68 Uppskot til  lųgtingslóg um śtreišslur sjśkrakassanna til heilivįg og afturbering landskassans

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš

Įr 2009, 29. januar, legši Hans Pauli Strųm, landsstżrismašur, fram soljóšandi

Uppskot

 

til

 

lųgtingslóg um śtreišslur sjśkrakassanna til heilivįg og afturbering landskassans 


 

Vanligt tilskot

§ 1. Sjśkrakassin rindar limunum 50% av śtreišslunum av heilivįgi, fyriskipašur į forskrift, og sum er upptikin į skrį yvir heilivįgsslųg, iš eru heimilaš tilskot. Įsetast kann ķ skrįnni, at tilskot sjśkrakassans er treytaš av, at heilivįgurin er ętlašur til įvķsa nżtslu.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur ķ kunngerš um treytirnar fyri tilskoti frį sjśkrakassanum og um gerš og višlķkahald av heilivįgsskrįnni sambęrt stk. 1. 

Einstaklingatilskot

§ 2. Tilskotsnevndin kann eftir umsókn gera av, at sjśkrakassin rindar 50% av śtreišslunum til keyp av heilivįgi til ein įvķsan sjśkling, hóast heilivįgurin ikki fęr vanligt tilskot sambęrt § 1.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur ķ kunngerš um, hvussu einstaklingatilskot veršur veitt og um treytirnar fyri hesum. 

 

Terminaltilskot

§ 3. Sjśkrakassin rindar limum, iš eru terminalsjśklingar, 100% av śtreišslunum til heilivįg, sum sambęrt lękna er neyšugur fyri at linna um stųšuna hjį sjśklinginum.

Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur ķ kunngerš um treytirnar fyri hesum tilskoti.

 

§ 4. Įsetingarnar ķ §§ 1-3 um tilskot til heilivįg fevna eisini um mųguligar śtreišslur av, at heilivįgurin veršur sendur til sjśklingin.

Stk. 2. Įsetingarnar ķ §§ 1-3 um tilskot til heilivįg eru eisini galdandi, um heilivįgurin er keyptur ķ einum ųšrum Noršurlandi.

 

Afturbering landskassans

§ 5. Landsstżrismašurin įsetir ķ kunngerš nęrri reglur um stųddina av afturbering landskassans av parti av śtreišslum sjśkrakassanna til heilivįg sambęrt §§ 1-3. 

Tilskotsnevndin

§ 6. Landsstżrismašurin setir eina tilskotsnevnd. Nevndin er mannaš viš landsapotekaranum, landslęknanum og einum umboši fyri sjśkrakassarnar, og veršur vald fyri 4 įr ķ senn.

Stk.2. Tilskotsnevndin ger heilivįgsskrįirnar sambęrt § 1, tekur avgerš um veitan av einstaklingatilskoti sambęrt § 2 og skal rįšgeva landsstżrismanninum ķ heilivįgsspurningum.  

Gildiskoma

§ 7. Hendan lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. mars 2009 og er galdandi fyri allar forskriftir, sum eru latnar apoteksverkinum frį og viš hesum degi. Samstundis fer śr gildi lųgtingslóg nr. 115 frį 21. mai 1993 um śtreišslur sjśkrakassanna til heilivįg og

afturbering landskassans.

 

 

Kap. 1. Almennar višmerkingar

Til tess at finna mųguleikar fyri at tįlma śtreišsluvųkstrinum į fķggjarlógini fyri 2009 kannaši landsstżrismašurin ķ heilsumįlum ķ 2008, um taš var mųguligt at lękka tilskotiš til heilivįg, soleišis at borgarar sjįlvir rinda ein stųrri part av śtreišslunum til heilivįg.

