57  Uppskot til  l°gtingslˇg um heilsuhjßlpara- og heilsur°ktara˙tb˙gvingar

A. Upprunauppskot
B. 1. vi­ger­ (Or­askifti­ riggar ikki)
C. Nevndarskj°l
D. ┴lit
E. 2. vi­ger­
F. Or­askifti vi­ 2. vi­ger­
G. 3. vi­ger­ (Einki or­askifti)
 

┴r 2006, 22. februar, leg­i Jˇgvan ß Lakjuni, landsstřrisma­ur, vegna landsstřri­ fram soljˇ­andi

Uppskot

til

l°gtingslˇg um heilsuhjßlpara- og heilsur°ktara˙tb˙gvingar


 

Kapittul 1
Endamßl

 

ž 1.  Landsstřrisma­urin skipar fyri stigvÝst uppbygdum ˙tb˙gvingum til heilsuhjßlpara og heilsur°ktara.

Stk. 2. ┌tb˙gvingarnar hava m.a. til endamßls,

1)      at geva nŠmingunum f°rleika at r°kja stu­uls-, r°ktar- og umsorganaruppgßvur ß almanna- og heilsu°kinum,

2)      at geva nŠmingunum m°guleika at nema sŠr almennar ˙tb˙gvingarf°rleikar sum grundarlag fyri vÝ­ari ˙tb˙gving, og

3)      at menna ßhuga og evni nŠminganna at taka lut Ý tÝ, sum fer fram Ý samfelagnum.
 

Kapittul 2
Atgongd til ˙tb˙gvingarnar

 

ž 2. Atgongd til ˙tb˙gvingina til heilsuhjßlpara er treyta­ av, at ums°kjari

1)      Ý minsta lagi hevur 1 ßrs ˙tb˙gving ella arbei­sroyndir eftir frßfaringarroynd fˇlkask˙lans, ella

2)      hevur a­rar royndir samsvarandi kr°vunum Ý nr. 1.

Stk. 2. Sk˙lin ger av, um kr°vini eftir stk. 1 eru rokkin.

 

ž 3.  Atgongd til ˙tb˙gvingina til heilsur°ktara er treyta­ av, at ums°kjari

1.      hevur ˙tb˙gving sum heilsuhjßlpari, ella

2.      hevur vi­komandi f°rleikar, sum eru grunda­ir ß ˙tb˙gvingarroyndir ella ˙tb˙gvingar- og arbei­sroyndir, sum Ý minsta lagi taka somu tÝ­ sum heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin.

Stk. 2. Sk˙lin ger av, um kr°vini eftir stk. 1 eru rokkin.

 

ž 4.  Sk˙lin kann gˇ­skriva partar av ˙tb˙gvingini hjß nŠmingum, sum hava vi­komandi ˙tb˙gvingar ella starvsligar fyritreytir.

 

Kapittul 3
┌tb˙gvingarskipan

 

ž 5.  ┌tb˙gvingarnar ver­a skipa­ar solei­is, at sÝnßmillum ßvirkan er millum starvsvenjingina og sk˙laundirvÝsingina.

 

ž 6. ┌tb˙gvingin til heilsuhjßlpara tekur 1 ßr og 3 mßna­ir. ═ minsta lagi 28 vikur av ˙tb˙gvingartÝ­ini er undirvÝsing Ý sk˙la.

Stk. 2. ┌tb˙gvingin skal geva f°rleika til sjßlvst°­ugt at r°kja grundleggjandi stu­uls-, r°ktar- og umsorganaruppgßvur.

 

ž 7. ┌tb˙gvingin til heilsur°ktara tekur 1 ßr og 10 mßna­ir. ═ minsta lagi 40 vikur av ˙tb˙gvingartÝ­ini er undirvÝsing Ý sk˙la.

Stk. 2. ┌tb˙gvingin skal geva f°rleika til sjßlvst°­ugt at r°kja og leggja til rŠttis samansettar Ýtrivs- og umsorganaruppgßvur, sum m.a. fata um at samskipa og undirvÝsa, og sjßlvst°­ugt at r°kja og leggja til rŠttis grundleggjandi heilsu- og sj˙krar°ktaruppgßvur.

 

ž 8. Landsstřrisma­urin ßsetur reglur um ˙tb˙gvingarnar, m.a. um innihald, prˇvt°kur, prˇgv og kŠrur um prˇvt°ku.

Stk. 2. Uppskot til reglur sbrt. stk. 1 ver­a sendar landsstřrismanninum Ý almanna- og heilsumßlum til vi­merkingar, ß­renn tŠr ver­a settar Ý gildi.

 

ž 9. Sk˙lin ger nßmsskipanir, sum neyvt ßseta, hvussu ˙tb˙gvingarnar ver­a lagdar til rŠttis.

Stk. 2. Sk˙lin og starvsvenjingarsta­i­ samstarva um at r°kka teimum mßlum, sum eru ßsett Ý nßmsskipanunum.

Stk. 3. Mentamßlarß­i­ skal gˇ­kenna nßmsskipanirnar.


Kapittul 4
Sk˙laskipan o.a.

 

ž 10. UndirvÝsingin fer fram Ý sk˙la, sum er gˇ­kendur av landsstřrismanninum.

 

ž 11. Starvsvenjingin fer fram ß ˙tb˙gvingarst°­um, i­ eru gˇ­kend av sk˙lanum.

 

ž 12. Landsstřrisma­urin setur Ý starv og loysir ˙r starvi rektara sk˙lans.
Stk. 2. Rektarin setur Ý starv og loysir ˙r starvi deildarlei­arar, lŠrarar og onnur starvsfˇlk.
Stk. 3. Landsstřrisma­urin kann ßseta reglur um f°rleikakr°vini til lei­slu og lŠrarar.

