2  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um vinnuligan fiskiskap

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš
G. Oršaskifti viš 2. višgerš
H. 3. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2006, ólavsųkudag, legši Bjųrn Kalsų, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um vinnuligan fiskiskap

 

§ 1

 

Ķ lųgtingslóg nr. 28 frį 10. mars 1994 um vinnuligan fiskiskap, viš seinni broytingum, verša gjųrdar hesar broytingar:

 

1) § 27 veršur oršaš soleišis:

”§ 27. Fiskidagar verša įsettir į landleišunum fyri fiskifųr undir fųroyskum flaggi, undantikiš lemmatrolarar stųrri enn 1000 HK, frį 1. september 2006 til 31. august 2007.”

 

2) § 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:

"    Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin:

 

Bólkur 2:        Partrolarar                                                                         5.752           fiskidagar

Bólkur 3:        Lķnuskip yvir 110 tons                                                        3.471           fiskidagar

Bólkur 4 A:    Śtróšrarbįtar millum 15 - 40 tons                                      1.717           fiskidagar

Bólkur 4 B:    Śtróšrarbįtar stųrri enn 40 tons į lķnuveišu                        2.005           fiskidagar

Bólkur 4 T:     Śtróšrarbįtar stųrri enn 40 tons į trolveišu                        1.713           fiskidagar

Bólkur 5:        Śtróšrarbįtar undir 15 tons į hśkaveišu                          20.598           fiskidagar”

 

§ 2

 

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

 

 

Kap. 1. Almennar višmerkingar

Grein 22 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap įsetir, at ķ seinasta lagi 18. august skal Lųgtingiš fyri komandi fiskiįriš, iš byrjar 1. september, hava įsett fiskidagar fyri tann partin av fųroyska fiskiflotanum, sum troytir botnfiskiveišu į fųroyska landgrunninum. Fiski­dagarnir verša įsettir viš stųši ķ lógaruppskoti, sum landsstżrismašurin ķ fiskivinnu­mįlum leggur fyri Lųgtingiš.

 

Į hvųrjum įri, fyri 15. juni, skal Fiskirannsóknarstovan lata landsstżrismanninum stovnsmetingar, tilmęli um fiskidagar komandi fiskiįriš, umframt tilmęli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast taš komandi fiskiįriš. Broytingar ķ fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundašar į metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvųnn hųvušsbólk av fiskifųrum best tryggjar, at fiskastovnarnir verša gagnnżttir buršardygt.

 

Į hvųrjum įri, fyri 22. juni, skal Fiskidaganevndin, grundaš į eina mest hóskandi veišu fyri fiskiįriš, lata landsstżrismanninum tilmęli um fiskidagar fyri komandi fiskiįriš, umframt tilmęli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast taš komandi fiskiįriš. Broytingar ķ fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundašar į metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvųnn hųvušsbólk av fiskifųrum best tryggjar, at fiskastovnarnir verša gagnnżttir buršardygt.

 

Umframt tilmęlini frį Fiskirannsóknarstovuni og Fiskidaganevndini hevur landsstżrismašurin eisini havt oršingarnar ķ samgonguskjalinum ķ huga um, at ”Rįšgevingin ķ sambandi viš įseting av fiskidųgum skal byggja į vinnulig, vķsindalig, samfelagslig og bśskaparlig atlit.”

 

 

Tilmęli frį Fiskirannsóknarstovuni

Landgrunnurin

Fiskirannsóknarstovan gevur aftur ķ įr eina sera dapra mynd av stųšuni ķ toskastovninum į landgrunninum og toskafiskiskapinum. Sambęrt vķsindaligu rįšgevingini frį Altjóša havrannsóknarrįšnum er gżtingarstovnurin so lķtil, at ivi er, um góš tilgongd kann koma undan. Gżtingarstovnurin er bara kreppuįrini 1991-1992 mettur at vera minni. Ongin įrgangur eftir 1999 hevur veriš oman fyri mišalstųdd. Veišitrżstiš hevur įhaldandi, sķšani 1996, veriš ov stórt, og er ikki buršardygt. Fiskirannsóknarstovan fųrir tķ fram, at taš er neyšugt at minka munandi um veišitrżstiš į toska­stovnin į landgrunninum.

