši. Undantikiš er tó lęttari hjįlpararbeiši 2 tķmar um dagin. Višvķkjandi bųrnum, sum hoyra til hśski arbeišsgevarans, so eru hesar reglur bert galdandi, tį taš snżr seg um arbeiši viš tekniskum śtbśnaši, maskinum, hjįlpar-tólum og evnum og tilfari, iš kunnu verša vandamikil fyri tey.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um hęgri aldursmark enn 14 įr fyri arbeiši, sum er av slķkum slagi, ella at umstųšurnar eru soleišis, at arbeiši kann verša vandamikiš fyri trygdina, heilsuna og menningina av teimum ungu.
Stk. 3. Annars kann landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum įseta reglur um, at bųrn yngri enn 14 įr kunnu hava lęttari vinnuligt arbeiši.

§ 49. Arbeišstķšin fyri ungfólk, sum eru yngri enn 18 įr, mį ķ vanligum fųrum ikki fara śt um ta vanligu arbeišstķšina fyri vaksin, sum arbeiša innan somu yrkisgrein.
Stk. 2. Ung mugu ikki arbeiša meira enn 10 tķmar ķalt um dagin. Arbeišstķšin skal vera ķ einum, avbrotin av hóskandi mat- og hvķldartķšum.
Stk. 3. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta serligar reglur um, ķ hvųnn mun ung, sum eru yngri enn 18 įr, kunnu arbeiša meira enn ta vanligu arbeišstķšina innan viškomandi yrkisgrein.

§ 50. Ungfólk, iš ikki eru fylt 18 įr, skulu hava eina samlaša hvķldartķš, sum er ķ minsta lagi 12 tķmar um samdųgriš.
Stk. 2. Nevnda hvķldartķš skal vanliga umfata tķšarskeiši millum kl. 22.00 į kvųldi og kl. 05.00 į morgni.
Stk. 3. Fyri serlig yrki og arbeišsųki, har umstųšurnar gera hetta neyšugt ella ynskiligt, kann landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum įseta serligar reglur um longd av hvķldartķš, og nęr ķ dųgninum henda skal verša. 

KAPITTUL 10

Lęknakanningar v.m.

§ 51. Fyri virkir, fak, faklig ųki ella ašrar bólkar av starvsfólki, hvųrs arbeiši kann hava viš sęr heilsuvanda, kann landsstżrismašurin įseta reglur um:

  1. at starvsfólk skulu kannast av lękna, įšrenn tey taka viš starvi, og mešan tey eru ķ starvi, og eisini aftanį at tey eru givin ķ starvinum, mųguliga viš regluligum lęknakanningum.

  2. at taš regluliga, ella ķ einstųkum fųri, skulu gerast arbeišsmedisinskar og arbeišsheilsufrųšiligar kanningar ella ašrar kanningar av heilsuvišurskiftunum.

  3. lķknandi kanningar, viš atliti til um arbeišiš kann hava viš sęr vanda fyri trygd og heilsu.

KAPITTUL 11

Arbeišsumhvųrvisrįšiš

§ 52. Landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum veršur heimilaš at seta eitt arbeišsumhvųrvisrįš viš einum umboši fyri arbeišarafelųgini, einum umboši fyri arbeišsgevarafelųgini, einum umboši fyri handverkarafelųgini, einum umboši fyri handverksmeistarafelųgini, einum umboši fyri arbeišstakarar innan skrivstovu- og krambśšaryrki, einum umboši fyri arbeišsgevarar innan skrivstovu- og krambśšaryrki og stjóranum fyri Arbeišseftirlitiš, iš er formašur rįšsins.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum tilnevnir umbošini og sama tal av tiltaksumbošum fyri eitt 4 įra starvsskeiš.
Stk. 3. Landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum veršur heimilaš at seta nęrri reglur fyri virki rįšsins.
Stk. 4. Arbeišsumhvųrvisrįšiš skal hava allar kunngeršir, sum viš heimild ķ hesari lóg verša settar ķ gildi, til ummęlis. 

KAPITTUL 12

Arbeišseftirlitiš

§ 53. Stjórin į Arbeišseftirlitinum hevur ta dagligu leišsluna av stovninum.

§ 54. Uppgįvurnar hjį Arbeišseftirlitinum eru ķ spurningum um arbeišsumhvųrvi, at:

  1. vegleiša virkjunum, pųrtunum į arbeišsmarknašinum og almenningin ķ spurningum, iš hava arbeišsumhvųrvisligan tżšning,

  2. hjįlpa landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum viš fyrireikingunum av reglunum, sambęrt lógini.

  3. įseta nęrri fyriskipanir viš heimild frį landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum,

  4. kunna seg um teknisku og sosialu menningina ķ samfelagnum viš atliti til at betra um arbeišiš višvķkjandi trygd og heilsu ķ arbeišsumhvųrvinum.

  5. višgera ętlanir til framleišsluhęttir, arbeišsplįss, teknisk hjįlpartól v.m. og evnir og tilfar og geva loyvir, sum eru ķ samsvari viš lógina ella fyrisitingarligar reglur.

  6. Ansa eftir, at lógin og tęr fyrisetingar, sum verša gjųrdar viš heimild ķ lógini, verša hildnar.

§ 55. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann geva stjóranum fyri Arbeišseftirlitinum heimildir, sum sambęrt lógini hoyra undir landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum.

§ 56. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann gera av, at eitt nęrri avmarkaš arbeišsųki hjį Arbeišseftirlitinum veršur lagt til ašrar almennar myndugleikar ella privatan stovn. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann eisini gera av, ķ hvųnn mun Arbeišseftirlitiš skal hava eftirlit viš hesum.
Stk. 2. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um góškenning av royndunum ella ųšrum próvtilfari, sum vķsir, at reglurnar verša fylgdar višvķkjandi trygd og heilsu.
Stk. 3. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um gjald ella fast avgjald fyri tęr kanningar og tęnastur v.m., sum Arbeišseftirlitiš ger ella skipar fyri.

§ 57. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta reglur um frįbošanarskyldu av arbeišsvanlukkum, eitringum, vinnuligum sjśkum, og ųšrum višurskiftum av arbeišsumhvųrvisligum tżdningi.
Stk. 2. Tann, sum ķ arbeiši sķnum fyri ta almenna, ella tann, iš fyri taš almenna umbošar onkran stovn og fęr kunnleika um višurskifti, sum bróta fyrisetingarnar ķ hesari lóg ella teimum reglum, sum viš heimild ķ hesi lóg eru lżstar galdandi, skal uttan dvųl boša Arbeišseftirlitinum frį hesum.
Stk. 3. Veršur ein lękni varugur viš ella fęr fręnir av, at onkur ķ arbeiši sķnum hevur veriš fyri skašiligum įrinum, skal hann beinanvegin siga Arbeišseftirlitinum frį hesum. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um hetta.

§ 58. Ųll, sum sambęrt lógini hava įlagdar skyldur, skulu eftir įheitan geva Arbeišseftirlitinum alla upplżsingar, iš neyšugar eru fyri virkiš hjį eftirlitinum.
Stk. 2. Eftirlitsfólk hjį Arbeišseftirlitinum hava til ein hvųrja tķš myndugleika til uttan ręttarśrskurš at kanna almenn og privat virkir, tó treytaš av, at tey kunna prógva, hvųrji tey eru. Um neyšugt, hjįlpir lųgreglan ķ hesum sambandi.
Stk. 3. Eftirlitsfólk hjį Arbeišseftirlitinum kunnu eisini uttan ręttarśrskurš krevja atkomilig skjųl śtflżggjaš, taka fotomyndir og taka įvķsar royndir til nęrri kanningar. Arbeišsgevarin ella umbošsmašur hansara skulu hava frįbošan um hetta.

§ 59. Arbeišseftirlitiš kann krevja, at višurskifti, iš ikki eru ķ samsvari viš lógarinnar reglur ella avgeršir, sum tiknar eru viš heimild ķ lógini, beinanvegin ella įšrenn eina av Arbeišseftirlitinum įsetta freist verša fingin ķ ręttlag.
Stk. 2. Um Arbeišseftirlitiš heldur taš vera neyšugt at byrgja fyri munandi og hóttandi vanda fyri trygdini og heilsuni hjį arbeišsfólki ella ųšrum, kann Arbeišseftirlitiš krevja, at nevndi vandi beinanvegin veršur beindur burtur, herundir:

  1. at arbeišsfólkini beinanvegin rżma śr vandaųkinum,

  2. at ųll nżtsla av einum tekniskum hjįlpartóli, evnum ella tilfari beinanvegin veršur stešgaš, og

  3. at alt arbeiši į nevnda ųki veršur stešgaš.

Stk. 3. Stjórin fyri Arbeišseftirlitiš kann krevja, at tann, iš śtflżggjar ella marknašarfųrir teknisk hjįlpartól, persónliga verndarśtgerš ella evni og tilfar, sum, hóast hetta veršur nżtt sum fyriskrivaš, kortini vķsir seg at vera til ampa fyri trygd og heilsu, skal syrgja fyri, at neyšug tiltųk verša framd, so sleppast kann undan hesum.
Taš kann soleišis krevjast:

  1. at śtflżggingin ella marknašarfųringin veršur stešgaš,

  2. at viškomandi tekniska hjįlpartól, persónliga verndarśtgerš ella evni og tilfar veršur afturkallaš frį marknašinum.

§ 60. Arbeišsgevarin skal, tį iš Arbeišseftirlitiš krevur taš, sķggja til, at ein eftirlitsbók er til taks į hvųrjum arbeišsplįssi. Eftirlitiš skal her fųra višmerkingar um śtint eftirlit, og skulu eftirlitsfrįgreišingar og annars ųll skrivlig boš frį Arbeišseftirlitinum goymast her. Arbeišseftirlitiš įsetir annars, hvussu eftirlitsbókin skal nżtast og goymast.

§ 61. Myndugleikar og persónar, sum eru sett til at śtinna uppgįvur eftir kap. 10-12, eins og hvųr tann, sum hjįlpir til viš hesum arbeiši, hava tagnarskyldu.
Stk. 2. Eftirlitsfólk hjį Arbeišseftirlitinum, mugu ikki geva arbeišsgevara ella umbošsmanni hansara upplżsingar um, at ein eftirlitsvitjan er gjųrd orsakaš av eini kęru.

§ 62. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta nęrri reglur um samstarviš millum Arbeišseftirlitiš og ašrar almennar mynduleikar.

§ 63. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta, at fyriskipanir, iš kunna verša gjųrdar sambęrt hesa lóg, og sum eru lżstar viš heimild ķ donsku arbeišsumhvųrvislógini, heilt ella lutvķst skulu galda her į landi. Hetta kann įsetast, uttan at fyriskipanirnar verša kunngjųrdar ķ sķni heild, men soleišis at bert tilskilaš veršur nr. og heiti į donsku kunngeršini, og soleišis at eintųk av donsku kunngeršunum eru at fįa į Arbeišseftirlitinum. 

KAPITTUL 13

Kęrur

§ 64. Tęr avgeršir, sum Arbeišseftirlitiš tekur, kunnu kęrast til landsstżrismannin ķ arbeišsmarknašarmįlum innan 4 vikur eftir, at viškomandi hevur fingiš boš um avgeršina.
Stk. 2. Ręttstundis kęra er tįlmandi, til avgerš frį kęrumyndugleikanum er tikin, ella til kęrumyndugleikin tekur ašra avgerš. Kęra um avgeršir tiknar eftir § 59, stk. 2, er ikki tįlmandi.
Stk. 3. Landsstżrismašurin ķ arbeišsmarknašarmįlum kann įseta, at avgeršir ikki kunna kęrast til landsstżrismannin ķ arbeišsmarknašarmįlum, men at avgerširnar kunnu kęrast til ein kęrustovn. 

KAPITTUL 14

Revsing

§ 65. Um ikki hęgri revsing er heimilaš sambęrt ašrari lóggįvu, veršur viš bót, hefti ella fongsul uppķ eitt įr hann revsašur, iš:

  1. fremur brot į §§ 11-18, stk. 1, §§ 21-30, § 33, stk. 1, § 34, stk. 1, § 36, stk. 1, § 38, stk. 1, § 40, stk. 1, § 57, stk. 2 og 3, § 58, stk. 1., og § 60.

  2. letur arbeiši śtinna, iš strķšir ķmóti įsetingunum ķ kapitlunum 8 og 9, leišir ella hevur eftirlit viš slķkum arbeiši ella śtinnir arbeiši, iš strķšir ķmóti kapittul 8.

  3. ikki ger eftir bošum, givin eftir § 59 ella

  4. letur vera viš at geva upplżsingar eftir § 18, stk. 2.

Stk. 2. § 23 ķ revsilógini um medvirkan er eisini galdandi fyri revsiįbyrgdina, sum nevnd er ķ stk. 1.

§ 66. Fyri brot į §§ 11-13, § 34, stk. 1, § 38, stk. 1, og § 40, stk. 1, umframt višurskiftir, sum eru fevnd av § 65, stk. 1, nr. 2 og 3, kann arbeišsgevarin verša sektašur viš bót, sjįlvt um brotiš ikki kann roknast gjųrt viš vilja ella ósketni.

§ 67. Ķ įsetingunum, sum eru lżstar galdandi sambęrt hesi lóg, kunnu įsetast reglur um bųtur fyri brot į įsetingarnar og boš ella bann, sum eru sett eftir įsetingunum. Eisini kann įsetast, at ein arbeišsgevari kann sektast viš bót fyri brot į įsetingar, boš ella bann, sum nevnt, sjįlvt um brotiš ikki kann roknast gjųrt viš vilja ella av ósketni.

§ 68. Bót, sektin sambęrt § 66 og § 67, 2. punktum kann ikki įleggjast virkisleišarum og ųšrum smb. § 19.

§ 69. Fyri brot, sum verša framd av partafelųgum ella lutafelųgum ella lķknandi, kunna sjįlv felųgini verša sektaš.
Stk. 2. Er brotiš framt av heimastżrinum, einari kommunu ella komunufelagnum, kann heimastżriš, kommunan ella kommunufelagiš verša sektaš.

§ 70. Tį ung undir 18 įr verša sett ķ arbeiši, sum er ķ strķš viš reglurnar ķ hesi lóg ella tęr įsetingar, sum eru lżstar galdandi sambęrt hesi lóg, kann tann, sum hevur foreldramyndugleikan, verša sektaš, um so er, at viškomandi er vitandi um, at arbeišiš er fariš fram. 

KAPITTUL 15

Gildi og fyribilsreglur

§ 71. Henda lóg kemur ķ gildi 1. juli 1999, og samstundis fer śr gildi:
Lųgtingslóg nr. 58 frį 24. mai 1974 um arbeišaravernd, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 81 frį 26. mai 1982, lųgtingslóg nr. 44 frį 5. mai 1987 og lųgtingslóg nr. 126 frį 21. mai 1993.
Stk. 2. Fylgjandi reglur, sum eru lżstar galdandi viš heimild ķ teimum ķ 1. stk. nevndu lógum, verša framvegis galdandi viš teimum ķ hesi lóg fylgjandi broytingum, til tęr verša settar śr gildi, ella til tęr verša avloystar av reglum lżstar galdandi viš heimild ķ hesi lóg:

  1. Kunngerš nr. 123 frį 23.10.1996 um trżstķlųt og rųrskipan undir trżsti.
  2. Kunngerš nr. 126 frį 11.11.1996 um elevatorar, dampketlar og nżtslu av asbesti v.m.
  3. Kunngerš nr. 126 frį 04.09.1995 um trygdararbeiši į virkjum og arbeišsplįssum.
  4. Kunngerš nr. 127 frį 04.09.1995 um trygdarskeiš.
  5. Kunngerš nr. 128 frį 04.09.1995 um lyftiśtgerš og spųl (kranar).
  6. Kunngerš nr. 129 frį 04.09.1995 um innręttning av tekniskum hjįlpartólum.
  7. Kunngerš nr. 131 frį 04.09.1995 um persónliga verndarśtgerš.
  8. Kunngerš nr. 132 frį 04.09.1995 um trygdarkrųv v.m. til persónliga verndarśtgerš.
  9. Kunngerš nr. 133 frį 04.09.1995 um flytbar trżstķlųt viš innihaldi.
  10. Kunngerš nr. 134 frį 04.09.1995 um markvirši fyri óljóš į arbeišsplįssum.
  11. Kunngerš nr. 135 frį 04.09.1995 um reglur fyri arbeiši į skipum viš tangum til olju o.a.
  12. Kunngerš nr. 136 frį 04.09.1995 um reglur fyri byggiplįss og lķknandi arbeišsplįss.
  13. Kunngerš nr. 102 frį 19.07.1990 um aldursmark at passa įvķsar maskinur į flakavirkjum v.m.
  14. Kunngerš nr. 139 frį 02.10.1992 um skyldur hjį lęknum og tannlęknum at siga Arbeišseftirlitinum frį vinnusjśkum.
  15. Kunngerš nr. 14 frį 24.01.1990 um frįbošan av arbeišsvanlukkum.
  16. Kunngerš nr. 59 frį 18.07.1985 um loyvisbręv til at koyra gaffiltrukk.
  17. Kunngerš nr. 106 frį 19.10.1982 um innandura trukkkoyring, sum broytt viš kunngerš nr. 46 frį 17.05.1984.
  18. Kunngerš nr. 89 frį 12.11.1979 um kranfųraraprógv.
  19. Kunngerš nr. 138 frį 03.12.1990 um kavaraśtgerš, um tryggleika og um lęknakanning hjį kavarum.
  20. Kunngerš nr. 26 frį 01.03.1994 um kavaraskeiš og kavararoyndir.
  21. Kunngerš nr. 57 frį 09.05.1994 um góškendar kavaraskślar.
  22. Kunngerš nr. 15 frį 24.01.1990 um frysti- og kuldaśtbśnašarinnręttningi.
  23. Kunngerš nr. 82 frį 30.08.1984 um trygdartiltųk viš nżtslu av geislavirknum evnum.
  24. Kunngerš nr. 11 frį 30.01.1980 um goymslur til spreingievni viš seinni broytingum.
  25. Kunngerš nr. 11 frį 13.02.1997 um evni og tilfar.
  26. Kunngerš nr. 131 frį 07.10. 1990 um epoxyharpiks og isocyanater v.m.
  27. Kunngerš nr. 80 frį 21.04.1993 um handil viš ethanoli.
  28. Kunngerš nr. 72 frį 23.06.1987 um reglur fyri Arbeišsumhvųrvisrįšiš. 

Višmerkingar

Į vįri 1996 og aftur į vįri ķ 1998 bleiv uppskotiš um lóg um arbeišsumhvųrvi lagt fyri Fųroya Lųgting. Ķ fyrra fųrinum bleiv uppskotiš ikki lišugt višgjųrt orsakaš av tķšarneyš, og ķ seinna fųrinum datt uppskotiš burtur, tķ nżval var śtskrivaš. Ķ vetur hevur undirritaši 2 feršir viš munnligum fyrispurningum į Fųroya lųgtingi spurt avvarandi landsstżrismann, Finnboga Arge, um landsstżriš ętlar at leggja uppskotiš fyri tingiš aftur. Hóast svariš frį honum var merkt av undanfųršslum, so framgekk tó, at ętlaninin ikki var at leggja uppskotiš fyri tingiš aftur ķ verandi lķki.

Um vit ķ Fųroyum skulu hava eina tķšarhóskandi lóg um arbeišsumhvųrvi eigur at verša gjųrt av ķ lųgtinginum, og veršur uppskotiš tķ lagt fyri tingiš aftur.

Vķst veršur annars til višmerkingarnar ķ skjališ 1 ķ uppskotinum

 

Skjal 1.

Višmerkingar landsstżrisins til lųgtingsmįl nr. 71/1997: Uppskot til lųgtingslóg um arbeišsumhvųrvi

Inngangur:

Fųroya Landsstżri heitti ķ 1988 į Arbeišsumhvųrvisrįšiš um at koma viš uppskoti til nżggja lóg um arbeišsumhvųrvi. Rįšiš hevši fyrsta fund sķn 15. februar 1988, har nevnda lógaruppskot var til višgeršar. Sķšan vóru hildnir 12 fundir, og hevur Arbeišsumhvųrvisrįšiš į fundi 12. desember 1990 gjųrt endaliga tilmęliš um nżggja arbeišsumhvųrvislóg, aftanį at uppskotiš hevši veriš til umrųšu hjį ųllum vinnufelųgum, stovnum og kommunum.

Limirnir ķ Arbeišsumhvųrvisrįšnum eru:

1. Jógvan Vįgsheyg, Fųroya Arbeišsgevarafelag, (Arne Poulsen, varalimur)
2. Ingeborg Vinther, Fųroya Arbeišarafelag, (Karl Johansen, varalimur)
3. Óla Jįkup Guttesen, Fųroya Handverksmeistarafelag, (Regin Joensen, varalimur)
4. George Niclassen, Fųroya Handverkarafelag, (Leivur Nygaard, varalimur)
5. Tummas Hanus Dam, Fųroya Keypmannafelag, (Regin Andreasen, varalimur)
6. Birgerš Klein, Fųroya Skrivstovu- & Kramb.felag (Erhard Jacobsen, varalimur)
7. Eli Davidsen.Arbeišseftirlitiš, formašur.

Henda lóg skal avloysa lóg um arbeišaravernd, sum kom ķ gildi 1. januar 1975. Ķ 1973 setti Danmark eina arbeišaraverndarlóg ķ gildi fyri Grųnland. Lógin bleiv umsett til fųroyskt og bleiv samtykt į Fųroya lųgtingi 24. mai 1974.

Sķšani hava ųll grannalondini fingiš arbeišsumhvųrvislóg, mešan Fųroyar framvegis nżtir arbeišarverndarlógina viš nųkrum broytingum.

Ķ 1988 įlegši landsstżrismašurin Arbeišsumhvųrvisrįšnum at gera eitt fullfķggjaš uppskot til eina tķšarhóskandi arbeišsumhvųrvislóg fyri Fųroyar. Hetta varš gjųrt, og uppskotiš varš sent kommunum, stovnum og ųllum vinnufelųgum (bęši hjį arbeišsgevarum og arbeišstakarum) til ummęlis.

Sum grundarlag fyri hesum lógaruppskoti hevur rįšiš havt lógina, sum galdandi er ķ Grųnlandi um arbeišsumhvųrvi.

Orsųkin til, at hendan lóg er nżtt sum fyrimynd fyri fųroyska lógaruppskotinum, er tann, at rįšiš metir umstųšurnar og višurskiftini annars ķ Fųroyum og Grųnlandi vera so lķk, at stórir partar av grųnlendsku lógini eisini hóska til višurskifti okkara.

Rįšiš hevur tó eisini kannaš ręttarstųšuna ķ hinum grannalondum okkara, og hevur oršaskifti veriš um ymiskar reglur, sum galdandi vóru ķ hesum londum, og um tęr įttu at veršiš settar ķ gildi ķ Fųroyum eisini.

Hųvušsendamįliš hjį rįšnum hevur tó veriš at fįa eina lóg, sum er tillagaš eftir teimum serfųroysku višurskiftunum, og hevur rįšiš gjųrt endaliga uppskot sķtt śt frį hesum sjónarmiši.

Munurin millum hetta lógaruppskot og arbeišaraverndarlógina er stórur. Arbeišarverndarlógin hevur grundarlag ķ vernd móti vandamiklum maskinum. Ķ dag fevnir arbeišsumhvųrvi um vęlferš, fyribyrging, best mųguliga skipan av arbeišiš śt um vernd móti vandamiklum maskinum.

Lógin um arbeišaravernd er tó broytt soleišis, at donsk kunngerš viš heimild ķ donsku arbeišsumhvųrvislógini kann setast ķ gildi (§17, stk. 3, broytt viš ll. nr. 81 frį 26.5.1982) soleišis, at Fųroyar ķ ein vissan mun fylgir grannalondunum. Tó er taš einans kunngerširnar um tekniskar broytingar, sum verša settar ķ gildi viš heimild ķ §17, stk. 3. Hóast hetta hevur taš ikki broytt so nógv, at taš gevur somu mųguleikar, sum grannalondini hava ķ teirra umhvųrvislógum. Ein nżggj lóggava į ųkinum fer at ųkja um mųguleikarnar fyri at regulera arbeišsumhvųrviš soleišis, sum gjųrt veršur ķ grannalondunum.

Um oljuķdnašur veršur ķ framtķšini, veršur taš eisini neyšugt viš einum nśtķmans lóggįvu innan fyri arbeišsumhvųrvisųkiš, eins og taš er ein fyrimunur, at lóggįvurnar lķkjast teimum ķ grannalondunum.

Endaliga hevur Noršurlendsk Arbeišsumhvųrviskonventiónin, sum kom ķ gildi 24. mars 1990, taš mįl, at londini gera į leiš eins reglur. Ķ artikkul 1 stendur soleišis: "Endamįliš viš hesum sįttmįla er at styrkja og menna noršurlanda samstarviš viš atliti til at fremja eina menning fram ķmóti einum stųšugum betri arbeišsumhvųrvi ķ ųllum teimum noršurlendsku londunum,…- at fremja samskipan av krųvum og reglum, sum hava viš arbeišsumhvųrviš at gera,..". Ķ artikkul 4 stendur: "Tey noršurlendsku londini skulu framhaldandi śtbyggja samstarviš viš at samskipa og tilpassa arbeišsumhvųrvisreglurnar millum londini. Endamįliš viš samstarvinum skal vera stųšugt at betra um arbeišsumhvųrviš og tillaga reglurnar į einum dygdarligum hųgum stųši".

