S-15 Fyrispurningur til Kaj Leo Johannesen, lųgmann, višvķkjandi almennum grunnum  

Įr 2009, tżsdagin 20. januar, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Kįra P. Hųjgaard, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur  

1.      Kann lųgmašur upplżsa fyri Lųgtinginum, hvussu nógvir almennir grunnar finnast ?

2.      Hvķ standa hesir almennu grunnar ikki į lųgtingsfķggjarlógini ?

3.      Hvųrjir eru hesir grunnar, og hvussu nógvur tųkur peningur finst ķ teimum ?

4.      Eru ongar įsetingar ella bindingar, sum krevja lógarbroyting, um hesin peningur sambęrt frįbošan lųgmans skal nżtast til gransking, śtbśgving v.  m.

5.      Er innistandandi ķ ALS- og Samhaldsfasta Eftirlųnargrunninum viš ķ samlašu upphęddini, sum lųgmašur metir kann nżtast til nevnda endamįl ?

6.      Um ja, fer samgongan at fremja neyšugar lógarbroytingar, fyri at ętlanirnar kunnu gerast veruleiki ?

Višmerkingar

Fķggjarkreppan byrjaši ķ USA, og seinastu tķšina hevur hon breitt seg kring allan heimin. Nógv lond eru hart rakt, serliga meint munnu grannar okkara ķ Ķslandi kenna svišan av, at peningarensliš nęrum stųšgaši. Ein trupulleiki sigst vera, at fķggingarstovnar eru ķ eini bķšistųšu, tķ vilja teir ikki lįna pening sķnįmillum, og ķ nógv minni mun enn fyrr lįna pening śt til kundarnar.

Ķ Danmark er ein bankabjarging framd, iš Fųroyar eisini eru knżttar at. Danski forsętisrįšharrin bošaši ķ nżggjįrsrųšu sķni frį, at annar bjargingarpakkin er ķ ljósmįla og skjótt veršur veruleiki.

Mešan heimurin sostatt viš ljós og lykt leitar eftir reišipeningi til tess at forša fyri, at fķggjartųrvurin skal śtloysa eina bśskaparliga kreppu, bošar lųgmašur frį, at ķ Fųroyum stendur vęl til. Vit hava nóg mikiš av peningi, nógvir grunnar finnast, og hesir hava innistandandi įleiš 4 til 5 milliardir.

Hetta frįbošaša frambrot lųgmans mugu ųll sjįlvsagt fegnast um, tķ taš kann višvirka til at halda neyšina frį durinum.  

Jóannes Eidesgaard, landsstżrismašur ķ fķggjarmįlum, hevur lagt eina fķggjarlóg fyri tingiš, hendan bleiv samtykt fyri slųkum mįnaši sķšani, og har stendur einki um, at ogn, innistandandi ķ almennum grunnum, er 4 til 5 milliardir, heldur einki stendur um inn- og śtgjald śr hesum grunnum. Lųgtingslimir eiga sjįlvsagt at fįa allar upplżsingar ķ sambandi viš fķggjarlógarvišgeršina frį viškomandi landsstżrismanni.

Alt taš almenna virksemi eigur at avspeglast į fķggjarlógini, iš veršur endaliga samtykt av Lųgtinginum. Ķ samtykta fķggjarlógaruppskotinum var ein munandi nišurrašfesting gjųrd av gransking, skśla og mentan, ķ mun til ętlanirnar ķ framlagda uppskotinum. Tķ tykist męr, sum ein įvķs fjarstųša er millum śtsagnir lųgmans og veruleikan, tį hann samgongunnar vegna ķ nżggjįrsrųšu sķni bošar frį ųktum virksemi śr ymiskum grunnum til menning og gransking, aftanį at fķggjarlógin fyri 2009 er samtykt.

Somuleišis kennist taš ikki sųrt ųrkymlandi fyri meg sum lųgtingslim brįdliga at verša kunnašur um, at taš almenna skal hava atgongd til įleiš 5 milliardir ķ ymiskum grunnum, tį taš mišjan desember millum annaš varš alneyšugt ķ ótķš at gera eitt inntriv, iš lokaši dagtilhaldini, og samlaš kemur at kosta pensjónistunum 10 milliónir.

Į tingfundi 21. januar 2009 varš uttan atkvųšugreišslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast.