Frįgreišing um gymnasialu mišnįmsśtbśgvingarnar


Framlųga
Ašaloršaskifti

F-2  Frįgreišing sambęrt § 51, stk. 4, ķ tingskipanini um endurskošan av gymnasialu mišnįmsśtbśgvingunum

Įlit
Samandrįttur
 

Įr 2007, 19. september, legši Bjarni Djurholm, landsstżrismašur, fyri Jógvan į Lakjuni, landsstżrismann, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Frįgreišing
til
ašaloršaskiftis

Sum landsstżrismašur ķ skślamįlum leggur undirritaši viš hesum ”Įlit um endurskošan av gymnasialu śtbśgvingunum” til ašaloršaskiftis ķ Lųgtinginum.

 

Endamįliš er at geva tingmonnum hųvi til at umrųša įlitiš, sum varš handaš landsstżrismanninum 10. september ķ įr.

 

Fyrireikingararbeišiš

Mišnįmsśtbśgvingar eru skipašar ķ tvey ųki: Yrkisśtbśgvingar (lęrlingaśtbśgvingar) og gymnasialar śtbśgvingar.

 

Tųrvurin į at endurskoša mišnįmsśtbśgvingarnar hevur veriš eyšsżndur ķ fleiri įr, og longu ķ undanfarnu samgongu var gjųrt eitt įvķst fyrireikingararbeiši ķ Mentamįlarįšnum, og uppskot um arbeišssetning til innanhżsis arbeišsbólk varš oršaš ķ juli 2003.

 

Ķ mai 2004 handaši arbeišsbólkurin landsstżrismanninum eitt notat um, hvussu farast kundi undir sjįlvt arbeišiš viš at endurskoša tęr gymnasialu śtbśgvingarnar, og į sumri 2004 samtykti landsstżriš, at farast skuldi undir hetta arbeiši.

 

Nevnd og tilvķsingarbólkur

Arbeišiš dróg nakaš śt, men eftir at arbeišssetningurin var višgjųrdur saman viš įhugabólkum, varš ķ november 2005 nevnd sett viš einum śtgreinašum arbeišssetningi. Nevndin hevur veriš mannaš viš rektarunum og skślastjórunum į teimum gymnasialu skślunum saman viš umboši fyri Mentamįlarįšiš.

 

Fyri at tryggja, at ein dagfųrd skipan fęr so breiša undirtųku sum gjųrligt frį ųllum, sum varša av verandi śtbśgvingum, varš eisini ein tilvķsingarbólkur settur viš umbošum fyri allar įhugabólkar at višgera og ummęla tilfar frį nevndini.

 

Arbeišssetningur

Ķ arbeišssetninginum varš įlagt nevndini at višgera verandi skipan og koma viš  ķtųkiligum uppskoti um, hvussu tęr gymnasialu śtbśgvingarnar ķ Fųroyum skulu skipast ķ framtķšini.

 

Nevndin varš eisini bišin um at gera uppskot til ein bygnaš, iš allar tęr gymnasialu śtbśgvingarnar kunnu verša skipašar eftir. Ein bygnaš, iš er lagašur til fųroyskar fortreytir. Tann nżggja skipanin og bygnašurin skulu – ķ nógv stųrri mun enn higartil – leggja upp til, at tęr gymnasialu śtbśgvingarnar skulu samstarva. Ein tżdningarmikil partur av arbeišssetninginum var eisini, at skipanin sjįlvandi skal tryggja, at lestrarmųguleikarnir hjį ungdóminum verša varšveittir bęši ķ Danmark, ķ hinum  Noršurlondunum og ķ altjóša hųpi.

 

Rįšstevna

Fyri at fįa ķblįstur til arbeišiš varš skipaš fyri einari serligari rįšstevnu ķ Noršurlandahśsinum tann 17. februar 2006. Evniš var tęr gymnasialu śtbśgvingarnar ķ Noršurlondum, og umboš fyri myndugleikar og onnur śr okkara grannalondum greiddu frį gongdini og teimum stóru broytingunum, iš  farnar eru fram į ųkinum hesi seinastu įrini.  