Uppskotiš frį rįšnum varš sent landsstżrinum ķ 1991. Į vįri 1996 varš uppskotiš lagt fyri tingiš, men mįliš bleiv ikki lišugt višgjųrt og datt burtur. Taš er hetta uppskot viš smįum broytingum, sum aftur veršur lagt fyri tingiš.

Višmerkingar til tęr einstųku greinirnar:

Višv. § 1:
Hendan grein įsetir endamįl lógarinnar, og er hetta taš sama, sum galdandi er ķ Danmark og hinum grannalondum okkara.

Višv. § 2:
Greinin įsetir ųki lógarinnar, og er her eisini talan um sama ųki, sum galdandi er ķ hinum noršurlondunum.

Višv. § 3:
Hendan grein įsetir nęrri fyriskipan um, ķ hvųnn mun lógin er galdandi fyri loftferšslu, sjóvinnu og fiskivinnu.

Orsųkin til, at lógin ikki ķ sķnari heild er galdandi fyri hesi ųkir, er tann, at umstųšurnar her eru so sermerktar, at rįšiš eins og lógsmiširnir ķ grannalondum okkara ikki meta, at arbeišsumhvųrvislóg, sum galdandi er į landi, ķ fullan mun er nżtilig fyri loftferšslu, sjóvinnu og fiskivinnu.

Uppskot er ikki sett fram um, at fiskivinnan, sum er hųvušsvinna okkara, veršur tikin viš ķ hesa lóg, men rįšiš loyvir sęr at vķsa į, at ein stųšugt stųrri partur av fiskiflota okkara hevur verksmišjur, har arbeišiš ikki stórvegis vķkir frį arbeišsumstųšunum innan fiskivinnuna į landi, og eigur tķ at verša mišaš ķmóti, at samstarv fęst ķmillum t.d. Arbeišseftirlitiš og Skipasżniš um at samskipa arbeišiš soleišis, at stųšiš, tį hugsa veršur um arbeišsumhvųrviš t.d. višvķkjandi trygd, ķ tann mun hetta ber til, veršur taš sama fyri verksmišjuarbeiši į sjógvi og į landi.

Višv. § 4:
Sambęrt hesari grein skal trygdararbeiši ķ stųrst mųguligan mun fara fram į sjįlvum virkinum, og er ein grundin til hesa skipan tann, at ógjųrligt er hjį Arbeišseftirlitinum at hava dagligt eftirlit viš tķ, sum fyriferst innan fyri vinnuvirkir.

Sambęrt hesari grein veršur taš eisini serliga vķst į, at eisini tį talan er um minni virkir, t.e. virkir, har minni enn 10 fólk starvast, hava leišsla og starvsfólk skyldu til at vķsa ansni višvķkjandi arbeišsumhvųrvistrupulleikum, sum kunnu stinga seg upp.

Višv. § 5:
Tališ į arbeišsfólki er ķ hesum uppskoti sett til 10, og er taš sama tal, sum ķ t.d. Danmark og Grųnlandi.

Višvķkjandi stk. 2 ķ frammanfyri nevndu grein er at višmerkja, at ętlanin viš hesari skipan er ķ stųrst mųguligan mun at mišspjaša trygdararbeiši, sum gjųrt veršur.

Trygdarbólkarnir verša skipašir innanfyri hvųrt arbeišsųki, og er hetta lišur ķ somu mišspjašing.

Arbeišsleišarin hevur vanliga beinleišis leišsluna og eftirlitiš viš arbeišsųkinum, og veršur taš tķ mett nattśrligt, at hann er annar parturin ķ trygdarbólkinum.

Ķ sambandi viš stk. 3 er at višmerkja, at taš eru starvsfólkini, sum velja trygdarumboš og skal viš hesum skiljast, at taš eru ųll, sum eru ķ starvi arbeišsgevarans, ķroknaš lęrlingar, starvsmenn og onnur, sum tó ikki skulu hava beinleišis leišslurętt.

Višvķkjandi stk. 4, er heimild til hjį Arbeišseftirlitinum at veita undantak frį kravinum um serligar trygdarbólkar, men hevur rįšiš lagt serligan dent į, at hetta bara eigur at verša gjųrt, har vissa er fyri, at hetta ikki fųrir viš sęr verri trygdarstųšu enn hana, sum fyriskipaš veršur samsvarandi hesari lóg.

Višv. § 6:
Tį iš tosaš veršur um umboš fyri arbeišsgevaran iš hevur įbyrgdina av virkinum, skal hetta skiljast sum persónur, sum kann taka avgeršir arbeišsgevarans vegna višvķkjandi teimum trygdar- og heilsuvišurskiftum, sum skulu višgerast ķ trygdarnevndini.

Uppgįvan hjį trygdarnevndini er m.a. at vera rįšgevi arbeišsgevarans ķ sambandi viš trygdar- og heilsuspurningar.

Nevndin hevur harafturķmóti ikki heimild til at taka avgeršir ķ samband viš fremjan av trygdar- og heilsutiltųkum į virkinum.

Tį arbeišsgevarin ella umboš hansara eru limir ķ nevndini, vil taš vanliga tó vera soleišis, at arbeišsgevarin er samdur ķ og fylgir teimum rįšum, sum nevndin gevur.

Višv. § 7:
Mett veršur, at trygdarnevndin į teimum einstųku virkjunum eigur at tilnevna ein dagligan leišara fyri trygdararbeiši soleišis, at hesin kann fyriskipa dagliga arbeiši hjį nevndini.

Ein fyritreyt er sjįlvsagt, at arbeišsgevarin letur viškomandi ta tķš, sum neyšug er, fyri at gera slķkt arbeiši.

Višvķkjandi ųšrum petti kann višmerkjast, at rįšiš er av tķ įskošan, at landsstżrismašurin bara ķ serstųkum fųrum eigur at gera frįvik frį reglunum ķ hesari lóg.

Eisini hevur landsstżrismašurin sambęrt nevndu grein rętt til at laga reglurnar eftir teimum serligu višurskiftunum į įvķsum arbeišsplįssum, og kann rįšiš her vķsa sum dųmi, at talan kann vera um arbeišsplįss innan byggivirksemi, handlar, hotell og matstovuvinnu, reingeršingsvinnu, flutningsvinnu umframt skrivstovu og fyrisiting.

Rįšiš višmerkir ķ hesum sambandi, at taš sjįlvsagt ķ ųllum fųrum mį vera soleišis, at trygdin ikki veršur sett til viks, og at frįvik bert verša gjųrd, har haldgóšar metingar vķsa, at trygdarvišurskiftini eru nóg vęl vard, eisini viš teimum broytingum, sum landsstżrismašurin ķ teimum einstųku fųrunum fremur.

Višv. § 8:
Taš kemur sjįlvsagt at vera ymist frį virki til virki, og m.a. grundaš į stųdd og arbeišsumstųšurnar, hvussu long tķš nattśrliga veršur nżtt til trygdar- og heilsuarbeiši.

Fyrst og fremst er taš arbeišsgevarin, sum ger av, hvussu nógv tķš skal setast av til slķkt arbeiši.

Veršur ósemja um ta tķš, sum nżtast skal til slķkt arbeiši, kann mįliš leggjast fyri Arbeišseftirlitiš.

Avgeršin frį Arbeišseftirlitinum kann sambęrt grein 64 kęrast til landsstżrismannin ķ arbeišsmarknašarmįlum.

Višvķkjandi 2. petti kann višmerkjast, at taš eisini ķ hesum fųri ķ fyrstu atlųgu er arbeišsgevarin, sum metir, um trygdarbólkarnir og trygdarnevndirnar skulu luttaka ķ teimum ymisku rįšleggingunum

Višvķkjandi 4. petti vķsir rįšiš į, at arbeiši hjį trygdarbólkunum og trygdarnevndunum er av alstórum tżdningi fyri alt trygdararbeišiš, og eigur hetta arbeišiš tķ at vera vęl lagt til ręttis fyri at fįa sum mest burturśr.

Taš er meting rįšsins, at nattśrligt er at taka trygdarbólkin og trygdarnevndina viš ķ sambandi viš, at virkiš leggur til ręttis arbeišsgongd og innrętting av arbeišsplįssi.

Taš eigur tķ at vera ein fyritreyt, at bęši trygdarbólkurin og trygdarnevndin fįa hųvi til at luttaka ķ teimum ętlanum, sum gjųrdar verša, įšrenn virkiš tekur endaliga stųšu ķ slķkum mįlum.

Višv. § 9:
Arbeišsgevarin hevur eftir 1. petti skyldu til at rinda allar tęr śtreišslur og tann inntųkumiss, sum trygdarumboši veršur fyri ķ sambandi viš trygdararbeiši.

Her eru eisini ķroknašar śtreišslur og inntųkumissur ķ sambandi viš luttųku av teimum ķ § 8 nevndu rįšleggingum.

Višmerkjast kann ķ hesum sambandi, at ein įstųšumannaavgerš ķ fakligum geršarrętti 4. juli 1975 ķ Danmark nęrri vķsir, hvat próvtilfar skal til fyri mistari inntųku.

Mįliš snśši seg um, at virkiš bert vildi gjalda trygdarumbošnum ta vanligu tķmalųnina, hóast trygdarumbošiš hevši starvast viš akkordskipan, og soleišis hevši havt eina hęgri lųn.

Įstųšumašurin kom til ta nišurstųšu, at viškomandi starvsfólk skuldi hava endurgjald fyri tann veruliga lųnarmissin, t.v.s. samsvarandi tķ akkordlųn, sum viškomandi hevši fingiš, um hann hevši starvast tann dag, skeišvirksemiš fór fram.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at rįšiš heldur taš vera rętt, at landsstżrismašurin fęr mųguleika fyri, har tųrvur er į hesum, at įseta reglur um, at landskassin letur tilskot til tęr frammanfyri nevndu śtreišslur.

Višvķkjandi 3. petti er at višmerkja, at rįšiš metir, at taš er nattśrligt, at limirnir ķ trygdarskipanini, į sama hįtt sum įlitisfólkiš, eru vardir móti uppsųgn.

Hetta skal forša fyri, at tey fólk, sum luttaka ķ trygdarskipanini, skulu kunna koma undir trżst frį arbeišsgevaranum ķ samband viš śtinning teirra av trygdararbeišinum.

Sjįlvt um neyšugt veršur hjį virkjunum at minka um arbeišsmegina, kann arbeišsgevarin ikki uttan vķšari siga trygdarumboši śr starvi.

Višvķkjandi 4. stk. er at višmerkja, at danska lógin leggur heimildina til at avgera hesar trętur til Arbeišsręttin.

Av tķ, at vit ikki hava Arbeišsrętt ķ Fųroyum, metir rįšiš, at vanligu dómstólarnir eiga at hava hesar heimildir, har fakliga geršarręttarskipanin ikki kann nżtast. Sama skipan er galdandi ķ Grųnlandi.

Višv. § 10:
Įsetingarnar ķ hesari grein skulu sķggjast ķ samanhangi viš hinar reglurnar ķ kapittul 2, og er endamįliš viš ųllum hesum įsetingum at royna at gera virkiš fųrt fyri sjįlvt at loysa teir trygdar- og heilsutrupulleikar, sum eru ella koma at vķsa seg į virkinum.

Sum kunnugt, so veršur ķ ķdnašinum tikiš ķ nżtslu ymisk nżggj evnir og nżggjar arbeišsgongdir, og mett veršur tķ, at landsstżrismašurin skal hava heimild til įseta nęrri reglur um mųguliga sakkųna hjįlp t.d. ķ slķkum fųrum.

Arbeišsgevarin kann į ymiskan hįtt lśka sķnar skyldur samsvarandi teimum reglum, sum landsstżrismašurin mųguliga kemur at seta ķ verk, av tķ at avgerandi ķ slķkum fųrum er, at taš ķ veruleikanum veršur latin tann sakkųna hjįlp, sum neyšug er.

Arbeišsgevarin hevur soleišis ķ fyrstu atlųgu ręttin til at meta um, hvussu henda sakkųna hjįlp kann fįast til vega.

Ķ hesum fųri veršur eisini vķst til teir kęrumųguleikar, sum įsettir eru sambęrt seinni greinum ķ hesari lóg.

Kapittul 3

Hetta kapittul įsetir grundleggjandi skyldurnar hjį arbeišsgevara, arbeišsleišarum, starvsfólki, śtvegamonnum, innleggjarum, umvęlarum, rįšleggjarum o.ų.

Ķ mun til galdandi lóggįvu er talan um eina vķškan av tķ persónsbólki og eisini av teimum skyldum, sum įlagdar veršur hesum bólkum.

Višv. § 11:
Ķ samband viš hesa grein, hevur taš alstóran tżdning at įseta nęrri, hvat liggur ķ fyribrigdinum arbeišsgevari, av tķ at taš bert er hann, sum sambęrt § 66 og 67 ķ uppskotinum hevur objektiva įbyrgd og kann dųmast bót grundaš į tey brot, sum nevnd eru ķ frammanfyri nevndu lógargrein.

