21 Uppskot til  samtyktar um  um gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgina

A. Upprunauppskot
B. 1. vi­ger­ (Or­askifti riggar ikki)
C. ┴lit
D. 2. vi­ger­ (Or­askifti)

┴r 2008, 8. oktober, l°gdu tingmenninir Kßri P. H°jgaard og Kßri ß Rˇgvi, vegna Sjßlvstřrisflokkin fram soljˇ­andi  

Uppskot

til

samtyktar 

 

L°gtingi­ tekur undir vi­, at landsstřri­ fer at taka upp samrß­ingar vi­ stjˇrn Gr°nlands og stjˇrn Danmarkar um at fßa tilvÝsingar til st°­u F°roya strika­ar ˙r gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgini og at fara undir felags rß­f°rslu millum Gr°nlands og F°roya um rŠttarst°­u teirra mˇtvegis danska rÝkinum.

 

Sjßlvstřrisflokkurin vil vi­ uppskotinum vÝsa nřskipa­a landsstřrismanni okkara Ý uttanrÝkismßlum, J°rgen Niclasen, fullan stu­ul, n˙ hann fer at fremja Štlan sÝna at fßa samrß­ingar Ý lag um rÝkisrŠttarligu st°­una.

 

Uppskoti­ tekur st°­i Ý teirri rß­f°rslu, sum Bj°rn Kals°, J°rgen Niclasen og Kßri ß Rˇgvi, l°gtingsmenn, lˇtu l°gmanni og H°gna Hoydal, landsstřrismanni Ý uttanrÝkismßlum. SÝ­ani rß­f°rsluna er onki frŠtt aftur um samrß­ingar vi­ gr°nlendingar ella danir um mßli­.

 

Sagt var­ Ý ßliti teirra tingmanna: 

 

öMinnilutin heldur mßli­ vera sera tř­andi. Uppskoti­ um Sjßlvstřrislˇg Gr°nlands hevur fleiri ßsetingar, i­ vi­koma F°royum, umframt at F°royar og rÝkisrŠttarliga st°­a F°roya ver­a vi­gj°rd ß mongum st°­um Ý ßlitinum hjß donsk-gr°nlendsku tingmannanevndini, i­ hv°rki hevur givi­ f°royskum fˇlkavaldum ella Uttanlandsnevndini ella F°roya landsstřri h°vi at gera sÝnar vi­merkingar.

 

Serliga er ˇheppi­, at henda lˇg, i­ er at meta sum Střrisskipan Gr°nlands, og Štlandi fŠr serliga st°­u, sum sta­fest ß fˇlkaatkv°­u, beinlei­is nevnir F°royar, umframt at ˇbeinlei­is ver­ur sagt, hv°r rŠttarst°­a F°roya er Ý uttanrÝkismßlum. RŠttarst°­a F°roya mß kunnu mennast og betrast, uttan at ney­ugt skal vera at broyta gr°nlensku stjˇrnarskipanina vi­ fˇlkaatkv°­u. Broyting av f°royskum vi­urskiftum mugu undir ongum umst°­um krevja fˇlkaatkv°­u Ý Gr°nlandi.

 

Minnilutin vil sjßlvsagt ikki leggja seg ˙t Ý sjßlvstřristilgongd gr°nlendinga, men tjˇ­irnar bß­ar hava vi­urskifti vi­ sama rÝki, tÝ eiga vit bŠ­i at samskifta vi­ gr°nlendingar og ansa eftir, at ˇheppin ford°mi ella skeivar lřsingar av st°­uni ikki ska­a ßhugamßl hv°r hjß °­rum.

 

Minnilutin hevur tˇ ta fatan, at sera umrß­andi er, at st°­a F°roya ˙teftir er vŠl og vir­iliga samskipa­. L°gma­ur, i­ var­ar av stjˇrnarskipan og rÝkismßlum, eigur Ý fyrsta lagi at taka mßli­ upp ß rÝkisfundi vi­ gr°nlendsku og donsku stjˇrnarlei­ararnar, grunda­ ß gj°lliga vi­ger­ ß landsstřrisfundi.