 

Tilgongdin til hżsustovnin hevur sum heild veriš góš – tó ikki tey seinastu tvey įrini. Stovnurin veršur tķ mettur at vera vęl fyri, og ivaleysa stórur at fįa góša tilgongd. Tó er veišitrżstiš ķ stųrra lagi, og fiskiskapurin tķ helst ikki buršardyggur. Av tķ at vųksturin į hżsu tykist vera vįnaligur, og tilgongdin ikki hevur veriš góš seinastu tvey įrini, kann gżtingarstovnurin fara at minka skjótt. Hesar umstųšur gera, at veišitrżstiš eigur at verša lękkaš munandi.

 

Vegna įvķsar lķvfrųšiligar umstųšur, serliga tann sera lķtli vųksturin av upsa, sum hevur veriš seinastu įrini, er ikki mųguligt at gera tęr vanligu stovnsmetingarnar av upsastovninum. Tķ er stovnsstųddin ókend, men yvirlitstrolingar og veiša upp į roynd hjį partrolarum benda į, at stovnurin er vęl fyri.

 

Altjóša havrannsóknarrįšiš męlir til, at verandi roynd ikki veksur, og at veišan ikki veršur meira enn eini 40.000 tons įrliga. Veišan ķ 2005 var um 60.000 tons.

 

Samanumtikiš er nišurstųšan, at veišitrżstiš fyri tosk og hżsu er ov stórt, og at royndin eftir upsa ikki veršur stųrri. Til tess at fįa eitt trygt grundarlag undir gagnnżtsluni av tilfeinginum, mį veišitrżstiš lagast til eitt hóskandi stųši, so at stovnarnir alla tķšina endurnżggja seg, og veišan tķskil veršur buršardygg.

 

Viš stųši ķ § 22, stk. 2 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap męlir Fiskirannsóknarstovan til:

 

  1. Fiskidagatališ hjį lķnuskipum, śtróšarbįtum viš lķnu og snellu og lemmatrolarum viš maskinorku undir 500 Hk (Bólkur 3, 4 og 5) veršur minkaš viš 25%.

 

  1. Eingin serlig toska- og hżsukvota veršur latin skipabólkum uttan fyri dagaskipanina.

 

  1. Fiskidagatališ hjį partrolarum (Bólkur 2) veršur óbroytt.

 

  1. Dagatališ į Fųroya Banka veršur minkaš viš 50% ķ mun til nżtta dagatališ ķ 2005.

 

  1. Serligu gżtingarfrišingarnar fyri tosk į landgrunninum, tosk į Fųroya Banka og upsa undir Fųroyum halda fram.

 

Fiskirannsóknarstovan ger vart viš, at taš at minka veišitrżstiš, ikki er taš sama sum, at veišan fer at minka. Um veišitrżstiš veršur minkaš, kemur taš at merkja veišuna ta fyrstu tķšina. Eftir taš kann vęntast, at veišan ķ tonsum sum heild veršur tann sama, men at fęrri og stųrri fiskar verša veiddir. Og taš hevur nógvar fyrimunir. Teir eru betur egnašir ķ gżtingarstovninum, og teir eru betur egnašir bęši ķ framleišsluni og višvķkjandi fiskaprķsi, so at meira fęst burturśr enn viš einum ov stórum veišitrżsti. Eisini kann vęntast, at sveiggini ķ veišuni verša minni.

 

Fųroya Banki

Serlig stovnsmeting veršur ikki gjųrd av toskastovninum į Fųroya Banka. Grundaš į śrslit frį įrligu yvirlitstrolingunum veršur mett, at stovnurin er ķ minking. Veišitrżstiš hevur veriš hóskandi ķ fleiri įr, men ķ 2003 og 2004 vaks taš munandi, tķ nżtta fiskidagatališ tvķfaldašist samanboriš viš įrini frammanundan. Stovnurin er višbrekin fyri ov stórari roynd, og hóast nżtta fiskidagatališ ķ 2005 minkaši, er taš helst ov stórt til at vera buršardygt. Tķ veršur męlt til, at fiskidagatališ veršur lękkaš nišur į įrliga stųšiš įrini 1996-2002, og at frišingarnar halda fram.

 

Ašrir fiskastovnar

Ķ tilfarinum frį Fiskirannsóknarstovuni er nęrri lżsing av stųšuni ķ nevndu stovnum, umframt ųšrum fiskastovnum ķ fųroyskum sjógvi. Vķst veršur til taš tilfariš.

