45-1  Grannskošan av almennum roknskapum
Uppskot til  samtyktar um at góškenna roknskapin hjį Hśsalįnsgrunninum 2003

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. 2. višgerš (Einki oršaskifti)

Įr 2005, 23. februar, legši Hergeir Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi  

Uppskot

til

samtyktar

 

Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Hśsalįnsgrunninum fyri fķggjarįriš 2003 viš hesum višmerkingum.

 

Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:

1.            Lógargrundarlag

Lógargrundarlagiš fyri Hśsalįnsgrunnin er Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 “um Hśsalįnsgrunn o.a.” Umframt Hśsalįnsgrunnin fevnir lógin eisini um Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin. Viš heimild ķ lógini lżsti Landsstżriš 28. aprķl 1998 kunngerš nr. 55 “um Hśsalįnsgrunn o.a.”

 

2.            Endamįl

Hśsalįnsgrunnurin hevur til endamįls at veita lįn at byggja og keypa sethśs ella ķbśšir, og kann sambęrt § 5 veita hesi lįn:

           1.      Stuttfreistaš lįn at keypa grundųki.

           2.      Byggilįn at byggja ella umbyggja nżggj sethśs ella ķbśš, avmarkaš til ta upphędd, iš grunnurin veitir sum vešskuldarlįn.

           3.      Vešskuldarlįn til nżggj sethśs ella ķbśš.

           4.      Vešskuldarlįn at keypa sethśs ella ķbśš.

           5.      Vešskuldarlįn til at endurnżggja, umbyggja og bjįlva sethśs ella ķbśš.

Ķ kunngeršini eru lżstar neyvari reglur um lįn og lįnstreytir.

 

3.            Fyrisiting

Sambęrt § 3 ķ lógini veršur grunnurin fyrisitin av einum stżri viš 3 limum, sum landsstżrismašurin tilnevnir fyri 4 įr. Landsstżrismašurin tilnevnir samstundis 3 tiltakslimir fyri sama tķšarskeiš. Stżriš setir stjóra at taka sęr av dagligu um- og fyrisitingini, og įsetir viš landsstżrisins góškenning hansara lųnar- og setanartreytir. Ķ nevndini sita:

Marja Lamhauge, Lambareiši, formašur

Guriš Joensen, Tórshavn

John Fęrų, Klaksvķk

 

Tiltakslimir eru:

Ivy Jacobsen, Glyvrar

Niels Juel Arge, Tórshavn

Tórįlvur Weihe, Tórshavn

 

4.            Fķggjarvišurskifti

Inntųkurnar hjį Hśsalįnsgrunninum eru rentuinntųkur av veittum lįnum. Fķggjarįrini 1982/83-1992 vóršu tilsamans 205 mió.kr. jįttašar į fķggjarlógini, og harafturat fekk Hśsalįnsgrunnurin ķ 1994 eftirgiviš lįn śr Oljugrunninum 57,5 mió.kr.

Viš heimild ķ Ll. nr. 28/1995 “um lįn til Hśsalįnsgrunnin” hevur grunnurin ķ 1995 lęnt 50 mió.kr. śr landskassanum. Viš įrslok 2003 er restskuldin 10,3 mió.kr.

 

5.            Roknskaparvišurskifti

Įrsroknskapurin skal sambęrt § 31 ķ lógini verša grannskošašur av lųggildum grannskošara, og skal sķšani verša sendur Landsstżrinum viš frįgreišing og višmerkingum frį stżrinum.

-------------

Til tess at kunna Lųgtingiš um fķggjarligu gongdina, er nišanfyri gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinum fyri 2003, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri įrini 1999-2002 tikin viš.

 

6.            Yvirlit yvir gongdina ķ rakstrinum 1999-2003

 

 

 

 

 

(mió.kr.)

 

2003

2002

2001

2000

1999

Rentuinntųkur av śtlįnum

20,8

23,8

25,2

20,8

20

Rentuśtreišslur og kurstap

-1,5

-1,8

-2,1

-3,3

-3,5

 

19,3

22,0

23,1

17,5

16,5

Rakstrarśtreišslur

-6,6

-6,0

-5,9

-5,7

-5,4

Av- og nišurskrivingar av fastogn

-0,4

-0,4

-0,3

-0,5

-0,4

Avskrivaš og sett av móti tapi

10,0

35,0

3,7

8,3

40,2

Óvanligar śtreišslur/inntųkur

0

-0,1

-1,5

0,1

0

Rakstrarśrslit

22,3

50,5

19,1

19,8

50,9

 


 

7.            Yvirlit yvir gongdina ķ fķggjarstųšuni 1999-2003

 

 

 

 

 

(mió.kr.)

