Roknskapur - Hśsalįnsgrunnurin, Ķbśšargrunnurin og Bjįlvingarstušulslįnsgrunnurin 1998

 

53-9  Uppskot til  samtyktar um góškenning av roknskapi fyri Hśsalįnsgrunnin, Ķbśšargrunnin og Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin fyri fķggjarįriš 1998

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. 2. višgerš

Įr 2000, 21. mars, legši grannskošanarnevndin, sambęrt § 54, stk. 2, ķ tingskipanini, (17 tingmenn višmęla) vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi

Uppskot

til

samtyktar 

Vķsandi til nišanfyristandandi frįgreišing samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapirnar hjį Hśsalįnsgrunninum, Ķbśšagrunninum og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum fyri fķggjarįriš 1998.

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

I: Hśsalįnsgrunnurin

1. Lógargrundarlag:

Viš Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 kom nżggj lóg um Hśsalįnsgrunn o.a. ķ gildi. Umframt Hśsalįnsgrunnin fevnir lógin eisini um Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin. Viš heimild ķ lógini lżsti landsstżriš tann 28. aprķl 1998 kunngerš nr. 55 um Hśsalįnsgrunn o.a.

2. Endamįl:

Hśsalįnsgrunnurin hevur til endamįls at veita lįn til sethśsa- og ķbśšabygging og keyp.

Hśsalįnsgrunnurin kann sambęrt § 5 veita hesi lįn:

  1. Stuttfreistaš lįn at keypa grundųki.
  2. Byggilįn at byggja ella umbyggja nżggj sethśs og ķbśšir, avmarkaš til ta upphędd, iš grunnurin veitir sum vešskuldarlįn.
  3. Vešskuldarlįn til nżggj sethśs og ķbśšir.
  4. Vešskuldarlįn at keypa sethśs ella ķbśš.
  5. Vešskuldarlįn til endurnżggingar, umbyggingar og bjįlving av sethśsum og ķbśšum.

Ķ kunngeršini eru lżstar nęrri reglur um lįn og lįnstreytir.

3. Fķggjarvišurskifti:

Inntųkurnar hjį Hśsalįnsgrunninum eru rentuinntųkur av veittum lįnum. Eisini er peningur jįttašur Hśsalįnsgrunninum į fķggjarlógini. Fķggjarįrini 1982/83-1992 vóršu ķalt jįttašar 205 mió.kr., og harumframt fekk Hśsalįnsgrunnurin ķ 1994 eftirgiviš lįn śr oljugrunninum uppį 57,5 mió.kr.

Viš heimild ķ lųgtingslóg nr. 28/1995 um lįn til Hśsalįnsgrunnin, hevur grunnurin ķ 1995 lęnt 50 mió.kr. śr Landskassanum. ķ 1998 rindaši grunnurin 10 mió.kr. aftur av lįninum.

4. Įrsroknskapur:

Įrsroknskapirnir skulu grannskošast av lųggildum grannskošara og sķšani sendast landsstżrinum viš frįgreišing og višmerkingum frį stżrinum.

Til tess at kunna lųgtingiš um fķggjarligu gongdina, er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapunum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri 1998, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri įrini 1994-1997 tikin viš.

5. Yvirlit yvir gongdina ķ rakstrinum 1994-1998:

(mió.kr.)

1998

1997

1996

1995

1994

Rentuinntųkur av śtlįnum

30,6

36,4

45,4

54,5

60,2

Rentuśtreišslur og kurstap

-11,1

-19,9

-25,9

-36,5

-42,0

19,5

16,5

19,5

18,0

18,2

Rakstrarśtreišslur

-4,7

-5,4

-5,5

-6,0

-6,2

Av- og nišurskrivingar av fastogn

-0,1

-0,5

-0,8

-0,6

-0,7

Avskrivaš og avsett móti tapi

49,9

26,9

7,6

8,7

-26,0

Rakstrarśrslit

64,6

37,5

20,8

20,1

-14,7

 

6. Yvirlit yvir gongdina ķ fķggjarstųšuni 1994-1998:

(mió.kr.)