 

 

Tilmęli frį Fiskidaganevndini

Landgrunnurin

Fiskidaganevndin vķsir į, at Lųgtingiš ķ august 2005 ķ sambandi viš įsetingina av fiskidaga­talinum fyri hetta fiskiįriš gjųrdi nógvar stillingar ķ fiskidagaskipanini. Fiskidaganevndin er av teirri fatan, at fiskidagaskipanin og įsetingin av dųgum byggir į eina langtķšar javnvįg. Fiskidaganevndin metir, at taš er ov stutt frįlišiš til longu nś aftur at gera stillingar.

 

Tķ męlir Fiskidaganevndin til, at fiskidagarnir verša teir somu fiskiįriš 2006/07 sum fiskiįriš 2005/06. Tó męlir ein minniluti til, at fiskidagatališ hjį trolbįtum (bólki 4T) veršur hękkaš, tķ fiskastovnarnir, sum hesin bólkurin troytir, eru vęl fyri, og tķ upprunaliga fiskidagatališ hjį bólkinum er so nógv skoriš.

 

Sum heild metir Fiskidaganevndin stųšuna hjį fiskastovnunum fyri ųll fiskaslųgini at vera sera lķk stųšuni seinasta įr. Nevndin leggur ikki serstakar metingar fram į hesum sinni, men vķsir til tilmęliš, sum nevndin ķ juni 2005 lęt fyri fiskiįriš 2005/2006.

 

Tó veršur vķst į, at minni er framvegis til av stórum toski, men veišinųgdin av toski er fyri hvųnn bólk sęr - iš er ķ fiskidagaskipanini – į leiš tann sama ķ įr sum seinasta įr. Hżsan, upsin, longan, brosman og flatfiskurin verša mett at vera vęl fyri.

 

Fųroya Banki

Fiskidaganevndin metir, at ov nógv trżst er į toskastovnin į Fųroya Banka, og įsannar, at okkurt munagott mį gerast at verja stovnin, tķ stųšan er hęttislig. Męlt veršur tķ til at skerja dagatališ og veišuna av toski į Fųroya Banka, og at frišingarnar ķ gżtingartķšini halda fram. Fiskidaganevndin męlir til neyvari eftirlit viš veišuni hjį fųroyskum eins og śtlendskum skipum, sum fiska į Fųroya Banka – serliga śtlendskum trolarum.

 

Annaš

Fiskidaganevndin fegnast um, at fleiri av hennara tilmęlum ķ fjųr vóršu fylgd. Serliga fegnast hon um, at landsstżrismašurin hevur sett eina nevnd at endurskoša alla lógina um vinnuligan fiskiskap. Nevndin metir taš tķ ikki vera neyšugt at endurtaka serligu tilmęlini frį įrunum frammanundan. Tó tekur hon afturķaftur tilmęliš um, at eisini djśpvatnstrolarar og garnaskip koma undir fiski­dagaskipanina, og at toska- og hżsukvotan hjį lemma­trolarunum veršur tikin av.

 

 

Višgerš landsstżrismansins

Hetta er nķggjunda feršin, at landsstżrismašurin og umsitingin višgera tilmęli frį rįšgevandi stovnum, sķšani fiskidagaskipanin varš sett ķ verk 1. juni 1996.

 

Fiskidagar į landgrunninum

Ķ sķni višgerš hevur landsstżrismašurin hildiš seg til įsetingarnar ķ lógini um vinnuligan fiskiskap um at varš­veita tilfeingiš og at troyta og gagnnżta hetta buršardygt į skilabesta hįtt, lķv­frųš­iliga og bśskaparliga.

 

Avgjųrd fortreyt fyri framhaldandi tilgongd til fiskastovnarnar er, at hesir ikki verša troyttir so nógv, at teir verša uttan fyri lķvfrųšiliga tryggar karmar.

 

Nišurstųšan hjį Fiskirannsóknarstovuni er, at veišitrżstiš į toska- og hżsustovnin er ov stórt og eigur at verša lękkaš munandi. Tķ hevur Fiskrannsóknarstovan męlt til stórar lękkingar ķ fiskidagatalinum komandi fiskiįr fyri tann partin – hśkaflotan – sum burturav troytir hesar stovnarnar. Hetta fevnir eisini um royndina eftir toski į Fųroya Banka. Harafturķmóti metir Fiskirannsóknarstovan ķ įr, at upsastovnurin er vęl fyri, men at veišan kortini skal minka śr um 60.000 tonsum nišur ķ um 40.000 tons, samstundis sum męlt veršur til, at fiskidagatališ hjį partrolarum, sum nęstan burturav fiska upsa, veršur óbroytt. Metingin um upsastovnin seinasta įr var, at ivi var um, hvųrt hann megnaši at fįa lķkinda įrgang undan. Her tykist vend at vera komin ķ til taš betra eftir bert einum įri.