 

ž 13. Rektarin hevur nßmsfr°­iligu, fyrisitingarligu og fÝggjarligu ßbyrgdina av virksemi sk˙lans.

 

Kapittul 5

NŠmingavi­urskifti

 

ž 14. NŠmingar bera ˙trei­slurnar av bˇkum og °­rum undirvÝsingartilfari.

 

ž 15. Sk˙lin veitir nŠmingum yrkis- og lestrarveglei­ing sambŠrt reglum, i­ landsstřrisma­urin ßsetur.

 

ž 16.  NŠmingar vi­ avmarka­um fakligum f°rleika kunnu fßa eykaundirvÝsing Ý ßvÝsum lŠrugreinum.

Stk. 2. Landsstřrisma­urin kann ßseta nŠrri reglur um eykaundirvÝsing.

 

ž 17. Sk˙lin ger saman vi­ nŠminginum eina persˇnliga ˙tb˙gvingarŠtlan, har mßl ver­a sett fyri hv°nn ˙tb˙gvingarpart sŠr og fyri ˙tb˙gvingina sum heild.

 

Kapittul 6
Rß­sskipan

 

ž 18. Landsstřrisma­urin tilnevnir eitt ˙tb˙gvingarrß­, sum Ý ummŠlum sÝnum til landsstřrismannin vi­ger mßl um heilsu˙tb˙gvingarnar sambŠrt teimum reglum, sum ver­a ßsettar sbrt. heimild Ý ž 20, stk. 1.

Stk. 2. ┌tb˙gvingarrß­i­ kann av sÝnum eintingum umr°­a og bera fram alt, i­ ta­ heldur hevur třdning fyri ˙tb˙gvingarnar.

Stk. 3. Sk˙lin og ˙tb˙gvingarrß­i­ eiga at fylgja vi­, um t°rvur er ß at endurnřggja reglur o.a., og at koma vi­ uppskoti til landsstřrismannin um broytingar.

 

ž 19. ┌tb˙gvingarrß­i­ hevur 7 limir. Fyri hv°nn rß­slim ver­ur ein varalimur tilnevndur.
Stk. 2. Landsstřrisma­urin tilnevnir limir, i­ hava fakligt innlit Ý tey arbei­s°ki, sum lˇgin um heilsu˙tb˙gvingarnar fevnir um.

Stk. 3. Landsstřrisma­urin tilnevnir formannin.

Stk. 4. ┌tb˙gvingarrß­i­ kann eftir t°rvi innkalla serk°na hjßlp til at m°ta ß rß­sfundum.

 

ž 20. Gj°llari reglur um ˙tb˙gvingarrß­i­ ver­a ßsettar av landsstřrismanninum.
Stk. 2. Reglurnar sbrt. stk. 1 skulu m.a. lřsa, hv°rji mßl sbrt. ž 18, stk. 1 rß­i­ skal gera ummŠli um, mannagongdir fyri rß­sarbei­inum, ˙trei­sluheimild, tilnevningarskei­ og val av rß­slimum og rŠttin til skrivstovuhjßlp.

 

Kapittul 7

KŠruvi­urskifti

 

ž 21. Avger­ir, sum sk˙lin tekur, kunnu kŠrast til landsstřrismannin Ý seinasta lagi 4 vikur eftir, at kŠrarin hevur fingi­ skrivliga frßbo­an um avger­ina. VÝkjast kann frß kŠrufreistini, tß i­ serlig vi­urskifti gera seg galdandi
Stk. 2. Landsstřrisma­urin ßsetur nŠrri reglur um kŠruvi­ger­ina.

ž 22. Landsstřrisma­urin kann ßseta, at heimildin eftir ž 21, stk. 1 ver­ur at leggja til eina kŠrunevnd. 

 

Kapittul 8
Gildiskoma

 

ž 23. Henda lˇg kemur Ý gildi dagin eftir, at hon er kunngj°rd, og fŠr virkna­ frß 1. mars 2006. Samstundis fer ˙r gildi l°gtingslˇg nr. 44 frß 23. aprÝl 1999 um almanna- og heilsu˙tb˙gvingar.

Stk. 2. Reglurnar Ý kunnger­ nr. 17 frß 26. februar 2001 um almanna- og heilsu˙tb˙gvingarnar, sum broytt vi­ kunnger­ nr. 90 frß 16. juni 2005, eru framvegis galdandi fyri nŠmingar, sum eru byrja­ir ß heilsuhjßlpara˙tb˙gvingini, ß­renn henda lˇg kemur Ý gildi.

 

Kap. 1 Almennar vi­merkingar 

L°gtingslˇg nr. 44 frß 23. aprÝl 1999 um almanna- og heilsu˙tb˙gvingar var fyrsta f°royska lˇggßva, sum skipa­i almanna- og heilsu˙tb˙gvingar. Ney­ugt var at seta  ˙tb˙gvingarnar ß stovn, tÝ stu­uls-, r°ktar- og umsorganar°ki­ vi­ tÝ­ini gj°rdist so stˇrt og fj°lbroytt og arbei­i­ so fakliga krevjandi, at ney­ugt var at ˙tb˙gva starvsfˇlki­.

 

Ors°k til lˇgaruppskoti­

SambŠrt galdandi l°gtingslˇg tekur heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin eitt ßr, og heilsur°ktara˙tb˙gvingin, i­ er framhald av heilsuhjßlpara˙tb˙gvingini, tekur hßlvt anna­ ßr. R°ktar˙tb˙gvingin er ongantÝ­ sett Ý verk, tÝ orkan hjß sk˙lanum seinastu ßrini hevur veri­ br˙kt til at uppsk˙la heimahjßlparar. Galdandi lˇg gevur nevniliga heimild fyri, at persˇnar og fakbˇlkar vi­ serligum ˙tb˙gvingar- ella starvsligum fyritreytum kunnu ver­a frÝtiknir fyri partar av ˙tb˙gvingunum. ═ hesum sambandi hevur veri­ skipa­ fyri serst°kum uppsk˙lingarflokkum fyri Ĺeldriĺ heimahjßlparum, solei­is at hesir kundu uppsk˙la seg til heilsuhjßlpara eftir einum hßlvum ßri. Avger­ er tikin um ikki at halda fram vi­ uppsk˙lingar˙tb˙gvingini til heilsuhjßlpara, men heldur at nřta eina skipan at gˇ­skriva vi­komandi ˙tb˙gvingarpartar.

