50 Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um umhvųrvisvernd

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
2. višgerš (Oršaskifti)
E. 3. višgerš (Oršaskifti)

Įr 2008, 2. desember, legši Annika Olsen, landsstżriskvinna, fram soljóšandi

Uppskot

 

til

 

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um umhvųrvisvernd

 

§ 1

 

Ķ lųgtingslóg nr. 134 frį 29. oktober 1988 um umhvųrvisvernd, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 25 frį 14. mai 2008, verša gjųrdar fylgjandi broytingar: 

 

1) Aftanį § 35 veršur sett:

“§ 35 a. Landsstżrismašurin kann įseta reglur um gjald fyri endurrindan av śtreišslum, sum myndugleikar hava ķ sambandi viš umsiting og eftirlit eftir lógini.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta krųv um gjald fyri višgerš av umsóknum og veitan av góškenningum og loyvum eftir lógini.

Stk. 3. Landsstżrismašurin kann įseta reglur um, at śtreišslur, sum myndugleikin hevur av kanningum, rįšgevaraveitingum, heruppiķ tęnastum frį ųšrum myndugleikum, tęnastuferšum o.t., verša endurrindašar eftir rokning.”

2) §§ 35 a – 35 e verša hereftir §§ 34 a – 34 e og veršur tvęr stašni ķ § 35 c, stk. 1 og ķ  35 e ”§ 35 a” broytt til: “§34 a”.

3) Ķ § 72, stk. 1, nr. 2 tvęr stašni og ķ stk. 3 veršur “§ 35 a- 35 e” broytt til: “§34 a  - 34 e” 

 

§ 2 

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

 

Kap. 1. Almennar višmerkingar

 

Endamįliš viš at broyta lógina er at geva landsstżrismanninum heimild til ķ kunngerš at įseta neyvar reglur um gjųld, sum endurgjald fyri tęr śtreišslur, sum myndugleikin hevur av at umsita lógina mótvegis fyritųkum, kommunum, borgarum o.ų.

 

Lógin um umhvųrvisvernd er tjśgu įra gomul og er ikki nśtķmansgjųrd ķ mun til įsetan av gjųldum fyri lógarbundna myndugleikaarbeišiš, sum gerast skal eftir lógini og teimum kunngeršum, sum eru įsettar viš heimild ķ lógini. Taš er ķ dag vanligt, at myndugleikin fęr heimild at krevja inn gjųld til endurrindan av umsitingar- og eftirlitsśtreišslum, iš standast av lógini. Tķ veršur skotiš upp at broyta lógina, soleišis at landsstżrismašurin fęr heimild ķ kunngerš at įseta gjųld įjavnt viš taš, sum er galdandi ķ grannalondunum.

 

Ein nśtķmansgerš av gjaldsheimildunum er eisini višvirkandi til, at gjųrligt veršur at gera nakrar upprašfestingar į umhvųrvisųkinum.

 

Kap. 2. Avleišingarnar av uppskotinum

 

Fķggjarligar avleišingar

Uppskotiš fęr fķggjarligar avleišingar fyri virki, kommunur, borgarar o.o., sum eru ella ętla at fara undir virksemi, sum er fevnt av umhvųrvisverndarlógini ella kunngeršum, įsettar viš heimild ķ lógini.

 

Fyri įvķsar vinnugreinar, serliga virki, iš eru fevnd av kravinum um umhvųrvisgóškenning eftir kapitli 5 ķ lógini, er ętlanin at įseta įvķst gjald fyri višgerš og avgreišslu av sonevndum kap. 5 góškenningum. Ętlanin er ķ kunngerš at gera mun į stųddini į gjųldunum, soleišis at tęr mest umsitingarkrevjandi góškenningarnar rinda mest, og tęr minst umsitingarkrevjandi góškenningarnar rinda minst.

 

Fyri vanligt eftirlit er ętlanin at įseta ein tķmasats. Tķmasatsurin veršur helst hin sami, sum longu er įsettur fyri eftirlit eftir lųgtingslóg um havumhvųrvisvernd, iš liggur millum 200-800 krónur um tķman alt eftir, hvųnn fakbólk eftirlitsfólkiš hoyrir til, og į hvųrji tķš ķ dųgninum eftirlitiš veršur śtint.

 

Uppskotiš fęr eisini fķggjarligar avleišingar fyri landiš. Mett veršur, at įsetan av gjųldum ķ kunngerš fer at geva eina inntųku į umleiš 730.000,- krónur įrliga fyri umsiting og eftirlit viš lógini um umhvųrvisvernd.

