Roknskapur - Fųroya Jaršargrunnur 1998

 

53-6  Uppskot til  samtyktar um góškenning av roknskapi fyri Fųroya Jaršargrunn fyri fķggjarįriš 1998

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. 2. višgerš

Įr 2000 29. februar, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi

Uppskot

til

samtyktar  

Vķsandi til nišanfyristandandi frįgreišing samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Fųroya Jaršargrunni fyri fķggjarįriš 1998.

 

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

1. Lógargrundarlag:

Lógargrundarlagiš fyri virki grunsins er:

Lųgtingslógin įsetur ein karm um fyrisitingina av landsjųršini og var ętlaš sum 1. partur av tillagingini av tķ gomlu lógini frį 1937. Lųgtingslógin umfatar ein part av rķkislógini, nevniliga §§ 1-7 og §§ 10-27. Sostatt eru §§ 8-9 og §§ 28-61 ķ rķkislógini framvegis ķ gildi.

Sambęrt lųgtingslógini er įlagt landsstżrinum viš kunngerš at įseta nęrri reglur fyri m.a.:

Ķ tķ partinum av donsku lógini, sum framvegis er ķ gildi, eru įsettar reglur um umsiting av Jaršargrunninum, harundir keyp av jųrš og lįnsveiting śr grunninum og um studningsskipanir.

2. Endamįl:

Fųroya Jaršarrįš hevur trķggjar hųvušsuppgįvur:

3. Fķggjarvišurskifti:

Fķggjarliga grundarlagiš undir virki rįšsins eru:

- - - -

Til tess at kunna lųgtingiš um ta fķggjarligu gongdina ķ Jaršargrunninum, er gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinum fyri 1998, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1994-97 tikin viš. 

4. Yvirlit yvir rakstur 1994-1998:

Višmerkingar til rakstrarroknskapin

Sųla av jųrš og ašrar inntųkur og stušul śr Jaršargrunninum til festarar veršur ikki tikin viš ķ rakstrarroknskapinum, men vķst ķ notu til eina samlaša »festikonto« undir eginognini.

  1. Ķ 1998 eru avsettar 4 mió.kr. aftrat til tap uppį skuldarar. Ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum fyri 1997 og 1998 veršur m.a. vķst į, at tį garšar viš ov stórari skuldarbyršu skifta festara, veršur mett, at taš ikki er rętt hjį komandi festara, at įtaka sęr skuld, sum raksturin av garšinum ómųguligt kann svara. Men tį grunnurin ikki hevur heimild at avskriva skuld/stašfesta eitt tap, hevur rįšiš gjųrt vart viš tapsveruleikan viš at avseta móti tapi.
  2. Sambęrt įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum fyri 1997 er "umskipanarśtreišslur" serligar śtreišslur ķ sambandi viš festaraskifti į gųršum, sum eru so vįnaliga rųktir, at taš ikki veršur mett rętt at komandi festari skal hefta fyri hesum

 

5. Yvirlit yvir gongd ķ fķggjarstųšuni 1994-1998:

 

Nota 1. Śtlįn og eftirstųšur

Śtlįnini kunnu śtgreinast til hesi endamįl:

Avseting móti tapi er ikki greinaš śt į įvķsar skuldarar. Sķšani 1993 er į hvųrjum įri upplżst, at leišslan er farin undir eina sonevnda engagementsgjųgnumgongd, soleišis at metast og avsetast kann uppį tey einstųku śtlįnini. Ķ grannskošanarprotokollini fyri 1998 veršur upplżst, at engagementsgjųgnumgongdin ikki er lišug, og kunnaš veršur um, at leišslan, vķsandi til at jaršarlóggįvan skal višgerast ķ lųgtinginum į heysti 1999, hevur gjųrt av ikki at gera meira viš engagementsgjųgnumgongdina, fyrr enn av višgeršini ķ lųgtinginum er lišug.

Jaršarrįšiš hevur įšur upplżst, at tey serstųku ognarvišurskiftini į festijųršini gera, at grunnurin ķ veruleikanum "lęnir" til sķn sjįlvs. Taš er tķ ongin vešręttur at gera galdandi. Śtlegg kann ikki gerast, og innheintingarmįl kunnu ikki fųrast so langt, at ein mųgulig tvingsilssųla kann koma uppį į tal. Jaršargrunnurin hevur ikki heimild at avskriva skuld, og samanumtikiš kann grunnurin tķ ógvuliga sjįldan veruliga stašfesta tap.

Nota 2. Festikonto

Nišanfyristandandi er gjųrdur ein samandrįttur av inntųkum og śtgjaldingum į festikonto įrini 1994-1998. Ķ serligari notu ķ roknskapinum eru inntųkurnar sundurgreinašar.

Sambęrt § 5 ķ kunngerš nr. 164 frį 26. august 1993 um reglur fyri Jaršarrįšiš veršur peningurin fyri sųlu av jųrš v.m. goldin ķ Jaršargrunnin og har bókašur į konto fyri hvųrt festi sęr. Jaršarrįšiš kann veita fķggjarligan stušul til ķlųgur į festinum viš peningi av festikonto, og umsóknir um stušul verša višgjųrdar av rįšnum eftir somu reglum sum umsóknir um lįn.

