7  Uppskot til  lųgtingslóg um at byggja skśladepil ķ Sušuroynni

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. Oršaskifti viš 2. višgerš

Įr 2005, 14. september, legši Hergeir Nielsen, lųgtingmašur, vegna Tjóšveldisflokkin fram soljóšandi  
 

Uppskot

til

lųgtingslóg um at byggja skśladepil ķ Sušuroynni

 

§ 1. Landsstżrismanninum veršur heimilaš at skipa fyri, at skśladepil veršur bygdur ķ Vįgi ķ Sušuroy. Byggiśtreišslurnar til verkętlanina kunnu ķ mesta lagi vera 60 mió. kr.

 

§ 2. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

Stk. 2. Samstundis fer śr gildi lųgtingslóg nr. 75 frį 25. mai 2005 um at byggja skśladepil ķ Sušuroy.


 

Višmerkingar 

Endamįliš viš uppskotinum er at geva ungdóminum ķ Sušuroynni og ųšrum skślasųkjandi skjótastu og best mųguligu umstųšur til  mišnįms- og almanna og heilsuśtbśgvingar į so fķggjarliga skilagóšan hįtt sum gjųrligt.

 

Lųgtingslóg nr. 75 frį 25. mai 2005 um at flyta mišnįmsskślan śr Vįgi fevnir eisini um at flyta almanna- og heilsuśtbśgvingina av Tvųroyri. Lógin hevur ein fķggjarkarm, sum er 15 mió. kr. hęgri, enn lógin um mišnįmsskślan ķ Vįgi hevši, og hon er grundgivin viš, at almanna- og heilsuskśli skal byggjast uppķ mišnįmsskślan.

 

Av hesi 15 mió. kr. hęgru jįttanini verša tęr fyrstu 10 mió. kr. brśktar til at gera alt lendisarbeišiš umaftur.

 

Skślin ķ Vįgi varš roknašur at kosta 45 mió. kr., og hesin śti ķ haganum ķ Porkeri/Hovi er uttan nakrar kanningar yvirhųvur settur til ein mestakostnaš upp į 60 mió. kr.

 

Śtgrevstur, vegur, vatn, kloakk, byggibśgving og projektering skal nś alt gerast av nżggjum, og endaliga śrslitiš er, at vit fįa ikki stórt fleiri fermetrar til skślahųli, hóast vit fįa 15 mió. kr. hęgri jįttan.

 

Einastu rašfestingarnar eru, hvat skślin ķ mesta lagi skal kosta, nęr hann skal vera lišugur, og at hann undir ongum umstųšum mį liggja ķ Vįgi.

 

Taš eru bert tey allar rķkastu samfelųgini ķ heiminum, sum hava rįš til at skrotta arkitektateknašar almennar bygningar og įralangar kostnašarmiklar almennar fyrireikingar, tį iš tęr eru komnar undir land.

 

Nś fųroyski bśskapurin er ķ frķum falli, heldur Fųroya Landsstżri seg hava hesi rįšini.

 

Sami byggiharri, sum hevur lagt alstóran dent į eitt lokkandi lestrarumhvųrvi til ungdómin ķ Sušuroynni, er nś ķ ferš viš at tveita hesum sama ungdómi ein skślabygning, sum veršur įtųkur teimum, vit kendu afturi ķ trżssunum. Har alt veršur stśvaš saman į bķligasta hįtt viš felags fasilitetum til fimleik, sang, tónleik, bókasavn, samkomuhųll vm.

 

Har vit mišašu eftir einum meginbókasavniš, sum saman viš eini vęl skipašari samkomuhųll kundi slóšaš fyri mentanarligum įvųkstri, fįa vit nś eina hįlvvįnaliga fimleikarhųll, sum eisini kann brśkast sum ein lķka so hįlvvįnalig samkomuhųll.

 

Umstųšur, ljóšgóšska, hugni og trivnašur, sum alstórur dentur varš lagdur į inni  ķ Vįgi, fer fyri skeyti śti ķ haganum ķ Porkeri.

