109 Uppskot til  lųgtingslóg um at broyta lųgtingslóg um frķtķš viš lųn

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti višm 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš
G. 3. višgerš (Einki oršaskifti)
 

Įr 2006, 3. mars, legši Bjarni Djurholm, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um at broyta lųgtingslóg um frķtķš viš lųn

 

§ 1

 

Ķ lųgtingslóg nr. 30 frį 7. aprķl 1986 um frķtķš viš lųn, sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 67 frį 23. mai 1997 verša gjųrdar hesar broytingar:

 

1) § 10 veršur oršaš soleišis: “§ 10. Arbeišsgevarin veitir lųntakaranum frķtķšarlųn, iš er 12% av vunnari lųn. Frķtķšarlųnin fellur til gjaldingar samstundis viš lųnini.”

 

2) § 11, stk. 2, 2. pkt. veršur oršaš soleišis:

”Samstundis sum hann fer śr starvinum, veršur upphęddin goldin eftir reglunum ķ § 20 a.”

 

3) § 18 veršur oršaš soleišis:

”§ 18. Krųv um frķtķšarlųn, iš ikki eru frįbošaš Toll- og Skattstovu Fųroya ķ seinasta lagi 5 įr frį tķ degi, frķtķšarlųnin er tųk 2. mai, eru fyrnaš, og fer frķtķšarlųnin fyri krųv, sum eru fyrnaš, ķ Frķtķšargrunnin.”

 

4) 20 a veršur oršaš soleišis:

”§ 20 a. Arbeišsgevarin skal um tey av landsstżrinum góškendu avrokningarstųš rinda frķtķšarlųnina į frķtķšarlųnarkonto avvaršandi lųntakarafelags.
Stk. 2  Hevur lųntakari einki umbošandi lųntakarafelag at vķsa į, skal frķtķšarlųnin, į sama hįtt sum tilskilaš ķ 1. stk., rindast į frķtķšarlųnarkonto hjį Frķtķšarkontu, sum er skipan til varšveitslu og śtgjald av  frķtišartlųn hjį teimum, sum einki umbošandi lųntkarafelag hava.

Stk. 3. Taš einstaka lųntakarafelagiš og Frķtķšarkonta skal śtvega sęr eina frķtķšarlųnarkonto til at varšveita frķtķšarlųnir į.

Stk. 4. Lųntakarafelagiš hevur ikki ręši į peningi, sum stendur į frķtķšarlųnarkonti. Einans Toll- og Skattstova Fųroya kann rįša yvir innistandandi į frķtķšarlųnarkontum, tį iš taš er neyšugt ķ sambandi viš fyrisitingina av skipanini.

Stk. 5. Renta av innistandandi į frķtķšarlųnarkontu hjį lųntakarafelųgunum og hjį Frķtķšarkontu skal rindast avvaršandi lųntakarafelag og įvikavist Frķtķšargrunninum. 

Stk. 6. Toll- og Skattstova Fųroya fyrisitur inn- og śtgjaldingina av frķštķšarlųn og Frķtķšarkontu.  Lųntakarafelųgini og Frķtķšarkonta  rinda Toll- og Skattstovu Fųroya fyri umsiting sambęrt hesi lóg

Stk.7. Landsstżrismašurin ķ vinnumįlum įsetur nęrri reglur um inn- og śtgjaldsskipanina og um Frķtķšarkontu. 

5) § 21 veršur oršaš soleišis:

”§ 21. Frķtķšargrunnurin er sjįlveigandi stovnur.
Stk. 2. Fę grunsins fęst til vega frį rentuinntųkum smbrt. § 20 a, stk. 5 og avkasti av fęnum, og peningi, sum sambęrt § 18 ķ lųgtingslóg um frķtķš viš lųn er ogn grunsins. Harafturat hoyrir til fę grunsins tann upphędd, sum 1. aprķl 1986 sambęrt landskassans roknskapi stóš ķ grunninum.

Stk. 3. Fę grunsins fer til at fķggja tiltųk, iš śtvega lųntakarum frķtķšarmųguleikar. Ķ fųrum, har talan er um trotabśarvišgerš av peningastovni, kann Frķtķšargrunnurin ķ tann mun, fę grunsins rųkkur, tryggja lųntakara frķtķšarlųnarkrųv móti at vinna ręttin til kraviš mótvegis trotabśnum.
Stk. 4. Landsstżrismašurin velur nevndina fyri grunnin  fyri 3 įr ķ senn.

