Kommunustżri

 

82  Uppskot til  lųgtingslóg um kommunustżri

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Nevndarskjųl
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. 3. višgerš

Įr 2000, 4. mars, legši Anfinn Kallsberg, lųgmašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

 

Uppskot

til

lųgtingslóg um kommunustżri
(kommunustżrislógin)

Kapittul 1
Lógarųki og allżsingar

§ 1. Įsetingarnar ķ lógini verša nżttar ķ ųllum višurskiftum ķ kommunala stżrinum, uttan so, at serlig undantųk eru heimilaš ķ ašrari lóggįvu.

§ 2. Viš meirilutavali ķ hesi lóg veršur sipaš til ein valhįtt, har taš valevni, iš fęr meir enn helmingin av atkvųšunum frį teimum, iš eru į fundi, er valt.
Stk. 2. Fęst tķlķkur meiriluti ikki viš fyrstu atkvųšugreišslu, veršur atkvųtt umaftur. Fęr heldur eingin meiriluta hesa ferš, veršur bundiš val ķmillum tvey teirra, iš fingu flestar atkvųšur. Stendur į jųvnum hjį fleiri enn tveimum valevnum, veršur lutakast um, hvųrji tey tvey skulu verša, sum endalig atkvųšugreišsla tį veršur um.
Stk. 3. Fęr hvųrgin teirra meiriluta hesa ferš, veršur lutakast, sum borgarstjórin skipar fyri. Er borgarstjóri ikki valdur, skipar fyrst valdi limurin fyri hesum lutakasti.

§ 3. Viš lutfalsvali ķ hesi lóg veršur sipaš til ein valhįtt, har kommunustżrislimir frammanundan boša borgarstjóranum frį, at teir ganga saman ķ valbólk, og at teir vilja atkvųša saman.
Stk. 2. Limatališ ķ hvųrjum bólki sęr veršur skift sundur viš 1, 2, 3 o.s.fr. Bżtingartališ, sum tį kemur fram, įsetir ta rašfylgju, iš hvųr bólkur kann velja sķtt umboš.
Stk. 3. Eru tvey ella fleiri bżtingartųl lķka stór, veršur rašfylgjan funnin viš lutakasti, sum borgarstjórin skipar fyri.
Stk. 4. Tį iš avgjųrt er, hvussu mong umboš hvųr bólkur skal hava, eiga bólkarnir sum skjótast at boša borgarstjóranum frį, hvųr umbošar hvųnn bólkin.
Stk. 5. Sigur ein bólkur frį sęr ręttin at seta eitt ella fleiri umboš, verša teir leysu sessirnir bżttir ķmillum hinar bólkarnar eftir stk.1-3.

Kapittul 2
Kommunustżriš

§ 4. Kommunuvišurskifti verša stżrd av einum stżri, sum nevnt veršur kommunustżri. Formašurin ķ kommunustżrinum nevnist borgarstjóri.
Stk. 2. Kommunustżriš veršur valt eftir reglunum ķ kommunalu vallógini.

§ 5. Kommunustżriš skal įseta nęrri reglur um sķni stżrisvišurskifti ķ eini kommunustżrisskipan. Uppskot og broytingaruppskot til kommunustżrisskipan skulu hava tvęr višgeršir viš ķ minsta lagi 14 daga millumbili.
Stk. 2. Tališ į kommunustżrislimum, sum ķ minsta lagi skal vera 7 og ķ mesta lagi 17, veršur įsett ķ kommunustżrisskipanini. Limatališ skal vera stakt.
Stk. 3. Kommunustżriš skal įseta nęrri reglur um sķna mįlsmannagongd ķ eini fundarskipan.
Stk. 4. Kommunustżriš skipar kommunalu umsitingina og skal įseta nęrri reglur um starvsfólkavišurskiftini ķ eini starvsfólkaskipan.
Stk. 5. Įsetingarnar ķ sįttmįlum og avtalum um lųnar- og setanarvišurskifti fyri kommunal starvsfólk (ķroknaš kommunalar felagsskapir) og flokkingar og stig fyri stųrv, sum ikki frammanundan greitt eru įsett ķ sįttmįla ella avtalu, skulu góškennast av landsstżrismanninum.

