22 Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um innflutning og sųlu av rśsdrekka

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)

Įr 2008, 8. oktober, legši Bjųrt Samuelsen, lųgtingskvinna, vegna Tjóšveldi fram soljóšandi

Uppskot

 

til

 

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um innflutning og sųlu av rśsdrekka

 

§ 1. Ķ lųgtingslóg nr. 20 frį 10. mars 1992 um innflutning og sųlu av rśsdrekka, sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 57 frį 16. mai 2006 verša gjųrdar hesar broytingar:

1)      § 1 veršur strikaš.

2)      Ķ § 3, stk. 1 veršur oršiš ”rśsdrekka” broytt til ”rśsdrekka viš meira enn 60 rśmprosentum av alkoholi”.

3)      § 3, stk. 2 veršur oršaš soleišis:

”Stk. 2. Framleišsla av rśsdrekka kann einans fara fram į góškendum framleišsluvirkjum. Landsstżriš fęr heimild ķ kunngerš at įseta neyšugar treytir fyri góškenning.”

4)      Ķ § 3, stk. 3 veršur oršiš ”loyvinum” broytt til ”góškenningini” og oršini ”slķkum ųli” broytt til ”rśsdrekka”.

5)      Ķ § 6 verša oršini ”ųl, sum ķ sęr hevur meira enn 5,8 rśmprosent av alkoholi, og annaš” strikaš.

6)      Ķ § 7, stk. 2 verša oršini ”ųl, bryggjaš ķ Fųroyum” broytt til ”rśsdrekka, framleitt ķ Fųroyum”.

7)      Ķ §§ 7, stk. 2 og 8, stk. 1 verša oršini ”smbr. § 3, stk. 2” strikaš.

8)      Ķ § 22, stk. 1, nr. 2 veršur oršiš ”loyvi” broytt til ”loyvi ella góškenning”.

 

§ 2. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. januar 2009.

 

Kap. 1. Almennar višmerkingar

Uppskotiš til broyting ķ rśsdrekkalógini hevur til endamįls at geva bryggjarķvinnuni mųguleika at mennast og taka burtur tann missmun, sum henda vinna er fyri ķ egnum landi.

 

Fyri at javnseta fųroysk, ķslendsk og onnur śtlendsk bryggjarķ eigur rśsdrekkalógin at verša broytt soleišis, at til ber hjį fųroyskum bryggjarķum at bryggja og śtflyta ųl, sum er sterkari enn 5,8 %. Eisini skal vera loyvt at bryggja annaš enn ųl.

 

Ķ Fųroyum er ķ dag ikki loyvt at bryggja ųl, sum ķ sęr hevur meiri enn 5,8 rśmprosent av alkoholi. Hinvegin er taš loyvt at innflyta, selja og drekka annaš rśsdrekka - t.d vķn og spiritus - sum er upp til 60 rśmprosent. Vit innflyta stórar mongdir – meira enn 100.000 litrar įrliga – av śtlendskum rśsdrekka, samstundis sum vit nokta okkara egnu bryggjarķvinnu at bryggja sterkari enn 5,8%.

 

Ķ lųtuni er bert eitt bryggjarķ ķ landinum eftir. Eingin ivi eru um, at fųroyska bryggjarķvinnan hevur trongt rįsarśm og sera avmarkašar mųguleikar at vaksa - bęši į heimamarknašinum og į śtlendskum marknašum.

 

Ójavni ķ mun til Hoyvķkssįttmįlan

Hoyvķkssįttmįlin letur upp fyri kapping, og meginreglan er, at somu kappingartreytir skulu galda fyri fųroysk og ķslendsk felųg. Ķslendsk bryggjarķ kunnu framleiša og selja į ķslendska marknašinum og śtflyta til onnur lond bęši ųl, sum er sterkari enn 5,8 prosent, og brennivķn. (Ķslendsk bryggjarķ kunnu tó ikki innflyta sterkt ųl til Fųroya). Men fųroysk bryggjarķ hava als ikki somu menningarmųguleikar, tķ teimum er noktaš at bryggja og selja ųl sterkari enn 5,8 %. Mųguleikin at kappast į marknašum uttan fyri Fųroyar er tķ sera avmarkašur.