Stk. 5. Roknskaparįr grunsins er įlmanakkaįriš. Nevndin hevur skyldu at lata gera įrsroknskap fyri farna įriš viš fķggjarstųšu tann 31. desember. Nevndin velur lųggildan grannskošara fyri eitt 3-įra skeiš til at grannskoša roknskapirnar, sum verša sendir landsstżrinum į hvųrjum įri innan 1. juni.

Stk. 6. Landsstżrismašurin įsetur vištųkurnar fyri grunnin. 

 

§ 2. 

Henda lųgtingslóg fęr gildi 1. juni 2006.

 

Višmerkingar til lógaruppskotiš 

Kap. 1: Almennar višmerkingar 

1.      Bakstųšiš

Nógvu seinastu įrini hevur Landsgrannskošarin ķ sambandi viš višgeršina ķ Lųgtinginum av landsroknskapinum višmerkt, at taš er ivasamt, um taš er rętt, at įvķsir stovnar og grunnar, herundir Frķtķšargrunnurin, ikki verša tiknir viš ķ fķggjarlógina og landsroknskapin. Višmerkingarnar hjį Landsgrannskošaranum byggja fyri stóran part į nišurstųšurnar ķ įlitinum frį Fķggjarmįlarįšnum ķ 2001. “Įlit um lands­stovnar og –grunnar, tilknżti til fķggjarlóg, landsroknskap”.

Nišurstųšan ķ įlitinum var, at Frķtķšargrunnurin, eins og fleiri ašrir stovnar og grunnar, mį haldast at vera landsgrunnur og landsogn og skal vera viš ķ landsroknskapinum eins og į fķggjarlógini, ella at hann fęr heimild at verša hildin uttan fyri fķggjarlógina. 

2.      Endamįliš viš lógini

Endamįliš viš uppskotinum er at stašfesta, at grunnurin er sjįlveigandi grunnur, og at gera greišan skilnaš millum skipanina višvķkjandi inn- og śtgjaldi av frķtķšarlųn og Frķtķšargrunnin. Samstundis veršur skotiš upp at gera ašrar broytingar, sum hava til endamįl at fįa betri samljóš millum įsetingarnar um śtgjaldiš ķ frķtķšarįrinum og įsetingarnar um śtgjaldiš, eftir at frķtķšarįriš er endaš.

 

3.      Samandrįttur av uppskotinum.

Hųvušsbroytingarnar eru hesar:

 

4.      Ummęli 

Uppskotiš hevur veriš til ummęlis hjį:

 

 

Taš kom inn ummęli frį Innlendismįlarįšnum, Frķtķšaršargrunninum, Starvsmannafelagnum, Fųroya Arbeišsgevarafelag, Fųroya Lęrarafelag, Fųroya Verkfrųšingafelag og Skipara- og Navigatųrfelagnum

 

Tikiš veršur sum heild undir viš uppskotinum.

 

Nevndin fyri Frķtišargrunnurin vķsti į, at eftir uppskotinum skal Frķtķšargrunnurin rinda fyri umsiting av inn- og śtgjaldsskipanini, men at hetta ikki samsvarar viš, at ętlanin er at gera greišan skilnaš millum inn- og śtgjaldsskipanina og grunnin. Hetta er tķ ręttaš soleišis, at taš er Frķtķšarkonta, sum skal rinda fyri umsiting. Nevndin fyri grunnin vķsti eisini į, at taš ķ uppskotinum ikki er tikin stųša til, hvųr skal hava įbyrgdina av Frķtķšarkontu, eins og taš ikki eru gjųrdar reglur um roknskap og grannskošan o.a., og hvųr og hvussu avgerast skal, hvussu stórur partur av rentunum av frķtķšarlųn skal flytast grunninum, og hvussu nógv skal avsetast til at rinda fyri umsiting. Ķ uppskotinum er nś įsett, at Toll_ og Skattstova Fųroya skal hava įbyrgdina av Frķtķšarkontu. Nęrri reglur um Frķtķšarkontu um nevndu višurskifti verša gjųrdar ķ kunngerš, įšrenn lógin fęr gildi.

 

Lęrarafelagiš metir, at landsstżrismašurin fęr ov stórt vald, viš taš at landsstżrismašurin skal velja nevndina og gera vištųkur fyri grunnin. Fyrimyndin fyri skipanini er danska frķtķšarlógin og tilsvarandi “FeriefondØ, sum eisini er sjįlveigandi grunnur. Har er taš rįšharrin, sum velur nevndina og ger vištųkurnar fyri grunnin, uttan at taš veršur mett at verša nakar trupulleiki.

