45-2  Grannskošan av almennum roknskapum
Uppskot til  samtyktar um at góškenna roknskapin hjį Ķbśšagrunninum 2003

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. 2. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2005, 23. februar, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar

 

Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Ķbśšagrunninum fyri fķggjarįriš 2003 viš hesum višmerkingum.

 

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

1.            Lógargrundarlag

Lógargrundarlagiš fyri Ķbśšagrunnin er Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 “um Hśsalįnsgrunn o.a.” Viš heimild ķ lógini lżsti Landsstżriš 28. aprķl 1998 kunngerš nr. 55 “um Hśsalįnsgrunn o.a.”

 

2.            Endamįl

Sambęrt § 16 ķ lógini hevur Ķbśšagrunnurin til endamįls at fremja og stušla kommunum, felųgum og stovnum at śtvega og reka ķbśšahśs, og grunnurin veitir lįn til góškend ķbśšafelųg og ķbśšastovnar, sum sambęrt § 18 skulu verša skipaš sum sjįlvsognarfelųg ella lutafelųg. Ķbśšagrunnurin ella kommunur kunnu sjįlvar seta į stovn tķlķk ķbśšafelųg ella stovnar.

Ķbśšagrunnurin lęnir 20% at keypa ella byggja ķbśšahśs, og felagiš/­stovnurin śtvegar 15% sum eginpening (§ 24).  Sambęrt § 17 er fķggjarliga grundarlag grunsins tann peningur, sum veršur jįttašur į lųgtingsfķggjarlógini, og Ķbśšagrunninum er heimilaš at taka upp neyšug lįn at fķggja ķbśšahśs.

 

3.            Fyrisiting

Sambęrt § 3 ķ lógini veršur grunnurin fyrisitin av einum stżri viš 3 limum, sum landsstżrismašurin tilnevnir fyri 4 įr. Landsstżrismašurin tilnevnir samstundis 3 tiltakslimir fyri sama tķšarskeiš. Stżriš setir stjóra at taka sęr av dagligu um- og fyrisitingini, og įsetir viš landsstżrisins góškenning hansara lųnar- og setanartreytir. Ķ nevndini sita:

Marja Lamhauge, Lambareiši, formašur

Guriš Joensen, Tórshavn

John Fęrų, Klaksvķk

 

Tiltakslimir eru:

Ivy Jacobsen, Glyvrar

Niels Juel Arge, Tórshavn

Tórįlvur Weihe, Tórshavn

 

4.            Fķggjarvišurskifti

Inntųkurnar hjį Ķbśšagrunninum eru rentuinntųkur av innlįnum ķ fųroyskum peningastovnum. Ķbśšagrunnurin hevur onga jįttan havt į fķggjarlógini sķšani 1998. Tį vóršu jįttašar 10 mió. kr. til grunnin.

 

5.            Roknskaparvišurskifti

Įrsroknskapurin skal sambęrt § 31 ķ lógini verša grannskošašur av lųggildum grannskošara, og skal sķšani verša sendur landsstżrinum viš frįgreišing og višmerkingum frį stżrinum.

-------------

Til tess at kunna Lųgtingiš um fķggjarligu gongdina, er nišanfyri gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinum fyri 2003, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri įrini 1999-2002 tikin viš.

 

6.            Yvirlit yvir rakstur 1999-2003

 

 

 

 

 

 

(t.kr.)

 

 

2003

2002

2001

2000

1999

 

Rentuinntųkur o.a.

333

464

670

537

428

 

Rakstrarśtreišslur

-500

-512

-620

-371

-318

 

Tap viš sųlu

-

-639

-953

-

-

 

Avsett móti tapi, innskotslįn

-

-1.800

 -

 -

 -

 

Rakstrarśrslit

-167

-2.487

-903

167

110

 

7.            Yvirlit yvir gongd ķ fķggjarstųšuni 1999-2003

Nota

 

 

 

 

 

(t.kr.)

 

 

2003

2002

2001

2000

1999

 

Aktiv

 

 

 

 

 

 

Tųkur peningur o.a.

7.421

7.119

9.532

10.687

10.470

 

Millumrokning viš Deild 2

0

0

0

818

818

 

Innskot ķ Deild 2

0

0

0

495

495

1

Innskot ķ sjįlvsognarstovnar

3.300

3.300

1.650

-

-

 

Fastognir

6.461

6.461

12.266

-

-

 

Vešskuldarbrųv og innskotslįn

6.433

6.604

5.184

4.176

3.955

 

Aktiv tilsamans

23.615

23.484

28.632

16.176

15.738

 

 

 

 

 

 

 

 

Passiv

 

 

 

 

 

 

Vųru- og tęnastuskuld

0

96

44

0

25

 

Millumrokning viš Hśsalįnsgrunnin

11.467

11.074

13.548

974

677

 