Aktiv

1998

1997

1996

1995

1994

Vešbrųv, śtlįn

415,0

495,9

599,7

700,2

778,4

- avsett móti tapi

-145,5

-196,7

-228,7

-245,9

-283,3

269,5

299,2

371,0

454,3

495,1

Tųkur peningur

28,9

108,8

109,8

52,6

31,7

Onnur ogn

18,5

43,5

40,5

52,0

51,3

Aktiv ķ alt

316,9

451,5

521,3

558,9

578,1

Passiv

Lįn innanlands

54,3

65,8

124,7

134,7

113,5

Lįn uttanlands

8,1

193,0

233,6

284,3

340,3

Onnur skuld

7,2

9,6

18,4

23,5

26,9

69,6

268,4

376,7

442,5

480,7

Eginogn:

Eginogn viš įrsbyrjan

183,1

144,6

116,4

97,4

86,9

Jįttan į fķggjarlóg

0,0

0,0

0,0

0,0

25,0

Rakstrarśrslit

64,6

37,5

20,8

20,1

-14,7

Ikki įsannašur kursmunur

-0,4

1,0

7,4

-1,0

0,1

Eginogn viš įrsenda

247,3

183,1

144,6

116,4

97,4

Passiv ķ alt

316,9

451,5

521,3

558,9

578,1

 

7. Roknskapargrannskošanin:

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga hjį Hśsalįnsgrunninum.

II: Ķbśšagrunnurin

1. Lógargrundarlag og endamįl

Ķbśšagrunnurin hevur sambęrt § 16 ķ Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 um Hśsalįnsgrunn o.a. til endamįls at fremja og stušla kommunum, felųgum og stovnum at śtvega og reka ķbśšahśs, og grunnurin veitir lįn til góškend ķbśšafelųg og ķbśšastovnar, sum sambęrt § 18 skulu verša skipaš sum sjįlvsognarfelųg ella lutafelųg. Ķbśšagrunnurin ella kommunur kunnu sjįlv seta į stovn tķlķk ķbśšafelųg ella stovnar.

Til keyp ella bygging av ķbśšahśsum lęnir Ķbśšagrunnurin 20%, og felagiš/stovnurin śtvegar 15% sum eginpening (§ 24).

Sambęrt § 17 er stovnsfę grunsins tann peningur, sum veršur jįttašur į fķggjarlųgtingslógini, og Ķbśšagrunninum er heimilaš at upptaka neyšug lįn til fķgging av ķbśšahśsum.

2. Roknskaparvišurskifti

Nišanfyri er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinumfyri 1998, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1994-1997 tikin viš.

(t.kr.)

1998

1997

1996

1995

1994

Rentuinntųkur v.m.

298

56

59

67

52

Rakstrarśtreišslur v.m.

(255)

(291)

(16)

(45)

(0)

Rakstrarśrslit

43

(235)

43

22

52

Tųkur peningur v.m.

11.075

831

802

766

830

Millumrokning viš Landskassan

-

-

-

-

-

Millumrokning viš deild 2

786

818

818

818

762

Innskot ķ deild 2

495

495

495

495

495

Vešskuldarbrųv (śtlįn)

2.954

3.014

3.001

2.995

2.966

Aktiv ķalt

15.311

5.159

5.117

5.074

5.053

Skuld

385

276

-

-

-

Eginogn

14.926

4.882

5.117

5.074

5.053

Passiv ķalt

15.311

5.159

5.117

5.074

5.053

Ķbśšagrunnurin hevur ķ mong įr onga jįttan havt į fķggjarlógini. Ķ 1998 vóršu jįttašar 10 mió. kr. til grunnin.

3. Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga.

III:Bjįlvingarstušulslįnsgrunnurin

1. Lógargrundarlag og endamįl

Sambęrt §§ 8 og 9 ķ lųgtingslóg nr. 118 frį 18. juni 1997 um Hśsalįnsgrunn o.a. er endamįl grunsins at veita rentu- og avdrįttarfrķ lįn til bjįlving og orkusparandi tiltųk ķ hśsum ella ķbśšum hjį fólka- og avlamispensiónistum.

Avdrįttar- og rentufrķtųkan heldur vanliga uppat viš eigaraskifti, ella tį hśsini ella ķbśšin veršur nżtt av ųšrum.