 

Višmerkingarnar frį Skipara- og Navigatųrfelagnum višvķkja višurskiftum, sum ikki eru ķ uppskotinum, men sum kunnu verša tikin upp, um lógin veršur endurskošaš.

 

Kap. 2: Avleišingar av uppskotinum

 

Fķggjarligar avleišingar

 

A. Fyri landiš

Uppskotiš hevur ongar fķggjarligar avleišingar viš sęr fyri landiš.

 

B. Fyri kommunurnar

Uppskotiš hevur ongar fķggjarligar avleišingar viš sęr fyri kommunurnar.

 

C. Fyri vinnuna

Uppskotiš hevur ongar fķggjarligar avleišingar viš sęr fyri vinnuna.

 

Umsitingarligar avleišingar

Uppskotiš hevur ongar umsitingarligar avleišingar.

 

Umhvųrvisavleišingar

Uppskotiš hevur ongar umhvųrvisavleišingar.

 

Avleišingar fyri serstųk ųki ķ landinum

Uppskotiš hevur ongar avleišingar fyri serstųk ųki ķ landinum.

 

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Uppskotiš hevur ongar avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur.

 

Sosialar avleišingar

Uppskotiš hevur ongar sosialar avleišingar.

 

Talva 1: Yvirlit yvir avleišingar

 

Fyri landiš/

Landsmyndug-leikar

Fyri kommunalar myndugleikar

Fyri plįss/ųki ķ landinum

Fyri įvķsar samfelagsbólkar/ felagsskapir

Fyri vinnuna

Fķggjarligar/ bśskaparligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Umsitingarligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Umhvųrvisligar avleišingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Sosialar avleišingar

 

 

Nei

Nei

 

 

 

Kap. 3: Višmerkingar til einstųku lógargreinarnar

 

Til § 1:

 

Til 1 og 2

§ 10 og § 11, stk. 2

§ 10 og § 11, stk 2 innihalda reglur um inn- og śtgjaldskipanina. Hesar reglur, sum eru felags, verša eftir uppskotinum savnašar ķ § 20 a. og verša tķ strikašar ķ § 10 og § 11, stk. 2. 

 

Til 3 

§ 18

Frķšarlųnin veršur flutt arbeišstakarunum 2. mai. Ķ nųkrum fųrum fęr Toll- og Skattstovan ikki flutt peningin.

 

Hetta er ķ fųrum, tį

 

·        eingin lųnarkonta ella onnur konta finst, hagar peningurin kann flytast,

·        eingin adressa er, hagar frįbošanir kunnu sendast, og

·        viškomandi ikki sjįlvur vendir sęr til Toll- og Skattstovuna at fįa peningin śtgoldnan.

 

Serliga snżr taš seg um ung lesandi og śtlendingar, sum arbeiša her eitt skifti, og sķšani flyta av landinum.

 

Eftir galdandi skipan fer frķtķšarlųn, sum ikki er tikin śt ķ frķtķšarįrinum, ķ Frķtķšargrunnin. Landsstżrismašurin kann ķ serligum fųrum góškenna, at frķštķšarlųnin, sum er farin ķ Frķtķšargrunnin, veršur śtgoldin, eftir at frķtķšarįriš er endaš. Ķ 2003 snśši taš seg um 10 persónar og eina upphędd uppį uml. 24.000 kr.

 

Einki stašiligt krav er ķ frķtķšarlógini – sum taš er ķ donsku frķtķšarlógini, og sum er fyrimynd fyri ta fųroysku – um, at frķtķšin skal haldast, fyri at frķtķšarlųnin skal śtgjaldast. Kraviš um, at taš skulu vera serligar grundir fyri at rinda frķtķšarlųnina śt, eftir at frķtķšarįriš er fariš, er tķ minni rķmiligt.

 

Eftir uppskotinum fer frķtķšarlųnin ikki ķ Frķtķšargrunnin, eftir at frķtķšarįriš er endaš, men veršur standandi į frķtķšarlųnarkontu hjį Frķtķšarkontu. Toll- og Skattstovan kann śtgjalda frķtķšarlųnina aftanį, at frķtķšarįriš er endaš, uttan at serligar treytir skulu verša loknar, men kraviš fyrnast 5 įr eftir, at frķtķšarlųnin var tųk 2. mai ķ frķtķšarįrinum, og fer tį ķ Frķtķšargrunnin.