 

Ķ tilmęli sķnum višger Fiskirannsóknarstovan eisini spurningin um veišisetningar – hvųrjum veišitrżsti veršur mišaš ķmóti. Ķ hesum sambandi veršur vķst til frįgreišingina hjį Skipanar­nevnd­ini frį februar 1996, har tikiš veršur til, at “stovnsrųktarendamįliš er rokkiš, um gżtingarstovnurin er oman fyri įvķsa minstustųdd, og veišitrżstiš sķšani er so, at umleiš ein trišingur av stovninum veršur veiddur į hvųrjum įri.” Śt frį hesum hevur veriš vķst į ein veišisetning, sum er 33%.

 

Fiskirannsóknarstovan, stušlaš av ICES, hevur įšur vķst į lęgri veišisetningar – 27% fyri tosk, 20% fyri hżsu og 22% fyri upsa.

 

Ķ tilmęlinum frį Fiskirannsóknarstovuni ķ fjųr varš vķst į, at mųguliga eru veišisetningarnir hjį ICES og Fiskirannsóknarstovuni settir ov lįgt, og at teir tķ verša endurskošašir. Ķ tilmęlinum frį Fiskirannsóknarstovuni fyri fiskidagarnar komandi fiskiįr veršur sagt, at nżggjar kanningar benda į, at veišisetningurin fyri tosk upp į 33% er buršardyggur, men at hann ikki er buršardyggur fyri hżsu og upsa. Ķ skjalatilfarinum hjį Fiskirannsóknarstovuni sęst, at nevndin hjį ICES, sum ger stovnsmetingarnar, stašfestir, at hesin veišisetningur eisini er buršardyggur fyri hżsu og upsa.

 

Sostatt tykist, sum serkunnleikin ikki er į einum mįli um, hvųrt verandi mįlsetningur um ein veišisetning upp į 33% er buršardyggur ella ei.

 

Veišitrżstiš fyri tosk ķ 2005 er mett at hava veriš 34%, fyri hżsu 21% og fyri upsa 40% sambęrt tilmęlinum frį Fiskirannsóknarstovuni. Men Fiskirannsóknarstovan leggur dent į, at ķ mišal hevur veišitrżstiš eftir toski sķšani 1996 veriš vęl oman fyri veišisetningin upp į 33%.

 

Fiskidaganevndin er į hesum sinni ikki so nįgreinilig ķ sķnari meting um stųšuna ķ stovnunum. Mett veršur ikki, at broytingar eru hendar sķšani seinasta tilmęli ķ juni 2005, og rįšgevingin fyri komandi fiskiįr er tann sama sum seinast. Toskastovnurin er ķ afturgongd, men hinir botnfiska­stovn­arnir eru vęl fyri. Fiskidaganevndin męlir tķ til at halda fram viš verandi fiskidagatali, men męlir tó til munagóš tiltųk at skerja veišuna eftir toski į Fųroya Banka.

 

Landsstżrismašurin heldur, at rįšgevingin hjį fiskifrųšingunum eigur at verša tikin ķ įlvara, tķ vandi annars er fyri, at fiskastovnarnir fara undir eitt lķvfrųšiligt minstamark. Sišbundna fiskifrųšin metir varliga um fiskastovnarnar, og viš stųši ķ fyrivarnisregluni veršur lagt upp til stórar skerjingar ķ fiskidųgum hjį skipum og bįtum, iš troyta toska- og hżsustovnarnar.

 

Ķ uppskotinum um fiskidagar endurtók landsstżrismašurin ķ fjųr, at taš politiskt og bśskaparliga ikki er mųguligt at fremja tęr skerjingar, sum Fiskirannsóknarstovan leggur upp til, tķ avleišingarnar fyri flotan og virksemiš kring landiš gerast ógvusligar.

 

Landsstżrismašurin hevur lagt sęr ķ geyma broyttu uppfatanina um, ķ hvųnn mun veišisetning­arnir upp į 33% eru buršardyggir ella ikki, og ta broyttu metingina um upsastovnin tann betra vegin.

 

Fiskiskapurin eftir toski hevur veriš ķ stórari minking seinastu įrini, og veišan eftir hżsu hevur eisini veriš minni seinastu tķšina. Veidda nųgdin av upsa var stór ķ fjųr, men upsin var sera smįur.

