Roknskapur - Jaršargrunnur

 

16-6  Uppskot til  samtyktar um góškenning av roknskapum Fųroya Jaršargruns fyri fķggjarįrini 1996-97

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. 2. višgerš

Įr 1999, 2. mars, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi 

Uppskot
til
samtyktar

Vķsandi til nišanfyristandandi frįgreišing samtykkir lųgtingiš at góškenna roknskapirnar hjį Fųroya Jaršargrunni fyri fķggjarįrini 1996-97.

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

1. Lógargrundarlag:

Lógargrundarlagiš fyri virki grunsins er:

 

Lųgtingslógin įsetur ein karm um fyrisitingina av landsjųršini og var ętlaš sum 1. partur av tillagingini av tķ gomlu lógini frį 1937. Lųgtingslógin umfatar ein part av rķkislógini, nevniliga §§ 1-7 og §§ 10-27. Sostatt eru §§ 8-9 og §§ 28-61 ķ rķkislógini framvegis ķ gildi.

Sambęrt lųgtingslógini er įlagt landsstżrinum viš kunngerš at įseta nęrri reglur fyri m.a.:

Ķ tķ partinum av donsku lógini, sum framvegis er ķ gildi, eru įsettar reglur um umsiting av Jaršargrunninum, harundir keyp av jųrš og lįnsveiting śr grunninum og um studningsskipanir.

2. Endamįl:

Fųroya Jaršarrįš hevur trķggjar hųvušsuppgįvur:

3. Fķggjarvišurskifti:

Fķggjarliga grundarlagiš undir virki rįšsins eru:

- - - -

Til tess at kunna lųgtingiš um ta fķggjarligu gongdina ķ Jaršargrunninum, er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum fyri 1996 og 1997, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1993-95 tikin viš.

4. Yvirlit yvir rakstur 1993-1997:

Višmerkingar til rakstrarroknskapin

Sųla av jųrš og ašrar inntųkur og stušul śr Jaršargrunninum til festarar veršur ikki tikin viš ķ rakstrarroknskapinum, men vķst ķ notu til eina samlaša »festikonto« undir eginognini.

  1. Ķ 1997 eru avsettar 7 mió.kr. aftrat til tap uppį skuldarar. Ķ įrsfrįgreišingini veršur m.a. vķst į, at tį garšar viš ov stórari skuldarbyršu skifta festara, veršur mett, at taš ikki er rętt hjį komandi festara, at įtaka sęr skuld, sum raksturin av garšinum ómųguligt kann svara. Men tį grunnurin ikki hevur heimild at avskriva skuld/stašfesta eitt tap, hevur rįšiš gjųrt vart viš tapsveruleikan viš at avseta móti tapi.
  2. Sambęrt įrsfrįgreišingini er talan um serligar śtreišslur ķ sambandi viš festaraskifti į gųršum, sum eru so vįnaliga rųktir, at taš ikki veršur mett rętt at komandi festari skal hefta fyri hesum

5. Yvirlit yvir gongd ķ fķggjarstųšuni 1993-1997:

Nota 1. Śtlįn og eftirstųšur

Śtlįnini kunnu śtgreinast til hesi endamįl:

Avseting móti tapi er ikki greinaš śt į įvķsar skuldarar. Sķšani 1993 er į hvųrjum įri upplżst, at leišslan er farin undir eina engagementsgjųgnumgongd, soleišis at metast og avsetast kann uppį tey einstųku śtlįnini.

 

Ķ grannskošanarprotokollini fyri 1996 veršur upplżst, at hetta umfatandi arbeiši, vęntandi veršur lišugt į heysti 1997. Ķ grannskošanarprotokollini fyri 1997 veršur upplżst, at arbeišiš ikki er lišugt. Grannskošanin vķsir aftur į, at taš er av stórum tżdningi, at įhaldandi veršur arbeitt viš at fįa nevndu engagementsgjųgnumgongd lidna, soleišis at eitt neyvari grundarlag fyri uppgerš av avsetingartųrvinum veršur tųkt.

Jaršarrįšiš hevur ķ hesum sambandi įšur upplżst, at tey serstųku ognarviršurskiftini į festijųršini, sum nógv tann stųrsti parturin av fķgging er latin til, gera, at grunnurin ķ veruleikanum "lęnir" til sķn sjįlvs. Taš er tķ ongin vešręttur at gera galdandi. Śtlegg kann ikki gerast, og innheintingarmįl kunnu ikki fųrast so langt, at ein mųgulig tvingsilssųla kann koma uppį į tal. Jaršargrunnurin hevur ikki heimild at avskriva skuld, og samanumtikiš kann grunnurin tķ ógvuliga sjįldan veruliga stašfesta tap.