 

Hetta er ikki einans óheppiš fyri bryggjarķvinnuna, men missa vit sum land eisini mųguleikan at gera vart viš okkum viš einari vųru, sum vit kunnu nżta at branda fųroyska framleišslu.

 

Fųroya Bjór hevur sum kunnugt vunniš fleiri kappingar uttanlands fyri gott ųl. Men henda fyritųka er skerd frį at luttaka til įtųk uttanlands, har ymisk bryggjarķ kappast um heišurin at vera tann besti framleišarin av tķ mest vęlsmakkandi ųlinum – um talan er um ųl, sum er sterkari enn 5,8%.

 

Hesi įtųk ķ śtlandinum hava stóran tżdning fyri bryggjarķiš, tķ vinnarin gerst kendur og fęr harviš ųkt um sķn marknašarpart. Trupulleikin er, at treytin fyri at luttaka ķ tķlķkum įtųkum oftani er, at ųliš skal hava eitt rśmprosent, sum liggur nakaš hęgri enn 5,8 %. Višmerkjast skal, at ųl sjįldan veršur bryggjaš sterkari enn 10%. 

 

Ųl partur av gourmetvinnu

Omanfyrinevnda bryggarķ hevur eisini slóšbrótandi ętlanir ķ mun til at bryggja serstakt ųl, har fųroysk rįvųra veršur nżtt – til dųmis hvonn, tari og rabarbur. Eisini er fųroyska vatniš serliga vęl egnaš til hesa framleišslu.

 

Ųl er seinastu įrini komiš nógv ķ fokus sum tżšandi partur av einari vaksandi gourmetvinnu ķ londunum kring okkum. Lķtil ivi er um, at Fųroyar her hava eina nissjuvinnu, har vit kunnu gera okkum galdandi. Men sum er, hevur fųroyska bryggjarķiš ikki atgongd til henda spennandi vaksandi marknašin, og taš er ein missur bęši fyri vinnuna og fyri okkum sum land. 

 

Sterkari lųgir

Ķ lųtuni er einki bryggjarķ, sum bryggjar ašrar vųrur enn ųl. Men, havandi ķ huga, at loyvt er at innflyta og selja vķn, heitvķn og brennivķn, eigur hetta eisini at verša loyvt at framleiša ķ Fųroyum. Strangar treytir skulu setast til góškenning av framleišsluvirkjum og umstųšur at bryggja sterkt. 

 

Kap. 3. Serligar višmerkingar

 

Til § 1

Ad. 1) Rśsdrekkalógin veršur ķ dag flokkaš sum ein partur av vinnulógįvuni, viš eini almennari einkarsųlu, iš į fķggjarlógini er skrįsett sum landsfyritųka og sostatt skal hava eitt virksemi, sum ķ hųvušsheitum er vinnuligt og sum kann laga verksemiš eftir marknašarvišurskiftunum. Harumframt hevur rśsdrekkasųlan seinastu įrini sambęrt fķggjarlógini skula havt knappar 12 mió. kr. ķ yvirskoti. Sambęrt višmerkingunum til upprunalógina varš ętlanin annars, at “raksturin av Rśsdrekkasųlu Landsins skuldi hvķla ķ sęr sjįlvum, umframt at peningur skuldi nżtast til fyribyrging og upplżsing.”

 

Tį skotiš veršur upp at strika endamįlsoršingina, so er ikki ętlanin, at hendan broytingin skal innibera, at endamįliš, at avmarka rśsdrekkanżtsluna og minka sum mest um skašan av rśsdrekkanżtslu, veršur slept sum eitt av endamįlunum viš lógini. Broytingin inniber einans, at andsųgnin, sum er ķkomin viš flokkingini av lógini og stovninum, serliga ķ sambandi viš fķggjarlógina, og sum hevur stašfest onnur endamįl enn taš, sum er nevnt ķ endamįlsgreinini til lógina, veršur ręttaš.