 

Nevndararbeišiš

Arbeišssetningurin hjį nevndini hevur veriš umfatandi, og hon hevur lagt stóran dent į, at arbeišiš er fariš fram į strategiskum stigi, soleišis at tilmęlini eftirfylgjandi kunnu verša gjųrd ķtųkilig av leišslum, lęrarum og ųšrum serkųnum fólki ķ tķ gymnasialu śtbśgvingarskipanini. Hetta skal geva mųguleika fyri, at fólk ķ skipanini ķ stųrri mun enn ķ dag skulu kunnu fylla śt teir karmar, sum ein yvirskipaš lóggįva gevur.

 

Hugaligt er at sķggja, at nevndin er samd um tey tilmęli, iš handaš eru landsstżrismanninum. Her er talan um nųkur yvirskipaš tilmęli, og nógv arbeiši er enn eftir at gera, men taš, at semja nś er millum leišslurnar į teimum ymsu gymnasialu skślunum um, hvussu framtķšarkarmarnir best kunnu skipast, er eitt gott grundarlag at byggja vķšari į, tį iš karmarnir seinni skulu fyllast śt av leišslum og lęrarum og ųšrum serkųnum fólki ķ śtbśgvingarskipanini. 

 

Hųvušstilmęlini ķ įlitinum eru hesi:

 

  1. at skipa eina samanhangandi gymnasiala śtbśgving viš breytum

 

  1. at styrkja leišsluvišurskiftini viš at skipa ein skśladepil ķ Noršoyggjum/ Eysturoy, ein ķ Streymoy og ein ķ Sušuroy, og at skśladeplarnir verša skipašir sum sjįlvsognarstovnar viš stųrri sjįlvręši ķ ųllum lišum

 

  1. at skipa lógar- og regluverkiš eftir felags leisti, m.a. viš einari śtbśgvingarlóg og eini stovnslóg

 

  1. at fara ķ holt viš eina verkseting, sum krevur góšar 10 mió. kr. ķ meirjįttan komandi 4 įrini, og at avvaršandi partar taka lut ķ verksetingini.

 

Samanumtųka

At endurskoša mišnįmsśtbśgvingarnar er eitt mįl, iš er alneyšugt at taka upp hjį teimum politisku myndugleikunum, tķ vit mugu tryggja okkum, at okkara ungu koma ķ fremstu rųš og ikki verša afturśrsigld ķ mun til sķnar javnaldrar ķ grannalondunum, tį iš talan er um fyrireiking til framhaldandi lestur.

 

Taš er neyšugt, at vit fįa eitt oršaskifti um hetta so tżdningarmikla ųki. Eitt oršaskifti millum manna og millum ųll tey, sum varša av ella bert hava įhuga ķ śtbśgvingarvišurskiftum sum heild. Eitt ašaloršaskifti ķ tinginum gevur uttan iva ein góšan ķblįstur til eitt slķkt alment oršaskifti.

 

Ętlanin er, at uppskot til eina śtbśgvingarlóg fyri taš gymnasiala ųkiš skal leggjast fyri Lųgtingiš ręttiliga skjótt, og hųvušsnišurstųšurnar frį ašaloršaskiftinum verša tiknar viš ķ taš fyrireikandi lógararbeišiš.

 

Ętlanin er fyrst ķ komandi įri at fara undir eina endurskošanartilgongd av yrkisśtbśgvingunum (lęrlingaśtbśgvingunum) saman viš vinnuni og yrkisskślunum.

 

Sum landsstżrismašur taki eg undir viš hųvušstilmęlunum frį nevndini, og viš hesum veršur įlitiš um endurskošan av teimum gymnasialu śtbśgvingunum lagt til tingsins višgerš, og mķn vón er, at vit fįa eitt gott, mennandi og framtakshugaš oršaskifti um framtķšar gymnasialar śtbśgvingar ķ Fųroyum.

Ašaloršaskifti var 25. september 2007. Mįliš avgreitt.