Nota 2. Festikonto

Nišanfyristandandi er gjųrdur ein samandrįttur av inntųkum og śtgjaldingum į festikonto įrini 1993-1997. Ķ serligari notu ķ roknskapinum eru inntųkurnar sundurgreinašar.

Višmerkingar til festikonto

Sambęrt § 5 ķ kunngerš nr. 164 frį 26. august 1993 um reglur fyri Jaršarrįšiš veršur peningurin fyri sųlu av jųrš v.m. goldin ķ Jaršargrunnin og har bókašur į konto fyri hvųrt festi sęr. Jaršarrįšiš kann veita fķggjarligan stušul til ķlųgur į festinum viš peningi av festikonto, og umsóknir um fķggjarligan stušul av festikonto verša višgjųrdar av rįšnum eftir somu reglum sum umsóknir um lįn.

Sostatt hevur hvųrt festi sķna festikonto, og Jaršarrįšiš upplżsir, at hetta er orsųkin til, at inntųkur og śtreišslur višvķkjandi hesum konti ikki eru tiknar viš ķ rakstrarroknskapi Jaršargrunsins.

Nota 3. Studningskonti

1996:

Ultimo 1995 var samlaša saldoin į studningskonti ķ roknskapinum hjį Fųroya Jaršargrunni kr. 3.493.105, svarandi til uppsamlaš avlop av studningsjįttanum frį undanfarnum įrum. Į fķggjarlógini fyri 1996 vóršu jįttašar 15 mió.kr. til landbśnašarstudningar. 

Viš eykajįttanarlóg oktober 1996, sum varš samtykt av lųgtinginum ķ desember 1996, varš stašfest, at umrųdda saldo į studningskonti ultimo 1996 uppį t.kr. 3.493 skuldi falla aftur til landskassan ķ 1996, tó soleišis, at av hesum skuldi jįttast 1,2 mió.kr. til slįturvirkiš hjį MBM, og 0,5 mió.kr. til serkųna hjįlp.

Restupphęddin t.kr. 1.793, sum grunnurin skyldaši, skuldi mótroknast ķ jįttašu studningsupphęddina uppį 15 mió.kr., og upphęddin, sum Gjaldstovan skuldi flyta grunninum, varš tķ minkaš tilsvarandi til t.kr. 13.207.

Samanumtikiš var jįttanin į fķggjarlógini fyri 1996 henda:

Til landbśnašarstudningar, ķroknaš umsitingarśtreišslur 15,0 mió.kr.
Til slįturvirkiš hjį MBM 1,2 mió.kr.
Til serkųna hjįlp til landbśnašarnevndina, iš skal gera įlit um framtķšar landbśnašarvinnu 0,5 mió.kr.
Ķ alt 16,7 mió.kr.

Sambęrt roknskapinum hjį Jaršargrunninum fyri 1996 hevur grunnurin havt hesar studningsśtreišslur vegna landskassan:

      (mió.kr.)
 

Nżtsla

Jįttan

Minninżtsla
Landbśnašarstudningar 14,2 15,0 0,8
Serkųn hjįlp 0,3 0,5 0,2
Slįturvirki 1,2 1,2 0
Ķalt 15,7 16,7 1,0

Vķsandi til omanfyristandandi er sostatt talan um eina samlaša minninżtslu uppį uml. 1 mió.kr., sum fellur aftur til landskassan ķ 1996, men samlaša saldoin į studningskonti ķ roknskapinum hjį Jaršargrunninum fyri 1996 er uml. 2,7 mió.kr. Sostatt er talan um ein mun uppį uml. 1,7 mió.kr. Hesin munur kann śtgreinast soleišis:

  (mió.kr.)
Studningur til slįturvirkiš hjį MBM, ikki viš ķ roknskapinum fyri 1996 1,2
Avloysarastudningur, ikki viš ķ roknskapinum fyri 1996 0,5
  1,7

1997:

Hóast uppsamlaš avlop av ųllum studningskonti sambęrt eykajįttanarlóg oktober 1996 skuldi falla aftur til landskassan ķ 1996, veršur ķ 1997 roknskapinum, vķsandi til notu 15 (serkųn hjįlp til landbśnašin), hildiš įfram viš hesari einum studningskonto, sum veršur nżtt til at rinda fyri arbeišiš hjį nevndini, iš varš sett at gera uppskot til landsstżriš um framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum.