Sostatt hevur hvųrt festi sķna festikonto, og Jaršarrįšiš upplżsir, at hetta er orsųkin til, at inntųkur og śtreišslur višvķkjandi hesum konti ikki eru tiknar viš ķ rakstrarroknskapi Jaršargrunsins.

Nota 3. Studningskonti

Hóast uppsamlaš avlop av ųllum studningskonti, sambęrt eykajįttanarlóg oktober 1996, skuldi falla aftur til landskassan ķ 1996, veršur ķ 1998 roknskapinum, vķsandi til notu 15 (serkųn hjįlp til landbśnašin), hildiš įfram viš hesari studningskonto, sum veršur nżtt til at rinda fyri arbeišiš hjį nevndini, iš varš sett at gera uppskot til landsstżriš um framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum.

- - - - -

Sķšani 1. januar 1997 er landbśnašarstudningurin goldin śt av gjaldstovuni, eftir įvķsing frį Jaršarrįšnum. Ķ notu 16 ķ roknskapinum veršur śtgoldin studningur ķ 1998 uppį 14,3 mió.kr. śtgreinašur, men sambęrt landsroknskapinum fyri 1998 eru hesar studningsśtreišslur uml. 16 mió. kr. Orsųkin til munin er, at bókaši studningurin ķ landsroknskapinum av misgįum ikki er periodiserašur rętt.

6. Roknskapargrannskošanin:

Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapin og grannskošanarprotokollina til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga. Ķ grannskošanarįtekningini taka grannskošararnir fyrivarni višvķkjandi śtlįnum og vķsa į, at teir eru samdir viš rįšnum ķ, at taš helst veršur trupult ķ framtķšini at fįa rentur og avdrįttir inn, og at taš tķ er ein stór óvissa, um avsetingin ķmóti tapi uppį 51 mió.kr. er nóg stór.

7. Višmerkingar:

Vķsandi til lųgtingsmįl nr. 16/6 1998 samtykti lųgtingiš uppskot til samtyktar um góškenning av roknskapum hjį Fųroya Jaršargrunni. Ķ hesum veršur m.a. vķst į:

- at seinastu nógvu įrini er gjųrt vart viš serligu trupulleikarnar višvķkjandi teim stųšugt vaksandi eftirstųšunum į lįnum, veitt śr Jaršargrunninum

- at taš ķ įravķs er gjųrt vart viš, at neyšugt er at gera lógararbeišiš višvķkjandi landsjųršini lišugt, soleišis at restin av rķkislógini og reglugeršini frį 1937 veršur tillagaš nśtķšar višurskiftum, m.a. vķsandi til, at talan er um fleiri lógarįsettar reglur višvķkjandi fķggjarvišurskiftum, sum eru ótķšarhóskandi, og sum ikki verša fylgdar.

Taš varš eisini vķst į, at landsstżrismašurin hevši įbyrgdina av, at umrųddu višurskifti koma ķ ręttlag, og įtalaš varš, at hetta ikki er gjųrt. Lųgtingsgrannskošararnir hava sķšani heitt į landsstżrismannin um at boša frį, hvųrji tiltųk hann hevur sett ķ verk hesum višvķkjandi, og nęr umrųddu višurskifti koma ķ ręttlag.

Višvķkjandi eftirstųšum av lįnum śr Jaršargrunninum hevur landsstżrismašurin bošaš frį, at hann, viš endan av sķšstu tingsetu, legši tvey lógaruppskot fyri lųgtingiš, har annaš skuldi heimilaš landsstżrismanninum at eftirgeva skuld hjį festarum til Jaršargrunnin eftir nęrri av landsstżrismanninum įsettum reglum. Hitt uppskotiš var, at Jaršarrįšiš, sum umsitur Jaršargrunnin, skuldi verša mannaš viš limum, iš hava śtbśgving og hollan fakligan fųrleika innan bśskap, lųgfrųši, landbśnaš og kunnleika til vinnuligt virksemi sum heild.

Fyrra lógaruppskotiš varš, eftir įheitan frį meirilutanum ķ Fķggjarnevndini, tikiš aftur, mešan hitt seinna varš samtykt.

Landsstżrismašurin hevur upplżst, at Vinnumįlastżriš saman viš nżvalda Jaršarrįšnum fyrireikar uppskot um, hvussu farast skal fram višvķkjandi lįnum śr Jaršargrunninum, sum ikki verša afturgoldin į vanligan hįtt.

Um lógararbeišiš višvķkjandi landsjųršini hevur landsstżrismašurin vķst į, at ķ november 1993 tók landsstżriš avgerš um at seta nevnd at gera uppskot um framtķšar landbśnašarvinnu ķ Fųroyum. Ķ desember 1997 legši nevndin fram įlit, herundir uppskot um lųgtingslóg um landsjųrš, men taš hevur vķst seg, at politisk undirtųka ikki er fyri at leggja umrųdda lógaruppskot fyri Lųgtingiš. Landsstżrismašurin upplżsir, at hann tķ hevur gjųrt av, at taka stig til ašaloršaskifti ķ hesi tingsetuni um višurskiftini hjį landbśnašinum, m.a. viš stųši ķ umrųdda įliti.

1. višgerš 7. mars 2000. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 9. mars 2000. Uppskot til samtyktar samtykt 30-0-0. Mįliš avgreitt.