§ 6. Kommunustżrislimur hevur skyldu at lata seg velja til borgarstjóra, varaborgarstjóra, nevndarlim ella umboš, umframt at gera ašrar kommunalar uppgįvur, sum kommunustżriš įleggur honum.
Stk. 2. Val av borgarstjóra hevur gildi alt valskeišiš. Borgarstjórin veršur valdur millum kommunustżrislimirnar eftir meirilutavalhįttinum sambęrt § 2. Tį iš borgarstjórin er valdur, skal hann leggja borgarliga starviš frį sęr, umframt ųll almenn įlitisstųrv, sum ikki beinleišis hava samband viš starviš sum borgarstjóri.
Stk. 3. Val av varaborgarstjóra ella 1. og 2. varaborgarstjóra hevur gildi alt valskeišiš. Varaborgarstjórin ella 1. og 2. varaborgarstjóri veršur valdur millum kommunustżrislimirnar eftir meirilutavalhįttinum sambęrt § 2. Varaborgarstjórin er ķ borgarstjórans staš, tį hesum berst frį, sķ tó § 24, stk. 2. Įsetir kommunustżrisskipanin, at 1. og 2. varaborgarstjóri skulu verša valdir, fer vališ fram undir einum eftir lutfalsvalhįttinum sambęrt § 3.
Stk 4. Kommunustżrislimur kann av persónligum įvum bera seg undan at vera borgarstjóravalevni.
Stk. 5. Um so er, at allir kommunustżrislimir bera seg undan at vera borgarstjóravalevni, sbr. stk. 4, og kommunustżriš sostatt ikki kann skipa seg innan ta ķ § 12, stk. 1, įsettu freist, kann landsstżrismašurin taka avgerš um, at nżval skal śtskrivast ķ viškomandi kommunu.

§ 7. Kommunustżrislimur, sum er lųntakari, hevur rętt til frķloyvi ķ tann mun, hann skal luttaka į fundum o.ų., sum nevnt er ķ § 9, stk. 1, 1-4, um ikki avgerandi fyrilit til arbeiši hansara tala ķmóti hesum.
Stk. 2. Borgarstjóri, sum er ķ starvi hjį landinum, eini kommunu, kommunalum felagsskapi, landsfyritųku ella hjį einum konsessionerašum felag, hevur rętt til farloyvi śr starvi sķnum.

§ 8. Stendur lųntakari į valevnislista til kommunuval, ella er lųntakari valdur til kommunustżrislim, mį arbeišsgevari hansara ikki siga hann śr starvi av hesi orsųk.
Stk. 2. Veršur lųntakari, iš stendur į valevnislista til kommunuval, ella lųntakari, iš er valdur til kommunustżrislim, sagdur śr starvi, liggur taš į arbeišsgevaranum at prógva, at uppsųgnin ikki skyldast nevndu višurskiftum.
Stk. 3. Um arbeišsgevari brżtur stk. 1 viš at siga lųntakara śr starvi, skal arbeišsgevarin rinda honum eina samsżning orsakaš av hesum. Samsżningin, sum ķ mesta lagi kann svara til lųn ķ 50 vikur, veršur at įseta alt eftir starvsaldri og umstųšunum annars.
Stk. 4. Įsetingarnar ķ stk. 1-3 eru somuleišis galdandi fyri borgarstjóra, iš hevur rętt til farloyvi eftir § 7, stk. 2.

§ 9. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur um samsżning til kommunustżrislimir. Samsżning kann m.a. verša veitt fyri:
1) luttųku į kommunustżrisfundum og nevndarfundum,
2) luttųku į ųšrum fundum ķ sambandi viš śtinning av starvinum sum kommunalt valdur limur,
3) skeišsluttųku, sum kommunustżriš hevur góškent,
4) annaš virksemi, eftir umbųn frį kommunustżrinum ella eini fastari nevnd.
Stk. 2. Landsstżrismašurin įsetur nęrri reglur um samsżning til onnur enn kommunustżrislimir fyri arbeiši ķ nevndum o.l., sum kommunustżriš setir ella skal velja lim ella umboš ķ.
Stk. 3. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur um lųn og eftirlųn til borgarstjóra og varaborgarstjóra, tį hesin virkar ķ borgarstjórans staš.