 

Ungdóminum ķ Sušuroynni veršur tveittur ein lagurbygningur at hśsast ķ, samstundis sum ungdómurin ašrastašni fęr arkitektateknašar nżbygningar at hśsast ķ.

 

Hóast vit hųvdu landsins bestu mųguleikar fyri frįlęru ķ ķtrótti į vųlli, ķ hųll og ķ svimjihyli ókeypis į stašnum, so vóru hesir mųguleikar lagdir į ķs, tķ trongskygni, hatur og ųvund foršaši skilagóšum framtųkum.

 

Har sakkunnleikin var viš ķ arbeišinum sušuri ķ Vįgi, og bygginevndin var mannaš viš fleiri byggifrųšingum, hevur landsstżrismašurin nś sett eina nżggja bygginevnd viš ongum byggifrųšingi.

 

Ķ stašin fyri eina framśr serkųna bygginevnd fara nś landsstżrismansins egnu embętisfólk at samskifta viš onkran verkfrųšing į Landsverki um, hvussu farast skal fram ķ hesum fyri ungdómin so viškvęma mįli.

 

Har er einki umboš fyri brśkaran, og har er einki umboš fyri byggifrųšina. Lķtiš og einki av śrslitinum av arkitektakappingini ķ Vįgi kann nżtast śti ķ haganum ķ Porkeri, og enn er einki skilagott hugskot komiš um nżtslu av holinum vesturi viš Vatniš ķ Vįgi, sum stendur ķ 10 milliónum almennum krónum.

 

Arkitektakappingin, sum skuldi geva  ungdóminum og almenninginum taš besta av tķ besta, er endaš ķ einari ad hoc loysn, sum ikki er einum framkomnum samfelag viršilig.

 

Pakkaloysnin viš sųluni av einum ellis- og rųktarheimi fyri ein skśla, sum so stórur dentur varš lagdur į, er eisini farin fyri skeyti. Kommunurnar hava višgjųrt mįliš sķnįmillum, og eingin framdrift er ķ mįlinum.

 

Undir višgeršini į tingi var umrįšandi at tiga burtur, at arkitektekturin kolldųmdi mųguleikarnar fyri at byggja ellis- og rųktarheim ķ śtgrevstrinum viš Vatniš ķ Vįgi.

 

Taš gjųrdi landsstżrismašurin so eisini til fulnar, og kommunurnar standa nś viš apuni. Hųpisleyst er at byggja eitt eldraheim į hesum ųki, tķ taš gerst ovurdżrt bęši ķ lųgu og rakstri.

 

Tķbetur er framvegis tķš til at binda um heilan fingur, serliga nś taš av įlvara sansar at fķggjarliga, og landsins myndugleikar tykjast hava ilt viš at finna pening til rakstur av almanna- og heilsuverkinum og av mišnįmsskślunum kring landiš.

 

Sera lķtiš skynsemi sęst tķ vera ķ at flyta ein heilan skśla, sum higartil kostar 10 mió. kr., ķ grannabygdina at standa, og har vit fįa ein munandi verri skślabygning fyri munandi hęgri kostnaš.

 

Ongar veruligar grundgevingar eru fyri hesum almenna oyšsli av skattgjaldarans peningi, og eingin skślapolitiskur setningur veršur rokkin, sum ikki kann rųkkast ķ upprunaligu ętlanini. Tvųrturķmóti.

 

Skotiš veršur tķ upp, at halda fram viš teirri ętlan, sum hevur veriš ķ Vįgi seinastu fimm įrini, og at vķška hana viš almanna- & heilsuskślanum.

 

Įleiš 10 mió. kr. eru brśktar ķ kommunu- og landskassaķlųgum ķ Vįgi, og hesin peningur fer fyri skeyti, broyta vit ikki lógina aftur.