 

Eftir vi­ger­ og samskipan Ý landsstřrinum og eftir samskifti ß hŠgsta politiska stigi, eigur landsstřrisma­urin Ý uttanrÝkismßlum at samskifta vi­ gr°nlendska starvsbrˇ­ir sÝn ˙t frß grei­u felags st°­u lansstřrisins.

 

Minnilutin heldur loksins, at n˙ danskir og gr°nlendskir politikarar hava samskift um hesi mßl Ý fleiri ßr, eiga stig at ver­a tikin, so gr°nlendingar fßa h°vi at hitta f°roysk fˇlkavald at umr°­a rÝkisrŠttarligu st°­una og stjˇrnarrŠttarligar m°guleikar og mannagongdir.

 

Minnilutin vŠntar, at Uttanlandsnevndin ver­ur ßhaldandi kunna­ og spurd um mßli­.ö

1. vi­ger­ 21. oktober 2008. Mßli­ beint Ý Uttanlandsnevndina, sum tann 3. desember 2008 leg­i fram soljˇ­andi

┴lit

 

Sjßlvstřrisflokkurin hevur lagt mßli­ fram tann 8. oktober 2008, og eftir 1. vi­ger­ tann 21. oktober 2008 er ta­ beint Uttanlandsnevndini.

 

Nevndin hevur vi­gj°rt mßli­ ß fundum 14. og 26. november og 2. desember 2008.

 

Nevndin hevur undir vi­ger­ini havt fund vi­ Kaj Leo Johannesen, l°gmann.

 

Nevndin hevur undir vi­ger­ini břtt seg Ý ein meiriluta og ein minniluta.

 

Meirilutin (John Johannessen, Poul Michelsen, Jˇgvan ß Lakjuni, Edmund Joensen og Jenis av Rana) f°rir fram, at eftir at hetta mßl var lagt fyri tingi­, fekk l°gma­ur uppskoti­ til gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgina til hoyringar frß danska forsŠtismßlarß­num. ╠ tÝ sambandi hevur l°gma­ur havt rß­f°rslu vi­ nevndina um mßli­ eftir ž 54, stk. 2 Ý střrisskipanarlˇgini.

 

L°gma­ur hevur tann  6. november 2008, vi­ st°­i Ý tÝ tilrß­ing, sum meirilutin Ý Uttanlandsnevndini sendi l°gmanni eftir rß­f°rsluna 22. oktober, sent  forsŠtismßlrß­harranum skriv vi­ vi­merkingum til mßli­, har l°gma­ur m.a. f°rir fram, at n˙ er h°vi at taka avmarkingarnar ß uttanrÝkispolitiska °kinum upp til nřggja vi­ger­.

 

Meirilutin heldur, at or­ingin Ý hesum skrivi ß n°ktandi hßtt lřsir st°­u nevndarinnar til hetta fyri F°royar so tř­andi mßl, og fegnast hann um ta­.

 

Vi­ hesum vi­merkinginum mŠlir meirilutin L°gtinginum frß at gˇ­kenna uppskoti­.

 

Minnilutin (H°gni Hoydal og Kßri P. H°jgaard) er samdur vi­ meirilutanum Ý tÝ, at hoyringssvari­, sum l°gma­ur hevur sent danska forsŠtisrß­harranum um gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgina, hevur fylgt tilrß­ingini rŠttiliga vŠl frß eini nŠrum samdari Uttanlandsnevnd.

 

L°gma­ur bi­ur um at fßa F°royar burtur˙r gr°nlendsku lˇgini og mŠlir til samrß­ingar um at endursko­a uttanrÝkispolitisku lˇgirnar.

 

N˙ rŠ­ur bert um, at L°gtingi­ stendur saman um at veita Landsstřrinum ney­uga politiska styrki til at fremja viljan Ý verki, sum sřndur er og ni­urskriva­ur Ý innahřsis samskiftinum Ý mßlinum.