§ 10. Kommunustżrislimur hevur skyldu at boša frį, um hann heldur iva vera um sķtt gegni.
Stk. 2. Kommunustżriš ger av, um ein kommunustżrislimur er ógegnigur.
Stk. 3. Er lķkt til, at kommunustżriš tekur avgerš um, at kommunustżrislimur er ógegnigur, kunnu limir, iš eru valdir į viškomandi valevnislista, krevja, at tiltakslimur fęr fundarboš.
Stk. 4. Hevur tiltakslimur ikki fingiš fundarboš ķ tķ fųri, kommunustżriš ger av, at kommunustżrislimur er ógegnigur, kunnu teir limir, iš valdir eru į viškomandi valevnislista, krevja, at mįliš veršur flutt til nęsta fund.
Stk. 5. Mįliš kann tó ikki verša flutt, um 2/3 av teimum hjįstųddu kommunustżrislimunum eru ķmóti, ella um mįliš ikki tolir at bķša.

§ 11. Eingin, sum situr ķ starvi hjį kommununi, mį vera limur ķ einari nevnd, sum hevur viš hansara starvsvišurskifti at gera.
Stk. 2. Ein nevndarlimur mį ikki fyri višurlag gera nakaš arbeiši fyri tann partin av kommunalu fyrisitingini, iš veršur stjórnaš av avvarandi nevnd, uttan so at arbeišiš er bošiš śt alment, ella umstųšurnar serstakliga rįša til slķkt, og ķ seinra fųri skal kommunustżriš hava samtykt hetta frammanundan.

Kapittul 3
Kommunustżrisfundir

§ 12. Nżvalda kommunustżriš skal skipa seg ķ seinasta lagi innan įrslok ķ valįrinum.
Stk. 2. Kommunustżriš skal vera fullmannaš į fyrsta fundi. Fyrst valdi kommunustżrislimur gevur fundarboš og leišir fundin, til borgarstjóri er valdur. Um tveir ella fleiri kommunustżrislimir eru valdir viš lķka nógvum atkvųšum, ger valnevndin av viš lutakasti, hvųr skal geva fundarboš og leiša fundin, til borgarstjóri er valdur.
Stk. 3. Berst kommunustżrislimi frį at mųta į fyrsta fundi, skal tiltakslimur innkallast.

§ 13. Kommunustżriš hevur vanliga fund eina ferš um mįnašin. Nęrri reglur um vanligar fundir skulu vera įsettar ķ fundarskipanini. Almannakunngjųrt skal verša viš įrsbyrjan, nęr og hvar vanligir kommunustżrisfundir verša hildnir.
Stk. 2. Kommunustżriš hevur eykafund, tį iš borgarstjórin heldur taš vera neyšugt, ella um 1/3 av kommunustżrislimunum krevja taš. Borgarstjórin ger av, nęr og hvar eykafundir verša hildnir. Avgerš um eykafund skal verša almannakunngjųrd, um hųvi er til tess.

§ 14. Kommunustżriš er vištųkufųrt, um ķ minsta lagi helmingurin av kommunustżrislimunum er į fundi.
Stk. 2. Um einki annaš er fyriskipaš, er eitt uppskot samtykt, tį iš meirilutin av teimum, iš greiša atkvųšu, hevur atkvųtt fyri uppskotinum. Stendur į jųvnum, er uppskotiš falliš.
Stk.3. Tį persónur veršur settur ķ starv hjį kommununi, fer val millum fleiri umsųkjarar fram eftir meirilutavalhįttinum sambęrt § 2.

§ 15. Kommunustżrislimur kann seta fram uppskot og spyrja um ųll kommunal višurskifti. Nevndir og borgarstjóri skulu geva kommunustżrinum allar kravdar upplżsingar, og skulu annars - viš teimum avmarkingum, iš fylgja av lóggįvuni – fylgja avgeršum kommunustżrisins.
Stk. 2. Ein og hvųr kommunustżrislimur, iš ikki er nevndarlimur, kann krevja at fįa sent dagsskrįir, śrrit śr geršabókum, mįlstilfar o.a., sum sent veršur nevndarlimunum.

