47  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um bśskaparrįš

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskiftiš riggar ikki)
C. Įlit
D. 2. višgerš
E. Oršaskifti viš 2. višgerš

Įr 2005, 17. november, lųgdu tingmenninir Bill Justinussen og Egin Henriksen, vegna Mišflokkin fram soljóšandi

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um bśskaparrįš

§ 1

Ķ lųgtingslóg nr. 120 frį 12. juli 1995 um bśskaparrįš, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 74 frį 20. mai 1996, verša gjųrdar hesar broytingar:

1) § 2, stk. 1, litra a veršur oršaš soleišis:
"a) Rįšiš skipar seg viš formanni. Formašurin og tveir av hinum limunum skulu starvast sum bśskaparfrųšingar į višurkendum hęgri lęristovni ķ hvųr sķnum fremmandum landi.

 

2) Ķ § 2, stk. 1, litra b veršur "2" broytt til "4".

 

3) §§ 2a og 2b verša strikašar.

 

§ 2

 

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

 

 

Almennar višmerkingar

Uppgįvan hjį Bśskaparrįšnum er at fylgja viš bśskaparligu gongdini ķ landinum og at rįšgeva um bśskaparlig višurskifti. Verandi formašur hevur vķst į, at eftir galdandi skipan er trupult at rųkja uppgįvuna til lķtar, tķ eingin rįšslimur rųkir starviš fulla tķš. Javnan veršur spurnartekin sett viš dygdina ķ arbeišnum hjį bśskaparrįšnum. Hetta er ikki nųktandi fyri nakran part.

 

Samfelag okkara er av slķkari stųdd, at ųll kenna ųll. Hetta hevur viš sęr, at óheftir persónar skjótt verša settir ķ politiskan bįs, og minkar hetta um trśviršiš. Mangan veršur fķlst į, at rįšgevingin er meiri politiskt litaš, enn gott er, og tķ snżr taš neyšuga bśskaparoršaskiftiš seg meiri um, hvųr hevur sagt hvat, heldur enn um innihaldiš ķ rįšgevingini. Hetta er ikki til gagns fyri almenna oršaskiftiš um bśskapargongdina. Og hetta gagnar ikki landsstżrinum, sum skal taka stųšu til óheftu rįšgevingina.

 

Fyri at bųta um dygdina og trśviršiš ķ virkseminum hjį Bśskaparrįšnum veršur skotiš upp, at 3 av 7 limum vera bśskaparfrųšingar, sum starvast į višurkendum hęgri lęrustovni ķ hvųr sķnum landi uttan fyri danska rķkiš. Glųgt er gestsins eyga, sigur oršafelliš. Vęntandi fara bśskaparfrųšingar, sum eru ókendir viš fųroyska gerandisdagin, at eygleiša okkara bśskap į ųšrvķsi hįtt, og kann hetta hava viš sęr, at nżggj og skilagóš rįšgeving kemur burturśr. Og taš er óhugsandi, at slķk rįšgeving į nakran hįtt kann knżtast at fųroyskum partapolitikki. Į tann hįtt vóna uppskotssetararnir, at almenna oršaskiftiš um bśskapargongdina fult og heilt fer at snśgva seg um bśskaparlig višurskifti.

 

Fķggjarligar avleišingar

Roknast kann viš, at raksturin av Bśskaparrįšnum veršur nakaš hęgri orsakaš av ųktum feršaśtreišslum, dagpeningi og samsżningum.

 

Setursrįšiš į Fróšskaparsetri Fųroya, iš skal gera tilmęli til setan, er bišiš um at gera eina meting av meirkostnašinum.

 

Setursrįšiš heldur, at taš uttan iva er neyšugt at leggja upp fyri, at ein įvķs samsżning mį latast, um óheftir bśskaparfrųšingar skulu brśka tķš uppį at seta seg inn ķ fųroysk višurskifti og leggja sķtt navn til tilmęli til Lųgting og Landsstżriš. Samsżningin mį roknast at liggja eitt staš ķmillum eina symbolska upphędd, faktisku lųnina, sum viškomandi fęr ķ dagliga yrki sķnum, og ein rįšgevingartakst fyri serligar uppgįvur. Ręttast er helst at meta um arbeišsbyršuna, t.d. ķ tķmum ella dųgum, og so mųguliga draga eitt sindur frį fyri viršingina, sum kann liggja ķ at verša bišin um at rįšgeva fųroysku myndugleikunum.