 

Vi­ st°­i Ý galdandi lˇg var Štlanin at skipa fyri uppsk˙lingarflokkum fyri a­rar fakbˇlkar enn heimahjßlparum, t.d. sj˙krahjßlparum, r°ktarheimsassistentum, r°ktarum/pleygarum.  T°rvurin at uppsk˙la hesar fakbˇlkar til heilsur°ktara er avmarka­ur til uml. tveir flokkar, tÝ  er avger­ tikin um heldur at nřta eina skipan vi­ at gˇ­skriva vi­komandi ˙tb˙gvingarpartar eins og Ý heilsuhjßlpara˙tb˙gvingini. Vi­ skipanini vi­ gˇ­skriving hava nŠmingarnir somu teoretisku undirvÝsing sum nŠmingarnir Ý vanligu ˙tb˙gvingini, men fßa gˇ­skriva­ part av starvsliga partinum.

 

Tß i­  fari­ var undir almanna- og heilsu˙tb˙gvingarnar Ý 2000, var­ gj°rt av, at farast skuldi undir r°ktara˙tb˙gvingina, tß i­ uppsk˙lingarflokkarnir til heilsuhjßlpara, sum tekur eitt hßlvt ßr, vˇru um at ver­a lidnir. TÝ var eingin kunnger­ gj°rd beinanvegin til r°ktara˙tb˙gvingina. Hon skuldi gerast, samstundis sum uppsk˙lingarflokkarnir fŠkka­ust Ý tali - hetta fyri at nřta orkuna hjß sk˙lanum so skilagott sum m°guligt. Tß i­ Mentamßlarß­i­ og sk˙lin fˇru Ý holt vi­ at fyrireika kunnger­argrundarlagi­ undir heilsur°ktara˙tb˙gvingini, gj°rdist tˇ greitt, at ney­ugt var at endursko­a lˇgina frß 1999. Nor­urlendskar almanna- og heilsu˙tb˙gvingar eru bŠ­i gymnasialar ˙tb˙gvingar, yrkis˙tb˙gvingar og arbei­smarkna­ar˙tb˙gvingar. Broytingar Ý donsku ˙tb˙gvingunum Ý 2001 hava havt ßvirkan ß avger­ina at gera nřggja f°royska lˇg.

 

Endamßli­ vi­ uppskotinum

Endamßli­ vi­ at endursko­a lˇgina er m.a., at nŠmingar, umframt tŠr yrkisrŠtta­u kravdu lŠrugreinirnar, skulu hava almennar lŠrugreinir, so sum nßtt˙rulŠrugreinir og mßlsligar lŠrugreinir. Vi­ almennu lŠrugreinunum afturat teimum yrkisrŠtta­u lŠrugreinunum fŠr nŠmingurin eina yrkisrŠtta­a mi­nßms˙tb˙gving, i­ gevur bŠ­i yrkisf°rleika og f°rleika at fara vÝ­ari til a­rar vi­komandi ˙tb˙gvingar. NŠmingurin ver­ur ß henda hßtt ikki so fast lŠstur Ý einum ßvÝsum yrki. Broytingin fer eisini Ý st°rri mun enn higartil at javnstilla heilsuhjßlpara˙tb˙gvingina og r°ktara˙tb˙gvingina vi­ a­rar yrkisrŠtta­ar mi­nßms˙tb˙gvingar Ý ˙tb˙gvingarskipanini og geva teimum ˙tb˙nu eina st°rri tilvitan um leiklut teirra Ý samfelagnum. Broytingarnar hava vi­ sŠr, at bß­ar ˙tb˙gvingarnar ver­a longdar fyri at geva r˙m fyri bŠ­i fakligu og almennu lŠrugreinunum. Heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin ver­ur longd vi­ 3 mßna­um og r°ktara˙tb˙gvingin vi­ 4 mßna­um. Arbei­sgevarar, br˙karar og samfelagi­ sum heild seta Ý dag nˇgv st°rri kr°v enn ß­ur til ˙tb˙nu heilsuhjßlpararnar og heilsur°ktararnar, og hetta ger ta­ ney­ugt at hŠkka ˙tb˙gvingarst°­i­ og leingja ˙tb˙gvingina.

Endamßli­ vi­ uppskotinum er eisini at gera ymiskar a­rar broytingar m.a. Ý rß­sskipanini og ˙tb˙gvingarŠtlanini fyri nŠmingarnar.

 

Samandrßttur av uppskotinum

SambŠrt uppskotinum eru heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin og heilsur°ktara˙tb˙gvingin sjßlvst°­ugar ˙tb˙gvingar, sum eru partar av einari stigvÝst uppbygdari ˙tb˙gvingarskipan. M°guleiki er fyri at gˇ­skriva ˙tb˙gvingarpartar, me­an m°guleikin fyri uppsk˙ling hinvegin er tikin ˙r lˇgini. ┴setingarnar fyri rß­sskipanini eru broyttar, solei­is at rß­i­ er vÝ­ka­ ˙r 5 til 7 limir, og rß­i­ er n˙ bert rß­gevandi. Uppgßvurnar hjß rß­num ver­a ßsettar Ý kunnger­. Lˇgin hevur vi­ sŠr ta tř­andi nßmsfr°­iligu broytingina, at sk˙lin skal saman vi­ nŠmingunum gera eina persˇnliga ˙tb˙gvingarŠtlan.