§ 16. Kommunustżriš skal įseta ķ kommunustżrisskipanina, hvussu kommunustżrislimur skal kunna fįa upplżsingar ella tekniska hjįlp frį fyrisitingini ķ sambandi viš mįlsvišgeršir.
Stk. 2. Kommunustżrislimur hevur rętt at kanna framlagt tilfar saman viš serkųnum stušli, sum ikki er kommunustżrislimur, ķ tķ vavi, taš er ķ samsvari viš reglurnar um tagnarskyldu.

§ 17. Kommunustżrislimur hevur rętt at fįa skjalainnlit ķ mįlum, har tilfariš ķ endaligum skapi er til skjals ķ kommunalu fyrisitingini.
Stk. 2. Kommunustżrislimur skal stķla umsókn sķna um skjalainnlit til borgarstjóran viš tilskilan um, hvųrji skjųl ella mįl talan er um.
Stk. 3. Borgarstjórin kann avmarka ręttin til skjalainnlit ķ tķ vavi, taš er neyšugt viš atliti at mįlsavgreišsluni, ella har skjalainnlit ķ avgerandi mun ber ampa viš sęr.

§ 18. Berst kommunustżrislimi frį at mųta į kommunustżrisfundi vegna heilsustųšu, kunnu teir limir, iš eru valdir į viškomandi valevnislista, krevja, at tiltakslimur fęr fundarboš. Į fyrsta fundinum ella viš ašru višgerš av fķggjarętlanini, sbr. § 12 og § 39, kann verša kravt, at tiltakslimur fęr fundarboš, eisini um kommunustżrislimi berst frį at mųta av ašrari orsųk. Er eingin kommunustżrislimur, sum kann seta fram krav um at geva tiltakslimi fundarboš, kann tiltakslimurin sjįlvur krevja at fįa fundarboš.
Stk. 2. Berst kommunustżrislimi vęntandi frį at rųkja starv sķtt ķ meira enn 14 samfullar dagar vegna annaš alment starv, heilsustųšu ella ašra lógliga orsųk, skal viškomandi boša borgarstjóranum frį, og borgarstjórin skal sķšani geva tiltakslimi fundarboš.
Stk. 3. Kommunustżriš ger av, um treytirnar fyri innkallan av tiltakslimi eru loknar.

§ 19. Tį iš kommunustżrislimur aftur er fųrur fyri luttaka, fer innkomin tiltakslimur śt.
Stk. 2. Ķ teimum fųrum, har fleiri tiltakslimir eru komnir inn į sama valevnislista, men har starvstķšin ikki endar samstundis, skal tann tiltakslimur, iš fyrstur er valdur, verša seinastur śt.

Kapittul 4
Borgarstjórin

§ 20. Borgarstjórin hevur dagligu leišsluna av kommunalu fyrisitingini. Hann bżtir mįlini sundur til tęr ymisku nevndirnar og tekur sęr av teimum mįlum, sum ikki eru latin nakrari nevnd.
Stk. 2. Borgarstjórin gevur fundarboš og fyrireikar kommunustżrisfundirnar.
Undan hvųrjum fundi skal borgarstjórin kunna kommunustżrislimirnar um, hvųrji mįl koma fyri.
Stk. 3. Eitt hóskandi tķšarskeiš fyri fundin skal borgarstjórin leggja mįl og mįlsupplżsingar fram, so at kommunustżrislimirnir kunnu gera sęr eina sjįlvsmeting um hesi mįlini.

§ 21. Į hvųrjum vanligum kommunustżrisfundi bošar borgarstjórin frį, hvųrji mįl eru beind ķ nevnd sķšan sķšsta fund.
Stk. 2. Borgarstjórin ansar eftir, at tey mįl, iš krevja kommunustżrisvišgerš, fįa tķlķka višgerš, og at neyšug ummęli verša fingin. Borgarstjórin skal sķggja til, at mįlini verša avgreidd, og um neyšugt ger hann fyriskipan um hetta.
Stk. 3. Borgarstjórin kann taka avgerš ķ mįlum, iš ikki tola at bķša ella har ongin orsųk er til iva.
Stk. 4. Borgarstjórin ansar eftir, at fariš veršur fram eftir samtyktum kommunustżrisins. Hann ansar eftir, at allar śtreišslur og inntųkur hava neyšuga jįttan.