 

Tęr višmerkingar, sum gjųgnum tķširnar eru gjųrdar um endamįliš viš įsetingunum ķ lógini, standa sostatt óbroyttar og kunnu framhaldandi nżtast sum tulkingarķskoyti til viškomandi įsetingar ķ lógini.

 

Ad. 2) Viš broytingini veršur forbošiš at bryggja og framleiša rśsdrekka tikiš av fyri rśsdrekka viš ķ mesta lagi 60 rśmprosentum av alkoholi.

 

Ad. 3)  Krav veršur ikki sett um loyvi til framleišslu av ųli ella rśsdrekka, men slķk framleišsla kann hinvegin einans fara fram į góškendum framleišsluvirkjum. Eru treytirnar fyri góškenningini loknar, kann landsstżriš ikki nokta góškenning. Landsstżriš fęr heimild ķ kunngerš at įseta neyšugar treytir fyri góškenning. Taš kann til dųmis verša neyšugt at įseta treytir viš atliti til trygd, framleišsludygd, umframt mųguliga serligar treytir til einstakar framleišslur.

 

Ad. 4) Konsekvensbroyting til nr. 2 og 3.

 

Ad. 5) Avmarkingarnar fyri innflutningi av ųli, sum hevur meira enn 5,8 rśmprosent av alkoholi, verša tiknar av. Herviš veršur innflutt ųl javnsett viš fųroyskt framleitt ųll, har forbošiš ķ § 3 at bryggja og framleiša rśsdrekka viš ķ mesta lagi 60 rśmprosentum av alkoholi veršur tikiš av, sķ ad. 2.

 

Ad. 6) Heimildin at selja Rśsdrekkasųlu Landsins ųl, bryggjaš ķ Fųroyum, veršur vķškaš til rśsdrekka, framleitt ķ Fųroyum.

 

Ad. 7) Tilvķsingin til § 3, stk. 2 er ein tilvķsing til avmarkingina ķ rśmprosentinum av alkoholi ķ ųli, sum męlt veršur til at taka burtur viš broytingini ķ § 1, nr. 2. Tķ veršur męlt til at taka tilvķsingina burtur. Heimildin ķ § 7, stk. 3 hjį bryggjarķum at selja fųroyskum provianteringsfyritųkum ųl og ķ § 8, stk. 1 til at śtflżggja egna framleišslu av ųli veršur hinvegin ikki vķškaš til eisini at fevna um rśsdrekka frį fųroyskum framleišsluvirkjum og framleišlsuvirkjum, iš eru fevnd av Hoyvķkssįttmįlanum.

 

Ad. 8) Revsiįsetingin ķ § 22, stk. 1, nr. 2 veršur vķškaš til eisini at fevna um framleišsluvirkir, sum seta til sķšis treytir fyri góškenning.

 

Til § 2

Gildiskoman er sett til 1. januar 2009 fyri at geva landsstżrinum stundir at gera neyšugar ķskoytisįsetingar, umframt tillagingar ķ galdandi kunngeršum.

1. višgerš 22. oktober 2008. Mįliš beint ķ Vinnunevndina, sum tann 25. november 2008 legši fram soljóšandi

Įlit

 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 8. oktober 2008, og eftir 1. višgerš 22. oktober 2008 er taš beint Vinnunevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 31. oktober og 13. og 20. november 2008.

 

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Fųroya Bjór, umboš fyri Fųroya Arbeišsgevarafelag/Vinnuhśsiš, saman viš umboši fyri Gistingarhśs- og Matstovufelag Fųroya, umboš fyri Heilbrigdiš, umboš fyri Blįa Kross, landsstżrismannin ķ heilsumįlum, saman viš umbošum fyri Fólkaheilsurįšiš og viš landsstżrismannin ķ vinnumįlum, saman viš umbošum fyri Rśsdrekkasųlu Landsins.