 

Atfinningin mˇti galdandi lˇg hevur serliga sn˙­ seg um vantandi m°guleikar at hava almennar lŠrugreinir Ý undirvÝsingini. Hesir m°guleikarnir eru n˙ ßsettir Ý lˇgini. Lˇgaruppskoti­ hevur vi­ sŠr, at ˙tb˙gvingarnar ver­a longdar, solei­is at heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin n˙ er 1 ßr og 3 mßna­ir og heilsur°ktara˙tb˙gvingin 1 ßr og 10 mßna­ir. Ein longd ˙tb˙gving skal styrkja almennu f°rleikarnar og arbei­sf°rleikarnar innan umsorganar°ki­. LŠrugreinin f°royskt er n˙ Ý ˙tb˙gvingini, og a­rar lŠrugreinir vera n˙ ß sama ella hŠgri stigi enn Ý Danmark.

 

┌tb˙gvingarŠtlan, starvsfˇlkat°rvur o.a.

T°rvurin ß starvsfˇlki innan almanna- og heilsu°ki­ ver­ur helst st°­ugur komandi ßrini. Umlei­ 150 fara frß vegna aldur nŠstu 15 ßrini, og mett ver­ur, at umlei­ sama tal fer ˙r skipanini ß annan hßtt t.d. vegna sj˙ku og Ý onnur st°rv. Vaksandi virksemi er innan eldra°ki­, og fleiri ellis- og r°ktarheim og sambřli ver­a bygd komandi ßrini. Sk˙lin metir, at umlei­ helvtin av teimum, sum hava loki­ heilsuhjßlpara˙tb˙gvingina fara vÝ­ari til heilsur°ktara˙tb˙gvingina. Vi­ st°­i Ý hesum og Ý orkuni hjß starvsvenjingar°kjunum er hˇskandi at taka ein flokk av heilsur°ktarum inn um ßri­, og tveir flokkar av heilsuhjßlparum.

 

┌tb˙gvingarŠtlan sk˙lans er solei­is:

 

Heilsu˙tb˙gvingarnar geva rŠtt til ˙tb˙gvingarstu­ul frß Stu­ulsstovninum. NŠmingarnir fßa sostatt ikki l°n Ý ˙tb˙gvingartÝ­ini sum Ý Danmark. ═ F°royum eru nŠmingarnir Ý sk˙la, tß i­ teir eru Ý starvsvenjing, og eru ikki partur av normeringini ß arbei­smarkna­inum eins og Ý Danmark.  

 

UmmŠli

Uppskoti­ er sent til ummŠlis hjß:

  1. Almanna- og heilsumßlarß­num

  2. Heilsuhjßlparafelag F°roya

  3. Almanna- og Heilsur°ktarafelagnum

  4. Felagnum F°royskir Sj˙krar°ktarfr°­ingar

  5. Sj˙krar°ktarfr°­isk˙la F°roya

  6. Heilsusk˙la F°roya

  7. Stu­ulsstovninum

 

Tß i­ hoyringarfreistin var farin, vˇru vi­merkingar komnar frß:

  1. Almanna- og heilsumßlarß­num

  2. Heilsuhjßlparafelag F°roya

  3. Almanna- og Heilsur°ktarafelagnum

  4. Felagnum F°royskir Sj˙krar°ktarfr°­ingar

  5. Heilsusk˙la F°roya

  6. Stu­ulsstovninum

Herumframt vˇru vi­merkingar innkomnar frß:

  1. Elsbu Lǖtzen Ý Heimar°ktini

  2. Marini Vang, r°ktarstjˇra ß Landssj˙krah˙sinum

 

Vi­vÝkjandi 1

Almanna- og heilsumßlarß­i­ fegnast um lˇgaruppskoti­. Rß­i­ hevur ongar vi­merkingar til lˇgaruppskoti­, men metir, at ta­ eigur at vera Mentamßlarß­i­, i­ skal bera ˙trei­slurnar av praktikkveglei­ingini.

 

Vi­vÝkjandi 2

Heilsuhjßlparafelag F°roya hevur ongar vi­merkingar til lˇgaruppskoti­, men vÝsir ß, at ta­ Ý vi­merkingunum ikki eiga at vera ßsetingar um t.d., hvar starvssta­i­ skal vera. Hetta ver­ur tiki­ til eftirtektar, og vi­merkingarnar eru broyttar samsvarandi. Eisini hevur felagi­ vi­merkingar Ý sambandi vi­ ˙tb˙gvingarrß­i­. Broytingar eru gj°rdar Ý serligu vi­merkingunum, og ver­a vi­urskiftini hjß ˙tb˙gvingarrß­num annars nŠrri ßsett Ý kunnger­.

 

Vi­vÝkjandi 3

Almanna- og Heilsur°ktarafelagi­ hevur ongar vi­merkingar til lˇgaruppskoti­, men vÝsir ß, at ta­ Ý vi­merkingunum ikki eiga at vera ßsetingar um t.d., hvar starvssta­i­ skal vera, og hvussu st°­an hjß br˙karanum skal vera. Hetta ver­ur tiki­ til eftirtektar, og vi­merkingarnar eru broyttar samsvarandi.

 

Vi­vÝkjandi 4

Felagi­ F°royskir Sj˙krar°ktarfr°­ingar hevur vi­ dr˙gvum svarskrivi vi­gj°rt uppskoti­, og har gj°rt Ýt°kiligar spurningar til samanberingar millum ta gomlu og nřggju lˇgina, og m.a. vi­gj°rt fakfelagspolitiskar avlei­ingar av uppskotinum og arbei­sbřti­ millum fakbˇlkar. Teir spurningar, sum felagi­ setur, eru so umfatandi og Ýt°kiligir, at Mentamßlarß­i­ fer at svara felagnum skrivliga. Svarskrivi­ til felagi­ ver­ur, saman vi­ hoyringarskrivunum, sent L°gtinginum. 