Sambęrt ręttarpraksis so er undir nśgaldandi skipan ķ Danmark persónur, sum hevur havt ein sjįlvstųšugan lut ķ śtinnanini av arbeišinum, dųmdur sambęrt objektivu arbeišsgevarareglunum, men skal taš nś bara vera sjįlvur arbeišsgevarin, sum eigur at kunna dųmast sambęrt nevndu grein.

Undir nśgaldandi skipan hevur objektiva įbyrgdin t.d. veriš lųgd į stjórar ķ partafelųgum og bżarverkfrųšingar hjį kommunum.

Broytingin ķ lógarreglunum ķ Danmark grunda seg į fyrireikingararbeišiš, sum gjųrt varš ķ nevnd, hvųrs nišurstųša varš latin lųgmįlarįšnum 03.11.1975.

Ķ nevndu nišurstųšu veršur sagt, at objektiva įbyrgdin bara eigur at vera įlųgd virkiseigarum, soleišis at skilja, at taš er tann persónur, sum fęr fķggjarligan vinning av rakstrinum av virkinum.

Śt frį hesum hevur danska arbeišsmįlarįšiš allżst arbeišsgevaran sambęrt arbeišsumhvųrvislógini soleišis, at taš er tann persónur, sum er eigari av virkinum, sum partvķs hevur avgerandi heimildirnar, tį hugsaš veršur um at leggja til ręttis arbeišsgongdina į virkinum og bygnašin, og partvķs beinleišis hevur fyrimunin av rakstrarśrslitinum hjį virkinum. Har talan er um virkir, sum eru tilevnaš sum kollektivar eindir, t.d. partafelųg, lutafelųg ella lķknandi, vil objektiva įbyrgdin sum hųvušsregla verša gjųrd galdandi móti kollektivu eindini sum soleišis.

Um vit leggja hesa allżsing til grund, mį talan vera um eina broyting ķ mun til taš, sum vit nś leggja ķ oršiš arbeišsgevari sambęrt lógini, sum višvķkir arbeišaravernd.

Hetta fųrir viš sęr, at vit t.d. ķ partafelagi mugu meta nevndina/nevndarformannin sum arbeišsgevara, mešan stjórin, um so er, at hann ikki lśkar definitiónina, sum nevnd er frammanfyri, nś eftir ųllum at dųma bert mį metast sum arbeišsleišari, tį iš vit tosa um reglurnar ķ lóg um arbeišsumhvųrvi.

Tį talan er um kommunur, er taš bygdarįšsformašurin/borgarstjórin, sum viš atliti til hesa lóg mį metast sum arbeišsgevari.

Spurningurin, um virkisleišarar kunnu metast sum arbeišsgevarar, mį tó metast śt frį hvųrjum virki sęr viš einari ķtųkiligari meting, og ķ grannalondum okkara hava teir vķst į, at har leišarin ķ veruleikanum hevur eina stųšu, har hann hevur endaliga oršiš, tį talan er um avgeršir, sum takast skulu, so eigur mųguleiki at vera fyri, eisini tį talan er um brot į lóg um arbeišsumhvųrvi, at meta viškomandi sum arbeišsgevara.

Tann endaliga įsetingin av, hvųr iš sambęrt lógina skal metast sum arbeišsgevari, veršur sjįlvsagt įsett av ręttinum.

Višv. § 12:
Mett veršur, at mųguleiki skal vera fyri hjį Arbeišseftirlitinum at įseta nęrri reglur um, hvat eigur at vera av śtgerš til fyrstuhjįlp į virkjum.

Eisini kann tųrvur vera į serstakari skašastovu ella ųšrum śtbśnaši į stųrri virkjum, somuleišis sum Arbeišseftirlitiš her kann krevja, at minst eitt fólk hevur tikiš góškent skeiš ķ fyrstuhjįlp.

Višv. § 13:
Skyldan til at hava eftirlit snżr seg um taš arbeiši, sum starvsfólkiš ger, og harafturat at arbeišsgongdin annars er forsvarlig.

Tį mett veršur, um arbeišsgevarin hevur hildiš leišbeiningar og eftirlitsskyldur sķnar, mį havast ķ huga tann vandi, sum er tengdur at tķ einstųku arbeišsgongdini soleišis, at har, arbeišsgongdin er meira vandamikil, og har, vandin fyri vanlukku ella heilsuskaša er stųrri, eigur eftirlitiš sjįlvsagt eisini at vera strangari.

Višv. § 14:
Ķ hvųnn mun, arbeišsgevarin eigur at kunna arbeišsfólkiš, er partvķs tengt at fyritreytunum hjį tķ einstaka starvsfólkinum, og partvķs at hvųrjum slagi av arbeiši, talan er um.

Stųrri krųv eiga at verša sett til kunningarskylduna hjį arbeišsgevaranum, har talan er um arbeiši viš serligum vanlukku- og heilsuskašiligum vanda.

Sama er galdandi, har talan er um yngri starvsfólk og nżtt fólk, sum kemur ķ starv, og soleišis ikki hevur taš innlit, sum neyšugt er, fyri į tryggan hįtt at rųkja starv sķtt.

Višvķkjandi 2. petti kann višmerkjast, at starvsfólkiš eigur at fįa upplęring og leišbeining ķ nżtslu av verndartiltųkum, eisini persónligum verndarlutum.

Eisini hevur arbeišsgevarin skyldu til seinni at kanna, at tęr įšur givnu leišbeiningar verša fylgdar av starvsfólkinum.

Višvķkjandi 3. petti er at siga, at hugsaš veršur her um ųkir, har serligur tųrvur er į leišbeining.

Višv. § 15:
Hendan lógargrein vķsir, hvųnn dent lógaruppskotiš leggur į samstarviš į hvųrjum einstųkum virki.

Umframt sjįlvur at luttaka, ella lata umboš sķtt luttaka ķ samstarvinum, skal arbeišsgevarin eisini tryggja, at samstarviš stųšugt heldur įfram į ein hóskiligan hįtt.

Brot į hesa grein verša revsaš sambęrt § 65.

Višv. § 16:
Endamįliš viš lógargreinini er at įseta samstarvsskyldu fyri fleiri arbeišsgevarar į sama arbeišsplįssi til frama fyri trygdina og heilsuna, hjį ųllum, sum starvast į arbeišsplįssinum.

Mett veršur, at trygdin veršur betri į arbeišsplįssinum, har hvųr arbeišsgevari ikki bara skal taka sęr av trygdini hjį starvsfólkum sķnum, men at ein samstarvsskylda eisini er galdandi millum allar arbeišsgevararnar og ųll tey starvsfólk, sum har starvast.

Oršiš arbeišsstašur gevur rśmari ręsur enn oršiš virki ella arbeišsplįss.

Višvķkjandi 2. petti kann višmerkjast, at landsstżrismašurin t.d. kann įseta nęrri reglur um, at arbeišsgevararnir kunnu sķnįmillum avtala, hvųr av teimum skal hava įbyrgdina av arbeišsvišurskiftunum į arbeišsstašnum.

Višv. § 17:
Hóast nevndu grein, so hava ųll sjįlvsagt rętt til at venda sęr til Arbeišseftirlitiš ķ sambandi viš višurskiftir, sum snśgva seg um trygd og heilsu į arbeišsplįssum.

Um talan er um smį arbeišsplįss, har hvųrki trygdarumboš ella įlitisfólk eru, skulu starvsfólkini hava kunnleika um tęr avgeršir, sum Arbeišseftirlitiš hevur tikiš.

Er talan um stór arbeišsplįss viš fleiri deildum, so hevur trygdarumbošiš bert krav uppį at fįa kunnleika um avgeršir frį Arbeišseftirlitinum, sum snśgva seg um viškomandi deild.

Sama er galdandi viš įlitisfólki, soleišis at hesi skulu hava kunnleika um avgeršir, sum snśgva seg um tann starvsbólk, sum tey umboša.

Orsųkin til, at nevnda regla bert višger skrivligar avgeršir frį Arbeišseftirlitinum, er, at tęr munnligu frįbošanirnar oftast ikki eru so nįgreiniligar sum tęr skrivligu.

Višv. § 18:
Arbeišseftirlitiš kann krevja, at kanningar verša settar ķ verk, bęši tį talan er um beinleišis illgruna višvķkjandi višurskiftum į einum virki, og eisini sum lišur ķ eini meira almennari kanning ella stųšugum eftirliti av višurskiftum innan eitt virkisųki.

Sjįlvt um krav ikki er sett fram frį Arbeišseftirlitinum um kanningar, hevur arbeišsgevarin skyldu til, mųguliga eftir tilmęli frį trygdarskipanunum, at fremja kanningar į ųkjum, har trygdar- og heilsuvišurskiftini gera taš neyšugt.

Til dųmis skulu kanningar av tekniskum hjįlpartólum ikki bert fremjast, įšrenn hesi verša tikin ķ nżtslu, men tųrvur kann eisini vera į at fremja kanningar aftanį mųguligar broytingar av hjįlpartólunum, ella annars viš jųvnum millumbilum.

Har talan er um arbeišsvanlukku ella óvanliga nógva sjśku hjį starvsfólkunum, vil serligur tųrvur ofta vera į at kanna arbeišsvišurskiftini nęrri.

Sjįlvt um einki er nevnt ķ lógini um hetta, skal arbeišsgevarin sjįlvur rinda fyri tęr kanningar, sum nevndar eru ķ hesari grein.

Višv. § 19:
Orsųkin til, at sett er inn henda lógargrein, sum svarar til oršingina ķ donsku lógini, er, at sambęrt teimum dómum, sum sagdir eru į hesum ųki, hevur veriš ivasamt, um leišslan fyri t.d. partafelųg kundi revsast sambęrt teimum greinum, sum seinni ķ hesari lóg įseta revsingar fyri brot į įsetingarnar ķ lógini.

Ętlanin viš hesari lógargrein er, at teir persónar, sum standa fyri leišsluni av t.d. partafelųgum, eisini skulu kunna revsast fyri brot, teir hava framt į įsetingarnar ķ lógini.

Višv. § 20:
Definitiónin av arbeišsleišara svarar til definitiónina ķ starvsmannalógini.

Taš er soleišis ein ķtųkilig avgerš ķ hvųrjum einstųkum fųri, hvųr kann metast sum arbeišsleišari, og kann talan t.d. vera um virkisleišarar, verkfųrarar, arbeišsformenn og ašrar.

Tį talaš veršur um arbeiši į virkinum ella pųrtum av hesum, so kann eisini talan vera um arbeiši, sum veršur gjųrt uttandura.

Višv. § 21:
Arbeišsleišarin skal sambęrt oršingini sķggja til, at materiellu reglurnar ķ lógini verša fylgdar.

Sambęrt § 65 er įbyrgdin hjį arbeišsleišaranum ikki objektiv.

Arbeišsleišarin skal sambęrt oršingini taka tęr neyšugu avgerširnar innan fyri sķtt heimildarųki, men harafturat eigur hann at geva tilmęli um tiltųk, sum hann ikki sjįlvur hevur heimild til at seta ķ verk, ella ķ hvussu er at geva arbeišsgevaranum frįbošan um tųrvin į slķkum tiltųkum.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at sambęrt oršingini, so hevur arbeišsleišarin bęši rętt og skyldu til at fremja tey neyšugu tiltųkini, tį talan er um trot ella brek.

Višv. § 22:
Brot į hesa grein verša revsaš sambęrt § 65.

Višv. § 23:
Sambęrt § 65 so kunnu arbeišsfólkini eisini revsast, um tey ikki fylgja reglunum ķ hesi lóg.

Sum arbeišsfólk er at skilja hvųr tann, sum veršur settur ķ tęnastu hjį arbeišsgevara, og sum ikki hevur leišsluheimildir.

Arbeišsfólkiš hevur įbyrgd av, at tey eisini halda tęr materiellu reglurnar ķ lógini, umframt ķ mųguligum kunngeršum.
Tį 1. petti sigur, at tiltųkini skulu virka sum ętlaš, so ber hetta ķ sęr, at t.d. verndartiltųk į maskinum og śtsśgvingarskipanir eins og įsett persónlig verndartiltųk skulu nżtast.

Višv. § 24:
Sķ višmerkingarnar til § 22.

Višv. § 25:
Višvķkjandi 1. petti veršur serliga hugsaš um byggiarbeiši.

Višvķkjandi 2. petti kann talan t.d. vera um installatións - ella umvęlingararbeiši.

Višv. § 26:
Lógarreglan fevnir um ein hvųrja veiting, t.v.s. eisini har talan er um ikki vinnuliga veiting av brśktum tekniskum tólum ella ambošum, t.d. tį iš hetta veršur latiš uttan kostnaš.

