Roknskapur - Hśsalįnsgrunnurin o.a.

 

16-13  Uppskot til  samtyktar um at góškenna roknskapir Hśsalįnsgrunsins, Ķbśšargrunsins og Bjįlvingarstušulslįnsgrunsins fyri fķggjarįrini 1993-1997

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. 2. višgerš

Įr 1999, 5. mars, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi

 

Uppskot
til
samtyktar

 Vķsandi til nišanfyristandandi frįgreišing samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapirnar hjį Hśsalįnsgrunninum, Ķbśšagrunninum og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum fyri fķggjarįrini 1993-1997.

 

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

I: Hśsalįnsgrunnurin

1. Lógargrundarlag:

Hśsalįnsgrunnurin er undir eftirliti landsstżrisins og virkaši ķ tķšarskeišnum 1993-1996 eftir:

 

- Lųgtingslóg nr. 97 frį 1. november 1978 um Hśsalįnsgrunn viš broytingum ķ Ll. nr. 65 frį 11. mai 1982, Ll.           nr. 44 frį 2. mai 1986, Ll. nr. 32 frį 7. mai 1991 og Ll. nr. 93 frį juni 1995.

- Kunngerš nr. 68 frį 26. juni 1991, broytt viš kunngerš nr. 27 frį 14. februar 1995.

Viš Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 kom nżggj lóg um Hśsalįnsgrunn o.a. ķ gildi. Umframt Hśsalįnsgrunnin fevnir lógin eisini um Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin. Viš heimild ķ lógini lżsti landsstżriš tann 28. aprķl 1998 kunngerš nr. 55 um Hśsalįnsgrunn o.a.

2. Endamįl:

Hśsalįnsgrunnurin hevur til endamįls at veita lįn til sethśsa- og ķbśšabygging og keyp.

Hśsalįnsgrunnurin kann sambęrt § 5 veita hesi lįn:

  1. Stuttfreistaš lįn at keypa grundųki.
  2. Byggilįn at byggja ella umbyggja nżggj sethśs og ķbśšir, avmarkaš til ta upphędd, iš grunnurin veitir sum vešskuldarlįn.
  3. Vešskuldarlįn til nżggj sethśs og ķbśšir.
  4. Vešskuldarlįn at keypa sethśs ella ķbśš.
  5. Vešskuldarlįn til endurnżggingar, umbyggingar og bjįlving av sethśsum og ķbśšum.

Ķ kunngeršini eru lżstar nęrri reglur um lįn og lįnstreytir.

3. Fķggjarvišurskifti:

Inntųkurnar hjį Hśsalįnsgrunninum eru rentuinntųkur av veittum lįnum.

Harumframt er peningur jįttašur Hśsalįnsgrunninum į fķggjarlógini. Fķggjarįrini 1982/83-1992 vóršu ķalt jįttašar 175 mió.kr.

Nišanfyri er sett upp, hvussu nógv er jįttaš į fķggjarlųgtingslógini 1993-1997 ķ mió.kr.:

1997 1996 1995 1994 1993 Ķ alt

Jįttaš į fķggjarlógini 0 0 0 25,0 5,0 30,0

Eftirgiviš lįn śr Oljugrunninum 0 0 0 0,0 57,5 57,5

Viš heimild ķ lųgtingslóg nr. 28/1995 um lįn til Hśsalįnsgrunnin, hevur grunnurin ķ 1995 lęnt 50 mió.kr. śr Landskassanum.

4. Įrsroknskapur:

Įrsroknskapirnir skulu grannskošast av lųggildum grannskošara og sķšani sendast landsstżrinum viš frįgreišing og višmerkingum frį stżrinum.

Til tess at kunna lųgtingiš um ta fķggjarligu gongdina, er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri įrini 1993-1997.

5. Yvirlit yvir gongdina ķ rakstrinum 1993-1997:

(mió.kr.)

1997

1996

1995

1994

1993

Rentuinntųkur av śtlįnum

36,4

45,4

54,5

60,2

82,3

Rentuśtreišslur og kurstap

-19,9

-25,9

-36,5

-42,0

-61,9

16,5

19,5

18,0

18,2

20,4

Rakstrarśtreišslur

-5,4

-5,5

-6,0

-6,2

-5,4

Av- og nišurskrivingar av fastogn

-0,5

-0,8

-0,6

-0,7

-4,8

Avskrivaš og avsett móti tapi

26,9

7,6

8,7

-26,0

-168,8

Rakstrarśrslit

37,5

20,8

20,1

-14,7

-158,6

 

6. Yvirlit yvir gongdina ķ fķggjarstųšuni 1993-1997:

(mió.kr.)