 

Upprunaliga var ętlanin at gera eina minni broyting ķ verandi lóg, Ll. nr. 115 frį 21. mai 1993, sum er broytt viš Ll. nr. 135 frį 16. desember 1996 um śtreišslur sjśkrakassanna til heilivįg og afturbering landskassans, og broytingar ķ tilhoyrandi kunngerš. Ętlanin var at gera nakrar %-broytingar ķ galdandi lóg og kunngerš. Men eftir at arbeišiš fór ķ gongd, varš greitt, at neyšugt var at kanna ųkiš neyvari og gera meira umfatandi broyting, enn upprunaliga ętlaš. Tķšin var farin frį summum av įsetingunum, eins og fleiri av oršingunum ķ lógini eru beinleišis misvķsandi ķ mun til verandi skipan.

 

Endamįliš viš hesari lógini er: 

1.      At broyta vanliga tilskotiš av śtreišslum til heilivįg, iš sjśkrakassin rindar limunum, frį at vera 75% og 50% til bert at vera 50%. Taš eru śtreišslur til heilivįg, iš er fyriskipašur į forskrift (resept), sum er upptikin į serliga skrį yvir heilivįgsslųg, iš eru heimilaš at verša stušlaš.

2.      At geva heimild til, at sjśkrakassin rindar limum, iš eru terminalsjśklingar, 100% av śtreišslunum til heilivįg, sum sambęrt lękna er neyšugur fyri at linna um stųšuna hjį sjśklinginum. Terminalsjśklingar er sjśklingar, iš liggja til taš sķšsta, har sjśkuvišgeršin veršur mett at vera nyttuleys.

3.      At regulera skipanina um Tilskotsnevndina.

 

1. Broyting ķ tilskoti

Verandi įsetingar um tilskot til heilivįg eru at finna ķ kunngerš nr. 145 frį 2. juli 1993. Ķ dag fęr borgarin afturboriš annašhvųrt 75% ella 50% av heilivįgskostnašinum, alt eftir hvat slag av heilivįgi, talan er um. Allur heilivįgur, iš fęr tilskot frį sjśkrakassanum, veršur, sum er, bólkašur ķ heilivįgsbólkar. Fyri heilivįg ķ bólki I og III er tilskotiš 75%, mešan tilskotiš til heilivįg ķ bólki II er 50%.

 

Sambęrt Landsapotekaranum, fer nógv tann stųrsti parturin av śtreišslunum til heilivįg ķ bólki I og III (Insulin er ķ bólkur III). Ķ alt gott 86% av śtreišslunum til tilskot til heilivįg fara til hesar bólkar.

 

Landsstżrismašurin hevur kannaš mųguleikarnar at broyta tilskotiš til heilivįg ķ bólki I og III śr 75% nišur ķ 50%. Tilskotiš til heilivįg ķ bólki II veršur framhaldandi 50%.

 

Tį iš Apotekiš veitir heilivįg, rinda sjśkrakassarnir 75% ella 50%, og restin veršur rindaš annašhvųrt av borgaranum sjįlvum ella av Almannastovuni. Landskassin afturrindar sjśkrakųssunum fyri tilskotiš. Frameftir veršur bert ein bólkur,  iš veršur veittur 50% ķ tilskoti.

 

Pensjónistar og fólk viš varandi meini fįa framhaldandi endurgoldiš part av heilivįgsśtreišslunum eftir penjónslógini og forsorgarlógini.

 

2. Terminaltilskotiš

Ķ longri tķš hevur taš veriš eitt ynski frį Landslęknanum og Landsapotekaranum v.fl., at veitast skal fult tilskot til sjśklingar, tį iš lęknin stašfestir, at talan er um ein terminalsjśkling, t.e. sjśklingar, iš liggja til taš sķšsta, har sjśkuvišgeršin veršur mett at vera nyttuleys.    

 

Neyšugt er, at reglurnar eru einfaldar, og at umsóknirnar verša skjótt avgreiddar. Reglur eiga at verša gjųrdar soleišis, at ongin ivi er um, nęr talan er um terminalstųšu. Tį hetta er gjųrt, skal viškomandi beinanvegin fįa goldiš 100% av śtreišslunum til heilivįg frį sjśkrakassanum.