Įbyrgdin įliggur ķ flest ųllum fųrum į framleišaranum ella innflytaranum, tį teir viš atliti til sjįlvar forhandlararnar mugu metast sum teir sakkųnu.

Millumhandlarar hava vanliga bert įbyrgd, tį iš serligar umstųšur gera seg galdandi.

Sambęrt dómum ķ grannalondum okkara so veršur įbyrgdin heldur ikki lųgd į starvsfólki hjį t.d. innflytaranum.

Sambęrt § 65 er revsiįbyrgdin ikki objektiv.

Viš teknisk hjįlpartól er at skilja, t.d. maskinur, ķlųt, tól, stigar, byggipallar, bingjur og tķlķkt.

Leišbeiningarnar eiga at vera oršašar į fųroyskum og skulu bert ķ undantaksfųri oršast į ųšrum mįli, sum ųll ķ Fųroyum skilja.

Višvķkjandi 3. petti skal višmerkjast, at innflytari ella framleišari, ikki bert tį iš Arbeišseftirlitiš krevur taš, men eisini tį iš višurskiftini annars gera taš neyšugt, hevur skyldu til at fremja tęr nevndu kanningar og royndir.

Višv. § 27:
Henda lógargrein višvķkir bert maskinum, mešan § 26 eftir oršingini hevur eitt meira alment gildi.

Sambęrt § 30, so fevnir § 27 tó eisini um śtvegamenn og ašrar, sum fįa til vega evnir og tilfar.

Višv. § 28:
Hendan regla er eisini galdandi, um taš er framleišari ella sųlumašur, sum fremur innleggingararbeiši, og sama er galdandi, um ein śtleigari ella ein, sum lęnir śt, sjįlvur fremur innleggingina hjį leigaranum ella tķ sum lęnir.

Višv. § 29:
Hendan įseting er oršaš sambęrt "ILO codes of Practice, Safety and Health in building and civil engineering work" frį 1972.

Hetta er dųmi um tann dent, sum longu frį byrjan av eigur at vera lagdur į arbeišsumhvųrvisspurningin, tį ętlanir verša gjųrdar.

Ętlanin er tó ikki, at teir, sum gera projektini, skulu leggja seg śt ķ t.d. arbeišshįttin hjį byggimeistarum og tey hjįlpartól, sum teir nżta, eins og lógarreglan heldur ikki tekur įbyrgdina frį byggimeistarum ķ sambandi viš arbeiši teirra.

Višvķkjandi seinasta punktiš ķ lógargreinini skal višmerkjast, at her er talan um rįšgeving, sum kann hava tżdning fyri trygd og heilsu.

Reglan ber m.a. ķ sęr, at rįšgevandi verkfrųšingafelųg, sum fremja śtrokningar ķ sambandi viš teknisk hjįlpartól, skulu sķggja til, at hesi hjįlpartól lśka krųvini ķ arbeišsumhvųrvislógini.

Višv. § 30:
Nęrri fyriskipanir hjį innflytaranum eru įsettar ķ § 39 og 40.

Višv. § 31:
Ķ samband viš 2. petti kann višmerkjast, at t.d. tį teknisk hjįlpartól ikki lśka krųvini ķ arbeišsumhvųrvislógini, hevur, umframt innflytarin og arbeišsgevarin, eisini brśkarin įbyrgd.

Višv. § 32:
Av tķ at serligar umstųšur kunnu vera, sum gera taš rįšiligt at vķkja frį alment galdandi reglunum, hevur rįšiš mett, at rętt er at taka viš ķ lógina hendan mųguleikan fyri at gera frįvik ķ reglunum.

Višv. § 33:
Viš byggiharra er vanliga at skilja tann, fyri hvųrs rokning byggiśtbśnašar- ella umvęlingararbeiši veršur framt.
Neyšugt er ikki, at byggiharrin er arbeišsgevari, og kann ķ hesum sambandi vķsast til § 2, stk. 3, nr. 1.

Byggiharrin skal, įšrenn byggiarbeiši veršur byrjaš, taka stųšu til, um hann sjįlvur skal įtaka sęr samskipanina, ella um hann heldur letur ein annan samskipara fremja hetta arbeiši.

Um samskipanin ikki virkar, sum hon skal, so kann byggiharrin ella samskipari hansara revsast viš bót sambęrt § 65.

Lógin tekur ikki stųšu til, um byggiharrin ella samskiparin koma undir endurgjaldsskyldu ķ teimum fųrum, har samskipanarskyldan ikki veršur lokin.

Endamįliš viš greinini er at fįa samskipaš tey felags trygdartiltųkini fyri tey ymisku virkisųkini į sama byggiplįssi.

Byggiharrin og samskipari hansara hava bert skyldu til at samskipa trygdararbeišiš į plįssinum, mešan taš fult śt eru teir einstaku arbeišsgevararnir, sum hava įbyrgdina fyri, at lógarinnar reglur verša hildnar višvķkjandi teimum fólkum, sum teir sjįlvir hava ķ starvi.

Kapittul 4

Hetta kapittul įsetir grundleggjandi reglurnar, sum hava tilknżti til śtinnanina av arbeišinum.

Ķ sambandi viš metingina av arbeišsstųšuni, skulu reglurnar serliga samanberast viš įsetingarnar ķ kapittul 5, 6 og 7.

Taš er ynskiligt, at spurningarnir um arbeišsumhvųrvi ikki bert verša tiknir til višgeršar ķ sambandi viš śtinnanina av arbeišinum, men longu tį iš tęr fyrstu fyrireikingarnar verša framdar ķ sambandi viš ętlaš arbeiši.

Višv. § 34:
Lagt eigur at vera til merkis, at hendan įseting sambęrt § 2, stk. 3, nr. 2, eisini fevnir um arbeiši, sum ikki veršur gjųrt fyri arbeišsgevara, umframt arbeiši, sum nevnt er ķ § 2, stk. 2.

Višv. § 35:
Višvķkjandi 1. petti, punkt 1 kann višmerkjast, at banniš kann avmarkast til įvķsar bólkar av starvsfólki, t.d. kvinnur viš barn, eldri ella brekaš.

Višvķkjandi 2. punkti kann višmerkjast, at į serligum arbeišsplįssum kann tųrvur vera į ymiskum verndarlutum og serligum arbeišsklęšum.

Kapittul 5 (Arbeišsplįssiš)

Višv. § 36:
Sum nevnt frammanfyri, so er taš av avgerandi tżdningi, at atlit veršur havt til arbeišsumhvųrvi og teir spurningar, sum kunnu stinga seg upp ķ hesum sambandi, longu tį sjįlvt arbeišsplįssiš veršur innręttaš.

Krųvini til innręttingina verša sjįlvsagt tengd at, hvat slag av arbeiši talan er um, og hvųrji hjįlpartól, evnir og tilfar verša nżtt ķ arbeišsgongdini.

Višv. § 37:
Av tķ at arbeišsumhvųrvislógin er ein rammulóg, eru ongar nįgreiniligar reglur įsettar ķ lógini um, hvussu arbeišsplįssiš skal innręttast.

Ętlanin er, at reglurnar skulu įsetast frį umsitingini śt frį teimum almennu stevnumišunum, at arbeišiš skal vera innręttaš soleišis, at taš lżkur ųll trygdar- og heilsulig krųv.

Serligur dentur skal leggjast į, at arbeišsumhvųrvi skal vera ķ trįš viš ta teknisku og sosialu gongdina ķ samfelagnum.

Tęr reglurnar, sum nęrri verša įsettar frį umsitingini, kunnu t.d. snśgva seg um byggihįttin.

Teknisk hjįlpartól eru eisini fevnd av hesari lógarheimild ķ tann mun, nżtslan av hesum hevur tżdning fyri innręttingina av arbeišsplįssinum. Taš kann t.d. vera maskinur, sum halda nógvan gang.

Kapittul 6 (Teknisk hjįlpartól)

Įsetingarnar ķ hesum kapitli eru galdandi fyri ųll, sum hava viš teknisk hjįlpartól at gera, bęši tann, sum letur hjįlpartólarętlanina, og hann, sum nżtir tólini, sjįlvt um arbeišiš ikki beinleišis veršur gjųrt fyri ein arbeišsgevara.

Her veršur vķst til § 2, stk. 3, nr. 3 ķ lógini.

Višv. § 38:
Reglan ķ § 38 fevnir um ųll slųg av skipanum, maskinum og hjįlpartólum.

Talan kann vera um maskinur, amboš, elevatorar, kranar, stillasir, bingjur og annaš.

Bęši hann, sum letur nevndu hjįlpartól, og hann, sum nżtir tey, hava fulla įbyrgd fyri, at hesi tól eru framleidd og sett upp į forsvarligan hįtt.

Skyldan ķ sambandi viš nżtsluna įleggur tó bert brśkaranum, t.v.s. arbeišsgevaranum, arbeišsleišaranum og starvsfólki, sum brśkar hesi tól.

Višv. § 39:
Hendan lógarįseting gevur landsstżrismaninum ķ arbeišsmarknašarmįlum heimild til at įseta reglur um tey ymisku slųgini av hjįlpartólum.

Her kann t.d. vera talan um įsetingar av markviršum fyri óljóši, ristingum o.a., og er taš tķ ikki nųkur beinleišis treyt, at talan er um beinleišis vandaumstųšur, men kann landsstżrismašurin viš atliti til trygd og heilsu įseta slķkar reglur.

Višvķkjandi stk. 1, 2. punkti, kann višmerkjast, at sambęrt § 55 so er ętlanin, at Arbeišseftirlitiš eftir įseting frį landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum fęr heimild til at geva ummęli ella góškenning, t.d. fyri ymiskar bólkar av tólum.

Um sokallaš slaggóškenning (typegodkendelse) veršur givin, so hevur hetta viš sęr, at maskinslagiš til ein hvųrja tķš kann seljast, so leingi sum maskinurnar halda tęr įsetingar, sum liggja til grund fyri góškenningini.

Tį tosaš veršur um ummęli, er hetta at skilja soleišis, at ein meting fer fram av einstųkum višurskiftum, sum hava munandi trygdar- ella heilsuligan tżdning, og har sakkunnleikin hjį Arbeišseftirlitinum ger slķka meting mųguliga.

Tį tosaš veršur um góškenning, er hetta at skilja į tann hįtt, at ein nįgreinilig gjųgnumgongd veršur gjųrd av ętlanini, har eftirlitiš partvķs metir tey einstųku višurskiftini og ger eina heildarmeting alt śt frį, hvat veršur mett forsvarligt viš atliti til trygdina og heilsuvišurskiftini.

Talan kann t.d. vera um góškenningar av ętlanum ķ sambandi viš innrętting av arbeišsstaši og višvķkjandi tekniskum hjįlpartólum.

Višvķkjandi 1. petti, nr. 3, kann višmerkjast, at her kann m.a. vera talan um, at landsstżrismašurin įsetir reglur, sum geva Arbeišseftirlitinum mųguleika at krevja sżn av t.d. tekniskum hjįlpartólum, įšrenn tey vera tikin ķ nżtslu.

Kapittul 7 (Evni og tilfar)

Reglurnar um evni og tilfar hava ikki įšur veriš lógarfestar ķ stórvegis mun, og er taš eisini fyri kortum, at grannalond okkara hava įsett nęrri lógarreglur į hesum ųki. Sum kunnugt verša framleidd nógv nżggj kemisk evnir, har ein partur hevur vķst seg at vera heilsuskašiligur.

Kanningar ķ grannalondum okkara hava vķst, at kunnleiki er um meira enn 200.000 evnir, sum eru eitrandi, og hvųrt įr ųkist hetta tal viš uml. 5 - 6.000.

Mett veršur tķ, at taš er sera umrįšandi, at fyribyrgjandi tiltųk verša sett ķ verk į ųllum ųkjum.

Mišaš eigur at vera ķmóti, at einki evni ella tilfar veršur nżtt ķ framleišsluni, įšrenn full greiša er fingin į, hvat įrin hetta kann hava į menniskjalikamiš.

Vķst veršur į, at reglurnar ķ hesum kapitli eisini eru galdandi fyri arbeiši, sum ikki veršur framt fyri arbeišsgevara, umframt taš arbeiši, sum nevnt er ķ § 2, stk. 2, samanboriš viš grein 2, stk. 3, nr. 4 ķ lógini.

Ķ Danmark hevur Arbeišseftirlitiš ķ samrįš viš Umhvųrvismįlarįšiš frį 1977, skrįsett evnir og tilfar, sum nżtt veršur ķ arbeišsumhvųrvinum.

Višv. § 40:
Lógargreinin fevnir um bęši framleišara og brśkara, uttan ašrar avmarkingar enn tęr, sum eru įsettar ķ § 3.

Evni og tilfar kann vera ķ fųstum skapi, flótandi ella ķ luftskapi.

Evni fevnir um rįvųru og partvķs og lišugt framleiddan śrdrįtt.