 

Taš kann vera eitt sindur ymiskt, um fólk ynskja samsżning, ella um avrokningin skal fara til stovnin, har tey eru sett ķ starv. Um taš seinna er galdandi, er ikki óvanligt at brśka eina tķmalųn, roknaš śt frį įrslųnini og sķšani leggja eitt ķskoyti afturat, millum 20% og 50% til stovnin.

 

Nišanfyri eru takstirnir, sum Setursrįšiš męlir til at mett veršur eftir. Hetta eru donsk tųl, og hóast talan kann vera um fólk śr ųšrum londum enn Danmark, eru hesi tųlini meira reel at brśka enn samsvarandi fųroyskir takstir, sum liggja munandi lęgri enn ķ ųllum grannalondunum.

 

Tķmalųnt vķsindaligt arbeiši/rįšgevingararbeiši: Lęgsta tķmalųnin hjį Dansk Magisterforening er 530 kr.

 

Professaralųn: Professaralųnin ķ DK į 37. ella 38. stigi hjį tęnastumonnunum, tvs. įvķkavist 540.974 kr. og 606.768 kr. įrliga, ķroknaš 15% eftirlųn. Hetta gevur ein tķmasats upp į įvikavist 260,08 kr. og 291,72 kr., um roknaš veršur viš einum įrstķmatališ upp į 2080.

 

Arbeišsbyršan ķ tķmum nżtist ikki at verša broytt, men kann verša taš, um nevndin heldur hetta vera neyšugt. Stųddin į feršaśtreišslunum kann helst eisini skifta alt eftir, hvussu arbeišiš veršur lagt til ręttis.

 

Samlaša meirśtreišslan kann tķ liggja śr 20-30.000,- heilt upp ķ 100-150.000,- kr. ella meira.

 

Serligar višmerkingar:

Ad. 1: Krųvini til formannin og tveir av hinum limunum verša herd frį, at teir, sum nś er, bert skulu hava śtbśgving sum bśskaparfrųšingar, til at teir ķ framtķšini skulu starvast sum bśskaparfrųšingar į višurkendum hęgri lęristovni ķ hvųr sķnum fremmandum landi. Hetta skal skiljast sum uttan fyri danska rķkiš. Kraviš ķ 3. pkt. um, at hesir trķggir ikki mugu hava leišandi stųrv innan mišfyrisitingina og ikki mugu umboša serįhugamįl ķ dagliga starvi sķnum, er hereftir  ikki neyšugt, og veršur tķ strikaš.

 

Ad. 2: Rįšiš hevur 7 limir. 3 skulu vera bśskaparfrųšingar, so eru 4 eftir og ikki 2. Hetta mį vera ein feilur, sum viš hesum veršur ręttašur.

 

Ad. 3: §§ 2a og 2b eru endurtųkur av §§ 2, stk. 1, litra a og b. Hetta man vera ein feilur, sum viš hesum veršur ręttašur.

 

1. višgerš 2. desember 2005. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 2. februar 2006 legši fram soljóšandi

Įlit

 

Tingmenninir Bill Justinussen og Egin Henriksen hava vegna Mišflokkin lagt mįliš fram tann 17. november 2005, og eftir 1. višgerš tann 2. desember 2005 er taš beint fķggjarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 1. februar
2006.

 

Nevndin er vitandi um, at landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum ķ lųtuni arbeišir viš uppskoti til broyting ķ lóg um landsbanka og lóg um hagstovu fyri at fįa samskipaš arbeišiš hjį hesum stovnum. Ķ hesum sambandi er eisini ętlanin at broyta Bśskaparrįšiš. Uttan at taka stųšu til hesar ętlanir landsstżrismansins heldur nevndin ikki, at hetta er rętta tķšin at gera broytingar ķ Bśskaparrįšnum.

 

Annars er nevndin ivasom, um taš er rętt at lata śtlendingar fįa so stóran leiklut, sum skotiš er upp.

 

Ein samd nevnd męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.

 

2. višgerš 9. februar 2006. §§ 1 og 2 fullu 2-3-22. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.