 

Frį Fųroya Arbeišsgevarafelag hevur nevndin fingiš skriv, dagfest 10. november 2008, viš višmerkingum til uppskotiš. Frį Blįa Krossi hevur nevndin fingiš skriv, dagfest 12. november 2008, viš svari upp į spurningar frį nevndini og višmerkingum til uppskotiš annars. Harumframt hevur nevndin heitt į Fólkaheilsurįšiš um at śtvega nevndini avrit av skrivi viš višmerkingum til ętlaša broyting ķ rśsdrekkalógini, sum Fólkaheilsurįšiš hevur sent Vinnumįlarįšnum. Hetta skriviš, iš er dagfest 17. oktober 2008, hevur nevndin eisini fingiš.

 

Nevndin hevur ķ sķni stųšutakan til mįliš bżtt seg ķ ein meiriluta og tveir minnilutar.

 

Meirilutin ķ nevndini (Katrin Dahl Jakobsen, Bjųrn Kalsų, Hešin Zachariasen, Bjarni Djurholm og Eyšgunn Samuelsen) heldur taš ikki vera rętt at višgera broytingar ķ rśsdrekkalógini śt frį vinnuligum sjónarhorni burturav. Vķsandi til § 1 ķ verandi lóg, er hon grundaš į ein rśsdrekkapolitikk, sum hevur til endamįls at avmarka rśsdrekkanżtsluna og minka sum mest um skašan, sum rśsdrekkanżtsla hevur viš sęr. Meirilutin metir taš tķ vera neyšugt, tį iš broytingar verša gjųrdar, at atlit veršur tikiš bęši til vinnulig- og heilsupolitisk višurskifti. Fyriliggjandi uppskot leggur upp til at strika jśst hesa oršing.

 

Meirilutin įsannar, at taš er óheppiš, at vit sjįlvi ikki kunnu framleiša taš, sum til ber at keypa ķ Rśsdrekkasųlu Landsins. Tó eru vit sannfųrd um, at broytingar ķ rśsdrekkalógini eiga at fyrireikast betur og eiga at fįa eina gjųllari višgerš, har allir viškomandi partar eru tiknir viš.

 

Nevndin hevur eisini fingiš upplżst, at landsstżrismašurin ķ vinnumįlum, Johan Dahl, arbeišir viš mįlinum og ynskir at taka taš upp ķ samgonguni.

 

Meirilutin tekur sostatt ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.

 

 

Ein minniluti ķ nevndini (Bjųrt Samuelsen) vķsir į, at endamįliš viš broytingunum ķ rśsdrekkalógini er at taka burtur tann mismun, sum ķ dag veršur gjųrdur millum śtlendskar fyritųkur og fųroyskar fyritųkur, og at geva bryggjarķvinnuni mųguleika at mennast ķ egnum landi.

 

Galdandi rśsdrekkalóg foršar fųroyskari vinnu at framleiša somu vųru, sum veršur innflutt og seld ķ rśsdrekkasųlunum kring landiš. Lógin leggur eisini greišar foršingar fyri ųlbryggjarķvinnuna, sum ynskir at menna įvķs ųlslųg sterkari enn 5,8%.

 

Lógarbroytingarnar fara at gera, at samanhangur veršur millum taš, sum loyvt er at selja, og taš, sum loyvt er at framleiša ķ Fųroyum, umframt at loyvt veršur at bryggja sterkari ųl. 

 

Lógarbroytingarnar broyta ikki upp į atkomu ella prķs į rśsdrekka, og elva sostatt ikki til meirnżtslu av rśsdrekka.