Sinnisbati, innskotslįn frį Deild 2

82

 82

321

0

0

 

Skuld tilsamans

11.549

11.252

13.913

974

702


 

 

 

Eginogn:

 

 

 

 

 

 

Eginogn viš įrsbyrjan

12.232

14.719

15.203

15.036

14.926

 

Rętting

-

-

419

-

-

 

Jįttan į fķggjarlóg

0

0

0

0

0

 

Rakstrarśrslit

-167

-2.487

-903

166

110

 

Eginogn tilsamans

12.065

12.232

14.719

15.202

15.036

 

 

 

 

 

 

 

 

Passiv tilsamans

23.615

23.484

28.632

16.176

15.738

Nota 1. Innskot ķ sjįlvsognarstovnar

Ķ grannskošanarfrįgreišingini kunnar roknskapargrannskošanin um, at Stżri grunsins hevur samtykt at verša viš til at seta į stovn og seta innskot ķ nišanfyri nevndu sjįlvsognarstovnar:

Sjįlvsognarstovnurin Sólstręti                                                                   500.000

Sjįlvsognarstovnurin Krįarbrekka                                                           1.300.000

Sjįlvsognarstovnurin Berjabrekka III                                                       1.500.000

Bókfųrda viršiš 31.12.2003                                               3.300.000

 

8.            Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir skulu m.a. ansa eftir, at roknskapurin er ręttur, og at tęr avgeršir, roknskapurin fevnir um, eru samsvarandi veittum jįttanum, galdandi lógum og fyriskipanum. Arbeišiš hjį lųgtingsgrannskošarunum byggir m.a. į grannskošanarfrįgreišingina frį roknskapargrannskošanini, Grannskošaravirkinum INPACT, sum er dagfest 26. oktober 2004.

 

9.            Višmerkingar

9.1.      Millumrokning viš Hśsalįnsgrunnin

Stóra millumrokningin viš Hśsalįnsgrunnin er ķkomin ķ 2001, tį Hśsalįnsgrunnurin skeytaši Ķbśšagrunninum tęr fastognir, Hśsalįnsgrunnurin hevši keypt uttan lógarheimild. Ķbśšagrunnurin hevši ikki gjaldfųri/jįttan at rinda fyri ognirnar, og tķ varš keypsprķsurin bókašur į millumrokning.

Ķ skrivi 13. desember 2002 bošaši landsstżrismašurin stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin frį, at sambęrt tilrįšing frį Fķggjarmįlarįšnum ętlar landsstżrismašurin at bišja Lųgtingiš um eina eykajįttan til Ķbśšagrunnin uppį kr. 11.500.000.

Ķ oktober 2003 vķsti landsstżrismašurin sķšani į, at “eitt upprit frį skrivaranum hjį Landsstżrismįlanevndini dagfest 8. januar 2003 sįddi ein įvķsan iva um henda framferšarhįtt. Tķ avgjųrdi landsstżrismašurin at stešga viš umsóknini um eykajįttan.” Ķ skrivinum bošaši landsstżrismašurin eisini frį, at hann hevši gjųrt av at leggja Hśsalįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin saman. Tį veršur millumrokningin burtur, og tķ veršur ikki longur neyšugt viš eykajįttan til Ķbśšagrunnin. 

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at mįliš um at endurskipa Hśsalįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin hevur veriš til politiska višgerš sķšani mai 2004. Ein politiskur bólkur, viš umbošum śr ųllum samgonguflokkunum, er settur, sum saman viš landsstżrismanninum skal finna fram til eina prinsipiella loysn į mįlinum. Hetta arbeišiš er ikki lišugt enn, men landsstżrismašurin sigur seg alla tķšina hava lagt įheršslu į tżdningin av eini skjótari loysn.

 

9.2.      Tilknżtiš til fķggjarlógina

Ķ november 2001 lęt Fķggjarmįlarįšiš śr hondum eitt įlit “um landsstovnar og -grunnar, tilknżti til fķggjarlóg, landsroknskap og grannskošanarvišurskifti”.

Nišurstųšan ķ įlitinum er m.a., at Ķbśšagrunnurin er ein landsstovnur, og at taš er ķ strķš viš stżrisskipanarlógina, at grunnurin ikki veršur tikin viš į fķggjarlógina og ķ landsroknskapin. Įlitiš vķsir į, at ķ heilt serligum fųrum kann Lųgtingiš tó viš lóg samtykkja at hava virksemiš uttanfyri fķggjarlógina.

Ķ oktober 2003 bošaši landsstżrismašurin frį, at hann hevši gjųrt av at leggja Hśsalįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin saman og at skipa tann endurskipaša Hśsalįnsgrunnin eftir sama leisti sum Fųroya Realkreditstovnur.