 

Hetta merkir stutt og greitt, at um taš veršur stašfest, at ein sjśklingur er terminalsjśklingur, so skal hann fįa hjįlp beinanvegin, og taš skal ikki brśkast óneyšug tķš til at sųkja um einkulttilskot/sertilskot.

 

Landsapotekarin umsitur hetta og skal, eftir at hava móttikiš vįttan frį avvaršandi lękna um, at viškomandi er ólekiliga sjśkur, veita ókeypis heilivįg. Landiš endurrindar 100%, tį talan er um terminalsjśklingar.

 

3. Tilskotsnevndin

Tilskotsnevndin er ein nevnd, mannaš viš Landsapotekaranum, Landslęknanum og einum umboši fyri sjśkrakassarnar. Nevndin umsitur heilivįgsskrįirnar og tekur avgeršir um at veita einstaklingatilskot. Taš merkir, at nevndin eftir umsókn kann gera av, at sjśkrakassin skal rinda 50% av śtreišslunum til keyp av heilivįgi til įvķsan sjśkling, hóast hesin ikki hevur rętt at fįa tilskot eftir vanligum reglum.

 

Nevndin rįšgevur eisini landsstżrismanninum ķ heilivįgsspurningum. Landsapotekarin umsitur dagfųringina av skrįnni.

 

Viš hesum uppskotinum veršur skipanin kring um Tilskotsnevndina lógarfest. Hetta merkir, at įsetingar verša um, hvųr setir nevndina, manning av nevndini, tķšarskeiš, iš nevndin veršur vald fyri, og įbyrgdarųki hjį nevndini.

 

Nevndin hevur ķ royndum virkaš sķšani 1988. Tį višgjųrdi “medicinudvalget” (Sambęrt Landsapotekaranum helst nišursett ķ samband viš, at donsku sjśkrakassarnir ķ 60-unum vóršu avtiknir og gjųrdir almennir (amtini) undir navninum Sygesikringen), sum samsvarar viš nśverandi tilskotsnevnd, spurningar um sjśkrakassatilskot til heilivįg. Nišurstųšur vóršu  lagdar fyri danska Heilsumįlarįšiš, sum góškendi og lęt Sikringsstyrelsen almannakunngera nišurstųšurnar.

 

Um hetta mundiš veršur eftirlitiš viš Sjśkrakųssunum flutt frį Sikringsstyrelsen til Almannastovuna. Ķ hesum sambandi ger tįverandi almannastjórin nakrar nišurstųšur. Hann sigur: “Tį “Sikringsstyrelsen” ķ Danmark kann įleggja “Sygesikringen” skyldur, so kann Almannastovan įleggja sjśkrakassunum tilsvarandi skyldur“.

 

Nišurstųša hansara frį 1988 sigur eisini,  at tilskotsnevndin er mannaš av Landslęknanum, einum umboši frį sjśkrakųssunum og Landsapotekaranum. Umframt at gera lista yvir tilskotsheimilašan heilivįg, so fekk nevndin eisini heimild at višgera og avgera umsóknir um sertilskot frį sjśkrakassa, tvs. tilskot til einstakling um at fįa sjśkrakassatilskot til įvķsan heilivįg/heilivįgir, sum ikki frammanundan fingu tilskot. Hetta skuldi so kunnast Almannastovuni, sum so viš sķnum heimildum kundi įleggja sjśkrakassanum hesa śtreišslu.

 

Viš hesum lógaruppskoti hevur Almannastovan ikki longur nakra įvirkan į, hvųrt einstaklingatilskot veršur latiš. Tann avgeršin liggur hjį Tilskotsnevndini.

 

Lógaruppskotiš varš 14. januar 2009 sent til hoyringar hjį: Landsapotekaranum, Almannastovuni, Nęrverkinum, Meginfelag Sjśkrakassa Fųroya, Apotekinum, Sjśklingarįšnum, Almannamįlarįšnum og Krabbameinsfelagnum. Hoyringsfreistin varš sett til 20. januar.