 

Grein 1 veršur varšveitt: Ķ upprunauppskotinum varš skotiš upp at strika § 1 - endamįlsoršingina ķ galdandi rśsdrekkalóg. Hetta varš gjųrt sambęrt lųgfrųšiligari rįšgeving, viš frįmęli um at lógarfesta endamįlsoršingar, iš ikki eru normerandi, men bert višmerkingar. Skal eitt politiskt endamįl verša loftaš ķ lógartekstinum, eigur hetta, sambęrt rįšgevingini, at verša gjųrt viš ķtųkiligum įsetingum, iš kunnu tryggja, at endamįliš veršur rokkiš. Ķ lųtuni er ikki samsvar millum endamįl og normerandi innihaldiš ķ lógini, umframt at samanhangur ikki er millum kraviš, iš įleggur Rśsuni at hava milliónayvirskot, og endamįlsoršingina. Men įsannandi, at § 1 hevur eitt signalvirši, iš greitt sigur, at vit ynskja at hava ein tįlmandi rśsdrekkapolitikk, gjųrdi minnilutin til fyrstu višgerš og ķ nevndarvišgeršini greitt, at hon vil koma viš uppskoti til broyting ķ fyriliggjandi uppskoti, soleišis at § 1 veršur varšveitt.  

 

Hóast rśsdrekkalógin er bólkaš sum ein vinnulóg, so er taš umrįšandi at taka heilsupolitisk atlit, tį talan er um rśsdrekka. Vinnunevndin hevur tķ eisini višgjųrt hendan partin gjųlla. Taš er tó umrįšandi at leggja til merkis, at broytingaruppskotiš fyrst og fremst er vinnupolitiskt, tķ talan er um at loyva fųroyska framleišslu av somu vųrum, sum ķ dag verša innfluttar og seldar ķ Fųroyum. Samstundis er mįliš at taka av markiš fyri, hvussu sterkt ųl kann bryggjast, vķsandi til, at ųl kortini er veikari enn vķn, heitvķn og brennivķn ķ styrki, eigur hetta heldur ikki at fųra ųkta nżtslu viš sęr.

 

Śtsųla óbroytt: Ķ višgeršini er frį serfrųšini komiš fram, at taš serliga er atkoma og prķsur, iš įvirka rśsdrekkanżtsluna. Fyri ikki at broyta um atkomuna, veršur tķ eisini męlt til at gera broyting, so at ųl, sterkari enn 5,8% ikki kann śtflżggjast śr depotsųlu, sum fųroysku bryggjarrķšini hava loyvi at hava ķ dag. Taš vil siga, sterkt ųl – viš alkoholprosenti hęgri enn 5,8%, og sum kann metast sum spesialųl, bert kann seljast ķ Rśsdrekkasųlu landsins. Lógaruppskotiš broytir ikki upp į galdandi lóg, at rśsdrekka einans kann seljast gjųgnum rśsdrekkasųlu landsins.

 

Į henda hįtt nertur uppskotiš sostatt viš hvųrgan av teimum faktorunum, sum verša mettir at kunna vaksa um alkoholnżtsluna – nevniliga atkomuligheit og prķs.

 

Skerja fųroyska vinnu: Ķ lųtuni er eitt fųroyskt virki fariš undir at bryggja rśsdrekka ķ Danmark, tķ loyvt ikki er at bryggja her heima. Samstundis eru ųlbryggjarķ, ķ lųtuni er bert eitt, avmarkaš frį at vaksa bęši į heimamarknašinum og į śtlendskum marknašum, tķ taš hevur heilt ašrar foršingar at dragast viš enn tey śtlendsku bryggjarķini.

 

Fyri at javnseta fųroysk og śtlendsk bryggjarķ eigur rśsdrekkalógin at verša broytt soleišis, at til ber hjį fųroyskum bryggjarķum at bryggja og śtflyta ųl, sum er sterkari enn 5,8 %.  Taš er sera óvanligt at seta eitt mark fyri, hvussu sterkt ųl kann bryggjast, og gevur hetta illa meining, tį hugsaš veršur um, at vķn, heitvķn og brennivķn er loyvt at selja – bara taš ikki er framleitt ķ Fųroyum.

 

Nįgreinilig višgerš: Mįliš hevur fingiš eina sera gjųlla višgerš, har allir viškomandi partar eru hoyrdir munnliga, eins og skrivligt svar eisini fyriliggur frį fleiri teirra.