 

Politiska uppgįvan gerst tķskil at laga veišitrżstiš til nevndu veruleikarnar, broyttu nįttśruumstųšurnar, marknašar­treytirnar, og samstundis tryggja, at veišiflotin kann lķvbjarga sęr, og at arbeiši veršur til flest mųguligar hendur kring landiš.

 

Viš ųllum hesum atlitum ķ huga hevur landsstżrismašurin gjųrt av at skjóta upp fyri Lųgtinginum, at fiskidagatališ veršur skert viš 3% fyri bólkarnar 3, 4 og 5 fiskiįriš 2006/2007.

 

Landsstżrismašurin hevur tikiš metingarnar hjį bęši Fiskirannsóknarstovuni og Fiskidaga­nevndini um stųšuna hjį toskinum į Fųroya Banka til eftirtektar. Ķ hesum sambandi skal vera sagt frį, at fiskidagatališ hjį fiskifųrunum ķ bólki 3 og 4 į Fųroya Banka veršur skert munandi. Fiskidagarnir hjį bįtunum ķ bólki 5 verša tó ikki skerdir. Mett veršur, at teirra dagatal er nś komiš so langt nišur, at taš er ógrundaš at skerja mųguleikarnar hjį hesum bįtunum meira komandi fiskiįr. Hesir kunnu sum kunnugt ikki, eins og bįtarnir ķ bólki 4, leggja um til snellu og į tann hįtt fįa dupult dagatal. Frišingarnar į Fųroya Banka verša varšveittar.

 

 

Kap. 2. Avleišingar av uppskotinum

Uppskotiš veršur ikki mett at hava fķggjarligar ella umsitingarligar avleišingar fyri land ella kommunur. Hinvegin kann uppskotiš bera ķ sęr įvķsar bśskaparligar og sosialar avleišingar fyri vinnuna og įvķsar samfelagsbólkar ķ sambandi viš, at fiskidagatališ veršur lękkaš.

 

Uppskotiš hevur viš sęr, at heimaflotin fęr fęrri fiskidagar til nżtslu komandi fiskiįr.

 

Uppskotiš hevur ikki viš sęr avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur.

 

 

 

 

Fyri landiš/lands-

myndugleikar

Fyri

kommunalar

myndugleikar

Fyri

plįss/ųki ķ

landinum

Fyri

įvķsar sam-felagsbólkar/

felagsskapir

Fyri

vinnuna

Fķggjarligar/

bśskaparligar avleišingar

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Ja

Umsitingarligar

avleišingar

 

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

Umhvųrvisligar

avleišingar

 

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

 

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

 

Nei

Sosialar

avleišingar

 

 

 

 

 

 

 

Ja

 

 

 

 

 

Kap. 3. Serligar višmerkingar

 

Til § 1, nr. 1.

Įsett veršur tķšarskeišiš, sum fiskidagar verša įsettir fyri, og teir skipabólkar, iš koma undir skipanina viš fiskidųgum.

 

Til § 1, nr. 2.

Įsett veršur fiskidagatališ fyri hvųnn skipabólk og undirbólk fiskiįriš 2006/2007.

 

Til § 2.

Įseting um gildiskomu. 

 

Hjįlųgd skjųl:

Skjal 1: Tilmęli frį Fiskirannsóknarstovuni

Skjal 2: Tilmęli frį Fiskidaganevndini

 

1. višgerš 4. august 2006. Mįliš beint ķ vinnunevndina, sum tann 15. august 2006 legši fram soljóšandi

 

Įlit

 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 29. juli 2006, og eftir 1. višgerš tann 4. august 2006 er taš beint vinnunevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 8. og 15. august 2006.

 

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Fiskirannsóknarstovuna, Fiskidaganevndina og landsstżrismannin ķ fiskivinnumįlum, saman viš Fiskiveišieftirlitinum.

 

Frį Fiskimįlarįšnum hevur nevndin fingiš yvirlit yvir brśktar fiskidagar ķ inniverandi fiskiįri, fram til 8. august 2006, fyri hvųrt fiskifar ķ bólkunum 2, 3, 4A, 4B og 4T, og samlaš fyri bólk 5A og B. Av heimasķšuni hjį Fiskiveišieftirlitinum hevur nevndin śtvegaš sęr yvirlit yvir avreišingar ķ tķšarskeišnum 1. september 2005 fram til 8. august 2006, bżtt į fiskaslųg. Yvirlitiš veršur višheft įlitinum. Frį Fiskirannsóknarstovuni hevur nevndin fingiš skriv, dagfest 8. august 2006, viš śtgreining av tilmęlinum fyri fiskiįriš 2006/07 višvķkjandi frišing av smįfiski.

