Sosialar pensjónir og almannaveitingar

17 Uppskot til samtyktar um lųgtingslóg um sosialar pensjónir og javning av almannaveitingum

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Įlit
D. 2. višgerš

 

Įr 1998, 23. oktober, legši Kristian Magnussen, lųgtingsmašur vegna Javnašarflokkin fram soljóšandi:  

U p p s k o t
til
samtyktar

Lųgtingiš samtykkir at heita į landsstżriš um ķ hesum įlmanakkaįriš at leggja framaftur uppskotini til lųgtingslóg um sosialar pensiónir og lųgtingslóg um javning av almannaveitingum.

Višmerkingar:
Endurskošan av allari almannalóggįvu ķ Fųroyum byrjaši longu ķ 1989, men tęr fyrstu nevndirnar, iš settar vóru, komu ikki į mįl, og arbeišiš datt nišur fyri aftur. Ķ 1993, tį danska stjórnin kravdi, at vit sjįlvi tóku alla umsitingarliga įbyrgd av almannalóggįvu okkara, og ymsar endurgjaldsskipanir vóru lagdar ķ blokkin, kom gongd į, og byrjaš varš viš endurskošan av pensjónslógunum. Nżggj lóg um sosialar pensjónir varš oršaš og lųgd fyri lųgtingiš į vįri 1996 og 1997. Tį skįbrįiš at višgera lógina var ov stutt, til tingsetan endaši, duttu mįlini burtur.

Nakrar broytingar vóršu sķšan gjųrdar, og mįliš varš aftur lagt fyri tingiš og var til 1. višgerš 17. februar 1998 og varš beint ķ trivnašarnevndina. Arbeišiš ķ trivnašarnevndini var so at siga lišugt, og įlit skuldi skrivast, tį lųgmašur skrivaši śt val, og mįliš datt burtur į 3. sinni. Hevši tingiš ikki veriš tarnaš ķ arbeišinum ķ vįr av tįverandi lųgmanni, so hevši "lógin um sosialar pensjónir" veriš samtykt og komin ķ gildi 1. januar 1999 og "lógin um javning av almannaveitingum", somuleišis samtykt at koma ķ gildi 1. januar 1999.

Roknaš var viš, at samgongan rašfesti hesi mįl og longu hevši lagt tey fyri lųgtingiš aftur, men landsstżriš tykist ikki at hava skund.

Fyri at fįa landsstżriš at bera skjótari at, veršur hetta uppskotiš til samtyktar tķ lagt fyri tingiš.

Mint kann vera į, at pensjónir og ašrar veitingar ikki eru javnašar sķšani ķ 1993, tį danska prķstalsvišgeršin av hesum veitingum helt uppat. Um mįliš um "javning av almannaveitingum" skal verša samtykt og sett ķ gildi 1. januar 1999, so mį taš fyri lųgtingiš nś, soleišis at Almannastovan hevur mųguleika at javna ymsu veitingarnar, tį stovnurin vanliga umroknar pensjónir fyrst ķ įrinum.

Um lógin um "sosialar pensjónir" kann koma ķ gildi 1. januar 1999 er ivingarsamt, tķ lógin fųrir viš sęr stórt umsitingarligt byrjunararbeiši į Almannastovuni, og nśtķšarhóskandi edv-kerv, iš lųgtingiš hevur jįttaš pening til ķ įr, og sum eisini peningur er settur av til ķ fķggjarlógaruppskotinum fyri komandi įr.

1. višgerš 27. oktober 1998. Mįliš varš beint ķ trivnašarnevndina, sum 30. oktober 1998 legši fram soljóšandi

Į l i t

Mįliš er lagt fram av Javnašarflokkinum 21. oktober 1998 og eftir 1. višgerš 27. oktober 1998 beint ķ trivnašarnevndina.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi 30. oktober 1998.

Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum, men heldur, at hesi bęši uppskot hava so stóran tżdning, at tey eiga at koma til višgeršar skjótari, enn uppskotssetarin męlir til.

Rśna Sivertsen og Jįkup Suni Joensen vķsa harumframt į, at lógin um sosialar pensjónir ikki fer at bųta um veruligu korini hjį pensionistum, men bara er ein einfaldgering av verandi pensiónsskipan. Eins og londini uttanum mį įsannast, at landskassin ikki er fųrur fyri at halda eini viršiligari pensiónsskipan uppi. Tķ eigur landsstżriš alt fyri eitt at evna til eitt pensiónsuppskot sum tryggjar borgarunum eina pensjón sum til ber at liva av.

Samsvarandi hesum setir ein samd nevnd fram soljóšandi:

b r o y t i n g a r u p p s k o t

Oršini "ķ hesum įlmanakkaįriš" ganga śt, og ķ stašin verša sett oršini "skjótast gjųrligt, og so skjótt at mįliš kann verša lišugt višgjųrt ķ hesum įlmanakkįriš,"

2. višgerš 4. november 1998. Broytingaruppskot frį samdari trivnašarnevnd samtykt 29-1-0. Uppskotiš til samtyktar soleišis broytt samtykt 30-0-0. Mįliš avgreitt.