 

Umsitingarligar avleišingar

Mett veršur ikki, at uppskotiš hevur viš sęr umsitingarligar avleišingar annaš enn taš, iš fylgir viš innkrevjan av gjųldum ķ sambandi viš mįlsvišgerš og eftirlit.

 

Umhvųrvisligar avleišingar

Mett veršur ikki, at heimildin at įseta gjųld hevur nakrar umhvųrvisligar avleišingar.

 

Avleišingar fyri serstųk ųki ķ landinum

Mett veršur, at uppskotiš ikki hevur viš sęr avleišingar fyri serlig ųki ķ landinum.

 

Sosialar avleišingar

Mett veršur ikki, at uppskotiš hevur viš sęr sosialar avleišingar.

 

 

 

Fyri landiš/lands-myndugleikar

Fyri kommunalar myndugleikar

Fyri plįss/ųki ķ landinum

Fyri įvķsar samfelagsbólkar/

felagsskapir

Fyri vinnuna

Fķggjarligar/

bśskaparligar avleišingar

 

ja

 

nei

 

 

nei

 

nei

 

 

ja

 

Umsitingarligar avleišingar

 

nei

 

nei

 

nei

 

nei

 

nei

 

Umhvųrvisligar avleišingar

 

nei

 

nei

 

nei

 

nei

 

 

 

nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

 

nei

 

nei

 

nei

 

nei

 

 

nei

 

Sosialar avleišingar

 

nei

 

 

nei

 

nei

 

 

nei

 

nei

 

Kap. 3. Serligar višmerkingar

 

Til § 1

Įsetingin ķ stk. 1 gevur landsstżrismanninum heimild til ķ kunngerš at įseta reglur um gjųld. Gjųldini skulu įsetast į slķkan hįtt, at heimild er hjį myndugleikum at fįa endurgoldiš veruligu śtreišslurnar, iš standast av umsiting og eftirliti sambęrt lógini. Slķkar heimildir eru eisini ķ eitt nś lógini um verju av havumhvųrvinum og ķ lóg um kolvetnisvirksemi.

 

Ķ stk. 2 er heimild latin landsstżrismanninum at įseta įvķs gjųld fyri višgerš av umsóknum og veitan av góškenningum og loyvum eftir lógini. Henda įseting ger taš mųguligt at įseta ķtųkilig gjųld fyri višgerš av eitt nś góškenningum eftir kapitli 5 ķ lógini. Eisini er gjųrligt at gera mun į gjųldunum, soleišis at hęgri gjųld verša kravd fyri góškenningar, iš krevja drśgva umsiting, og lęgri gjųld fyri góškenningar, iš ikki eru eins krevjandi umsitingarliga. Eisini er heimild til at įseta umsóknargjald longu viš innlatan av umsókn. Ein slķk regla er eitt nś galdandi eftir kolvetnislógini. Ein slķk regla kann m.a. fyribyrgja, at myndugleikin fer undir at višgera umsóknir, sum ikki eru nóg vęl fyrireikašar av umsųkjaranum og fyri at leggja dent į, at taš er skylda umsųkjarans at śtvega allar tęr upplżsingar, iš kravdar eru ķ umsóknini.

 

Ķ stk. 3 er heimild at įseta, at umhvųrvismyndugleikin skal hava endurgoldiš śtreišslur eftir rokning ķ fųrum, har neyšugt er at leita upp fakliga rįšgeving uttanhżsis fyri at višgera umsóknir um góškenning. Hetta er serliga galdandi ķ fųrum, har taš snżr seg um stór og flųkt mįl, sum bert koma fyri av og į, og har myndugleikin ikki hevur mųguleika at byggja upp serfrųši sjįlvur. Ein tķlķk regla er eitt nś eisini galdandi eftir kolvetnislógini.  

 

Til § 2

Įsett er, at lógin fęr gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd. Hinvegin kunnu gjųldini ikki krevjast inn, fyrr enn kunngerš um gjųld er įsett viš heimild ķ lógini. Mišaš veršur eftir, at kunngeršin at krevja gjųld skal koma ķ gildi 1. januar 2009 ella skjótast gjųrligt eftir hetta.

1. višgerš 11. desember 2008.Tingmįlini nr. 48, 49 og 50/2008 vóršu višgjųrd undir einum. Mįliš beint ķ Ręttarnevndina, sum tann 16. desember 2008 legši fram soljóšandi 

Įlit

 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 2. desember 2008, og eftir 1. višgerš tann 11. desember 2008 er taš beint Ręttarnevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 16. desember 2008.

 

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Fųroya Havbśnašarfelag og viš landsstżrismannin ķ innlendismįlum.