Sambęrt § 12 kann eitt bjįlvingarstušulslįn ķ mesta lagi vera 110 t.kr. umframt śtreišslur til kanningar, eftirlit, tinglżsing, vešhavaralżsing og byggirentur.

Sambęrt § 15 fęr grunnurin įrliga jįttan į fķggjarlógini, og peningur, sum kemur inn sum rentur og avdrįttur, fer ķ grunn.

2. Roknskaparvišurskifti

Nišanfyri er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinum fyri 1998, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1994-1997 tikin viš:

(t.kr.)

1998

1997

1996

1995

1994

Rentuinntųkur v.m.

358

394

536

623

306

Rakstrarśtreišslur v.m.

(654)

(601)

(141)

(783)

(867)

Rakstrarśrslit

(295)

(207)

395

(160)

(561)

(t.kr.)

Tųkur peningur v.m.

4.368

5.230

6.860

10.682

11.344

Vešskuldarbrųv (śtlįn)

43.672

38.792

34.921

28.696

26.198

Aktiv ķalt

48.040

44.021

41.781

39.377

37.542

Skuld

1.118

805

358

349

353

Eginogn

46.922

43.217

41.423

39.028

37.189

Passiv ķalt

48.040

44.021

41.781

39.377

37.542

Nišanfyristandandi yvirlit vķsir, hvussu nógv er jįttaš į fķggjarlógini einstųku įrini sammett viš, hvussu nóg er goldiš śt sum lįn.

(t.kr.)

1998

1997

1996

1995

1994

Fķggjarlógarjįttan ķ įrinum

4.000

2.000

2.000

2.000

1.500

Śtgoldin lįn ķ įrinum, netto

(4.429)

(4.015)

(5.863)

(2.436)

(2.888)

Munur

(429)

(2.015)

(3.863)

(436)

(1.388)

3. Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapirnar og grannskošanarprotokollirnar, til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga.

IV: Višmerkingar

Vķsandi til lųgtingsmįl nr. 16/13 1998 samtykti lųgtingiš uppskot til samtyktar um góškenning av roknskapum hjį Hśsalįnsgrunninum, Ķbśšagrunninum og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum. Ķ hesum vóru fleiri tilmęli og įheitarnir į landsstżrismannin, og nišanfyri veršur lųgtingiš kunnaš um, hvat sķšani er hent.

1. Vęntandi skrivligar reglur į fleiri ųkjum

Vķst varš į vęntandi skrivligar reglur į fleiri ųkjum, og heitt varš į landsstżrismannin um at hava eyguni viš, at hetta arbeiši veršur gjųrt lišugt.

Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at arbeišiš eftir ętlan skuldi vera lišugt um įrsskiftiš 1999/2000. Leišslan ķ Hśsalįnsgrunninum hevur bošaš frį, at arbeišiš veršur lišugt ķ 2000.

2. Višvķkjandi endurskošan av lóg og virksemi hjį Hśsalįnsgrunninum

Višvķkjandi spurninginum, um verandi virksemi hjį Hśsalįnsgrunninum er ķ trįš viš upprunaliga endamįliš viš lógini, varš lųgtingiš kunnaš um, at landsstżrismašurin hevši ętlanir um at gera įvķsar broytingar, og at mųguligar lógarbroytingar verša framdar ķ komandi tingsetu.

Landsstżrismašurin upplżsti ķ juli 1999, at virksemiš og lógargrundarlagiš veršur tikiš upp til endaliga revisión į sumri 1999. Landsstżrismašurin hevur sķšani bošaš frį, at orka ikki hevur veriš at fara undir hetta arbeiši, sum vęntandi byrjar ķ februar/mars 2000.

3. Višvķkjandi tilknżti til fķggjarlóg

Ķ uppskotinum til samtyktar varš vķst į, at ręttasta mannagongdin er, at ętlaša virksemiš hjį Hśsalįns-, Ķbśša- og Bjįlvingarstušulslįnsgrunninum beinleišis veršur tikiš viš į fķggjarlógina, so lųgtingiš fęr innlit ķ ętlaša virksemiš og fęr hųvi til at įseta fķggjarligu karmarnar.