Aktiv

2003

2002

2001

2000

1999

Vešbrųv, śtlįn

276,7

319,5

349,5

352,4

352,3

- sett av móti tapi

-49,7

-59,3

-93,6

-97,0

-105,2

 

227,0

260,2

255,9

255,4

247,2

Innlįnspeningur og viršisbrųv

175,4

126,9

82,7

82,6

74,9

Millumrokning viš Ķbśšagrunnin

11,5

11,1

13,2

-

-

Onnur ogn

13,5

13,1

14,1

22,1

20,9

Aktiv tilsamans

427,4

411,3

365,9

360,1

343,0

Passiv

 

 

 

 

 

Lįn innanlands

17,0

21,1

25,9

37,1

42,0

Lįn uttanlands

0

2,1

2,2

0

2,3

Onnur skuld

0,2

 0,2

0,3

4,6

0,5

Skuld tilsamans

17,2

23,4

28,4

41,8

44,8

Eginogn:

 

 

 

 

 

Eginogn viš įrsbyrjan

387,9

337,4

318,4

298,2

247,3

Rakstrarśrslit

22,3

50,5

19,1

19,8

50,9

Kursmunur

0,0

 0,0

0,0

0,4

    -

Eginogn tilsamans

410,2

387,9

337,4

318,4

298,2

 

 

 

 

 

 

Passiv tilsamans

427,4

411,3

365,9

360,1

343,0

             

 

8.            Roknskapargrannskošanin

Lųgtingsgrannskošararnir skulu m.a. ansa eftir, at roknskapurin er ręttur, og at tęr avgeršir, rokn­skapurin fevnir um, eru samsvarandi veittum jįttanum, galdandi lógum og fyriskipanum. Arbeišiš hjį lųgtingsgrannskošarunum byggir m.a. į frįgreišing frį roknskapargrannskošanini, Grannskošaravirkinum Inpact, sum er dagfest 29. mars 2004.

 

9.            Višmerkingar

9.1.      Endurskošan av lóg og virksemi Hśsalįnsgrunsins

Ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri 1996 varš bošaš frį, at Hśsalįnsgrunnurin hevši ętlanir um at skipa so fyri, at mųguleikar fóru at verša fyri alternativari ķbśšabygging, t.v.s. smęrri ķbśšum til yngri, eldri og rųrslutarnaš.

Ķ februar 1999 kunnaši landsstżrismašurin um, at ętlanir vóru um at gera įvķsar broytingar ķ lógini, og at mųguligar lógarbroytingar fóru at verša framdar ķ nęstu tingsetuni.

Lųgtingsgrannskošararnir settu ķ 1999 spurnartekin viš, um grunnurin tęnti sķnum upprunaliga endamįli. Hśsalįnsgrunnurin hevši tį onki sethśsalįn veitt sķšani 1994, og nógvir sethśsaeigarar hųvdu goldiš lįn sķni aftur, m.a. tķ rentan hevši veriš hęgri enn hjį ųšrum peningastovnum.

Ķ februar 2001 bošaši landsstżrismašurin lųgtingsgrannskošarunum frį, at uppskot til nżggja lóg var um at verša lišugt, og fór vęntandi at verša lagt fyri tingiš fyrst ķ tķ nęstu tingsetuni.

Ķ januar 2003 kunnaši landsstżrismašurin um, at ein frįgreišing frį einum embętismannabólki, hvussu gongd kundi fįast į alternativa bśstašarbygging, fór at verša latin Lųgtinginum til ašaloršaskiftis um mišjan februar 2003.

21. oktober 2003 var ašaloršaskifti į Lųgtingi um frįgreišingina. 24. oktober 2003 kunnaši landsstżrismašurin um, at hann hevši gjųrt av at leggja Hśsalįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin saman. Sambęrt landsstżrismanninum var ikki lišugt višgjųrt politiskt, hvųrjar uppgįvur endurskipaši Hśsalįnsgrunnurin skuldi rųkja, men vęntandi fór lóggįvuarbeišiš at verša lišugt ķ tingsetuni.