Aktiv

1997

1996

1995

1994

1993

Vešbrųv, śtlįn

495,9

599,7

700,2

778,4

840,6

- avsett móti tapi

-196,7

-228,7

-245,9

-283,3

-298,5

299,2

371,0

454,3

495,1

542,1

Tųkur peningur

108,8

109,8

52,6

31,7

27,8

Onnur ogn

43,5

40,5

52,0

51,3

55,9

Aktiv ķ alt

451,5

521,3

558,9

578,1

625,8

Passiv

Lįn innanlands

65,8

124,7

134,7

113,5

123,4

Lįn uttanlands

193,0

233,6

284,3

340,3

386,2

Onnur skuld

9,6

18,4

23,5

26,9

29,3

268,4

376,7

442,5

480,7

538,9

Eginogn:

Eginogn viš įrsbyrjan

144,6

116,4

97,4

86,9

188,9

Jįttan į fķggjarlóg

0,0

0,0

0,0

25,0

5,0

Eftirgiviš lįn śr Oljugrunninum

0,0

0,0

0,0

0,0

57,5

Rakstrarśrslit

37,5

20,8

20,1

-14,7

-158,6

Regulering matr.nr. 1315

0,0

0,0

0,0

0,0

1,2

Ikki įsannašur kursmunur

1,0

7,4

-1,0

0,1

-7,1

Eginogn viš įrsenda

183,1

144,6

116,4

97,4

86,9

Passiv ķ alt

451,5

521,3

558,9

578,1

625,8

7. Roknskapargrannskošanin:

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga hjį Hśsalįnsgrunninum.

Roknskapargrannskošanin hevur vķst į:

Vķsandi til višmerkingarnar frį roknskapargrannskošanini hevur landsstżrismašurin spurt stżriš um, hvųrji tiltųk eru sett ķ verk fyri at betra um višurskiftini. Stżriš hevur sķšani latiš landsstżrismanninum eina frįgreišing um hetta, sum hann ķ skrivi dagfest 8. januar 1998 hevur tikiš til eftirtektar.

Roknskapargrannskošarin vķsir eisini į, at tey seinnu įrini eru śtlįn grunsins minkaš nógv, og lutfalsliga er avsetingin ķmóti tapi hękkaš, av tķ at nógv hśs eru seld į tvingsilssųlu, og tķ ašrir lįnistovnar veita heildarfķgging, viš tķ śrsliti, at Hśsalįnsgrunnurin veršur goldin śt, tķ rentan ķ lųtuni er lęgri hjį hinum lįnistovnunum. Vķsandi til, at taš eru teir lįnarar, iš eru fręgast fyri fķggjarliga, sum peningastovnarnir umfķggja, heitir roknskapargrannskošanin į stżriš um at hava eitt vakiš eyga viš hesari gongdini.

II: Ķbśšagrunnurin

1. Lógargrundarlag og endamįl

Ķ seinasta įliti lųgtingsgrannskošaranna, dagf. 16. februar 1994, varš vķst į, at Ķbśšagrunnurin var avtikin sambęrt lųgtingslóg nr. 33, frį 27. mars 1992 um avtųku av landskassagrunnum. Men lųgtingslóg nr. 52, frį 27. mei 1987 um Ķbśšagrunn, var ikki avtikin. Heitt varš tķ į landsstżriš um at greiša henda spurning. Ķbśšagrunnurin er sķšani endurstovnašur viš lóg.

Ķbśšagrunnurin hevur sambęrt § 16 ķ Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 um Hśsalįnsgrunn o.a. til endamįls at fremja og stušla kommunum, felųgum og stovnum at śtvega og reka ķbśšahśs, og grunnurin veitir lįn til góškend ķbśšafelųg og ķbśšastovnar, sum sambęrt § 18 skulu verša skipaš sum sjįlvsognarfelųg ella lutafelųg. Ķbśšagrunnurin ella kommunur kunnu sjįlv seta į stovn tķlķk ķbśšafelųg ella stovnar.

Til keyp ella bygging av ķbśšahśsum lęnir Ķbśšagrunnurin 20%, og felagiš/stovnurin śtvegar 15% sum eginpening (§ 24).

Sambęrt § 17 er stovnsfę grunsins tann peningur, sum veršur jįttašur į fķggjarlųgtingslógini, og Ķbśšagrunninum er heimilaš at upptaka neyšug lįn til fķgging av ķbśšahśsum.