 

Broytingarnar, sum lagt veršur upp til, eru einfaldar – nevniliga at loyva fųroyskari framleišslu av sterkari ųli og at loyva fųroysku vinnuni at framleiša somu vųrur, sum seldar verša. Lógarbroytingarnar broyta ikki upp į atkomu ella prķs į rśsdrekka, og elva stostatt ikki til meirnżtslu av rśsdrekka.

 

Viš hesum višmerkingunum setir minnilutin fram soljóšandi

 

b r o y t i n g a r u p p s k o t

 

1)      § 1, nr. 1veršur strikaš og nr. 2-8 verša hereftir nr. 1-7.

2)      § 1, nr. 7, sum hereftir veršur nr. 6, veršur oršaš soleišis: ”ķ § 8, stk. 1 verša oršini ”smbr. § 3, stk. 2” broytt til ”sum ķ sęr hevur hęgst 5,8 rśmprosent av alkoholi”.

 

Viš hesum broytingaruppskotinum tekur minnilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

 

Ein annar minniluti ķ nevndini (Kįri P. Hųjgaard) metir, at fyriliggjandi uppskot til broyting ķ lųgtingslóg um innflutning og sųlu av rśsdrekka er ręttiliga vķšgongt. Uppskotiš leggur upp til at strika § 1 ķ rśsdrekkalógini og harviš endamįliš, sum mišar ķmóti, at avmarka rśsdrekkanżtsluna og minka sum mest um skašan, sum misnżtsla hevur viš sęr fyri einstaklingin og samfelagiš.

 

Avleišingin av eini slķkari broyting fer ivaleyst at višfųra, at rśsdrekkanżtslan ųkist.  Óhepnu avleišingarnar, iš kundu standast av lógarbroytingini, vóršu eisini nevndar ķ sambandi viš višgeršina og innkallingarnar ķ Vinnunevndini.  Einasti framleišari į marknašinum ķ dag tykist ikki vera sinnašur fyri at selja sterkari ųl ķ Fųroyum, ei heldur at framleiša brennivķn. Einasta, iš Fųroyar Bjór hevur bišiš um, er at sleppa at bryggja sterkari, til tess at kunna taka lut ķ śtlendskum kappingum um ųlsmakking, og sķšani at sleppa at selja sterkt ųl ķ śtlondum, sum loyva tķ.

 

Dentur varš lagdur į, at bryggjarķiš vil heldur varšveita verandi mest loyvdu styrki, enn missa ręttin at selja frį egnum sųlubśšum.

 

Talan er um eitt vinnupolitiskt uppskot, men samstundis er eisini neyšugt at hava heilsupolitisku sjónarmišini viš ķ višgeršini. Tķ vóršu partar umbošandi vinnuna, heilsutęnastuna umframt višgeršarstovnarnar Blįa Kross og Heilbrigdi innkallašir til hoyringar.

 

Minnilutin tekur undir viš Fólkaheilsurįšnum og Blįa Krossi, sum męla til, at veršur ķ framtķšini loyvi giviš til at bryggja sterkari ųl enn 5,8 rśmprosent av alkoholi at selja ķ Fųroyum, eigur rętturin til at selja beinleišis frį egnari goymslu at verša avtikin.

 

Rśsdrekkanżtslan er ųkt og er nś omanfyri 7 litrar av reinum alkoholi ķ 2007, og sambęrt Fólkaheilsurįšnum roknar Rśsdrekkasųla Landsins viš, at nżtslan fer at kvinka uppeftir ķ 2008.

 

Viš hesum višmerkingum tekur hesin minnilutin ikki undir viš uppskotinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja taš.

2. višgerš 2. desember 2008. Broytingaruppskot frį minnilutanum ķ Vinnunevndini, Bjųrt Samuelsen, fall 9-0-17. Uppskotiš fall 6-0-22. Mįliš avgreitt.