Roknskapur - Fųroya Jaršargrunnur 1999

 

62-5  Uppskot til  samtyktar at góškenna roknskapin hjį Fųroya Jaršargrunni 1999

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. 2. višgerš

Įr 2001, 20. februar, lųgdu lųgtingsgrannskošararnir fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar 

Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Fųroya Jaršargrunni fyri fķggjarįriš 1999.

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

  1. Lógargrundarlag:

Lógargrundarlagiš er:

Lųgtingslógin įsetur ein karm um fyrisitingina av landsjųršini og var ętlaš sum 1. partur av tillagingini av gomlu lógini frį 1937. Lųgtingslógin fevnir um ein part av rķkislógini, nevniliga §§ 1-7 og §§ 10-27. Sostatt eru §§ 8-9 og §§ 28-61 ķ rķkislógini framvegis ķ gildi.

Sambęrt lųgtingslógini er įlagt landsstżrinum viš kunngerš at įseta nęrri reglur fyri m.a.:

Ķ tķ partinum av donsku lógini, sum framvegis er ķ gildi, eru reglur įsettar um umsiting av Jaršargrunninum, herundir at keypa jųrš, veita lįn śr grunninum og um studningsskipanir.

  1. Endamįl:

Fųroya Jaršarrįš hevur trķggjar hųvušsuppgįvur:

  1. Fķggjarvišurskifti:

Fķggjarliga grundarlagiš er:

- - - -

Til tess at kunna lųgtingiš um fķggjarligu gongdina ķ Jaršargrunninum, er ein samandrįttur gjųrdur av įrsroknskapinum fyri 1999, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1995-98 tikin viš.

  1. Yvirlit yvir rakstur 1995-1999:

(mió.kr.)

1999

1998

1997

1996

1995

Rentuinntųkur o.a.

5,9

6,4

6,3

7,6

6,6

- Fyrisitingarśtreišslur

2,2

1,8

1,7

2,0

1,7

3,7

4,6

4,6

5,6

4,9

- Avsett til tap uppį śtlįn 1)

2,0

4,0

7,0

0,0

0,0

- Avskrivaš tap uppį lįn

0,8

0,1

0,0

0,0

0,1

- Umskipanarśtreišslur

0,1

0,1

1,5

0,0

0,0

Rakstrarśrslit

0,8

0,4

-3,9

5,6

4,8

Višmerkingar til rakstrarroknskapin

Jaršarsųla og ašrar inntųkur og stušul śr Jaršargrunninum til festarar veršur ikki tikin viš ķ rakstrarroknskapinum, men vķst ķ notu til eina samlaša »festikonto« undir eginognini.

1) Til tap uppį skuldarar eru ķ 1999 settar av 2 mió.kr. aftrat, sum svarar til vųksturin ķ eftirstųšunum. Ķ įrsfrįgreišingunum ķ roknskapunum fyri 1997, 1998 og 1999 veršur m.a. vķst į, at tį garšar viš ov stórari skuldarbyršu skifta festara, veršur taš ikki hildiš at vera rętt, at komandi festari, skal įtaka sęr skuld, sum raksturin ómųguliga kann svara. Men av tķ at grunnurin ikki hevur heimild at avskriva skuld/stašfesta eitt tap, hevur rįšiš gjųrt vart viš tapsveruleikan viš at avseta móti tapi. Rįšiš vķsir eisini į, at so leingi lógarbroytingar ikki verša framdar, sum tżšiliga stašfesta įbyrgdarbżtiš millum jaršarrįšiš og bónda, og sum gera taš mųguligt at fįa skuldarbyršuna hjį teimum bóndum, sum eru ringast fyri, nišur į eitt rķmiligt stųši, fara eftirstųšurnar til Jaršargrunnin bert at vaksa.

  1. Yvirlit yvir gongd ķ fķggjarstųšuni 1995-1999:

(mió.kr.)

Nota

1999

1998

1997

1996

1995

AKTIV:

1

Śtlįn og eftirstųšur

155

156

157

152

146

- Avsett til tap uppį śtlįn

53

51

47

40

40

102

105

110

112

106

Innistandandi, viršisbrųv o.a.