Sambęrt lógarregluni so skal framleišarin tryggja sęr, at evnini og tilfariš, bęši ķ samband viš framleišsluna og ķ samband viš nżtsluna, eru ķ einum slķkum skapi, stųšu, innbjįlving v.m. soleišis, at arbeišiš kann fara fram fult forsvarliga viš atliti til trygd og heilsuvanda.

Lógarreglan fųrir eisini viš sęr, at brśkarin (privatur, arbeišsgevari, arbeišsleišari og starvsfólk) skal tryggja sęr, at tęr arbeišsgongdir, sum nżttar verša ķ arbeišinum, greitt tryggja arbeišararnar móti vanlukkum og sjśku.

Brśkarin skal tķ kanna, um taš evni og tilfar, sum brśkt veršur, hevur vandamiklar eginleikar.

Ķ hesum sambandi kann hann fįa vegleišing hjį Arbeišseftirlitinum.

Višv. § 41:
Taš, sum nevnt veršur ķ petti 1, 2, 3 og 4, eru bert dųmi um taš, sum landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur um, og kann sjįlvsagt hugsast onnur ųkir, har tųrvur eisini er į nęrri fyriskipanum.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at hendan lógarregla kann nżtast sum grundarlag fyri einum sonevndum negativ-lista, sum antin veršur galdandi alment, ella innan fyri įvķs ųkir ella arbeišir.

Kapittul 8 (Hvķldartķš og frķsamdųgur)

Hetta kapittul įsetir nęrri reglur um hvķldartķš umframt undantaksreglur og serligar reglur innan įvķs ųkir.

Reglurnar eru eisini galdandi fyri ung undir 18 įr, har įsetingarnar ķ kapittul 9 ikki hava giviš hesum aldursbólki stųrri vernd.

Skyldu til at ansa eftir, at starvsfólkiš fęr įsettu hvķldartķš og frķsamdųgur, įliggur sambęrt revsiįsetingini ķ § 65 arbeišsgevaranum, arbeišsleišaranum og arbeišsfólkinum.

Tann starvssetti kann ikki frįsiga sęr ręttin til hvķldartķš ella frķsamdųgur uttan so, at heimild til tess beinleišis er įsett ķ lógini ella kunngeršum, sum skrivašar eru śt viš heimild ķ lógini.

Skyldurnar eru bert galdandi ķ tķ einstųku starvssetanini og foršar tķ ikki fyri, at starvsfólkiš tekur annaš starv hjį ųšrum arbeišsgevara, og samlaša starvstķšin sostatt fer śt um lógarinnar mark.

Višv. § 42:
Tį nevnt veršur, at roknaš veršur frį tķ, at arbeišiš byrjar, so er viš hesum at skilja, tann tķš, sum avtalaš er millum arbeišsgevaran og arbeišsfólkiš um, nęr starvstķšin byrjar, ella at henda starvstķš er įsett ķ hųvušssįttmįla.

Um so er, at taš fyri taš einstaka arbeišsfólki ikki er galdandi ein vanlig arbeišstķš t.d. orsakaš av, at arbeišiš byrjar hvųnn dag til ymiska tķš, mį samdųgriš byrja frį tķ, at arbeišiš veruliga byrjar.

Višvķkjandi spurninginum, um flutningur til og frį arbeiši skal roknast viš ķ arbeišstķšina, er hetta ein meting, sum mį gerast ķ hvųrjum einstųkum fųri.

Har, sum starvsfólk sambęrt sįttmįla fęr lųn undir flutningi til og frį arbeiši, og vanlukkutryggingarskipanin er galdandi viš flutning, eigur hendan flutningstķš at verša roknaš viš ķ arbeišstķšina.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at reglan fult śt įsetir, undir hvųrjum višurskiftum hvķldartķšin kann minkast nišur ķ 8 tķmar.

Sostatt er ikki mųguleiki at minka hvķldartķšina į ųšrum ųkjum, sjįlvt um hesi ųkir kanska ķ įvķsan mun lķkjast teimum, sum nevnd eru ķ 2. petti.

Višv. § 43:
Rįšiš metir, taš hava avgerandi tżdning, at hendan lógargrein framvegis veršur galdandi ķ Fųroyum, hóast grannalond okkara tykjast at leggja minni dent į hesar įsetingar.

Tį nevnt veršur, at halgidagsarbeiši skal vera til samfelagsins frama ella er neyšugt fyri at varšveita viršir, so eigur hetta at vera tikiš eftir oršunum, soleišis at misnżtsla ikki fer fram av hesum undantaksmųguleika.

Višv. § 44:
Eisini her eigur talan at vera um frįvik, sum bert veršur gjųrt ķ undantaksfųri, og bert tį taš er avgerandi neyšugt.

Tį frįvikiš veršur skrivaš ķ eftirlitsbókina ella annaš lķknandi skjal, eigur mųguleiki eisini at vera fyri at kanna eftir, um misnżtsla er farin fram ķ tķ einstaka fųrinum.

Višv. § 45:
Ķ teimum grannalondum, sum hava lķknandi lógarreglu, er taš soleišis, at Arbeišseftirlitiš, įšrenn frįvik veršur gjųrt, letur įlitisfólkiš į arbeišsplįssinum gera sķnar višmerkingar, og ķ flestu fųrum, har frįvik veršur gjųrt, eru įlitisfólkiš og Arbeišseftirlitiš samd.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at her er bert talan um einstaka hvķldartķš ella einstakt frķsamdųgur, av tķ at tį talan er um fleiri hvķldartķšir ella frķsamdųgur, ber til, um ikki annaš so munnliga, at fįa loyvi ķ rųttu tķš.

Višvķkjandi 3. petti er at višmerkja, at hesi frįvik kundu hugsast at veriš gjųrd innan fyri fakųkir, har bęši arbeišsgevari og arbeišsfólk, umframt felųg teirra, eru samd um, at tųrvur kann vera į frįvikum.

Višvķkjandi 4. petti er at višmerkja, at landsstżrismašurin t.d. kann įseta, at hųvušssįttmįli kann gera frįvik frį lógarinnar reglum, og t.d. undir hvųrjum treytum hesi frįvik kunnu verša gjųrd.

Hugsanin viš hesari reglu er, at hon kann nżtast ķ einstųkum fųri, har ikki veršur mett, at neyšugt er at fįa Arbeišseftirlitiš viš ķ avgeršina.

Višv. § 46:
Hesi frįvik skulu, sum oršingin sigur, bert fara fram, har hetta veršur hildiš at vera neyšugt.

Tį nęrri veršur kannaš eftir, hvųrjir persónar skulu vera fevndir av lógaroršingini, mį hendan meting gerast śt frį teimum umstųšum, sum eru, m.a. um viškomandi t.d. hevur įbyrgd av śtinnanini av arbeiši viš beinleišis sambandi til hęgstu leišsluna, um viškomandi hevur starvssetanar og uppsagnarheimildir, um viškomandi viš avtalum beinleišis kann binda arbeišsgevara sķn, og um viškomandi ķ stųrri mun kann leggja tilręttis arbeišstķš sķna, uttan at neyšugt er viš góškenning frį hęgstu leišslu arbeišsgevarans.

Višv. § 47:
Ķ samband viš tęr įsetingar, sum verša framdar viš heimild ķ hesari lógargrein, kann atlit verša tikiš til bęši trygd og heilsu hjį starvsfólki og ųšrum.

Ķ samband viš įsetingar um avmarkaša arbeišstķš kann eisini verša nęrri įsett, at stešgur skal vera ķ arbeišstķšini.

Nįttśrligt er, um partarnir į arbeišsmarknašinum taka upp spurningin višvķkjandi lųn fyri tey arbeišsfólk, sum koma undir nęrri reglurnar, sum įsettar verša.

Tżdningurin av § 46 eigur at verša samanboršin viš § 35, og tį tųrvurin į įsetingum sambęrt § 46 veršur mettur, kemur taš m.a. at valdast um, hvussu nįgreiniligar reglur verša įsettar sambęrt § 35.

Tann avmarkaša arbeišstķšin vil vanliga bert fevna um taš serliga arbeišiš, sum kann vera vandamikiš fyri trygd og heilsu.

Kapittul 9 (Bųrn og ung undir 18 įr)

Višv. § 48:
Ķ grannalondum okkara, t.d. Danmark og Grųnlandi, er aldursmarkiš 15 įr, men mett veršur serliga viš atliti til fiskivinnuna, at mųguleiki eigur at vera fyri ung nišur ķ 14 įra aldursmark at taka lut ķ t.d. fiskaarbeiši soleišis, sum taš ķ stóran mun veršur gjųrt ķ lųtuni.

Ansa eigur tó at verša eftir, at hesin aldursbólkur ikki veršur settur til taš tunga og vandamikla arbeiši.

Tį tosaš veršur um vanligt arbeiši, so er talan um arbeiši ķ tęnastu hjį arbeišsgevara, t.v.s. t.d. starvspraktikkur veršur ikki mettur sum vinnuligt arbeiši.

Viš 2 petti er at višmerkja, at landsstżrismašurin t.d. kann įseta annaš aldursmark fyri įvķs arbeiši, eins og serreglur kunnu įsetast.

Višvķkjandi 3 petti er at višmerkja, at ķ Danmark hevur arbeišsmįlarįšiš viš heimild ķ lķknandi lógarreglum įsett, at bųrn undir 10 įr ikki skulu taka lut ķ slķkum lęttari vinnuligum arbeiši.

Višv. § 49:
Tį talaš veršur um "ķ vanligum fųrum", so eigur hetta at skiljast soleišis, at mųguleiki er fyri, at ung fólk, sum eru yngri enn 18 įr, kunnu luttaka ķ yvirtķšararbeiši.

Taš er ein fyritreyt, at hesin mųguleiki bert veršur nżttur undir serligum višurskiftum og ikki stųšugt og upp ķ saman.

Tó er taš ikki bert, tį talan er um heilt serstakar umstųšur, at hesin aldursbólkur kann luttaka ķ yvirtķšararbeiši, men kann talan vera um t.d. yvirtķšararbeiši ķ sambandi viš hųgtķšir ella tķlķkt.

Annaš petti ķ lógargreinini įsetir stųrsta tķmatališ og avmarkar harviš eisini yvirtķmatališ hjį aldursbólkinum.

Hóskandi mat- og hvķldartķšir verša vanliga roknašar frį ½ til 2 tķmar.

Višv. § 50:
Tį annaš petti nevnir oršiš "vanliga", so skal hetta skiljast į tann hįtt, at frįvik bert eiga at verša gjųrd ķ undantaksfųri.

Tį samlaša hvķldartķšin skal verša 12 tķmar um samdųgri, hevur viškomandi rętt til at mųta seinni enn vanligt til arbeišis, har hann dagin fyri t.d. hevur arbeitt śt į kvųldiš.

Ķ Danmark er hvķldartķšin įsett at vera millum kl. 20.00 og kl. 06.00.

Kapittul 10 (Lęknakanningar v.m.)

Višv. § 51:
Mett veršur, at ein fyritreyt fyri hesari lógargrein er, at Arbeišseftirlitiš og arbeišsmedisinarin ķ stóran mun fįa hųvi at gera tilmęli ķ sambandi viš mųguligar įsetingar, sum landsstżrismašurin viš heimild ķ hesari lógargrein įsetir.

Nįttśrligt hevši eisini veršiš, at partarnir į arbeišsmarknašinum, fakfelųgini innan fyri tey ymisku arbeišsųkini, fįa hųvi at koma viš sķnum višmerkingum, įšrenn endaligu reglurnar verša įsettar.

Sum oršingin sigur, so er taš ein treyt, at talan er um arbeišsųki, har heilsuvandi kann vera.

Lęknakanningar kunnu sjįlvsagt eisini fremjast av starvsfólki, har višurskiftir įšur kunnu hava fųrt viš sęr heilsuvanda, men har hesi višurskifti seinni eru broytt.

Sum dųmi hava teir ķ Danmark nevnt arbeiši viš evninum asbest.

Slķkar lęknakanningar kunnu m.a. hava tżdning ķ samband viš metingina um, hvat arbeiši viškomandi skal hava frameftir, um so er, at viškomandi hevur veriš śti fyri heilsuskašiligum įrini.

Viš arbeišsmedisinskar og arbeišsheilsufrųšisligar kanningar er at skilja kanningar av tķ įrini, sum arbeišsumhvųrviš hevur į starvsfólki.

Kapittul 11 (Arbeišsumhvųrvisrįš)

Višv. § 52:
Męlt veršur til, at landsstżrismašurin, har tųrvur er į hesum, letur Arbeišseftirlitiš saman viš pųrtunum į arbeišsmarknašinum gera konsekvensśtrokningar ķ sambandi viš, at nżggjar kunngeršir verša settar ķ gildi viš heimild ķ hesari lóg.