 

Eitt samt L°gting eigur at kunna taka undir vi­, at Landsstřri­ tekur upp samrß­ingar vi­ donsku stjˇrnina og gr°nlendsku myndugleikarnar um at taka burtur tŠr for­ingar, i­ eru settar fyri virkisf°ri F°roya og Gr°nlands Ý uttanrÝkismßlum.

 

Royndirnar siga okkum, at hetta ver­a truplar samrß­ingar, tÝ danska stjˇrnin hevur ynskt at tengja F°royar og Gr°nland saman Ý avmarkandi lˇggßvu og harvi­ at leggja avmarkingar inn fyri altjˇ­a politiska virkisf°rinum hjß f°royingum og gr°nlendingum.

 

LÝtil ivi er um, at svari­ frß danska forsŠtisrß­harranum til hoyringssvari­ frß l°gmanni fer at vÝsa greitt aftur, at naka­ kann broytast Ý gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgini, har F°royar eru nevndar.  Helst hevur danska stjˇrnin longu n˙ tryggja­ sŠr, at heldur ikki gr°nlendska stjˇrnin tekur undir vi­ at broyta naka­, n˙ gr°nlendska lˇgin hevur veri­ til fˇlkaatkv°­u. Gr°nland og F°royar fara harvi­ at ver­a sett upp Ýmˇti hv°rjum °­rum Ý hesum mßli.

 

Hartil fer danska stjˇrnin helst at svara l°gmanni, at um verandi lˇggßva ikki ver­ur var­veitt ˇbroytt, so ver­ur truplari hjß F°royum at virka ß altjˇ­a pallinum.

 

Hetta er vŠl skilligt ˙t frß ßhugamßlunum hjß einum donskum rÝki, i­ vil halda fast um sÝna egnu eindarfatan og sleppa undan trupulleikum av, at f°roysku og gr°nlendsku tjˇ­irnar vilja r°kja sÝni egnu ßhugamßl og taka ßbyrgd av egnum uttanrÝkispolitikki Ý einum heimi, har altjˇ­a virkisf°ri er lykilin til frambur­ og menning.

 

Men fyri f°roysk ßhugamßl er alney­ugt, at L°gtingi­ og Landsstřri­ n˙ standa fast vi­ sÝni rŠttindi og kr°v og ß ein si­iligan og professjonellan hßtt fara undir at fßa burtur tŠr for­ingar, i­ settar eru.

 

Samrß­ingarst°­a Landsstřrisins kann bert styrkjast, um so er, at L°gtingi­ greitt samtykkir at stu­la Štlanunum um at fßa lřst og taka burtur tŠr for­ingar, i­ eru ßsettar vi­ uttanrÝkispolitisku heimildarlˇgunum, sum n˙ eisini eru settar inn Ý gr°nlendsku sjßlvstřrislˇgina.

 

TÝ setur minnilutin fram soljˇ­andi broytingaruppskot og mŠlir L°gtinginum til at samtykkja mßli­ - og harvi­ stu­la l°gmanni Ý sÝnum framsenda hoyringssvari til danska forsŠtisrß­harran:

 

B r o y t i n g a r u p p s k o t

 

"L°gtingi­ tekur undir vi­, at Landsstřri­ beinanvegin tekur upp samrß­ingar vi­ donsku stjˇrnina og gr°nlendskar myndugleikar um at allřsa uttanrÝkispolitisku virkism°guleikar f°royinga og at fßa burtur tŠr for­ingar, sum ßsettar eru Ý lˇggßvu fyri altjˇ­a virkisf°ri f°royinga."

2. vi­ger­ 17. desember 2008. Broytingaruppskor frß minnilutanum Ý Uttanlandsnevndini, Kßra P. H°jgaard og H°gna Hoydal, fall 8-0-17. Uppskot til samtyktar fall 8-0-18. Mßli­ avgreitt.