 

Vi­vÝkjandi 5

Heilsusk˙li F°roya hevur gj°rt ßvÝsar Ýt°kiligar vi­merkingar til uppskoti­. Vi­merkingarnar eru lutvÝst tiknar til eftirtektar.

 

Vi­vÝkjandi 6

Stu­ulsstovnurin hevur ongar vi­merkingar.

 

Vi­vÝkjandi 7

Elsba Lǖtzen Ý Heimar°ktini vÝsir ß mßlsligar broytingar, i­ lutvÝst eru tiknar til eftirtektar.

 

Vi­vÝkjandi 8

Marin Vang, r°ktarstjˇri ß Landssj˙krah˙sinum, vÝsir ß ymiskar mßlsligar og tekniskar broytingar, sum lutvÝst eru tiknar til eftirtektar. 

 

Kap. 2 Avlei­ingar av uppskotinum 

a) FÝggjarligar avlei­ingar fyri landsmyndugleikar og kommunur

Formliga ver­ur eingin nřggj ˙tb˙gving sett Ý verk vi­ lˇgaruppskotinum, tÝ galdandi lˇg hevur reglur um ˙tb˙gvingina, men fari­ ver­ur undir heilsur°ktara˙tb˙gving fyri fyrstu fer­ til vßrs. Ongar ˙trei­slur ver­a av hßlvt ßra longu uppsk˙lingarflokkunum longur, so samanumtiki­ ver­ur ein ßvÝs sparing Ý ˙trei­slunum av hesi ors°k. Men hŠkka­a fakliga st°­i­ vi­ almennum lŠrugreinum, persˇnligari ˙tb˙gvingarŠtlan, l°n til praktikkveglei­arar, stu­ul frß Stu­ulsstovninum og longdari ˙tb˙gving fer at hava naka­ av °ktum ˙trei­slum vi­ sŠr. Meir˙trei­slurnar hjß sk˙lanum eru mettar til umlei­ 1,5 miˇ. kr.  Stu­ulsstovnurin skal Ý fÝggjarßrinum 2006 gjalda stu­ul til ein flokk av heilsur°ktarnŠmingum frß mars mßna­i til ßrslok, og ein flokk av heilsuhjßlparanŠmingum frß september mßna­i til ßrslok. Henda meir˙trei­sla er mett til uml. 1 miˇ. kr.  Almanna- og heilsumßlarß­i­ ber ˙trei­slurnar av l°n til praktikkveglei­arnar. Hesar meir˙trei­slurnar eru mettar til umlei­ kr. 700.000. Samla­u meir˙trei­slurnar fyri landskassan Ý 2006 ver­a sostatt 3,2 miˇ. kr.

 

b) Umsitingarligar avlei­ingar fyri landsmyndugleikar og kommunur

Lˇgaruppskoti­ hevur avlei­ing fyri Mentamßlarß­i­ og Almanna- og heilsumßlarß­i­ vi­ naka­ av °ktari umsiting. Lˇgaruppskoti­ hevur ongar umsitingarligar avlei­ingar fyri kommunur.

 

c) Avlei­ingar fyri vinnuna

 

Lˇgaruppskoti­ hevur ongar fÝggjarligar avlei­ingar fyri vinnuna.

 

d) Avlei­ingar fyri umhv°rvi­

 

Lˇgaruppskoti­ hevur ongar avlei­ingar fyri umhv°rvi­.

 

e) FÝggjarligar, umsitingarligar ella umhv°rvisligar avlei­ingar fyri serst°k °ki Ý landinum

Lˇgaruppskoti­ hevur ongar fÝggjarligar, umsitingarligar ella umhv°rvisligar avlei­ingar fyri serst°k °ki Ý landinum.

 

f) Sosialar avlei­ingar fyri ßvÝsar samfelagsbˇlkar ella felagsskapir

Lˇgaruppskoti­ hevur ongar avlei­ingar fyri ßvÝsar felagsskapir.

 

h) Avlei­ingar Ý mun til altjˇ­a sßttmßlar

Lˇgaruppskoti­ hevur ongar avlei­ingar fyri altjˇ­a sßttmßlar.

 

i) Avlei­ingarnar Ý talvu:

 

 

Fyri landsmyndugleikar

Fyri kommunalar myndugleikar

Fyri °ki Ý landinum

Fyri ßvÝsar bˇlkar

Fyri vinnuna

FÝggjarligar avlei­ingar

Ja

Nei

Nei

Nei

Nei

Umsitingarligar avlei­ingar

Ja

Nei

Nei

Nei

Nei

Umhv°rvisligar avlei­ingar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

Avlei­ingar Ý mun til altjˇ­a sßttmßlar

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

FÝggjarligar og umsitingarligar avlei­ingar fyri serst°k °ki Ý landinum

Nei

Nei

Nei

Nei

Nei

 

 

Kap. 3 Serligar vi­merkingar 

Til ž 1.

Endamßli­ vi­ ˙tb˙gvingini til heilsuhjßlpara er m.a. at  geva nŠmingunum innlit og f°rleikar Ý at vera um fˇlk, sum hava t°rv ß arbei­sligum og persˇnligum stu­li, aktivering og grundleggjandi r°kt.

Endamßli­ vi­ ˙tb˙gvingini til heilsur°ktara er at geva nŠmingunum fyritreytir fyri at meta um ney­uga t°rvin og fyri sjßlvst°­ugt at r°kja og tilrŠttaleggja samansettar umsorganaruppgßvur og aktiverandi arbei­i. Hetta fevnir eisini um stimulering af fysiskum, intellektuellum og skapandi eginleikum hjß einst°kum borgarum og bˇlkum av borgarum. Harumframt hevur ˙tb˙gvingin til endamßls at geva nŠmingunum fyritreytir fyri at meta um ney­uga t°rvin og fyri sjßlvst°­ugt at r°kja grundleggjandi heilsu- og sj˙krar°ktarveitingar vi­vÝkjandi stu­li, r°kt og umsorgan ß tÝ primera og sekundera almanna- og heilsu°kinum.