§ 22. Nęrri reglur um virksemi borgarstjórans verša įsettar ķ kommunustżrisskipanini.
Stk. 2. Verjir borgarstjórin seg viš at fremja tęr uppgįvur, iš annašhvųrt eftir hesi lóg ella kommunustżrisskipanini eru latnar honum at umsita, kann kommunustżriš tilnevna ein annan kommunustżrislim at rųkja hansara uppgįvur. Kommunustżriš kann ķ įlvarsomum fųri ella tį borgarstjórin ferš eftir ferš verjir seg viš at fremja uppgįvur sķnar, fyribils velja ein annan kommunustżrislim sum virkandi borgarstjóra.
Stk. 3. Avgeršin sambęrt stk. 2, 2. pkt., skal alt fyri eitt verša latin landsstżrismanninum til stašfestingar.
Stk. 4. Stašfestir landsstżrismašurin eina avgerš hjį kommunustżrinum sambęrt stk. 3, er borgarstjórin undantikin starvi sķnum frį hesum mundi.
Stk. 5. Hevur landsstżrismašurin stašfest eina avgerš sambęrt stk. 4, skal kommunustżriš alt fyri eitt leggja mįliš inn fyri dómsvaldiš til ręttarroynd fyri at royna, um treytin ķ stk. 2, 2. pkt., er til stašar. Kemur dómsvaldiš til ta nišurstųšu, at treytin ķ stk. 2, 2. pkt., er til stašar, skal borgarstjórin vķkja sęti.
Stk. 6. Landsstżrismašurin kann ķ stk. 2 nevnda fųri, eftir įheitan frį kommunustżrinum, gera av, at lųnin hjį borgarstjóranum skal verša skerd viš einum fjóršingi, eini helvt, ella at hon ķ versta fųri fellur burtur.

§ 23. Setir borgarstjóri ella varaborgarstjóri fram umbųn um at verša loystur śr starvi, kann kommunustżriš loysa hann śr starvinum.
Stk. 2. Fer borgarstjóri ella varaborgarstjóri śr kommunustżrinum, doyr, ella veršur loystur śr starvi, skal nżval av borgarstjóra ella varaborgarstjóra fara fram eftir reglunum ķ § 6, stk. 2 og stk. 3.
Stk. 3.
Tį iš nżggjur borgarstjóri veršur valdur eftir stk. 2, kann taš, viš góškenning frį landsstżrismanninum, eftir umstųšunum verša vikiš frį įsetingini ķ § 6, stk. 2, 2. pkt., um so er, at stutt tķš er eftir av valskeišnum.

§ 24. Kemur tiltakslimur ķ stašin fyri borgarstjóran, tekur varaborgarstjórin viš uttan so, at kommunustżriš skal velja nżggjan borgarstjóra, sbr. stk 2.
Stk. 2. Er tiltakslimur komin inn fyri borgarstjóra ella varaborgarstjóra eftir reglunum ķ § 18, stk. 2, men sannlķkt er, at frįveran varir longri enn 2 mįnašir, skal kommunustżriš fyribils velja borgarstjóra ella varaborgarstjóra ķ teirra staš eftir reglunum ķ įvķkavist § 6, stk. 2 og stk. 3. Įsetingin ķ § 23, stk. 3 er somuleišis galdandi.

§ 25. Borgarstjórin ansar eftir, at allar samtyktir į kommunustżrisfundi verša fųrdar ķ geršabók, sum viš fundarlok skal verša lisin upp og undirskrivaš av ųllum teimum luttakandi kommunustżrislimunum.
Stk. 2. Hevur kommunustżrislimur serstųšu, kann hann krevja, at serstųša hansara ķ stuttum veršur višmerkt ķ geršabókina. Tį mįl, har kommunustżrislimur hevur serstųšu sambęrt geršabókini, veršur sent ųšrum myndugleikum, kann kommunustżrislimur krevja, at myndugleikin veršur kunnašur um taš, iš stendur ķ geršabókini.