55

49

43

48

50

Onnur aktiv

1

1

1

1

1

Aktiv samanlagt

158

155

154

161

157

PASSIV:

Eginpeningur: Grunnurin

75

74

74

78

73

2

Festikonto

82

80

79

80

81

Tilsamans

157

154

153

158

153

Langfreistaš skuld

0

0

0

0

0

Stuttfreistaš skuld/studningskonti

1

1

1

3

4

Passiv samanlagt

158

155

154

161

157

1.1.1. Nota 1. Śtlįn og eftirstųšur

Śtlįnini kunnu verša greind śt til hesi endamįl:

        1999

        1998

        1997

        1996

        1995

        Fjós

        86

        86

        87

        87

        87

        Seyšahśs

        5

        5

        6

        7

        8

        Mjólkarvirkiš

        21

        22

        24

        20

        17

        Traktorar og maskinur

        5

        6

        6

        6

        6

        Sethśs

        5

        4

        5

        5

        5

        Kommunur

        4

        4

        4

        5

        5

        Vakstrarhśs

        3

        3

        3

        4

        4

        Slįturhśs

        3

        3

        3

        3

        -

        Rakstrarlįn

        1

        1

        1

        2

        2

        Ullarvirkiš

        1

        1

        0

        0

        0

        Onnur lįn

        1

        3

        2

        1

        3

        Samanlagt

        135

        138

        141

        140

        135

        Falnir avdrįttir og rentur

        20

        18

        16

        12

        11

        155

        156

        157

        152

        146

        - Avsett til tap

        53

        51

        47

        40

        40

        102

        105

        110

        112

        106

Avseting móti tapi er ikki greinaš śt į įvķsar skuldarar. Sķšani 1993 er į hvųrjum įri kunnaš um, at leišslan er farin undir eina sonevnda engagementsgjųgnumgongd, soleišis at mett kann verša um og avsett kann verša uppį tey einstųku śtlįnini. Ķ grannskošanarprotokollini fyri 1998 veršur sagt, at engagementsgjųgnumgongdin ikki er lišug, og vķsandi til at jaršarlóggįvan skal verša višgjųrd ķ lųgtinginum į heysti 1999, hevur leišslan gjųrt av ikki at gera meira viš gjųgnumgongdina, fyrr enn višgeršin ķ lųgtinginum er lišug. Ķ grannskošanarprotokollini frį 1. mars 2000 višvķkjandi įrsroknskapinum fyri 1999 veršur sagt frį, at ķ sambandi viš at jaršarlóggįvan skal verša višgjųrd ķ Lųgtinginum ķ 2000, er leišslan farin undir at gera eina engagementsgjųgnumgongd av ųllum lįnum.

Jaršarrįšiš hevur įšur greitt frį, at tey serstųku ognarvišurskiftini į festijųršini gera, at grunnurin ķ veruleikanum "lęnir" til sķn sjįlvs. Tķ er ongin vešręttur at gera galdandi. Śtlegg kunnu ikki verša gjųrd, og innheintingarmįl kunnu ikki verša fųrd so langt, at ein mųgulig tvingsilssųla kann koma uppį į tal. Jaršargrunnurin hevur ikki heimild at avskriva skuld, og samanumtikiš kann grunnurin tķ ógvuliga sjįldan veruliga stašfesta tap.

1.1.2. Nota 2. Festikonto

Nišanfyri er gjųrdur ein samandrįttur av inntųkum og śtgjaldingum į festikonto įrini 1995-1999. Ķ serligari notu ķ roknskapinum eru inntųkurnar sundurgreindar.

(mió.kr.)

1999

1998

1997

1996

1995

Saldo, primo

80

80

80

81

81

Sųla av jųrš o.a.

3

2

2

1

2

- Śtgoldiš til festarar, netto

1

2

2

2

2

Saldo ultimo

82

80

80

80

81

Sambęrt § 5 ķ kunngerš nr. 164 frį 26. august 1993 um reglur fyri Jaršarrįšiš veršur peningurin fyri jaršarsųlu o.a. goldin ķ Jaršargrunnin og har bókašur į konto fyri hvųrt festi sęr. Jaršarrįšiš kann veita fķggjarligan stušul til ķlųgur į festinum viš peningi av festikonto, og umsóknir um stušul verša višgjųrdar av rįšnum eftir somu reglum, sum umsóknir um lįn.