- - - - -

Sķšani 1. januar 1997 er landbśnašarstudningurin goldin śt av gjaldstovuni, eftir įvķsing frį Jaršarrįšnum. Ķ notu 16 ķ roknskapinum veršur śtgoldin studningur ķ 1997 uppį 14,5 mió.kr. śtgreinašur.

Men sambęrt landsroknskapin fyri 1997 er landbśnašarstudningurin 13,1 mió.kr., ķroknaš 480 t.kr. til avloysaraskipanina, sum ikki er viš ķ studningsyvirlitinum ķ notu 16. Jaršarrįšiš upplżsir, at avloysarastudningurin veršur settur beinleišis inn į eina bankabók, sum virkar sum ein serligur grunnur, sum Jaršarrįšiš umsitur uttanfyri roknskapin hjį Jaršargrunninum.

Sostatt er śtgoldni studningurin ķ 1997 sambęrt uppgeršini hjį Jaršarrįšnum ķ notu 16 uml. 1,9 mió.kr. hęgri enn studningurin sambęrt landsroknskapinum. Orsųkin er, at bókaši studningurin ķ landsroknskapinum av misgįum ikki er periodiserašur rętt, t.d. manglar 4. kvartal av studninginum til seyšakjųt og mjólkastudningurin fyri desember mįnaš er ikki viš. Landsroknskapurin vķsir tķ eina minninżtslu uppį uml. 1,5 mió.kr. ķstašin fyri eina meirnżtslu uppį uml. 0,4 mió.kr.

6. Roknskapargrannskošanin:

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga. Grannskošanin er samd viš rįšnum ķ at taš helst veršur truplari ķ framtķšini at fįa pening inn, og at taš tķ er ein stór óvissa, um avsetingin ķmóti tapi uppį 47 mió.kr. er nóg stór.

7. Višmerkingar:

Seinastu nógvu įrini er gjųrt vart viš serligu trupulleikarnar višvķkjandi teim stųšugt vaksandi eftirstųšunum į lįnum veitt śr Jaršargrunninum.

Lųgtingsgrannskošararnir hava įšur įtalaš, at Jaršarrįšiš ikki ķ ųllum fųrum hevur vķst neyšugt varsemi og tryggjaš, at lįn bert verša veitt til rentablar ķlųgur.

Vķsandi til lųgtingsmįl nr. 191/1991 legši landsstżriš ķ mars 1994 uppskot fyri tingiš um broyting ķ lóg "om jordbrugets fremme" m.a. viš tķ endamįli at heimila Jaršargrunninum at umleggja og nišurskriva verandi lįn śr grunninum. Uppskotiš er sķšani burturdottiš, og lųgtingsgrannskošarunum kunnugt er onki sķšani hent į hesum ųki.

Lųgtingsgrannskošararnir hava ķ įravķs vķst į, at neyšugt er at gera lógararbeišiš višvķkjandi landsjųršini lišugt, soleišis at restin av rķkislógini og reglugeršini frį 1937 veršur tillagaš nśtķšar višurskiftum, m.a. vķsandi til, at talan er um fleiri lógarįsettar reglur višvķkjandi fķggjarvišurskiftum, sum eru ótķšarhóskandi, og sum ikki verša fylgdar.

Landsstżriš hevur ķ hesum sambandi vķst į, at orsųkin til, at onki er gjųrt į hesum ųki, er, at ein nevnd varš sett ķ 1993 at gera uppskot til landsstżriš višvķkjandi framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum. Nevndin skuldi gera uppskot um at broyta jaršarlógina, herundir uppskot til nżggjan bygnaš ķ umsitingini av jaršarbrśksmįlum.

 Ķ desember 1997 lęt nevndin landsstżrismanninum eitt įlit viš lógaruppskoti um nżggjan bygnaš ķ fyrisitingini av landsjųršini. Lųgtingsgrannskošarunum kunnugt er onki sķšani hent į hesum ųki.

Lųgtingsgrannskošararnir vilja vķsa į, at landsstżrismašurin hevur įbyrgdina av, at umrųddu višurskifti koma ķ ręttlag, og lųgtingsgrannskošararnir įtala, at hetta ikki er gjųrt.

1. višgerš 25. mars 1999. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 13. aprķl 1999. Uppskot til samtyktar samtykt 27-1-0. Mįliš avgreitt.