 

Til nr. 4 

§ 20 a

Arbeišsgevarin skal eftir § 10 rinda frķtķšarlųnina samstundis sum lųnin veršur rindaš. Reglurnar um skipanina, sum skal tryggja, at frķtķšarlųnin er tųk hjį arbeišstakaranum, tį frķtķšin skal takast, eru įsettar ķ kunngerš nr. 14 frį 16. februar 1987 um frķtķšarlųn.

 

Eftir galdandi reglum skal arbeišsgevarin rinda frķtķšarlųnina inn į eina frķtķšarlųnarkontu, sum arbeišstakarafelųgini ķ teimum peningastovnum, sum av landsstżrinum eru góškendir til avrokning av lųn, skulu śtvega sęr til varšveitslu av frķtķšarlųn. Felųgini hava ikki ręši į kontuni, men bert Toll- og Skattstova Fųroya ķ sambandi viš umsitingina av inn- og śtgjalding av frķtķšarlųn. Arbeišstakarafelųgini fįa renturnar av frķtķšarlųnini, sum stendur į frķtķšarlųnarkontu. Um arbeišstakarin einki umbošandi fakfelag hevur, veršur frķtķšarlųnin į sama hįtt rindaš, frķtķšarlųnarkontu hjį Frķtišargrunninum.

 

Hųvušsreglurnar ķ kunngeršini um inn- og śtgjaldsskipanina verša nś tiknar uppķ lógina.

 

Reglurnar verša tó broyttar soleišis, at tann parturin av inn- og śtgjaldsskipanini, sum Fritišargrunnurin hevur havt, t.e. at taka ķmóti frķtķšarlųn hjį hjį teimum, sum einki umbošandi fakfelag hava, veršur lagdur til Frķtķšarkontu, sum ikki hevur ašra uppgįvu enn hesa. Hendan skipanin lķkist eini deponeringsskipan, har arbeišsgevarin kann rinda frķtķšarlųnina viš frķgerandi virkan. Lųntakarin eigur innistandandi ķ skipanini, sum hann kann krevja śtgoldiš, tį frķtķšarįriš byrjar, t.e. 2. mai. Toll- og Skattstovan umsitur hesa skipan.

 

Frķtķšargrunnurin skal framvegis hava renturnar av frķtķšarlųnini į frķtķšarlųnarkontu hjį Frķtķšarkontu, jbr. tó nišanfyri.

 

Tį grunnurin veršur leysur av inn- og śtgjaldsskipanini, sum Frķtķšarkonta yvirtekur, skal grunnurin ikki longur rinda Toll- og Skattstovuni fyri umsitingina av inn- og śtgjaldsskipanini, men Frķtķšarkonta saman viš fakfelųgunum. Tķ er neyšugt, at Frķtķšarkonta fęr ein part av rentunum av frķtķšarlųn į frķtķšarlųnarkontum hjį Frķtķšarkontu at rinda fyri umsiting, mešan hin parturin veršur latin Frķštķšargrunninum. Nęrri reglur um hvussu og hvųr tekur avgerš um hetta, og um roknskapar - og grannskošnarvišurskiftini verša įsettar ķ kunngeršini um inn- og śtgjaldsskipanina.

 

Hesar broytingarnar verša gjųrdar, tķ tį Frķtķšargrunnurin er sjįlveigandi grunnur, eigur hann bert at hava til uppgįvu at umsita fęiš ķ grunninum samsvarandi endamįlinum hjį grunninum.

 

Til nr. 5 

§ 21

Frķtķšargrunnurin er stovnsettur viš lųgtingslóg nr. 30 frį 7. aprķl 1986 um frķtķš viš lųn. Fęiš ķ grunninum er śtvegaš viš, at óavheintaš frķtķšarlųn hjį lųntakarum, er latin grunninum, og skal fęiš nżtast til at fķggja tiltųk, iš śtvega lųntakarum frķtķšarmųguleikar. Leišslan fyri grunnin er óheft av landsstżrismanninum. Jįttanarliga hevur grunnurin ķ praksis ikki veriš roknašur sum ein partur av landskassanum.