 

Heilsumįlarįšiš hevur fingiš višmerkingar frį Almannastovuni og Nęrverkinum.

 

Almannastovan hevur ķ skrivi sķnum vķst į, at stutta hoyringsfreistin hevur avmarkaš mųguleikar hennara at gera eina neyva gjųgnumgongd av lógaruppskotinum og uppskotinum til kunngerš. Višmerkingar Almannastovunnar til lógaruppskotiš vóru ķ stuttum hesar:

·        Almannastovan mį fįa kunning um jįttan av sertilskoti sambęrt § 2, um mųguleiki skal vera fyri at višgera umsóknir um stušul til hesar sjśklingar eftir forsorgarlógini. Serligar reglur um hetta įttu ikki at veriš neyšugar. Um umsųkjarin gevur samtykki til tess, kunnu allar upplżsingar fįast til vega, sum eru neyšugar, fyri at višgera eina umsókn. Tį so er, hevur tann myndugleikin, sum veršur bišin um slķkar upplżsingar, skyldu at lata hesar.

·        Almannastovan hevur innan hoyringsfreistina ikki havt mųguleika at eftirkanna fķggjarligu avleišingarnar og tekur fyrivarni fyri teirri upphęddini, sum Landsapotekarin hevur mett sum meirnżtslu į almannaųkinum orsakaš av lógarbroytingini. Almannastovan er ķ holt viš at meta um hetta.

·        Almannastovan vęntar, at taš fara at koma fleiri umsóknir um stušul til heilivįg eftir forsorgarlógini orsakaš av lękkaša sjśkrakassatilskotinum. Hetta fer at hava viš sęr eina meirśtreišslu, bęši til veitingar og umsiting av fleiri umsóknum.

·        Almannastovan hevši eisini onkrar višmerkingar til almennu višmerkingarnar og gildiskomureglurnar ķ uppskotinum, og eru hesar tillagašar samsvarandi.

 

Landsapotekarin hevur vķst į, at skipanin viš einstaklingatilskoti eftir hansara fatan fer at ųkjast nógv. Hann setir tķ spurning viš, um tilskotsnevndin ķ verandi formi hevur orku til nųktandi at loysa hesa uppgįvu. Hann heldur taš tķ helst verša neyšugt at seta pening av til at umsita hesa skipanina.  

 

Kap. 2. Avleišingar av uppskotinum

Samlaša sųlan av tilskotsheimilašum heilivįgi var um 78 mió. kr. ķ 2007. Av hesum rindašu sjśkrakassarnir 53,7 mió. kr. Hinar 24 mió. kr. verša rindašar av borgarunum ella av Almannastovuni.

 

Sambęrt Landsapotekaranum veršur mett, at gott 86% av śtreišslunum til tilskot til heilivįg verša veitt viš 75% ķ tilskoti, mešan restin gott 13% veršur veitt viš 50% ķ tilskoti.

 

Veršur 75 % sjśkrakassatilskotiš lękkaš til 50%, gevur hetta sjśkrakųssunum eina sparing ķ 2007 tųlum, svarandi viš 11,6 mió. kr.

 

Ķ § 2 ķ kunngerš nr. 145 frį 2. juli 1993 er įsett, at landskassin afturrindar sjśkrakųssunum 30% av śtreišslunum til heilivįgstilskot og annaš. Restin av śtreišslunum hjį sjśkrakųssunum veršur fķggjaš yvir sjśkrakassagjaldiš.

 

Fyri at landskassin skal fįa alla hesa lękkingina ķ śtreišslunum, er neyšugt at lękka prosentsatsin fyri afturrindanina til sjśkrakassarnar. Hesin satsur er regulerašur ķ kunngerš og veršur tķskil broyttur.