 

Frį Fųroya Havbśnašarfelag hevur nevndin fingiš skriv dagfest 14. desember 2008 viš višmerkingum til uppskotiš. Frį Innlendismįlarįšnum hevur nevndin fingiš telduskriv dagfest 16. desember 2008 viš yvirliti yvir ųll kap. 5 virki, sum eru fevnd av góškenningarkravinum. Harumframt upplżsir Innlendismįlarįšiš, at:

 

“Tann stųrsti einstaki bólkurin, sum skal hava umhvųrvisgóškenning eftir kap. 5 ķ lógini, eru alibrśkini.

 

Sambęrt lógini skulu góškenningar endurnżggjast 5. hvųrt įr, og taš kemur fyri, at taš er knķpiš hjį myndugleikanum at yvirhalda tķšarfreistina vegna vęntandi arbeišsorku.

 

Umhvųrvisstovan og Innlendismįlarįšiš eru tilvitaš um, at frįstųšan frį mišstašarųkinum og serliga Tórshavn, har fólkini starvast, ikki skal įvirka śtrokningina av gjųldum fyri eftirlits- og góškenningarvirksemiš.

 

Landsstżriskvinnan vil minna į, at hon ętlar sęr at taka vinnuumboš viš uppį rįš, tį kunngeršin um įsetan av gjųldum veršur smķšaš.”

 

Ein meiriluti i nevndini (Alfred Olsen, Gerhard Lognberg, Mikkjal Sųrensen,  Anfinn Kallsberg og Poul Michelsen) heldur, at gjųldini įttu at stašiš ķ sjįlvari lógini. Meirilutin tekur tó undir viš uppskotinum grundaš į, at Landsstżriš ętlar at koma aftur ķ tingiš viš uppskoti, har gjųldini verša įsett viš lóg.

 

Meirlutin heldur, at taš er av stųrsta tżdningi, at virkir og persónar, sum lógin umfatar, vita hvųrjar śtreišslur verša įlagdar, og hvat goldiš veršur fyri ķ samband viš broytingarnar ķ § 35 a, stk. 3 ķ lógini.

 

Viš hesum višmerkingum tekur meirilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

 

Ein minniluti i nevndini (Bjųrt Samuelsen og Heini O. Heinesen) heldur taš vera įtaluvert, at ein rųš av avgjųldum į alivinnuna og ašrar vinnur verša lųgd fram viš so stuttum skotbrįi, at hvųrki er stundir at hoyra vinnuna nóg vęl, og ei heldur hevur politiska skipanin havt mųguleika at geva mįlinum nóg gjųlla višgerš.

 

Taš er rķmligt og rętt, at umhvųrvisgjųld verša goldin av teimum, iš reka dįlkandi vinnu. Tann stųrsti einstaki bólkurin, sum skal hava umhvųrvisgóškenning eftir kap. 5 ķ lógini, eru alibrśkini, men ein rųš at ųšrum fyritųkum verša eisini fevnd av umhvųrivgjaldinum.

 

Alivinnan veršur neyvan órķmiliga meint rakt av hesum gjaldi, iš sambęrt uppskotinum gevur į leiš 730.000 kr ķ inntųkum. Men, fyriliggjandi uppskot er bert eitt av fleiri avgjaldsuppskotum, iš eru lųgd fram ķ skundi og eru til višgeršar ķ fleiri ymiskum nevndum. Tey ymisku gjųldini eiga at verša višgjųrd savnaš, so nevndirnar kunnu gera eina kvalifiseraša meting av teirri samlašu byršu, iš lųgd veršur į vinnuna.

 

Avgjųld į vinnuna eiga ongantķš at koma fram brįdliga og uttan hoyringar. Eisini eigur vinnan greitt at sķggja og skilja, jśst hvat goldiš veršur fyri.

 

Tį hetta er sagt, er umhvųrviš sjónliga nišurrašfest ųki, og sera avgerandi er, at pengar eru til umhvųrvisumsiting, og vķsir minnilutin ķ hesum sambandi į umhvųrvislógina frį 1988. Av tķ at minnilutin metir taš vera įtrokandi neyšugt, at meira pengar verša til umhvųrvisumsiting tekur minnilutin undir viš uppskotinum at geva landsstżriskvinnuni heimild at įseta gjųld fyri umsiting av umhvųrvislógini, viš tilvķsing til višmerkingarnar frį meirilutanum. 

 

Viš hesum višmerkingum tekur minnilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

 

2. višgerš 18. desember 2008. Uppskotiš samtykt 28-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

 

Frįvik samtykt 21-0-7

 

3. višgerš 19. desember 2008. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 31-0-0. Mįliš avgreitt.

 

Ll.nr. 128 frį 22.12.2008