2. Roknskaparvišurskifti

Av tķ av, at grunnurin varš avtikin ķ 1992 og ikki endaliga endurstovnašur fyrr enn ķ 1997, varš taš ikki mųguligt at gera roknskapirnar fyri įrini 1992-1996 lidnar fyrr enn ķ desember 1997. Roknskapurin fyri 1997 varš lišugur ķ desember 1998.

Nišanfyri er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum seinnu įrini:

Roknskapirnir įrini 1992-1997 eru merktir av, at onki śtlįnsvirksemi hevur veriš. Įrligu rentuinntųkurnar uppį uml. 60 tkr. samsvara viš rakstrarśtreišslurnar, so samalagda rakstrarśrslitiš hesi įrini liggur um 0.

Viš įrslok 1991 varš eginognin hjį Ķbśšagrunninum 25,5 mió.kr., men viš įrslok 1992 lękkaši eginognin til uml. 4,9 mió.kr.

Orsųkin til hesa stóru lękking av eginognini er, at sambęrt § 37, stk. 3 ķ ķ Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 um Hśsalįnsgrunn o.a. "fellur burtur tann pr. 31.12.1991 óśtgoldni landskassastušul til ķbśšagrunnin." Talan var um 16,6 mió.kr., og herumframt er eginpeningurin ķ 1992 minkašur viš uml. 5 mió.kr., orsakaš av at grunnurin misti ųll sķni lįn ķ ķbśšunum undir Fjalli. Hetta varš endaliga stašfest ķ 1995, tį ķbśšurnar vóršu seldar į tvingsilssųlu.

Eginogning sķšani 1992 hevur veriš so at siga óbroytt uml. 5 mió. kr.

Ķbśšagrunnurin hevur ķ mong įr onga jįttan havt į fķggjarlógini. Ķ 1998 eru jįttašar 10 mió. kr. til grunnin.

Umframt roknskap fyri Ķbśšagrunnin sjįlvan er ķ nógv įr gjųrdur roknskapur fyri "Ķbśšagrunnin, deild 2". Sambęrt hesum roknskapinum hevur Ķbśšagrunnurin saman viš Sinnisbata keypt og fķggjaš ognina, sum Sólteigur leigar; men vķsandi til roknskap og grannskošanarfrįgreišing fyri 1997, vķsir taš seg nś, at Ķbśšagrunnurin eigur alla ognina, og at "innskotiš" frį Sinnisbata er eitt lįn.

3. Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga hjį Ķbśšagrunninum.

Roknskapargrannskošanin vķsir į, at eftirstųšurnar į lįnum ųkjast įr um įr og vóru uml. 0,4 mió.kr. viš įrslok 1997. Roknskapargrannskošanin hevur męlt stżrinum til at gera skrivligar mannagongdir fyri mįlsvišgerš og upplżsir, at hetta arbeiši er ķ gongd.

III:Bjįlvingarstušulslįnsgrunnurin

1. Lógargrundarlag og endamįl

Sambęrt §§ 8 og 9 ķ lųgtingslóg nr. 118 frį 18. juni 1997 um Hśsalįnsgrunn o.a. er endamįl grunsins at veita rentu- og avdrįttarfrķ lįn til bjįlving og orkusparandi tiltųk ķ hśsum ella ķbśšum hjį fólka- og avlamispensiónistum.

Avdrįttar- og rentufrķtųkan heldur vanliga uppat viš eigaraskifti, ella tį hśsini ella ķbśšin veršur nżtt av ųšrum.

Sambęrt § 12 kann eitt bjįlvingarstušulslįn ķ mesta lagi vera 110 t.kr. umframt śtreišslur til kanningar, eftirlit, tinglżsing, vešhavaralżsing og byggirentur.

Sambęrt § 15 fęr grunnurin įrliga jįttan į fķggjarlógini, og peningur, sum kemur inn sum rentur og avdrįttur, fer ķ grunn.

2. Roknskaparvišurskifti

Nišanfyri er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum seinnu įrini:

Nišanfyristandandi yvirlit vķsir, hvussu nógv er jįttaš į fķggjarlógini einstųku įrini sammett viš, hvussu nóg er goldiš śt sum lįn.

3. Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga hjį Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum.

Roknskapargrannskošarin hevur vķst į, at lįnsumsitingin į fleiri ųkjum ikki hevur veriš nųktandi:

IV: Višmerkingar

Ķ sambandi viš grannskošanina av Hśsalįnsgrunninum, Ķbśšagrunninum og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum hevur roknskapargrannskošanin vķst į vantandi skrivligar reglur į fleiri ųkjum. Lųgtingsgrannskošararnir eru kunnašir um, at arbeitt veršur viš at gera hesar reglur, og męla landsstżrismanninum til at hava eyguni viš, at hetta arbeiši veršur gjųrt lišugt.