Ķ januar 2004 bošaši landsstżrimašurin frį, at hóast lųgtingsval varš śtskrivaš 5. desember 2003, veršur arbeitt vķšari viš teimum lógarbroytingum, iš snśgva seg um tilknżtiš hjį Ķbśšagrunninum til fķggjarlógina.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at mįliš er partur av einum stųrri pakka, sum fevnir um nógvar grunnar, iš flestu landsstżrismenn varša av. Višvķkjandi Ķbśšagrunninum er ętlanin, at mįliš skal verša loyst viš at endurskipa grunnin. Mįliš er til politiska višgerš ķ lųtuni.

 

9.3.      Strika heimildir til lįntųku

Vķsandi til uppskot til samtyktar um at góškenna roknskapin hjį m.a. Ķbśšagrunninum – Lm. nr. 16/13-1998 – sum varš samtykt 13. aprķl 1999, varš męlt til, at heimildirnar ķ § 4 og § 17 ķ Ll. nr. 118/1997 til lįntųku vóršu strikašar.

Ķ januar 2003 kunnaši landsstżrismašurin um, at ętlanin er at greiša hesi višurskifti, samstundis sum Ķbśšagrunnurin veršur umskipašur.

Ķ januar 2004 bošaši landsstżrismašurin frį, at tį lųgtingsval varš śtskrivaš 5. desember 2003 kom stķgur ķ lóggįvuarbeišiš.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at hesin spurningur skal avgreišast sum partur av endurskipanini av Ķbśšagrunninum. Spurningurin er til politiska višgerš ķ lųtuni.

 

9.4.      Dupultleikluturin hjį grunninum sum lįnsveitari og byggiharri

Eins og ķ 2002 vķsir roknskapargrannskošanin į, at: “Stżri grunsins hevur havt umbošan ķ bygginevndum fyri sjįlvsognarstovnar, iš eru bygdir, og ķ teimum, sum eru ķ umbśna. Taš eru bęši saksvišgeršarar, viršismetarar, stjórn og stżrislimir. Somuleišis hevur grunnurin sjįlvur stašiš fyri uttanhżsis eftirliti viš umbyggingini į egnu ķbśšaogn. Vit meta, taš er óheppiš. Tķ nś situr bęši lįnsveitari og byggiharri bįšumegin boršiš. Hvųr skal nś sum kreditor/lįnsveitari saksvišgera, og seta treytir fyri fķggingina, sum grunnurin vanliga ger ķ dag?”

Landsstżrismašurin bošaši ķ januar 2004 frį, at hann er samdur viš roknskapargrannskošanini ķ, at hesin dupultleiklutur er óheppin. Ķ sambandi viš at Hśsalįnsgrunnurin og Ķbśšagrunnurin verša endurskipašir, ętlar landsstżrismašurin, at allar fastognir Ķbśšagrunsins skulu leggjast śt til sjįlvsognarstovnar, og at hvųrki stżri ella stjórn Hśsalįnsgrunsins skulu vera umbošaš ķ hesum sjįlvsognarstovnum. Višvķkjandi teimum verkętlanum, iš longu er lidnar, og har Ķbśšagrunnurin sambęrt galdandi reglum eigur part ķ ognunum, ętlar landsstżrismašurin at selja partarnir til hinar įnararnar.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at spurningurin um at selja partar ķ ognunum til hinar įnararnar skal avgreišast sum partur av endurskipanini av Ķbśšargrunninum. Landsstżrismašurin er sinnašur at selja hinum įnararunum partarnir, tį taš er avgreitt.

Vķsandi til višmerkingarnar frį roknskapargrannskošanini um lutfalsliga stóru tapini viš sųlu av ogn, og um óhepna dupultleiklutin hjį grunninum sum lįnsveitara og byggiharra, heittu lųgtingsgrannskošararnar ķ seinasta uppskoti til samtyktar 24. mars 2004 į landsstżrismannin um at hava eftirlit viš, at tķlķkt ikki kom fyri aftur.

Ķbśšagrunnurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at nśverandi stżrislimir ikki eru umbošašir ķ nakrari bygginevnd, og at stųša stżrisins er, at grunnarnir ikki skulu hava umbošan ķ slķkum nevndum. Tęr umbošanir, sum stjórn og starvsfólk į stovninum hava, verša endurskošašar.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 eisini kunnaš um, at sķšani 2003 hevur Ķbśšagrunnurin hvųrki veitt innskot ķ sjįlvsognarstovnar ella veitt nżggj lįn. Harviš hevur Ķbśšagrunnurin ikki įtikiš sęr nżggjar skyldur, iš tapsvandi kann standast av.

1. višgerš 3. mars 2004. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

2. višgerš 31. mars 2005. Uppskot til samtyktar samtykt 26-0-0. Mįliš avgreitt.