 

Ein lękking ķ tilskotinum frį 75% til 50% hevur viš sęr, at Almannastovan fęr hęgri śtreišslur til heilivįg, tķ at pensjónistar og onnur nógv skjótari rųkka markinum fyri tķ, sum tey sjįlvi skulu rinda. Almannastovan kemur tķ fyrr inn ķ myndina, og frį at skula rinda 25%, skal Almannastovan nś rinda 50% av heilivįgskostnašinum hjį teimum, sum eru komin upp um markiš.

 

Sambęrt upplżsingum frį Landsapotekaranum fęr Almannastovan eina meirśtreišslu upp į einar 5,2 mió. kr.

 

Teir pensjónistar, iš flyta į ellis- og rųktarheim at bśgva, missa sķna pensjón, og fįa ķ stašin eina lęgri upphędd til persónligan tųrv. Hetta merkir samstundis, at tann heilivįgur, iš hesir pensjónistar nżta, veršur goldin av ellis- og rųktarheimunum burtur av teirri jįttan, sum hesi fįa į fķggjarlógini. Avleišingar av lógarbroytingini verša mettar at geva Nęrverkinum eina meirśtreišslu į umleiš 0,5 mió. kr.

 

Terminalsjśklingar fįa, sum er, stušul. Broytingin er, at stušulin veršur settur ķ verk beinanvegin, uttan at neyšugt er at senda umsóknir frammanundan, t.d. um einstaklingatilskot og tilskot frį Almannastovuni. Fķggjarligu avleišingarnar eru smįar, men partur av śtreišslunum, sum Almannastovan hevur latiš sum stušul til egingjaldiš hjį sjśklinginum, veršur fluttur į sjśkrakassan. Landiš endurrindar sjśkrakassanum 100% av śtreišslunum. 

 

Torfųrt er at meta um fķggjarligar avleišingar fyri įriš 2010 og frameftir. Hetta er tengt at, um śtreišslurnar til heilivįg, iš fęr tilskot, broytast, og um ašrar broytingar innan eitt nś almannalóggįvuna verša gjųrdar.

 

Leysliga mett, veršur netto sparingin soleišis fyri landiš fyri alt įriš 2009: 11,6-(5,2+0,5)=5,9 mió. kr.

 

Ętlanin er, at lógin skal koma ķ gildi 1. mars 2009. Veršur stųšiš tikiš ķ, at sparingin veršur bżtt mįnašarliga javnt, so merkir hetta, at netto sparingin fyri landiš ķ 2009 veršur 9,7-(4,3+0,4)=5,0 mió. kr.

 

Ķ flestu fųrum er 2007 nżtt sum grundarlag fyri śtrokningunum. Tó er 2008 nżtt sum grundarlag fyri Nęrverkiš.

 

Sambęrt Landsapotakaranum er mųguligt at nżta 2008 tųl sum śtrokningargrundalag viš at hękka 2007 tųlini viš 6%. Um hetta veršur gjųrt, sęr roknistykkiš soleišis śt.

 

Įrliga sparingin fyri landiš ķ 2009 12,3-(5,5+0,5)=6,3 mió. kr.

Viš gildi frį 1. mars 2009 veršur sparingin fyri landiš ķ 2009, 10,3-(4,6+0,4)=5,3 mió. kr.

 

Tųlini fyri Nęrverkiš eru 2008 tųl, tķskil veršur eingin broyting ķ teimum ķ hesum śtrokningunum.  

 

 

 

Fyri
landiš/lands-
myndugleikar

Fyri kommunalar myndugleikar

Fyri
plįss/ųki ķ landinum

Fyri
įvķsar sam-
felagsbólkar/
felagsskapir

Fyri
vinnuna

Fķggjarligar/
bśskaparligar avleišingar

Ja

Nei

Nei

Ja

Nei

Umsitingarligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Umhvųrvisligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar
avleišingar

 

 

 

Ja

 

 

 

Kap. 3. Serligar višmerkingar

 