 

Ein samanbering millum nżttar dagar og tillutašar dagar, vķsir hesi tųl:

 

Tillutašir         Brśktir

Bólkur 2: Partrolarar                                                                              5.752             4.330

Bólkur 3: Lķnuskip yvir 110 tons                                                            3.578             3.000

Bólkur 4 A: Śtróšrarbįtar millum 15 – 40 tons                                      1.770             1.144

Bólkur 4 B: Śtróšrarbįtar stųrri enn 40 tons į lķnuveišu                         2.067             1.651

Bólkur 4 T: Śtróšrarbįtar stųrri enn 40 tons į trolveišu                         1.766             2.127

Bólkur 5: Śtróšrarbįtar undir 15 tons į hśkaveišu                               21.235           12.520

 Nevndin hevur ķ sķni stųšutakan til uppskotiš bżtt seg ķ ein meiriluta og tveir minnilutar.

 

Meirilutin ķ nevndini (Henrik Old, Alfred Olsen, Jųrgen Niclasen og Hešin Zachariasen) hevur hesar višmerkingar:

 

Į fundinum viš nevndina greiddi landsstżrismašurin ķ fiskivinnumįlum m.a. frį virkseminum, iš er grundaš į jįttan į fķggjarlógini til granskingarętlanir. Talan er um jįttan til rakstur av granskingarvirksemi ķ trimum granskingarkjarnum - ein innan biotųkni (Marine Biotech), ein innan framleišslutųkni (Fish Processing Technology) og ein innan veišitųkni (Fish Harvesting Technology). Hann upplżsti eisini, at tķšarętlanin fyri verandi granskingarętlan gongur śt ķ 2008.

 

Į fundinum varš oršaskifti um mųguleikarnar at menna śtgerš til krivjing, sum kann skilja livur og rogn frį. Landsstżrismašurin upplżsti ķ hesum sambandi, at taš vęntandi ikki er langt į mįl, įšrenn framleišslutųknin ger taš mųguligt at skilja livur og rogn frį. Meirilutin heldur tķ, at landsstżris­mašurin eigur at umhugsa, at fyrireika lógarbroyting, iš viškar įsetingina um livradagar ķ § 29, stk. 10, til eisini at fevna um rogn. Hetta til ein teknisk loysn ger taš mųguligt viš lóg at krevja, at ųll livur og rogn verša fingin til hųldar. Tķ eigur vinnan at fyrireika seg til, at taš helst innan stutta tķš veršur eitt krav, at livur og rogn verša fingin til hųldar.

 

Meirilutin vķsir harumframt į sķna įheitan į landsstżrismannin ķ fjųr višvķkjandi royndum eftir hįvi og ųšrum fiskaslųgum į djśpum vatni. Meirilutin heldur, at bįtar eiga at fįa betri mųguleika at leggja um til hesa veišu. Umframt, at landsstżrismašurin eigur at gera taš, sum mųguligt er, at benda fiskiskapin hjį stųrru lķnubįtunum śt į djśpri vatn.

 

Tį talan er um Fųroya Banka, vķsir meirilutin į, at dagatališ tvey fylgjandi įr er skoriš viš 10% um įriš. Meirilutin metir, at ein hóskandi nišurskuršur komandi įr kundi veriš eini 15% śt frį tķ, at bęši Fiskirannsóknarstovan og Fiskidaganevndin męla til munandi nišurskurš į hesi leiš.

 

Meirilutin heldur eisini, at taš, sum Fiskidaganevndin skrivar um eftirlitiš į Fųroya Banka viš veišuni hjį fųroyskum eins og śtlendskum skipum, serliga śtlendskum trolarum, bendir į, at eftirlitiš į Fųroya Banka eigur at styrkjast.

 

Višvķkjandi djśpvatnstrolarunum upplżsti landsstżrismašurin, at hjįveišikvotan er skorin nišur seinastu tvey įrini, og metti landsstżrismašurin tķ ikki, at taš varš rįšiligt at skera meria nišur her. Meirilutin ķ nevndini er samdur ķ hesum.

 

Viš hesum višmerkingum tekur meirilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

 

Annar minnilutin ķ nevndini (Tórbjųrn Jacobsen og Heidi Petersen) męlir til, at dagatališ veršur óbroytt fyri allar bólkar komandi fiskiįr.