Kapittul 5
Almenni

§ 26. Kommunustżrisfundir eru almennir. Um neyšugt, kann kommunustżriš gera av, at mįl, sum t.d. persónsmįl, skulu verša višgjųrd fyri afturlatnum huršum. Henda višgerš kann fara fram fyri afturlatnum huršum, um borgarstjórin ger taš av, ella um 1/3 av kommunustżrislimunum krevur taš.
Stk. 2. Kommunustżriš kann loyva starvsfólki hjį kommununi at fylgja viš eini mįlsvišgerš fyri afturlatnum huršum.
Stk. 3. Kommunustżriš kann loyva ųšrum fólki at fylgja eini mįlsvišgerš fyri afturlatnum huršum til tess at fįa upplżsingar ķ mįlinum viš fyriliti fyri reglunum um tagnarskyldu.

§ 27. Kommunustżriš skal kunna borgararnar um ta endaligu samtyktu fķggjarętlanina eins og um roknskapin saman viš mųguligum višmerkingum.
Stk. 2. Yvirlit yvir tey mįl, iš koma fyri į fundi, eins og śrrit śr geršabókini fyri sķšsta fund, skulu verša almannakunngjųrd viš fyriliti fyri reglunum um tagnarskyldu.

Kapittul 6
Nevndir

§ 28. Settar skulu verša ein fķggjarnevnd og ein ella fleiri ašrar fastar nevndir til beinleišis fyrisiting av kommunalum višurskiftum. Nevndirnar skipa seg sjįlvar, sbr. tó § 38, stk. 1, 2. pkt.
Stk. 2. Val av limum og tiltakslimum til fastar nevndir fer fram beint eftir, at borgarstjóri og varaborgarstjóri eru valdir. Vališ fer fram eftir lutfalsvalhįttinum sambęrt § 3.
Stk. 3. Hevur borgarstjórin ella annar nevndarformašur fastan sess ķ eini nevnd, veršur hesin sessur taldur viš upp ķ sessatališ, sum bólkur teirra hevur rętt at ogna sęr.
Stk. 4. Veršur avgjųrt at velja nevnd av nżggjum, stendur ųll nevndin fyri vali.

§ 29. Allir limir ķ fųstu nevndunum skulu vera kommunustżrislimir.
Stk. 2. Kommunustżrisskipanin skal įseta nęrri reglur bęši um manning og mįlsųki hjį teimum fųstu nevndunum. Tališ į nevndarlimum skal vera stakt, og taš skal vera minni enn helmingurin av ųllum kommunustżrislimunum.
Stk. 3. Nęrri reglur um nevndararbeišiš kunnu verša įsettar ķ eina fundarskipan.

§ 30. Nevndarformašur gevur fundarboš og fyrireikar nevndarfund.
Stk. 2. Borgarstjórin kann kalla nevndarlimirnar ķ einari ella fleiri nevndum saman fyri at tosa um felags įhugamįl.
Stk. 3. Borgarstjórin hevur atgongd til allar nevndarfundir, tó uttan atkvųšurętt. Borgarstjórin skal hava fundarskrį og frįbošan um, nęr og hvar nevndarfundur veršur hildin.
Stk. 4. Nevndin kann geva ųšrum persóni atgongd, um taš er ynskiligt til tess at fįa upplżsingar ķ mįlinum.

§ 31. Nevndarformašurin ansar eftir, at fariš veršur fram eftir nevndarsamtyktunum. Hann ansar eftir, at allar śtreišslur og inntųkur hava neyšuga jįttan.
Stk. 2. Nevndarformašur kann taka avgerš ķ mįlum, iš ikki tola at bķša, ella har ongin orsųk er til iva. Tó skal borgarstjórin kunnast, įšrenn avgerš veršur tikin ķ mįlum, iš ikki tola at bķša, uttan so er, at taš snżr seg um avgeršir, sum viš lóg eru latnar nevndini.
Stk. 3. Ein og hvųr nevndarlimur kann leggja mįl um virksemi hjį nevndarformanninum fyri nevndina. Formašurin skal eftir įheitan geva nevndini allar upplżsingar, eins og hann ķ ųllum lutum skal lżša tęr avgeršir, nevndin tekur.