Til § 1

Sambęrt § 1 rindar sjśkrakassin 50% av śtreišslunum til allan heilivįg, sum er fyriskipašur į forskrift og er upptikin į skrį yvir heilivįgsslųg, sum fįa tilskot. Taš er tilskotsnevndin, iš sambęrt § 6, stk. 2 ger av, hvųr heilivįgur fęr tilskot frį sjśkrakassa. Heilivįgurin, sum fęr vanligt tilskot, er ķ skrįnni bólkašur upp į trķggjar mįtar samsvarandi teirri skipan, sum veršur nżtt ķ Danmark. Hetta fevnir um heilivįg, sum fęr tilskot, heilivįg, sum fęr tilskot, tį hann er ętlašur til įvķsa nżtslu, umframt heilivįg, ętlašur til įvķsa nżtslu til pensjónistar. Įsetingin ķ § 1, stk. 1 višfųrir ongar broytingar annaš enn, at allur heilivįgur, sum fęr tilskot, frameftir skal fįa 50% ķ tilskoti frį sjśkrakassa, og ikki 75%, eins og stųrsti parturin fekk įšur. Hetta višfųrir, at hesin heilivįgur gerst dżrari at keypa hjį einstaka borgaranum.

Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur ķ kunngerš um treytirnar fyri tilskotinum og um gerš og višlķkahald av heilivįgsskrįnni.

 

Til § 2

Tį ein sjśklingur fęr heilivįg, sum ikki er fevndur av tilskotsskipanini sambęrt § 1, kann lękni senda tilskotsnevndini umsókn um, at sjśklingurin kortini skal fįa tilskot til hendan heilivįg. Nevndin ger sķšani av, um hesin sjśklingur skal fįa tilskot til umrųdda heilivįgin. Hóast skipanin viš einstaklingatilskoti hevur veriš nżtt frammanundan, hevur einki stašiš um hetta ķ galdandi lóggįvu.

Treytirnar fyri at veita av hesum einstaklingatilskotinum verša įsettar ķ kunngerš.

 

Til § 3

Ķ hesari greinini veršur įsett, at terminalsjśklingar (tvs. doyggjandi) ókeypis kunnu fįa śtflżggja tann heilivįg, sum tųrvur er į fyri at linna um stųšu teirra. Talan er um fólk, sum hava stutta tķš eftir at liva, og sum hava tųrv į ymsum heilivįgi, sum ikki er fevndur av vanligu tilskotsskipanini. Viš hesari įsetingini ber til hjį sjśklinginum beinanvegin at fįa umrųdda heilivįgin, uttan at skula bķša eftir višgeršini av einari mųguligari umsókn um hetta.

Treytirnar fyri hesum tilskoti verša įsettar ķ kunngerš.

 

Til § 4

Ongin višmerking.

 

Til § 5

Hendan greinin samsvarar viš § 3 ķ galdandi lóg har taš stendur, at taš ķ kunngerš verša įsettar nęrri reglur um afturbering landskassans av heilivįgsśtreišslum sjśkrakassanna. Sambęrt galdandi kunngerš endurrindar landskassin sjśkrakųssunum 30% av śtreišslum teirra til heilivįg. Tį śtreišslur sjśkrakassanna sambęrt hesum lógaruppskoti fara at lękka, er ętlanin ķ kunngerš at lękka afturberingina samsvarandi, tvs. at afturberingin ķ krónum skal lękka samsvarandi sparingini ķ śtreišslunum hjį sjśkrakųssunum til heilivįg.

 

Til § 6

Ķ hesari greinini veršur skipanin viš tilskotsnevndini lógarfest. Įsett veršur, hvussu nevndin veršur mannaš, og hvųrjar uppgįvur hennara eru.

 

Til § 7

Gildiskomuįseting. Tį hendan lóg kemur ķ gildi, fer galdandi lóg og harviš eisini tilhoyrandi kunngeršin śr gildi.  

 

1. višgerš 18. februar 2009. Mįliš beint ķ Trivnašarnevndina