 

Veršur lógin ikki broytt, fįa vit fimm minuttir millum tveir almennar śtgrevstrar fyri 20 mió. kr. Harafturat skal roknast viš einum hóskiliga stórum endurgjaldskravi fyri at fįa lendiš ķ upprunalķkiš aftur.

 

Tķlikt oyšsl og tķlķka vanviršing fyri skattgjaldarans peningi kunnu vit ikki bjóša Fųroya fólki.

 

Heldur ikki kunnu vit bjóša ungdóminum ķ Sušuroynni, sum hevši glett seg til at flyta inn ķ stįsiligu nżggju hųlini ķ Vįgi komandi įr, hetta atgeršarloysi frį almennari sķšu.

 

Alment innlit ķ mįliš um dagarnar vįttar, at taš einasta, Mentamįlarįšiš hevur gjųrt, er at seta eina minni kvalifiseraša bygginevnd at fyrireika mįliš, og at Almanna- og heilsumįlarįšiš so at siga hevur veriš heilt óvirkiš ķ ellis- og rųktarheimsmįlinum.

 

Eingin framdrift er ķ mįlinum kommunanna millum, og avtalan um ein samlašan skśla og ellis- & rųktarheimspakka er fokin, um hon nakrantķš hevur veriš til stašar.

 

Ein sjįlvbošin kommunusamanlegging ķ Sušuroynni stendur munandi nęrri, samtykkir Lųgtingiš hetta uppskotiš, sum er ķ neyvum samsvari viš ynski frį teimum stųrru kommununum ķ oynni, sum higartil hava tikiš tęr tungu byršarnar į śtbśgvingarųkinum.

 

Mįlinum annars višvķkjandi veršur vķst til lųgtingsmįlini nr. 86/2001, 120/2003 og 94/2004.

 

1. višgerš 21. september 2005. Mįliš beint ķ mentanarnevndina, sum tann 21. oktober 2005 legši fram soljóšandi

 

Įlit

 

Tjóšveldisflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 14. september 2005, og eftir 1. višgerš tann 21. september 2005 er taš beint mentanarnevndini.

 

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 4., 10. og 18. oktober 2005.

 

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismannin ķ mentamįlum.

 

Landsstżrismašurin ķ mentamįlum greiddi frį byggingini av skśladepli ķ Sušuroy, sum sambęrt lųgtingslóg nr. 75 frį 25. mai 2005 skal liggja ķ Hovi/Porkeri. Landsstżrismašurin segši, at fyrireikingarnar ganga eftir ętlan, og fariš veršur undir at grava śt ķ vįr. Vķst veršur annars til fķggjarlógaruppskotiš fyri 2006 har 18 mió. kr. eru avsettar til bygging av skśladepli ķ Sušuroy.

 

Meirilutin ķ nevndini (Andrias Petersen, Jįkup Mikkelsen, Marjus Dam, John Johannessen og Olav Enomoto) męlir tķ Lųgtinginum frį at samtykkja fyriliggjandi uppskot.

 

Minnilutin (Tórbjųrn Jacobsen og Heidi Petersen) męlir tinginum til at taka undir viš uppskotinum.

 

Fyrst er at siga, at vit vilja mótmęla vantandi višgeršini, mįliš hevur fingiš ķ nevndini. Ķ mestan mun formanni nevndarinnar fyri at takka.

 

Minnilutin metir taš vera eina sera ódįmliga og ódemokratiska framferš, tį taš beinleišis veršur noktaš at višgera uppskotiš ķ nevndini viš tķ grundgeving, at uppskotiš um bygging av skśladepli ķ Vįgi er eitt “reint andstųšuuppskot”.

 

Umframt hesa óhepnu framferš varš eisini noktaš minnilutanum innkallingar til hoyringar ķ nevndini, taš vil siga, at allar sjįlvsagdar demokratiskar mannagongdir til nevndarvišgerš vóru skśgvašar til viks av tķ breiša meirilutanum.