§ 32. Nevndarlimur kann, įšrenn ein nevndaravgerš veršur sett ķ verk, krevja, at mįliš veršur lagt fyri kommunustżriš til avgeršar.

§ 33. Ein nevnd er vištųkufųr, um ķ minsta lagi helmingurin av nevndarlimunum er į fundi.
Stk. 2. Um einki annaš er fyriskipaš, er eitt uppskot samtykt, tį iš ein meiriluti av teimum, iš greiša atkvųšu, hava atkvųtt fyri tķ. Stendur į jųvnum, er uppskotiš falliš.

§ 34. Nevndarformašurin ansar eftir, at allar nevndarsamtyktir verša fųrdar ķ geršabók, sum viš fundarlok skal verša lisin upp og undirskrivaš av ųllum teimum luttakandi nevndarlimunum.
Stk. 2. Hevur nevndarlimur serstųšu, kann hann krevja, at serstųša hansara ķ stuttum veršur višmerkt ķ geršabókina. Tį mįl, har nevndarlimur hevur serstųšu sambęrt geršabókini, veršur sent ųšrum myndugleikum, kann nevndarlimurin krevja, at myndugleikin veršur kunnašur um taš, iš stendur ķ geršabókini.

Kapittul 7
Ašrar nevndir og umbošan

§ 35. Har kommunustżriš eftir ųšrum reglum ella fyriskipanum skal vera umbošaš ķ ųšrum nevndum ella tķlķkum, og kommunustżriš bert skal velja eitt umboš, fer vališ fram eftir meirilutavalhįttinum sambęrt § 2. Skulu fleiri umboš verša vald, fer vališ fram eftir lutfalsvalhįttinum sambęrt § 3.
Stk. 2. Skal ein nevnd ella tķlķkt verša mannaš viš ųšrum enn bara kommunustżrislimum, fer vališ av teimum, iš kommunustżriš skal velja, fram undir einum.
Stk. 3. Ķ teirri rašfylgju, sessirnir verša lutašir einum bólki, kann bólkurin tilnevna limir ella onnur, til annaš slag av sessum er sett.

§ 36. Kommunustżriš kann seta serstakar nevndir at taka sęr av einstųkum mįlum ella at rįšgeva kommunustżrinum, fķggjarnevndini ella ašrari fastari nevnd.
Stk. 2. Kommunustżriš įsetir nęrri reglur bęši um virksemi, virkisskeiš og manning av serstųkum, rįšgevandi nevndum.

§ 37. Kommunustżriš kann seta stašbundnar, rįšgevandi nevndir til tess at tryggja fólki į stašnum ummęlisrętt ķ mįlum, sum višvķkja stašbundnum višurskiftum.
Stk. 2. Stašbundnar nevndir skulu verša mannašar bęši viš umbošum śr kommunustżrinum og viš stašbundnum umbošum, tó soleišis, at stašbundnu umbošini altķš eiga meirilutan.
Stk. 3. Val av stašbundnum umbošum fer fram sama dag og eftir somu reglum, sum val fer fram til kommunustżriš viš teimum avvikum, iš umstųšurnar krevja, sbr. stk. 4.
Stk. 4. Nęrri reglur um samanseting, manning og hoyringarmannagongd skulu verša įsettar ķ kommunustżrisskipanina. Eisini verša ķ kommunustżrisskipani settar neyvari reglur um neyšug frįvik frį kommunuvallógini višvķkjandi valbęri, valrętti v.m.
Stk. 5. Kommunustżrislimur kann ikki samstundis vera stašbundiš umboš.

Kapittul 8
Fķggjarumsiting

§ 38. Fķggjarnevndin tekur sęr av beinleišis umsitingini av mįlum, iš vķšvķkja kassa- og roknskaparverki og lųnar- og starvsfólkavišurskiftum kommununar. Borgarstjórin er nevndarformašur.
Stk. 2. Fķggjarnevndin samskipar og fylgir viš fķggjarligu og fyrisitingarligu višurskiftunum innan taš kommunala fyrisitingarųkiš.
Stk. 3. Fķggjarnevndin hevur įbyrgd av
1) at gjųrd veršur ein bókhaldsfųrsluskipan, iš gjųlla sżnir, hvussu kommunuognin veršur umsitin,
2) at lišugur roknskapur viš mųguligum višmerkingum veršur grannskošašur,
3) at višgera og taka stųšu til višmerkingar frį grannskošanini og
4) at leggja grannskošašan roknskap saman viš grannskošanarfrįgreišingini fyri kommunustżriš til góškenningar og undirskrivingar.
Stk. 4 Įšrenn mįl vķšvķkjandi fķggjarvišurskiftum og fyrisitingarligum višurskiftum verša lųgd fyri kommunustżriš, skal fķggjarnevndin geva sķtt ummęli.