Sostatt hevur hvųrt festi sķna festikontu, og Jaršarrįšiš hevur greitt frį, at taš er orsųkin til, at inntųkur og śtreišslur višvķkjandi hesum kontum ikki eru tiknar viš ķ rakstrarroknskapi Jaršargrunsins.

  1. Roknskapargrannskošanin:
  2. Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapin og grannskošanarprotokollina til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga. Ķ grannskošanarįtekningini kunna grannskošararnir um, at teir eru samdir viš rįšnum ķ, at taš helst veršur trupult ķ framtķšini at fįa rentur og avdrįttir inn, og at įvķsur vandi tķ er fyri, at avsetingin ķmóti tapi uppį 53 mió.kr. er ov lķtil.

  3. Višmerkingar:

Ķ uppskotum til samtyktar um roknskapin hjį Fųroya Jaršargrunni, hava lųgtingsgrannskošararnir ķ įravķs gjųrt vart viš serligu trupulleikarnar višvķkjandi teim stųšugt vaksandi eftirstųšunum į lįnum, veitt śr Jaršargrunninum, og hava gjųrt vart viš, at neyšugt er at gera lógararbeišiš višvķkjandi landsjųršini lišugt, soleišis at taš, sum restar ķ av rķkislógini og reglugeršini frį 1937, veršur tillagaš nśtķšar višurskiftum, m.a. višvķkjandi fķggjarvišurskiftunum, har talan er um fleiri lógarįsettar reglur, sum eru ótķšarhóskandi, og sum ikki verša fylgdar. Lųgtingsgrannskošararnir hava vķst į, at landsstżrismašurin hevur įbyrgdina av, at višurskiftini koma ķ ręttlag, og hava įtalaš, at taš ikki er gjųrt.

Ķ skrivi 28. oktober 1999 bošaši landstżrismašurin frį, at Vinnumįlastżriš saman viš nżvalda Jaršarrįšnum fyrireikar uppskot um, hvussu fariš skal verša fram višvķkjandi lįnum, sum ikki verša goldin aftur į vanligan hįtt. Um lógararbeišiš višvķkjandi landsjųršini vķsti landsstżrismašurin į, at ķ november 1993 gjųrdi landsstżriš av at seta nevnd at gera uppskot um framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum. Ķ desember 1997 legši nevndin fram įlit, herundir uppskot um lųgtingslóg um landsjųrš, men taš hevur vķst seg, at politisk undirtųka er ikki fyri at leggja lógaruppskotiš fyri Lųgtingiš. Landsstżrismašurin kunnaši um, at hann tķ hevši gjųrt av, at taka stig til ašaloršaskifti um višurskiftini hjį landbśnašinum, m.a. viš stųši ķ įlitinum.

Ķ februar 2001 hevur Vinnumįlastżriš kunnaš lųgtingsgrannskošararnar um, at 4. mai 2000 legši landsstżrismašurin fram ķ lųgtinginum tilmęli um framtķšar landbśnaš, iš – saman viš nišurstųšunum frį oršaskiftinum į lųgtingi – skuldi brśkast sum grundarlag ķ arbeišinum at orša ein landbśnašarpolitikk. Ķ trįš viš hesa ętlan setti undanfarni landsstżrismašur eina nevnd at orša ein landbśnašarpolitikk, herundir m.a. at gera uppskot til reglur fyri at eftirgeva skuld. Nevndin mišar ķmóti at lata landsstżrismanninum uppskotiš ķ seinasta lagi 15. mai 2001.

1. višgerš 6. mars 2001.  Tingmįlini 62-4, 62-5, 62-6 og 62-7 višgjųrd undir einum og vóršu ųll beind beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 8. mars 2001. Uppskot til samtyktar samtykt 21-1-0. Mįliš avgreitt.