Ķ januar 2004 kunnaši landsstżrismašurin um, at tį lųgtingsval varš śtskrivaš 5. desember 2003, kom stķgur ķ lóggįvuarbeišiš.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 bošaš frį, at tį nżggja landsstżriš tók viš, gav hann fyrisitingini boš um at gera įvķsar broytingar ķ ętlanunum, iš undanmašur hansara hevši arbeitt viš. Hetta arbeišiš var lišugt ķ mai 2004. Sķšan tį hevur mįliš veriš til politiska višgerš. Ein politiskur bólkur, viš umbošum śr ųllum samgonguflokkunum, er settur, sum saman viš landsstżrismanninum skal finna fram til eina prinsipiella loysn į mįlinum. Hetta arbeišiš er ikki lišugt enn, men landsstżrismašurin sigur seg alla tķšina hava lagt įheršslu į tżdningin av eini skjótari loysn.

 

9.2.      Tilknżtiš til fķggjarlógina

Ķ november 2001 lęt Fķggjarmįlarįšiš śr hondum eitt įlit “um landsstovnar og –grunnar, tilknżti til fķggjarlóg, landsroknskap og grannskošanarvišurskifti”.

Nišurstųšan ķ įlitinum er m.a., at Hśsalįnsgrunnurin er ein landsstovnur, og at taš er ķ strķš viš stżrisskipanarlógina, at grunnurin ikki veršur tikin viš į fķggjarlógina og ķ landsroknskapin. Įlitiš vķsir į, at ķ heilt serligum fųrum kann Lųgtingiš tó viš lóg samtykkja at hava virksemiš uttanfyri fķggjarlógina.

Ķ oktober 2003 bošaši landsstżrismašurin frį, at hann hevši gjųrt av at leggja Hśsalįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin saman og at skipa tann endurskipaša Hśsalįnsgrunnin eftir sama leisti sum Fųroya Realkreditstovnur.

Ķ januar 2004 bošaši landsstżrismašurin frį, at hóast lųgtingsval varš śtskrivaš 5. desember 2003, veršur arbeitt vķšari viš teimum lógarbroytingum, iš snśgva seg um tilknżtiš hjį Hśsalįnsgrunninum til fķggjarlógina.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at mįliš er partur av einum stųrri pakka, sum fevnir um nógvar grunnar, iš flestu landsstżrismenn varša av. Višvķkjandi Hśsalįnsgrunninum er ętlanin, at mįliš skal verša loyst viš at endurskipa grunnin. Mįliš er til politiska višgerš ķ lųtuni.

 

9.3.      Strika heimildir til lįntųku

Vķsandi til uppskot til samtyktar um at góškenna roknskapin hjį m.ų. Hśsalįnsgrunninum – Lm. nr. 16/13 1998 – sum varš samtykt 13. aprķl 1999, varš męlt til, at heimildirnar til lįntųku ķ § 4 og § 17 ķ Ll. nr. 118/1997 vóršu strikašar.

Ķ februar 2001 bošaši landsstżrismašurin frį, at Hśsalįnsgrunnurin eigur ikki at kunna taka lįn uttan viš heimild ķ lųgtingslóg. Tķ fer ķ uppskotinum um nżggja lóg fyri Hśsalįnsgrunnin at verša mišaš ķmóti at strika verandi heimildir.

Ķ januar 2003 kunnaši landsstżrismašurin um, at ętlanin er at greiša hesi višurskifti, samstundis sum Hśsalįnsgrunnurin veršur umskipašur.

Ķ januar 2004 bošaši landsstżrismašurin frį, at tį lųgtingsval varš śtskrivaš 5. desember 2003, kom stķgur ķ lóggįvuarbeišiš.

Landsstżrismašurin hevur ķ januar 2005 kunnaš um, at hesin spurningur skal avgreišast sum partur av endurskipanini av Hśsalįnsgrunninum, sum er til politiska višgerš ķ lųtuni.

 

9.4.      Ašrar višmerkingar

Vķsandi til gongdina ķ mįlinum hava skiftandi landsstżrismenn ķ įravķs bošaš frį, at ivamįlini vęntandi fóru at verša loyst viš lógarbroytingum um stutta tķš, uttan at nakaš lógaruppskot er lagt fyri tingiš til stųšutakan. Lųgtingsgrannskošararnir męla til at skunda undir at loysa mįliš.

1. višgerš 3. mars 2005. Mįliš beint beinleišis til 2. višgerš.

 

2. višgerš 31. mars 2005. Uppskot til samtyktar samtykt 25-0-0. Mįliš avgreitt.