 

Minnilutin setti seg sķšani sjįlvur ķ samband viš frišingarmyndugleikarnar ķ Sušuroynni, Vįgs bżrįš og Arkitektavirkiš, og fekk skrivligt svar upp į nakrar spurningar.

 

Nišurstųšan er greiš, at taš undir ųllum umstųšum er skilabesta loysnin at byggja skśladepilin, sum hżsir bęši mišnįmsśtbśgvingum og almanna- og heilsuskślanum, į stykkinum ķ Vįgi, sum er byggibśgviš.

 

Sjįlvandi fęst tķšin ikki aftur, sum hendan samgongan longu hevur sųplaš burtur og seinkaš skślabyggingini ķ Sušuroynni, viš at flyta skślan til Porkeris, men um byggingin av deplinum, sum hendan lógin skjżtur upp, veršur samtykt nś, kundi skašin kanska veršiš bųttur aftur.

 

At betri skśladepil og meira skślabygging fęst fyri 60 mió. kr. į einum byggibśnum stykki ķ Vįgi, ķ mun til śti ķ haganum ķ Porkeri, har spakin ikki er settur ķ, sigur seg sjįlvt, sum landsstżrismašurin mįlbar seg undir fyrstu višgerš.

 

Havast skal eisini ķ huga, at allir fasilitetir til ķtrótt longu eru į stašnum viš byggibśna stykkiš ķ Vįgi, og tķ veršur ikki  neyšugt at gera hesa ķlųgu umaftur, sum ķ ętlanini viš deplinum ķ Porkeri. Aftur peningur, sum kann koma nęmingunum og lęrarunum ķ Vįgi til góša, tķ umstųšurnar gerast betri.

 

Eisini eigur at verša hugsaš um tann fyrimun, taš er fyri trivnašin og menningina av Vįgi at byggja skśladepilin har. Mišnįmsskślin og Almanna- og heilsuskślin sum mentanarberi og mentanardepil fyri bżin kann ikki gerast upp ķ peningi, men er og veršur til allar tķšir fyritreyt fyri og grundarlag undir framhaldandi virksemi, menning og trivnaši av Vįgi sum mišdepil fyri sunnara part av Sušuroynni.

 

Allur sakkunnleiki sigur greitt at stųrst, best og mest nytta fęst śr skślabygging, um hon fer fram har fólkagrundarlagiš er til stašar, og ikki ķ óbygdum. Taš undrar  minnilutan at eingi saklig argumentir koma į boriš fyri ikki at byggja skśladepilin ķ Vįgi. 

 

Viš hesum lógaruppskoti veršur jśst ynski um at byggja skśladepil, ķstašin fyri bert mišnįmsskśla, uppfylt, og kann hetta gerast, uttan at taš gerst neyšugt at vķška um byggibśna grundųkiš ķ Vįgi. Aftur ein orsųk at fremja byggingina ķ Vįgi ķ mun til ķ Porkeri, umframt tęr 10 tals almennu milliónir, sum fara fyri skeytiš viš at flyta skślabyggingina.

 

Ķ frišingarhųpi er greitt, sambęrt skrivi frį sżslumanninum ķ Sušuroy, at loyviš bara er giviš til bygging av einum skśla, samsvarandi innlatnum tekningum, į śtgrivna stykkinum ķ Vįgi. Sagt veršur frį, at kemur ikki onnur umsókn um ašrar ętlanir viš ųkinum, tį mį roknast viš, at frišingarnevndin krevur ųkiš endurskapaš.

 

Samanumtikiš sleppir tingiš undan at sųpla stórar upphęddir av almennum peningi burtur, stytta um tķšina til hart tiltrongt virksemi ķ Sušuroynni kann koma ķ gongd, og kann viš hesi verkętlan verša tann tżdningarmesti faktorurin til framhaldandi trivna og menning av Vįgi ķ nżggjari tķš.

 

2. višgerš 4. november 2005. §§ 1 og 2 fullu 9-1-16. Uppskotiš sostatt falliš. Mįliš avgreitt.