Višmerkist skal tó, at hesar śtrokningar ikki skulu nżtast til at seinka ella forša fyri, at įsetingarnar ķ lógini verša fylgdar viš frammanfyri nevndu kunngeršum.

Sum oršingin vķsir, so hevur landsstżrismašurin heimild at įseta nęrri reglur fyri virkiš rįšsins, m.a. hvųrjar heimildir rįšiš skal hava.

Taš er viš hesum rįši, at t.d. partarnir į arbeišsmarknašinum fįa mųguleika fyri, alt eftir teimum heimildum, sum landsstżrismašurin gevur rįšnum, at gera sķna įvirkan galdandi ķ spurningum um arbeišsumhvųrvi.

Kapittul 12 (Arbeišseftirlitiš)

Višv. § 53:
Landsstżrismašurin er hęgsti myndugleiki ķ sambandi viš avgeršir, sum Arbeišseftirlitiš tekur, ķmešan stjórin į Arbeišseftirlitinum hevur dagligu leišsluna av stovninum.

Sambęrt § 55 kann landsstżrismašurin geva stjóranum fyri Arbeišseftirlitinum tęr heimildir, sum sambęrt lógini liggja hjį landsstżrismaninum ķ arbeišsmarknašarmįlum.

Višv. § 54:
Hendan lógargrein vķsir, at virkisųkiš hjį Arbeišseftirlitinum er sera vķtt, og er hetta eisini samsvarandi lógarreglunum ķ grannalondum okkara.

Višvķkjandi 2. pkt. er at višmerkja, at fyrireikingin av reglum sambęrt lógini eftir ųllum at dųma veršur ein tżšandi tįttur ķ arbeišinum hjį eftirlitinum.

Višv. § 55:
Landsstżrismašurin kann geva stjóranum fyri Arbeišseftirlitinum tęr heimildir, sum sambęrt lógini liggja hjį landsstżrismaninum ķ arbeišsmarknašarmįlum.

Višv. § 56:
Mett veršur, at hęgsti umsitingarligi myndugleiki eigur at hava mųguleika fyri, um tųrvur er į hesum, at leggja įvķs arbeišsųki til ašrar stovnar enn Arbeišseftirlitiš.
Hendan regla er eisini galdandi ķ m.a. Danmark.

Višvķkjandi 3. petti kann višmerkjast, at ķ Danmark er viš heimild ķ lķknandi lógargrein gjųrd kunngerš um gjald ķ sambandi viš kanning av dampketlum, trżstroyndir av trżstbeholdarum, kanningar av lyftum v.m.

Višv. § 57:
Hendan reglan snżr seg bert um frįbošanarskyldu ķ samband viš hagfrųšisligar kanningar.

Višv. § 58:
Hesar heimildir eru nįttśrligar og eisini neyšugar, um Arbeišseftirlitiš į fullgóšan hįtt skal rųkja skyldur sķnar.

Višv. § 59:
Hendan reglan skal skiljast į tann hįtt, at Arbeišseftirlitiš eftir umstųšunum kann banna t.d. arbeiši, sum ikki lśkar lógarinnar krųv.

Ķ hesum sambandi veršur eisini vķst til teir kęrumųguleikar og revsifyriskipanir, sum įsett ķ lógini.

Višv. § 60:
Ein tżšandi tįttur ķ skrįseting av tķ eftirlitsarbeiši, sum gjųrt veršur, er eftirlitsbókin, sum umrųdd veršur ķ hesari grein.

Višv. § 61:
Nįttśrligt er, at starvsfólkiš, sum starvast innan fyri lógarinnar ųki, eins og ašrir almennir myndugleikar og persónar hava tagnarskyldu.

Višvķkjandi 2. petti er at višmerkja, at reglan er neyšug fyri, at starvsfólkiš ikki skal halda seg aftur viš at senda inn kęru, tį grundarlag er fyri tķ.

Višv. § 63:
Ķ hesi grein eru mųguleikar fyri, at landsstżrismašurin kann seta danskar kunngeršir ella partar av teimum ķ gildi fyri Fųroyar. Taš er viš tķ grundgeving, at kunngeršir ofta innihalda eitt stųrri tilfar, sum tekur nógva tķš, um taš skal umsetast til fųroyskt.

Kapittul 13 (Kęrur)

Višv. § 64:
Kęrufreistin er ķ Danmark er sett til 4 vikur, mešan hon ķ Grųnlandi er 8 vikur.

Landsstżrismašurin kann lata heimildina til at gera av kęru til annan myndugleika. Taš kundi t.d. veriš, um ein felags kęrunevnd/kęrustovnur varš sett ķ Fųroyum.

Kapittul 14 (kriminalręttsligar fyriskipanir)

Endamįliš viš revsifyriskipanum er, sum viš flest ųllum revsitiltųkum, tann, at tey fólk, sum į ein hvųnn hįtt hava viš arbeišsumhvųrvisspurningar at gera, taš veriš seg sum arbeišsgevari ella starvsfólk, skulu sķggja tann įlvara, sum lóggįvuvaldiš hevur lagt ķ hesar reglur, og at tęr verša fylgdar.

Eisini skulu hesar revsireglur hjįlpa til at halda t.d. arbeišsgevara frį at royna at spara uppį rakstrarśtreišslur sķnar viš at slaka viš teimum krųvum, sum lógin įsetir.

Višv. § 65:
Įbyrgdin er subjektiv, skilt į tann hįtt, at brotini skulu verša framd antin viš vilja ella viš óansni.

Ķ Danmark er mųguleiki fyri heftirevsing umframt bót.

Višv. § 66:
Eftir oršingini er her talan um objektiva įbyrgd t.v.s., at ikki er neyšugt, at talan er um viljaš brot ella brot, sum er framt viš óansni.

Višvķkjandi allżsing av "arbeišsgevara", veršur vķst til višmerkingarnar til § 11.

Višv. § 67:
Ķ įsetingunum kunnu setast reglur um bęši objektiva og subjektiva įbyrgd.

Višv. § 69:
Tį lógarreglan vķsir į, at tann, sum hevur foreldramyndugleikan, skal vera vitandi um, at arbeiši er fariš fram, so liggur ķ hesum eitt krav um, at talan skal verša um viljaš brot.

Taš er tó eingin treyt, at tann, sum hevur foreldramyndugleikan, beinleišis hevur fingiš persónin undir 18 įr at fremja slķkt arbeiši.

Kapittul 15 (Gildi og fyribilsreglur)

Višv. § 71:
Lógin kemur ķ gildi 1. juli 1999.

Ķ sambandi viš at lógin veršur sett ķ gildi, verša tęr kunngeršir, sum galdandi eru ķ lųtuni, framvegis ķ gildi, til nżggjar kunngeršir verša gjųrdar.

1. višgerš 4. mars 1999. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 15. aprķl 1999 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Mįliš er lagt fram av landsstżrinum tann 25. februar 1999 og eftir 1. višgerš 4. mars 1999 beint ķ trivnašarnevndina.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 6., 13., 12. og 15. aprķl 1999, og hevur undir višgeršini havt fund viš Finnboga Arge, landsstżrismann, og Eli Davidsen, stjóra į arbeišseftirlitinum.

Meirilutin (Pįll į Reynatśgvu, Finnur Helmsdal, Rśna Sivertsen og Jóanis Nielsen) tekur ikki undir viš uppskotinum men metir, at fyriliggjandi uppskot og fyrireikandi arbeiši, sum liggur aftan fyri uppskotiš, kann brśkast sum vegleišing fyri komandi lóggįvu innan arbeišsumhvųrvi.

Meirilutin vķsir į, at Fųroyar er einasta noršanland, sum ikki hevur eina dagfųrda lóg um arbeišsumhvųrvi, og at slķk er neyšug, nś vit standa į gįttini til eina oljuvinnu.

Meirilutin heitir į avvaršandi landsstżrismann um ķ komandi tingsetu at leggja fram lųgtingslógaruppskot um arbeišsumhvųrvi.

Minnilutin (Kristian Magnussen, Hans Pauli Strųm og Marjus Dam) męlir lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš, so at Fųroyar kunnu fįa eina tķšarhóskandi lóg um arbeišsumhvųrvi at seta ķ stašin fyri ta galdandi men fullkomiliga avoldašu og ónųktandi lógina um arbeišaravernd.

Partarnir į arbeišsmarknašinum gjųrdu uppskotiš: Eftir at hava arbeitt viš mįlinum ķ knappliga 3 įr eftir įheitan frį Fųroya landsstżri, legši Arbeišsumhvųrvisrįšiš ķ des.1990 sķtt tilmęli fram um nżggja arbeišsumhvųrvislóg. Ķ Arbeišsumhvųrvisrįšnum vóru umboš fyri Fų. Arbeišsgevarafelag, Fų. Arbeišarafelag, Fų. Handverksmeistarafelag, Fų. Handverkarafelag, Fų. Keypmannafelag, Fų. Skrivstovu- & Krambśšarfólkafelag og Arbeišseftirlitiš. Endaliga lógaruppskotiš varš gjųrt eftir at hava veriš til ummęlis hjį ųllum vinnufelųgum, stovnum og kommunum.

Hóast Arbeišsumhvųrvisrįšiš hevši noršurlendska lóggįvu sum fyrimynd, var hųvušsendamįliš hjį rįšnum at fįa eina lóg śt frį teim serligu višurskiftunum,sum eru galdandi ķ Fųroyum, og gjųrdi rįšiš sķtt endaliga uppskot śt frį hesum sjónarmiši.

Uppskotiš frį rįšnum varš sent landsstżrinum ķ 1991. Men ikki fyrr enn į vįri 1996 varš uppskotiš lagt fyri tingiš, tó uttan at verša lišugt višgjųrt, fyri so at detta burtur. Sama hendi, tį uppskotiš fyri ašru ferš varš lagt fram į vįri 1998, men datt burtur, tķ nżval varš śtskrivaš. Įšrenn uppskotiš varš lagt fram, var taš aftur til ummęlis hjį Arbeišsumhvųrvisrįšnum og pųrtunum į arbeišsmarknašinum. Hetta er sama uppskot, sum nś viš smįum tekniskum broytingum er til višgeršar ķ tinginum fyri trišju ferš.

Trivnašarnevndin hevur undir višgeršini fingiš višmerkingar frį Arbeišseftirlitinum til lógaruppskotiš. Hesar višmerkingar heldur minnilutin vera so beinraknar og geva so góšar próvgrundir fyri at seta uppskotiš ķ verk, at tingmenn eiga at kunnast um hesar sum grundarlag fyri teirra stųšutakan. Tķ eru višmerkingarnar nišanfyri ķ stóran mun endurgeving av tķ, sum Arbeišseftirlitiš greiddi frį:

Avoldaš lóg um arbeišaravernd: Tann galdandi arbeišaraverndarlóg frį 1974 er ein beinleišis umseting av tķ tįverandi grųnlendsku arbeišaraverndarlógini, sum fekk gildi fyri Grųnland ķ 1973. Hendan lógin var eitt samankók av trimum donskum arbeišaraverndarlógum frį 1954. Einasti munur millum grųnlendsku og fųroysku lógina var, at har taš stóš Grųnlandsministeriiš, kom Fųroya landsstżri at standa.

Ķ 1986 – fyri heili 13 įrum sķšan - fekk Grųnland sķna arbeišsumhvųrvislóg ķ stašin fyri arbeišaraverndarlógina. Og teir hava ikki havt trupulleikar av hesi lóg, tvųrturķmóti.

Viš Grųnlandi sum taš seinasta hava ųll lond kring okkum fyri langari tķš sķšan fingiš teirra arbeišsumhvųrvislóg. Ųll uttan Fųroyar. Fųroyar eru sostatt einasta landiš, har bert avoldaš lóggįva um arbeišaravernd er galdandi, og ikki tķšarhóskandi og nųktandi lóg um arbeišsumhvųrvi sum heild. Arbeišaraverndarlógin stavar frį eini farnari tķš, og avmarkar seg til vernd móti vandamiklum maskinum. Arbeišsumhvųrvi ķ dag eigur at fevna nógv vķšari.

Ikki samsvar millum konventiónskrųv og fųroyska lóggįvu: Fųroya Lųgting hevur fyri langari tķš sķšan samtykt, at bęši ILO-konventiónir og Noršurlendska Arbeišsumhvųrviskonventiónin skulu verša galdandi fyri Fųroyar.

Samsvar er sostatt ikki millum konventiónskrųv og fųroysku lóggįvuni į hesum ųki, so hetta er eitt įlvarsmįl ķ sjįlvum sęr. Ikki minst tį vit sjįlvi tosa um tżdningin av at liva upp til altjóša standardir m.a. fyri trygd og trivnaš ķ arbeišsumhvųrvinum.

Atfinningar at lógaruppskotinum: Undir fyrstu višgerš vóru ymiskar atfinningar av lógaruppskotinum:

Uppskotiš veršur sagt at leggja upp til, at bųrn og ung skulu ikki longur hava loyvi at arbeiša, og veršur hetta mett at vera pśra burturviš og sera ófųroyskt, sum tikiš hevur veriš til.