Landsstżrismašurin hevur upplżst, at bķšaš veršur eftir Fķggjarmįlastżrinum, fyri at finnast kann śtav, hvussu farast skal fram, og at hesin spurningur eisini veršur tikin upp ķ sambandi viš, at lógargrundarlagiš veršur endurskošaš. Ętlanin hevur veriš at taka Hśsalįnsgrunnin viš į fķggjarlógina į sama hįtt sum t.d. apoteksverkiš. Lųgtingsgrannskošararnir eru kunnašir um, at Fķggjarmįlastżriš er fariš undir at gera neyšugar lųgfrųšiligar og bśskaparligar śtgreiningar višvķkjandi spurninginum um at taka virksemiš hjį grunnunum viš į fķggjarlógina.

4. Višvķkjandi striking av heimildum til lįntųku

Męlt varš til, at heimildirnar til lįntųku ķ §§ 4 og 17 ķ Ll.nr. 118/1997 verša strikašar.

Landsstżrismašurin hevur upplżst, at hesin spurningur veršur tikin upp ķ sambandi viš, at lógargrundarlagiš veršur endurskošaš

5. Sjįlvsognarstovnurin sambżlir

Ein sjįlvsognarstovnur, sum landsstżrismašurin hevši stovnaš til at gera ķlųgur, varš eisini umrųddur, og vķst varš į, at sambęrt vištųkunum fella ognirnar aftur til stovnaran, um sjįlvsognarstovnurin veršur tikin av. Taš sum sipaš veršur til ķ hesum sambandi er, at talan ikki er um ein sjįlvsognarstovn, tķ ķ lųgfrųšiligari merking eigur ein sjįlvsognarstovnur seg sjįlvan, og taš almenna kann ikki taka stovnin av ella rįša yvir ognunum uttan at koma ķ strķš viš ognarręttin hjį sjįlvsognarstovninum. Ķ uppskotinum til samtyktar varš mett, at taš er skeivt į henda hįtt at leggja almennar ķlųgur uttanfyri fķggjarlógina, og męlt varš til, at hesin "sjįlvsognarstovnur" veršur tikin av, og at ķlųgur į hesum ųki framyvir verša jįttašar į fķggjarlógini.

Landsstżrismašurin metti ķ juli 1999, at taš įtti at boriš til at fingiš sjįlvsognarstovnin viš į fķggjarlógina. Uppį fyrispurning um, hvat sķšani er hent, hevur landsstżrismašurin bošaš frį, at einki er gjųrt. Lųgtingsgrannskošararnir eru kunnašir um, at Fķggjarmįlastżriš er fariš undir at gera neyšugar lųgfrųšiligar og bśskaparligar śtgreiningar višvķkjandi spurninginum um at taka virksemiš hjį hesum stovni viš į fķggjarlógina.

6. Virksemiš hjį Hśsalįnsgrunninum

Ķ uppskotinum til samtyktar vķstu lųgtingsgrannskošararnir į, at ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum fyri 1997 veršur bošaš frį, at eftir ętlan fara Hśsalįns- og Ķbśšagrunnurin uppķ ķtųkiligar byggiętlanir ķ 1998, og sambęrt įrsfrįgreišingini ķ 1998 hava grunnarnir ognaš sęr byggilendi ķ Tórshavn.

Lųgtingsgrannskošararnir hava sķšani heitt į landsstżrismannin um at lata lųgtingsgrannskošarunum eina frįgreišing um, hvat hendir ķ Hśsalįnsgrunninum m.a. vķsandi til taš, sum sķšani hevur veriš frammi um keyp av byggilendi og um byggiętlanir ķ Tórshavn, Klaksvķk og Vįgi v.m.

Landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at hann hevur ta stųšu, at Hśsalįnsgrunnurin v.m. skal vera ein fķggingarstovnur, og skal ikki fara undir at eiga og reka fastar ognir. Landsstżrismašurin hevur eisini upplżst, at Almanna- og Heilsumįlastżriš į fundi viš stżriš og stjóran ķ september 1999 hevur bošaš frį hesum.

1. višgerš 11. aprķl 2000. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 3. mai 2000. Uppskot til samtyktar samtykt 25-0-0. Mįliš avgreitt.