Hśsalįnsgrunnurin varš upprunaliga stovnašur viš Ll. nr. 49 frį 30. mei 1964 um Hśsalįnsgrunn. Ķ višmerkingunum til lógina varš vķst į, at av tķ at taš var so tungt hjį fólki at reisa bśgv og so trupult at fįa lįn, varš taš hildiš at vera ein samfelagslig uppgįva at lętta um hjį hesum og veita lagalig lįn til sethśsabygging, og var hetta endamįliš viš lógini. Hśsalįnsgrunnurin hevur onki sethśsalįn veitt sķšani 1994, og nógvir sethśsaeigarar hava goldiš lįn sķni aftur, m.a. tķ rentan hevur veriš hęgri enn hjį ųšrum peningastovnum.

Ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri 1996 veršur bošaš frį, at Hśsalįnsgrunnurin hevur ętlanir um at skipa so fyri, at mųguleikar vera fyri alternativari ķbśšabygging, t.v.s. smęrri ķbśšir til yngri, eldri og rųrslutarnaš. Ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri 1997, dagfest 18. juni 1998, veršur bošaš frį, at eftir ętlan fara Hśsalįns- og Ķbśšagrunnurin uppķ ķtųkiligar byggiętlanir ķ 1998. Av įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum hjį Ķbśšagrunninum fyri 1997, dagfest 19. desember 1998, gongur fram, at Hśsalįnsgrunnurin hevur įsannaš, at ein nżggj ringrįs treingir til į ķbśšamarknašinum, og tķ fer Hśsalįnsgrunnurin saman viš Ķbśšagrunninum at taka stig til at byggja og fķggja nżggjar ķbśšahęttir. Eisini gongur fram, at Hśsalįnsgrunnurin įsannar, at nóg mikiš er til av vanligum sethśsum ķ landinum, undantikiš ķ hųvušsstašnum.

Uppį fyrispurning frį lųgtingsgrannskošarunum, um virksemiš hjį Hśsalįnsgrunninum er ķ trįš viš upprunaliga endamįliš viš lógini, hevur Almanna- og Heilsumįlastżriš bošaš frį, at ętlanir eru um at gera įvķsar broytingar, og at mųguligar lógarbroytingar verša framdar ķ komandi tingsetu.

Lųgtingsgrannskošararnir halda, at ręttasta mannagongdin er, at ętlaša virksemiš hjį Hśsalįns-, Ķbśša- og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum beinleišis veršur tikiš viš į fķggjarlógina, so lųgtingiš fęr innlit ķ ętlaša virksemiš, og fęr hųvi til at įseta įrligu fķggjarligu karmarnar. Lųgtingsgrannskošararnir męla eisini til, at heimildirnar til lįntųku ķ §§ 4 og 17 ķ Ll. nr. 118/1997 verša strikašar.

Lųgtingsgrannskošararnir hava heft seg viš, at į eykajįttanarlógini fyri desember 1998 veršur ein lųgujįttan til bśstovn į serforsorgarųkinum hękkaš til 3,9 mió.kr. og jįttanarslagiš broytt til "onnur jįttan", vķsandi til, at landsstżrismašurin ętlar at stovna eitt sjįlvsognarfelag. Peningurin skal nżtast til stovnsfę, og veršur upphęddin ein partur av fķggingini til tey hśs, ętlanin er at keypa. Vķst veršur į, at sambęrt lógini um Hśsalįnsgrunnin hava Ķbśšagrunnurin og Hśsalįnsgrunnurin heimild at fķggja tķlķk hśs/sambżlir, um eigarin letur eginpening uppį minst 15%.

Um tęr 3,9 mió.kr. verša nżttar til eginpening, ber til at gera ķlųgur fyri ķalt 26 mió.kr. Lųgtingsgrannskošararnir meta taš vera skeivt į henda hįtt at leggja almennar ķlųgur uttanfyri fķggjarlógina. Lųgtingsgrannskošararnir hava sęš vištųkurnar fyri umrųdda sjįlvsognarfelag/sjįlvsognarstovn. Av hesum gongur fram, at veršur sjįlvsognarstovnurin tikin av, veršur taš, sum eftir er, goldiš aftur til stovnaran. Lųgtingsgrannskošararnir męla til, at hesin "sjįlvsognarstovnur" veršur tikin av, og at ķlųgur į hesum ųki framyvir verša jįttašar į fķggjarlógini.

1. višgerš 7. aprķl 1999. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 13. aprķl 1999. Uppskot til samtyktar samtykt 30-0-0. Mįliš avgreitt.