Hetta er pśra burturviš og hevur einki viš veruleikan at gera. Innihaldiš ķ §§ 48-50 ķ uppskotinum er jśst taš sama, sum ķ §§ 28-29 ķ galdandi arbeišaraverndarlóg, so her veršur einki annarleišis, enn taš er ķ dag.

Arbeišseftirlitiš hevur ikki og fer ei heldur at blanda seg ikki uppķ, um bųrn arbeiša lęttari arbeiši s.s.lęttari fiskaarbeiši, egningararbeiši v.m. Ein sjįlvfylgja er tó, at bųrn ikki verša sett til tungt likamligt arbeiši og skulu tey ei heldur setast til at passa vandamiklar maskinur og arbeiša viš vandamiklum evnum og tilfari.

Somu įsetingar eru at finna ķ ųllum arbeišsumhvųrvislógum ķ noršanlondum, eisini tķ ķslendsku, og sum kunnugt arbeiša tey ķslendsku bųrnini meira enn flest onnur bųrn her um leišir.

Orsųkin til, at hesar įsetingar eru settar ķ slķkar lógir, er, at ILO-konventiónin krevur taš. Fųroyar hava saman viš ųšrum londum sett hesa konventión ķ gildi. Įsetingarnar eru eisini meira ętlašar bųrnum ķ menningarlondum, har bųrn verša grovt misnżtt ķ ķdnašarvirkjum v.m.

Sagt varš, at landsstżrismašurin fęr alt ov stórt vald viš hesi lóg, tķ fleiri greinar ķ lógini enda viš, at landsstżrismašurin fęr heimild til at fyriseta nęrri reglur um ymisk višurskiftir viš kunngeršum.

Hertil er at siga, at ķ eini so fjųltįttašari lóg, iš inniheldur so nógvar tųkniligar staklutir, sum her er talan um, og sum fevnir um so nógv ymisk ųkir, er taš torfųrt ķ sjįlvari lógini at fyriseta loysnir fyri allar arbeišsumhvųrvisligar trupulleikar į ųllum virkjum og samstundis varšveita eitt gott yvirlit.

Viš tķ menning, sum fer fram ķ okkara samfelag og kring okkum, vildi ein slķk lóg eisini veriš avoldaš um stutta tķš.

Taš er tķ vanligt lógarsmķš eisini ķ ųllum okkara grannalondum, at slķkar lógir verša tilevnašar sum rammulógir, iš so geva fyrisitingarvaldinum, ķ hesum fųri landsstżrismanninum ķ arbeišsmarknašarmįlum, heimild til at śtgreina tęr ymsu greinarnar ķ lógini viš kunngeršum, sum verša tilevnašar ķ trįš viš menningina ķ samfelagnum og ķ samstarvi viš Arbeišsumhvųrvisrįšiš, iš umbošar arbeišsmarknašin.

Verandi arbeišaraverndarlóg er eisini tilevnaš sum ein rammulóg, og hevur landsstżrismašurin ķ dag eins stórt vald, sum hann hevši fingiš, um nżggja lógin varš sett ķ gildi. Her verša ongar broytingar ķ so mįta.

Sagt er, at stjórin fyri Arbeišseftirlitiš fęr ov stórt vald viš hesi lóg, tķ landsstżrismašurin sambęrt § 55 kann geva stjóranum fyri Arbeišseftirlitinum heimildir, sum sambęrt lógina hoyra undir landsstżrismannin ķ arbeišsmarknašarmįlum.

Oršingarnar eru tó jśst tęr somu sum § 73 ķ donsku og § 56 ķ grųnlendsku arbeišsumhvųrvislógunum, har taš veršur sagt: Arbejdsministeren kan bemyndige direktųren for Arbejdstilsynet til at udųve befųjelser, der ved loven er tillagt arbejdsministeren.

Ķ višmerkingunum til hesa grein stendur:Bemyndigelsen tęnkes anvendt på den måde, at der for hvert område, hvor der skal fastsęttes administrative regler, udfęrdiges mere almindelige retningslinier af arbejdsministeren efter forhandling med direktųren for arbejdstilsynet og arbejdsmiljųrådet. Heri fastlęgges, på hvilket område og inden for hvilke rammer, direktųren for arbejdstilsynet skal kunne udstede mere detaljerede, ofte tekniske pręgede forskrifter, udstede påbud og forbud og give tilladelser.

Taš er jśst soleišis, at ętlanin er at brśka hesa heimild, har Arbeišseftirlitiš saman viš Arbeišsumhvųrvisrįšnum (§ 52 ķ uppskotinum), sum er samansett viš javnbjóšis umbošum frį arbeišsgevarafelųgum og lųntakarafelųgum, standa fyri hesum arbeiši eftir nęrri fyriskipan av landsstżrismanninum i arbeišsmarknašarmįlum.

Ķ galdandi arbeišaraverndarlóg § 17, stk. 2, stendur: Landsstżriš kann innan nęrri tilskilaš ųkir heimilaš maskin- og arbeišseftirlitinum at fyriseta tęr ķ stk. 1 tilskilašu forskriftir, treytir v.m.

Hesa heimild hevur Arbeišseftirlitiš longu ķ dag. Landsstżriš hevur ķ skrivi, dagfest 12.11.1993, giviš Arbeišseftirlitinum heimild til at fyriseta nęrri tilskilašar reglugeršir, umfarsskriv og vegleišingar v.m. innan maskinur og tól eftir įsetingunum ķ § 17, stk. l, ķ somu lóg.

Heldur ikki į hesum ųki verša nakrar broytingar, um nżggja lógin veršur sett ķ gildi.

Eisini hevur veriš fųrt fram, at sambęrt uppskotinum kunnu limir ķ trygdarskipanini ikki sigast upp eitt nś, tį nišurskuršur er į einum virki.

Hetta er ikki rętt. Sjįlvandi kunna hesi fólk sigast upp, tį talan er um nišurskurš į einum virki. Oršingin ķ § 9, stk 3, ķ uppskotinum er akkurįt tann sama, sum stendur ķ § 13, stk. 5, ķ galdandi kunngerš um trygdararbeiši į virkjum og arbeišsplįssum.

Endamįliš viš hesi įseting er, at ein arbeišsgevari ikki skal kunna siga eitt lógliga valt trygdarfólk śr starvi, um uppsųgnin skyldast, at viškomandi hevur gjųrt sķna skyldu og rųkt sķtt starv sum trygdarfólk viš at vķsa į skeivleikar og brek innan sķtt arbeišsųki.

So hetta vil heldur ikki fųra til nakrar broytingar, um nżggja lógin veršur sett ķ gildi.

At enda veršur sagt, at veršur uppskotiš um arbeišsumhvųrvi sett ķ verk, fer taš at tyngja og leggja óneyšugar byršar į privata vinnulķviš, kanska einamest tey smįu arbeišsplįssini ķ śtjašarinum.

Taš er ikki hald ķ hesi atfinningini. Krųvini til privata arbeišsmarknašin vilja stórt sęš verša tey somu, um nżggja lógin veršur sett ķ gildi, av tķ at flest allar hųvušskunngeršir, sum lżstar eru eftir donsku arbeišsumhvųrvislógini, longu nś eru settar ķ gildi fyri Fųroyar, sambęrt § 17, stk 3, ķ arbeišaraverndarlógini.

Haraftrat er taš so, at jśst viš nśgaldandi arbeišaraverndarlóg er taš bert tann privati arbeišsgevarin, sum kann įbyrgdast og sektast. Hetta meta vit ikki vera rętt. Stųrsta broytingin viš at seta arbeišsumhvųrvislógina ķ gildi veršur, at lógin eisini kemur at fevna um almenna arbeišsmarknašin, kommunur, partafelųg, lutafelųg o.lķkn. Taš vil siga, at viš nżggju lógini kunna teir sokallašu "juridisku" persónarnir verša sektašir, um hesir ikki halda galdandi lóg og reglur – soleišis er ikki ķ dag og er hetta ręttiliga ųrkymlandi.

Samandrįttur: Alneyšugt er, at lógaruppskotiš veršur samtykt skjótast gjųrligt, soleišis at samsvar kann verša millum konventiónskrųv og lóggįvu.

Nżggja lógin kemur ikki at ųkja um umsitingarligu śtreišslurnar - taš er jś altķš ein politiskur spurningur, hvussu jįttanin til Arbeišseftirlitiš skal sķggja śt.

Nśgaldandi arbeišaraverndarlóg fevnir bert um tann sjįlvstųšuga privata arbeišsgevaran. Taš kann einans verša rętt at bųta um henda ójavnan viš at gera lógarkrųvini til arbeišsumhvųrviš eisini galdandi fyri tann almenna arbeišsmarknašin og tęr stóru fyritųkurnar.

Tį talan er um eina komandi oljuvinnu, er taš eisini av avgerandi tżdningi, at lóggįvan um arbeišsumhvųrviš er į sama stųši sum ķ teimum londum, vit koma at samstarva viš. Sum nś er, lśka vit į ongan hįtt tey altjóša krųvini į hesum ųki.

Sambęrt hagtųl bęši frį Noreg og Danmark kosta arbeišsvanlukkur og fylgjurnar av slķkum hesum samfelųgum millum 20 og 30 milliardir um įriš. Tį vit vita, at arbeišsvišurskiftini ķ Fųroyum ikki eru betri enn ķ nevndu londum, svarar hetta, umroknaš til fųroysk višurskiftir, ķ minsta lagi til 200 – 300 milliónir kr. um įriš, umframt ta menniskjaligu lķšing, sum arbeišsvanlukkur hava viš sęr og sum ikki kunnu gerast upp ķ peningi.

Taš hevur tķ avgerandi tżdning bęši fyri samfelagsbśskapin og fyri trivnaš og vęlferš fólksins į arbeišsplįssunum, at betra um umstųšurnar til tess at fyribyrgja so mongum arbeišsvanlukkum og arbeišsskašum sum mųguligt, og skuldi taš veriš ein sjįlvfylgja, at allir politiskir flokkar tóku undir viš hesum.

Ķ sķni hugsjón um ein nżggjan fųroyskan vinnupolitikk sigur landsstżriš, at "trivnašur og umhvųrviš skal rašfestast ovarliga". Taš veršur sagt enn meira beinleišis, at "Vinnumįlastżriš mį tryggja, at okkara regluverk ikki liggur aftanfyri, tį taš snżr seg um at verja umhvųrvi, nįttśru og heilsu- og arbeišstrygd ķ ųllum fyritakssemi; ikki bara tķ at altjóša marknašurin og samvinnan krevur taš, men tķ at taš er neyšugt fyri trivnašin ķ Fųroyum."

Hesi orš landsstżrisins geva onga meining, um samgongutingmenn samstundis atkvųša fyri at fella uppskotiš til hesa haršliga tiltrongdu lógina um arbeišsumhvųrvi.

Minnilutin męlir sostatt til at samtykkja uppskotiš viš nųkrum smįvegis, einamest mįlsligum ręttingum, og setir tķ fram fylgjandi

B r o y t i n g a r u p p s k o t
til
uppskotiš

  1. Ķ § 5, stk. 3, veršur oršiš "starvsfólkini" broytt til "arbeišsfólkini"
  2. Ķ § 10 veršur "starvsfólkunum" broytt til "arbeišsfólkunum".
  3. Ķ § 23 veršur "starvsfólk" broytt til "arbeišsfólk" (ķ yvirskriftini).
  4. Ķ § 29 veršur "śtbśnašararbeiši" broytt til "anleggsarbeiši"
  5. Ķ § 33, stk. 1, veršur "śtbśnašarvirksemi" broytt til "anleggsvirksemi".
  6. Ķ § 40, stk. 2, veršur "tryggleika-" broytt til "trygdar-"
  7. Ķ § 45, stk 3, veršur "arbeišstakarafelag" broytt til "lųntakarafelag"
  8. Ķ § 51, stk. 1, veršur "starvsfólki" broytt til "arbeišsfólki".
  9. Ķ § 52 veršur "arbeišstakarar" broytt til "lųntakarar"
  10. Ķ § 63 verša hesi oršini strikaš: "Hetta kann įsetast, uttan at fyriskipanirnar verša kunngjųrdar ķ sķni heild, men soleišis at bert tilskilaš veršur nr. og heiti į donsku kunngeršini, og soleišis at eintųk av donsku kunngeršunum eru at fįa į Arbeišseftirlitinum."
  11. Ķ § 71, nr. 5, veršur sett afturat "sum broytt viš kunngerš nr. 33 frį 16. aprķl 1997"

2. višgerš 20. aprķl 1999. Broytingaruppskot frį minnilutanum ķ trivnašarnevndini til §§ 5, 10, 23, 29, 33, 40, 45, 51, 52, 63 og 71 fall 13-0-16. Upprunauppskotiš fall 13-0-16. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.