 

Vķsandi til lųgtingsmįl nr. 6/2006, sum er uppskot, Tjóšveldisflokkurin hevur lagt fyri tingiš um grundleggjandi broyting ķ lógini um vinnuligan fiskiskap, har allir dagar skulu bjóšast śt į eini almennari uppbošssųlu, metir minnilutin ikki, at taš er neyšugt at gera tillagingar ķ dagatalinum, fyrrenn taš sęst, hvųrja įvirkan nżggja skipanin fer at fįa į fųroyska fiskiveišu og stovnsrųkt. Ansast mį eftir, at taš, at lękka fiskidagatališ ķ m.a. hśkaveišuni, ikki gerst eitt mįl ķ sjįlvum sęr, soleišis sum taš kann tykjast at vera ķ uppskotinum hjį landsstżrismanninum, ķmešan partar av trolaraflotanum ganga snikkaleysir, uttan at serlig argumentasjón er fyri hesum.

 

Til seinasta val fóru Sambandsflokkurin, Javnašarflokkurin og Tjóšveldisflokkurin til val uppį, at  skipanin viš fiskiloyvum og fiskidųgum skuldi loysast soleišis, at oršingin ķ lógini um ogn Fųroya fólks var fingin at virka og stašfest endaliga, reelt og ikki sum nś, har hesin ognarrętturin  umsitingarliga veršur praktiserašur, sum um hann er fluttur frį fólkinum til teir, sum ķ dag eiga fiskiloyvini. Viš hesum ķ huga metir minnilutin taš vera sannlķkt, at uppskot  floksins at skipa eina Tilfeingisbśš fer at fįa dyggan stušul ķ tinginum.

 

Fiskidaganevndin metir ķ sķnum tilmęli eisini, at dagatališ eigur at vera óbroytt, eftir at stųrri tillagingar vóršu gjųrdar seinasta įr, har skip vóršu flutt millum bólkar, nišurskuršur varš gjųrdur, og ein nżggjur hįttur at gera fiskitķšina upp varš samtyktur.

 

Somuleišis metir Fiskirannsóknarstovan, at veiša eftir upsa kann halda fram óbroytt, tķ stovnurin tykist vera vęl fyri.

 

Undir višgeršini ķ vinnunevndini er komiš fram, at alneyšugt er at seta serlig tiltųk ķ verk fyri at verja og avmarka fiskiskapin eftir toski, bęši į landgrunninum og į Fųroya Banka. Tķ metir minnilutin, at landsstżrismašurin ķ nógv stųrri mun, enn gjųrt veršur ķ lųtuni, eigur at nżta heimildina at brśka tekniskar reguleringar, harķmillum at steingja gżtingarųki og kendar smįfiskaleišir fyri ųllum veišihęttum burturav ķ įvķs tķšarskeiš, til toskafiskiskapurin er komin fyri seg aftur.

 

Eisini heldur minnilutin, at landsstżrismašurin įtti at gjųrt įlvarsom inntriv ķ fiskiskapin į Fųroya Banka, bęši viš at skerja dagatališ 25% og eisini viš at stytta um tķšarskeišiš, har loyvt veršur at royna. Landsstżrismašurin eigur eisini gjųlla at umhugsa mųguleikan at stešga ųllum fiskiskapi į Fųroya Banka ķ eitt įr ella tvey, so illa sum Bankin nś tykist vera fyri lķvfrųšiliga.

 

Tį landsstżriš enn einki krav hevur sett um at fįa livur og rogn upp į land ķ Fųroyum, hava vit endurtikiš lógaruppskot okkara frį seinasta įri um, at lóggiviš veršur soleišis, at skip og bįtar ķ fiskiįrinum 2006/07 skula taka 25% av livrini og rognunum til lands, og at skipaš veršur soleišis fyri frameftir, at tališ veksur viš ųšrum 25%“um hvųrt av komandi įrum soleišis, at ųll livurin og ųll rognini koma til hųldar um 4 įr. Lógaruppskot samsvarandi hesum er lagt fyri tingiš ķ dag.

 

Annar spurningur, landsstżrismašurin eigur at taka upp og višgera mųguleikan fyri, er kraviš um, at allur fiskur, allar kvotur, alt tilfeingiš, vit hava rętt til, bęši ķ heimasjógvi og ķ fiskivinnuavtalum viš onnur lond, innan eitt įvķst įramįl skal um fųroyskan keikant. Ķ fyrsta umfari kunnu vit stašfesta, at taš hevur havt sera positiv įrin į fųroyska samfelagiš, at vit ķ seinasta įr settu forboš fyri at avreiša meira enn 25% av fiskinum undan Fųroyum uttanlands. 