┌tb˙gvingarnar skulu eisini geva nŠmingum fakligan f°rleika innan almennar lŠrugreinir sum t.d. f°royskt og enskt, sum kunnu vera grundarlag fyri vÝ­ari ˙tb˙gving. Ein stˇrur partur av nŠmingunum hava onga ˙tb˙gving frammanundan, og ta­ er ney­ugt at °kja teirra medvit og ßhuga fyri samfelagsvi­urskiftum, solei­is at teir fßa evni og hug at luttaka Ý tÝ, sum fyriferst Ý samfelagnum.

 

Til ž 2.

Atgongdin til ˙tb˙gvingarnar er vi­ st°­i Ý formligu uppt°kutreytunum og eini heildarmeting av f°rleika ums°kjaranna til at taka ˙tb˙gvingina og at arbei­a Ý vi­komandi starvs°ki.

BŠ­i fyri ung, sum bert hava prˇgv ˙r 9. flokki Ý fˇlkask˙lanum, og fyri onnur, sum hava t°rv ß tÝ, er treytin fyri uppt°ku, at tey Ý minsta lagi hava 1 ßrs starvsligar royndir ella ˙tb˙gving. St°­is˙tb˙gving ß yrkissk˙la er eitt hˇskandi uppt°kugrundarlag hjß teimum, sum ikki l˙ka vanligu uppt°kutreytirnar. A­rar royndir sbrt. ž 2, stk 1, nr. 2 kunnu ver­a hßsk˙li, sk˙laskip, h˙sarhaldssk˙li ella eftirsk˙li.

 

SambŠrt ž 2, stk. 2 og ž 3, stk. 2 ger sk˙lin av, um uppt°kukr°vini eru rokkin, t.v.s. evsta ßbyrgd er hjß sk˙lans lei­slu.

 

Til ž 3.

Atgongd til heilsur°ktara˙tb˙gvingina hava tey, sum hava heilsuhjßlpara˙tb˙gving ella vi­komandi ˙tb˙gvingarroyndir ella ˙tb˙gvingar- og starvsroyndir, sum hava vart Ý minsta lagi 1 ßr og 3 mßna­ir. Partar av mi­nßms- ella yrkis˙tb˙gvingunum og starvsroyndir kunnu geva atgongd til heilsur°ktara˙tb˙gvingina.

 

Til ž 4.

Dentur eigur at ver­a lagdur ß, at ta­ Ý mest m°guligan mun ver­ur tiki­ fyrilit fyri ˙tb˙gvingum ella starvsroyndum, i­ ums°kjarar hava frammanundan, solei­is at nŠmingarnir ikki ver­a noyddir at taka partar av ˙tb˙gvingini, sum teir longu frammanundan hava.

Rektari sk˙lans hevur avger­arrŠtt og tekur st°­u til, hv°rjar ˙tb˙gvingar- ella starvsligar fyritreytir kunnu frÝtaka nŠming fyri partar av ˙tb˙gvingini. Rektarin kann heimila einum m°guligum deildarlei­ara at taka avger­ir Ý tÝlÝkum mßlum.

 

Til ž 5.

┌tb˙gvingarnar eru skipa­ar Ý eindir vi­ sk˙laundirvÝsing og starvsvenjing, i­ fevna um ymisk starvs°ki, solei­is at nŠmingurin fŠr fj°lbroyttar royndir ß teimum primeru og sekunderu stu­uls-, r°ktar- og umsorganar°kjunum.

Skipanin vi­ at skifta millum sk˙la og starvsvenjing skal stu­la nŠminginum Ý at ogna sŠr vitan, f°rleika og hugbur­ innan °ki­. Fyri at °kja um heildina og samkipanina millum sk˙la- og starvsvenjingarpartin, ger nŠmingurin saman vi­ ßvÝkavist sk˙la og starvsvenjingarsta­i persˇnlig og faklig lŠrumßl Ý sambandi vi­ tŠr ymisku eindirnar.

 

Til ž 6.

┌tb˙gvingin er longd vi­ 3 mßna­um. ═ minsta lagi 28 vikur av ˙tb˙gvingini skulu vera ßst°­i. ═ h°vu­sheitinum er tann ßst°­iligi parturin longdur fyri at °kja um fakligu, almennu og persˇnligu f°rleikarnar hjß nŠminginum. NŠmingarnir skulu hava almennar grundlŠrugreinir. Landsstřrisma­urin ßsetur Ý kunnger­, hv°rjar almennar lŠrugreinir vera Ý ˙tb˙gvingini, og ß hv°rjum st°­i tŠr eru.

Dentur ver­ur lagdur ß at styrkja umsorganarpartin Ý ˙tb˙gvingini.

 

Heilsuhjßlparin skal sjßlvst°­ugt ra­festa og ˙tinna einfaldar stu­uls-, r°ktar- og umsorganaruppgßvur. Hetta kann vera at stu­la borgarum til at var­veita f°rleikar,  fyribyrgja likamligar og sßlarligar eftirsj˙kur og styrkja sßlarligu og sosialu tilveru borgarans. 

 

Til ž 7.

Grundst°­i undir heilsur°ktara˙tb˙gvingini er heilsuhjßlpara˙tb˙gvingin, og Ý minsta lagi­ 40 vikur av heilsur°ktara˙tb˙gvingini skal vera ßst°­i. Heilsur°ktarin r°kir grundleggjandi sj˙krar°ktaruppgßvur, m.a. leggur til rŠttis og r°kir sj˙krar°ktaruppgßvur sjßlvst°­ugt. Heilsur°ktarin hevur eitt brei­ari starvs°ki, i­ m.a. er at undirvÝsa nŠmingum.   