 

Ķ § 21, stk. 1 ķ galdandi lóg er įsett: ”Frķtķšargrunnurin er grunnur undir landsstżrinum”. M.a. hendan įsetingin skapar iva um hvųrja stųšu grunnurin hevur. Eftir uppskotinum veršur stašfest, at grunnurin er sjįlveigandi grunnur, sum m.a. merkir at taš er grunnurin, sum eigur aktivini ķ grunninum, sum Lųgtingiš ikki endurgjaldsfrķtt kann gera inntriv ķ.  

 

Reglurnar um fę, uppgįvur - tó undantikiš regluni um, at grunnurin tekur ķmóti frķtišarpeningi ķ varšveitslu - leišslu, roknskap og grannskošan og heimildirnar hjį landsstżrismanninum, verša tęr somu sum ķ galdandi lóg og kunngerš. Tęr grundleggjandi reglurnar um grunnin ķ kunngeršini, verša tiknar uppķ lógina. Kunngeršin um grunnin veršur tikin av, og grunnurin veršur nęrri regulerašur ķ vištųkunum fyri grunnin. 

 

Til § 2

Fyri at stundir skulu vera at gera neyšugu reglurnar, įšrenn lógin kemur ķ gildi, skal lógin fįa gildi 1. juni 2006.

 

Skjųl: Innkomin ummęli

Skjal 1. Fųroya Lęrarafelag
Skjal 2. Fųroya Arbeišsgevarafelag
Skjal 3. Fųroya Skipara- og Navigatųrfelag
Skjal 4. Fųroya Verkfrųšingafelag
Skjal 5. Innlendismįlarįšiš
Skjal 6. Starvsmannafelagiš
Skjal 7. Frķtķšargrunnurin

 

1. višgerš 16. mars 2006. Mįliš beint ķ vinnunevndina, sum tann 28. aprķl 2006 legši fram soljóšandi

 

Įlit

 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 3. mars 2006, og eftir 1. višgerš tann 16. mars 2006 er taš beint vinnunevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 20. og 27. aprķl 2006.

 

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ fķggjarmįlum.

 

Ein meiriluti ķ nevndini (Henrik Old, Alfred Olsen, Jųrgen Niclasen, Hešin Zachariasen og Gerhard Lognberg) tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.

 

Ein minniluti ķ nevndini (Tórbjųrn Jacobsen og Heidi Petersen) vķsir į, at sambęrt višmerkingunum til lógaruppskotiš er endamįliš viš uppskotinum m.a. at stašfesta, at grunnurin er sjįlveigandi grunnur. Ķ hesum sambandi veršur vķst į, at Landsgrannskošarin ķ sambandi viš višgeršina ķ Lųgtinginum av landsroknskapinum nógvu seinastu įrini hevur višmerkt, at taš er ivasamt, um taš er rętt, at įvķsir stovnar og grunnar, herundir Frķtķšargrunnurin, ikki verša tiknir viš ķ fķggjarlógina og landsroknskapin.

 

Minnilutin setir ķ hesum sambandi stórt spurnartekin viš, um taš, at man ķ lóg kallar ein grunn ein sjįlveigandi grunn, inniber, at grunnurin ikki er landsgrunnur og landsogn. Ein įbending um, at ognarvišurskiftini til grunnin ikki verša broytt, er, at višmerkingarnar siga uppskotiš ongar fķggjarligar avleišingar hava fyri landiš.

 

Uppskotiš reisir harumframt nżggjar ivaspurningar, viš įsetingum um eina "frķtķšarkonto", har ognarvišurskiftini heldur ikki eru greiš.

 

Minnilutin er tķ ikki ķ iva um, at Landsgrannskošarin ķ sambandi viš višgeršina ķ Lųgtinginum av landsroknskapinum ķ framtķšini ikki bara vil siga taš vera ivasamt, at Frķtķšargrunnurin ikki veršur tikin viš į fķggjarlógina og ķ landsroknskapin, men nś eisini fer at koma viš somu višmerkingum um frķtķšarkontuna.

 

Eisini er nevndin gjųrd varug viš onnur ivamįl ķ uppskotinum. Minnilutin heldur tķ, at uppskotiš krevur eina neyvari višgerš og śtgreining, įšrenn Lųgtingiš kann taka stųšu til taš.

 

Minnilutin tekur tķ ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.

 

2. višgerš 3. mai 2006. §§ 1 og 2 samtyktar 20-0-10. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 5. mai 2006. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 21-0-10. Mįliš avgreitt.

Ll.nr. 56 frį 16.05.2006