 

Hetta krav kann ķ fyrstu atlųgu tykjast ógvusligt, men minnilutin heldur, taš vera rętt nś at byrja at višgera spurningin av įlvara, taka mįliš upp viš vinnufelųg, fiskamarknašir, flakavirki, goymslufyritųkur, flutningsfyritųkur, kommunurnar, ja allar partar, sum kunnu hugsast at hava įhuga ķ slķkum vinnuvirksemi. Hetta skal eisini sķggjast ķ ljósinum av tķ, sum er hent innan fiskivinnuna seinastu įrini, har fleiri og fleiri ręttindi til tifeingiš hjį Fųroya fólki eftir ųllum at dųma so ella so eru endaš į śtlendskum hondum. Hetta hevši, saman viš Tilfeingisbśšini, veriš ein hįttur at tryggja įhugamįlini hjį fųroysku tjóšini. Višvķkjandi śtlendska kapitalinum, og harviš aktųrunum, sum tykjast gerast ein stųrri og stųrri partur av fųroyskari fiskivinnu, halda vit, at landsstżrismašurin eigur at stešga hesi gongdini, um neyšugt viš at koma viš uppskoti um, at bara fųroyingar hava ręttin, brśksręttin, til fųroyskt tilfeingi į fųroyskum havleišum og til taš tilfeingiš, sum heimastżrismyndugleikarnir hava samrįtt seg til ķ fremmandum sjógvi.

 

Samanumtikiš męlir minnilutin til óbroytt fiskidagatal komandi fiskiįr ķ mun til inniverandi įr og metir, at tekniskar reguleringar eru fręgasta ambošiš, nś fiskidagarnir eru skerdir hesi seinastu įrini. Hetta eigur ķ hvussu er at vera politikkurin, til vit sķggja, hvussu uppskotna Tilfeingisbśšin, har rętturin at  veiša veršur seldur og keyptur, fer at virka ķ praksis, eisini ķ mun til fiskastovnarnar.

 

Hin minnilutin (Gerhard Lognberg) tekur ikki undir viš uppskotinum hjį landsstżris­manninum um at skerja fiskidagarnar ķ ųllum bólkum, undantikiš bólki 2, viš 3%. Minnilutin męlir til ikki at fremja nakra skerjing ķ dųgunum og heldur, at landsstżrismašurin heldur įtti at stevnt móti ųkisfrišingum.

 

Višvķkjandi spurninginum um rogn og livur, leggur minnilutin dent į, at ķ tann mun taš er gjųrligt, įtti henda rįvųra at veriš fingin til hųldar.

 

Višvķkjandi Fųroya Banka er minnilutin samdur ķ tķ, sum meirilutin fųrir fram, um eina skerjing upp į 15 %.

 

Minnilutin kann ikki taka undir viš sjónarmišunum, sum verša fųrd fram ķ bręvi frį stjóranum į Fiskirannsóknarstovuni, har męlt veršur til ikki at loyva nųkrum vinnuligum fiskiskapi innan fyri 3 fjóršingar. Verša slķk sjónarmiš framd, kann hetta hava so stóra įvirkan į śtróšurin viš bįtum undur 15 tons, at vandi kann verša fyri, at hesin śtróšur dettur burtur. Hetta fer at fįa sera stór skašilig įrin į mųguleikarnar at bśleikast kring oyggjarnar.

 

Hóast talan er um tveir heilt óheftir minnilutar, tekur hvųrgin minnilutin undir viš skerjingini ķ fiskidųgunum.

 

Samsvarandi hesum seta minnilutanir tķ fram soljóšandi

  

b r o y t i n g a r u p p s k o t

 

§ 1, nr. 2 veršur strikaš.

 

Viš hesum broytingum, men viš hvųr sķnum višmerkingum, taka minnilutanir undir viš mįlinum og męla Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš viš nevndu broytingum.
 

2. višgerš 17. august 2006. Broytingaruppskot frį minnilutanum ķ vinnunevndini, Gerhard Lognberg, til § 1, nr. 2 fall 19-1-9. Upprunauppskotiš samtykt viš 20-0-9

3. višgerš 17. august 2006. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 20-0-9. Mįliš avgreitt.

 

Ll.nr. 81 frį 17.08.2006