 

Til ž 8. 

Ta­ er av stˇrum třdningi, at gott samstarv er millum Almanna- og heilsumßlarß­i­ og Mentamßlarß­i­ um ˙tb˙gvingarnar, tÝ teir flestu nŠmingarnir starvast ella fara at starvast innan °ki­ hjß Almanna- og heilsumßlarß­num og eru Ý starvsvenjing har. Landsstřrisma­urin Ý almanna- og heilsumßlum skal hava h°vi at gera vi­merkingar til kunnger­ir o.a., solei­is at m°guligar tillagingar kunnu gerast, ß­renn tŠr ver­a lřstar.

 

Til ž 9.

Sk˙lin ger eina nßmsskipan, sum m.a. ßsetur břti­ millum sk˙la- og starvsvenjingarpartarnar, mßl fyri ßst°­i og starvsvenjing, lŠrugreina- og tÝmabřti­ og lei­reglur fyri prˇvt°kur og st°­umet. Dentur skal leggjast ß verkŠtlanararbei­i. Bß­ar ˙tb˙gvingarnar hava kravdar lŠrugreinir og vallŠrugreinir. GrundlŠrugreinirnar eru f°roysk, danskt, enskt og nßtt˙rulŠrugreinir. UndirvÝst ver­ur Ý hesum lŠrugreinum ß ymiskum st°­i Ý bß­um ˙tb˙gvingunum.

 

Samskipanin millum sk˙la og starvsvenjing skal tryggja, at samstarv ver­ur um ta persˇnligu ˙tb˙gvingarŠtlanina, sum hv°r einstakur nŠmingur skal hava.

 

Mentamßlarß­i­ kann gera veglei­andi reglur fyri nßmsskipanini, sum sk˙lin ger. Mentamßlarß­i­ skal gˇ­kenna nßmsskipanina, eftir at ˙tb˙gvingarrß­i­ hevur gj°rt vi­merkingar til hana.

 

Til ž 10.

Ongin vi­merking.

 

Til ž 11.

Endamßli­ vi­ starvsvenjingini er at fßa samband millum praktiska og ßst°­iliga partin av ˙tb˙gvingunum. Starvsvenjingin samskipar starvsvenjingina, og sk˙lin gˇ­kennir starvsvenjingarst°­ini. Sk˙lin veglei­ir starvsvenjingarst°­ini um at tilrŠttaleggja starvsvenjingina.

 

Til ž 12.

Ta­ er landsstřrisma­urin, sum setur rektaran, me­an rektarin skal seta m°guligar deildarlei­arar fyri sk˙larnar. A­rar setanir ver­a eisini framdar av rektaranum.

Allar setanir skulu samsvara setanarpolitikk landsins m.a. vi­ setanarnevnd, har deildarlei­ari og starvsfˇlkaumbo­ eru vi­ Ý setanarnevndini.

 

Til ž 13.

Rektarin hevur ßbyrgd av virkseminum mˇtvegis landsstřrismanninum. Hann hevur fyrisitingarligu, fÝggjarligu og nßmsfr°­iligu ßbyrgdina av virkseminum.

 

Til ž 14.

Sk˙lin kann ikki krevja gjald frß nŠmingum fyri sk˙lagongdina ella fyri lŠruna ß lŠruplßssum.

NŠmingar gjalda b°kur og anna­ undirvÝsingartilfar til egna nřtslu, me­an sk˙lin skal gjalda felags tilfar og undirvÝsingarambo­.

  

Til ž 15.

Sk˙lin skal geva nŠmingum rß­ og veglei­ing um ˙tb˙gvingarnar og yrki­. Lestrarveglei­ing ver­ur givin Ý sambandi vi­ fyrispurningar og sum almenn upplřsing, ß­renn fari­ ver­ur undir ˙tb˙gvingina. Tß i­ t°rvur er ß tÝ, eiga nŠmingar eisini at fßa rß­ og veglei­ing eftir sk˙labyrjan.

 

Til ž 16.

Sk˙lin kann Ý styttri tÝ­arskei­ bjˇ­a nŠmingi fakligan stu­ul. Hetta ver­ur gj°rt Ý samrß­ vi­ nŠmingin og eftir Ýt°kiligari meting. Serliga Ý byrjanini av ˙tb˙gvingini kunnu nŠmingar, sum ikki hava veri­ Ý sk˙la Ý longri tÝ­, hava t°rv ß eykahjßlp. Landsstřrisma­urin kann ßseta nŠrri reglur um stu­ulin, m.a. um mannagongdir og vavi­ av fakliga stu­linum.

 

Til ž 17.

┌tb˙gvingarnar skulu menna persˇnligu f°rleikarnar hjß nŠmingunum. Einstaki nŠmingurin og sk˙lin gera eina ˙tb˙gvingarŠtlan, sum vi­ st°­i Ý ˙tb˙gvingarskipanini hjß sk˙lanum ßsetur faklig og persˇnlig mßl fyri nŠmingin. ┌tb˙gvingarŠtlanin skal stimbra nŠmingin og teir f°rleikar, hann hevur, og skal m.a. innihalda persˇnlig mßl vi­ ˙tb˙gvingini, lutt°ku Ý undirvÝsingini, lřsing av starvsvenjingini og avtalur um skipan av starvsvenjingartÝ­arskei­um. NŠmingur, sk˙li og starvsvenjingarsta­ hava ßbyrgd av, at ˙tb˙gvingarŠtlanin ver­ur fylgd, og at endursko­a Štlanina.

 

Til žž 18, 19 og 20.

