32 Uppskot til  lųgtingslóg um višgerš teirra, iš hava goldiš meirviršisgjald av skrįsetingargjaldi

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)

Įr 2008, 14. november, lųgdu tingmenninir Kįri P. Hųjgaard og Kįri į Rógvi, vegna Sjįlvstżrisflokkin, fram soljóšandi

Uppskot

 

til

 

lųgtingslóg um višferš teirra, iš hava goldiš meirviršisgjald av skrįsetingargjaldi

   


 

§ 1. Lógin hevur til endamįls at tryggja, at ųll,  iš hava goldiš meirviršisgjald av skrįsetingargjaldi verša lķka višfarin.

Stk. 2. Hóast įsetingar ķ fyrningarlógini, lov nr. 274 frį 22. desember 1908 om foręldelse, og ašrar fyrningarreglur, fyrnast ikki krųv um endurrindan av meirviširsgjaldiš, iš av órųttum er roknaš og kravt av skrįsetingargjaldi.

Stk. 3. Tį iš endaligur dómur er sagdur um spurningin, hava landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum og TAKS skyldu at tryggja ųllum skattgjaldarum somu višferš, serliga at finna og boša ųllum skattgjaldarum frį stųšuni og rinda aftur mųguliga ov nógv kravt meirviršisgjald, antin beinleišis ella umvegis bilasųlu.

 

§ 2. Lógin kemur ķ gildi dagin eftir kunngerš.

 

Višmerkingar

Ķ ųllum fųrum ķ tķšarskeišnum frį 1. mai 1999 til 27. aprķl 2005 hava skattamyndug­leikarnir helst kravt ov nógv frį fųroyskum borgarum viš uttan heimild at hava lagt meirviršisgjald oman į skrįsetingargjald.

 

Hetta er stašfest ķ avgerš hjį hęgsta fyrisitingarmyndugleika į ųkinum, Skatta- og avgjaldskęrunevndini, ķ śrskurši 25. oktober 2006 (mįl 06-03-31-40).

 

Tó at TAKS hevur endurrindaš ólógliga kravda gjaldiš ķ tķ einstaka ķtųkiliga mįlinum, hevur stovnurin ikki viljaš višfariš taš  lķka į lķkan hįtt – og noktar tķ hundraštals fólkum somu višferš.

 

TAKS eigur sjįlvsagt at royna mįliš ķ ręttarskipanini, um mett veršur, at nišurstųšan hjį kęrunevndini er skeiv. Men slķk prinsippvišgerš eigur at fara fram eftir góšum fyristingarsiši: 1) viš at ųll frįbošaši mįl verša uppfylgd viš fyrivarni um eftirkrav og viš at bjóša hesum borgara frķan ręttargang, 2) viš at allir borgarar ķ somu stųšu fįa greitt at vita, at tį ovasti dómstólur dóm hevur felt, verša allir borgarar višfarnir lķka.

 

Men TAKS hevur fingiš įtalu frį Skatta- og avgjaldskęrunevndini ķ śrskurši 26. mars 2008 (mįl 07-03-33-16) fyri órķmiliga at draga śt og stešga višgerš av mįlum.

 

TAKS hevur ķ tķšindaskrivi, dagfest 15. aprķl 2008, sagt, at fariš veršur fram eftir 5-įra fyrning. Hetta merkir, at um hįlvt annaš įr verša ųll krųv, iš ikki eru lųgd fyri sum kęru- ella ręttarmįl, fyrnaš.

 

Talan er um fleiri tśsund borgarar, iš mugu velja antin at missa endurrindingarkrųv sķni ella at byrja kęru- ella ręttarmįl.

 

Uppskotiš tekur ikki stųšu til endurrindingarkraviš – taš veršur ręttarskipanin at siga dóm um – men tryggjar, at allir borgarar verša javnsettir og lķka višfarnir.

 

Uppskotiš ger seg hvųrki inn į valdsbżti millum valdanna, nevnd ķ § 1 ķ Stżrisskipanarlógini, ella millum felagsmįla og sermįla eftir heimastżrisskipanini. Dómstólarnir dųma um innihaldsliga spurningin óheft av hesum reglum, og vanligu fyrningarreglurnar verša standandi.

 

Vanliga er ikki neyšugt at leggja uppskot fram um javna og lķka višferš av lķkum fyrisitingarligum mįlum. Vanliga geva fyrisitingarstovnar seg undir, at sama prinsippiella tulking skal galda fyri ųll lķk mįl. Men TAKS hevur ķ hesum mįli hildiš uppį, at ųll mįlini eru ymisk og hevur roynt ymsar grundgevingar fyri at sleppa undan at taka ųll mįlini upp til višgeršar, t.d. eru fólk, iš hava keypt bilar beinleišis śr śtlondum, vķst til at venda sęr til bilsųluna heldur enn til TAKS.

 

Tį iš ongin frįbošan og ongin vegleišing er komin frį TAKS um somu višferš av ųllum hesum mįlum, veršur hetta uppskot lagt fram – sum neyšugt eftirlit hjį Lųgtinginum viš, at tann undirgivna śtinnandi fyrisitingin fylgir tulkingum hjį dómstólum av lógum tingsins.

 

Fķggjarligar avleišingar

Uppskotiš ber ikki ķ sęr nakra jįttan. Uppskotiš tryggjar bert, at um endaligur dómur stašfestir afturrindingarskyldu, veršur ongin borgari settur eftir. Hetta merkir, at afturgjaldiš av mųguliga ólógliga kravdum skatti veršur stųrri. Hinvegin verša śtreišslurnar av, at tśsundtals kęru- ella ręttarmįl skulu stovnast, nógv minni.

 

Tųl sum 120 milliónir eru nevnd ķ meting av mųguliga śtgjaldinum. Men įsannast mį, at landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum mį sųkja um ųkta śtreišslujįttan.

 

Ręttargrundreglur siga, at tį iš dómstólar dųma landiš at gjalda, veršur goldiš, uttan at jįttan er frammanundan, men fķggjarlógin veršur konsekvensręttaš skjótast til ber.

 

1. višgerš 25. november 2008. Mįliš beint ķ Fķggjarnevndina, sum tann 10. desember 2008 legši fram soljóšandi

 

Įlit 

 

Sjįlvstżrisflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 14. november 2008, og eftir 1. višgerš 25. november 2008 er taš beint Fķggjarnevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann  4. desember 2008.  

 

Nevndin heldur, at talan er um ein fyrisitingarligan spurning, sum Lųgtingiš ikki eigur at taka stųšu til. Lųgtingiš hevur vištikiš lógir į ųkinum, og er taš upp til avvaršandi myndugleikar at fyrisita lógir landsins. Eru borgarar ónųgdir viš fyrisitingina, hevur Lųgtingiš harumframt viš lóg skipaš kęrumųguleikar į ųkinum.

 

Ein samd nevnd tekur tķ ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja taš.

2. višgerš 12. desember 2008. Uppskotiš fall 2-2-23. Mįliš avgreitt.