Landsstřrisma­urin setur eitt ˙tb˙gvingarrß­ vi­ 7 limum. Limirnir skulu umbo­a og hava fakligt og ˙tb˙gvingarligt innlit Ý tey arbei­s°ki, har heilsuhjßlparar og ľr°ktarar arbei­a. Rß­sskipanin hevur m.a. til endamßls at geva umbo­um frß hesum arbei­s°kjum ney­uga ßvirkan ß ˙tb˙gvingarskipanina, so hon Ý mest m°guligan mun samsvarar vi­ ynskini fyri avvar­andi arbei­s°ki. Rß­i­ vi­ger yvirskipa­ mßl og ger ummŠli til landsstřrismannin sambŠrt teimum heimildum, tÝ eru givnar. Gj°llari reglur vi­vÝkjandi ˙tb˙gvingarrß­num ver­a ßsettar av landsstřrismanninum.

 

Til žž 21 og 22.

KŠrur um avger­ir sk˙lans Ý mßlum vi­vÝkjandi ˙tb˙gvingunum, undirvÝsingini og prˇvt°kunum o.°. skulu sendast rektara sk˙lans, sum sendir kŠruna til landsstřrismannin saman vi­ m°guligum vi­merkingum, ella til eina kŠrunevnd, um so er, at landsstřrisma­urin sbr. ž 22 Ý lˇgaruppskotinum hevur lagt avger­ir Ý kŠrumßlum til slÝka kŠrunevnd.

 

Til ž 23.

Eingin vi­merking. 

 

Hjßl°gd skj°l

Skjal 1:   UmmŠli frß Almanna-og Heilsumßlarß­num

Skjal 2:   UmmŠli frß Heilsuhjßlparafelag F°roya

Skjal 3:   UmmŠli frß Almanna- og Heilsur°ktarafelagnum                                          

Skjal 4:   UmmŠli frß Felagnum F°royskir Sj˙krar°ktarfr°­ingar

Skjal 5:   UmmŠli frß Heilsusk˙la F°roya

Skjal 6:   UmmŠli frß Stu­ulsstovninum

Skjal 7:   UmmŠli frß Elsbu Lǖtzen, Heimar°ktini

Skjal 8:   UmmŠli frß Marini Vang, r°ktarstjˇra ß Landssj˙krah˙sinum

Skjal 9:   Mentamßlarß­sins svar, dagfest 15.02.2006, til spurningar frß Felagnum F°royskir Sj˙krar°ktarfr°­ingar.

                     

1. vi­ger­ 2. mars 2006. Mßli­ beint Ý mentanarnevndina, sum tann 15. mars 2006 leg­i fram soljˇ­andi

 

┴lit

 

Landsstřri­ hevur lagt mßli­ fram tann 22. februar 2006, og eftir 1. vi­ger­ tann 2. mars 2006 er ta­ beint mentanarnevndini.

 

Nevndin hevur vi­gj°rt mßli­ ß fundi tann 14. mars 2006.

 

Undir vi­ger­ini hevur nevndin havt fund vi­ Almanna- og heilsur°ktarafelagi­, Heilsuhjßlparafelagi­ og landsstřrismannin Ý mentamßlum. Frß Almanna- og heilsur°ktarafelagnum og Heilsuhjßlparafelagnum fekk nevndin ymisk skj°l um heilsu˙tb˙gvingarnar og eina grein um autorisasjˇn.

 

┌tb˙gvingarrß­i­ ver­ur vÝ­ka­ frß 5 limum til 7 limir vi­ uppskotinum. Nevndin er av teirri ßsko­an, at landsstřrisma­urin Ý kunnger­ini eigur at tryggja, Ý minsta lagi­ ein limur, sum hevur ˙tb˙gving sum heilsuhjßlpari, og ein limur, sum hevur ˙tb˙gving sum heilsur°ktari, eiga at ver­a umbo­a­ Ý rß­num.

 

═ ž 13 er ßsett, at rektarin hevur nßmsfr°­iligu, fyrisitingarligu og fÝggjarligu ßbyrgdina av virksemi sk˙lans. Fakliga ßbyrgdin er t.d. ikki nevnd Ý uppremsuni, og tÝ kann ivi standast av, um rektarin hevur ßbyrgd av hesum virksemi sk˙lans. Nevndin skjřtur tÝ upp at broyta or­ingina Ý ž 13 solei­is, at rektarin hevur ßbyrgdina av virksemi sk˙lans mˇtvegis landsstřrismanninum, so eingin ivi er um, at ta­ er rektarin, sum hevur ßbyrgd av °llum virkseminum Ý sk˙lanum.

 

═ endamßlsor­ingini skjřtur nevndin eina mßlsliga broyting upp.

 

Samsvarandi hesum setir nevndin fram soljˇ­andi 

 

b r o y t i n g a r u p p s k o t 

 

1) ═ ž 1, stk. 2, nr. 1 ver­ur aftanß ônŠmingunumö sett: ôyrkisfakliganö.

 

2) ž 13 ver­ur or­a­ solei­is: ôRektarin er dagligi lei­ari sk˙lans og hevur ßbyrgdina av virksemi sk˙lans mˇtvegis landsstřrismanninum.ö

 

Ein samd nevnd tekur undir vi­ mßlinum og mŠlir L°gtinginum til at samtykkja uppskoti­ vi­ nevndu broytingum.

2. vi­ger­ 20. mars 2006. Broyntingaruppskot frß samdari mentanarnevnd til žž 1 og 13 samtykt 26-0-0. Uppskoti­ solei­is broytt samtykt 27-0-0. Uppskoti­ fer soleoi­s samtykt til 3. vi­ger­.

3. vi­ger­ 22. mars 2006. Uppskoti­, sum samtykt vi­ 2. vi­ger­, endaliga samtykt 21-0-0. Mßli­ avgreitt.

Ll.nr. 19 frß 27.03.2006