§ 39. Fķggjarįriš er frį 1. januar til 31. desember. Fķggjarnevndin skal fyri 1. oktober leggja uppskot til fķggjarętlan fyri kommunustżriš.
Stk. 2. Kommunustżriš skal višgera uppskot til fķggjarętlan tvęr feršir viš ķ minsta lagi 14 daga millumbili. Fķggjarętlanin skal verša endaliga samtykt ķ seinasta lagi 1. desember.

§ 40. Tį fķggjarętlanin er endaliga samtykt, veršur eisini śtskrivingin av kommunuskattinum fyri komandi įriš samtykt viš fķggjarętlanini sum grundarlag. Samtykta fķggjarętlanin er į sama hįtt bindandi fyri kommunalu umsitingina komandi fķggjarįriš.

§ 41. Kommunustżriš hevur jįttanarmyndugleikan. Ikki kann verša fariš undir eitt arbeiši, fyrr enn neyšug jįttan er tųk.
Stk. 2. Kommunustżriš kann tó um neyšugt veita eykajįttan. Eykajįttan krevur tvęr višgeršir viš ķ minsta lagi 14 daga millumbili. Viš hvųrja eykajįttan skal verša vķst į, hvussu hon veršur fķggjaš.
Stk. 3. Hevur kommunustżriš sambęrt lóg ella ašrari bindandi ręttarreglu skyldu til at bera śtreišslurnar av įvķsum tiltųkum, kann hetta setast ķ verk uttan jįttan frammanundan, men jįttan skal tį skjótast gjųrligt fįast frį kommunustżrinum.

§ 42. Fķggjarnevndin skal ansa eftir, at ųll peningaogn hjį kommununi er goymd į tryggan hįtt.
Stk. 2. Peningaognir skulu setast ķ peningastovn, į postgiro ella ķ tķlķk lįnsbrųv, iš nżtt verša, tį iš um ognir hjį ómyndingum ręšur, so tęr geva sum mest av sęr.
Stk. 3. Viršisbrųv skulu hava įtekning um, at tey eru ogn hjį kommununi, og at eingin hevur ręši į teimum uttan samtykt kommunustżrisins. Um til ber, skal įtekningin verša skrivaš ķ bók hjį viškomandi stovni.

§ 43. Til lįntųku, vešsetan, nżtslu av rakstraravlopi og tķlķkum krevst samtykt frį kommunustżrinum.
Stk. 2. Er nettoskuldin meira enn ein įlķkning eftir einum av landsstżrismanninum įrliga įsettum skattaprosenti, krevst loyvi frį landsstżrismanninum til lįntųku og til broytingar ķ lįnitreytunum.

§ 44. Fųst ogn hjį kommununi mį ikki seljast, uttan so, at ognin frammanundan hevur veriš bošin śt alment. Landsstżrismašurin įsetir nęrri reglur um mannagongdina viš almennum śtboši umframt reglur um, at įvķsar ognir kunnu undantakast almennum śtboši.
Stk. 2. Skjųl višvķkjandi keypi og sųlu av fastari ogn o.t. skulu verša undirskrivaš av borgarstjóranum og einum persóni, sum kommunustżriš hevur heimilaš til tess.

§ 45. Kommunan skal hava óhefta, sakkųna grannskošan av sķnum fķggjarvišurskiftum. Grannskošarin skal vera rķkisgóškendur ella skrįsettur. Grannskošarin kann krevja allar neyšugar upplżsingar śtflżggjašar frį kommunustżrinum fyri at gera arbeiši sķtt.
Stk. 2. Grannskošarin skal regluliga eftirkanna roknskaparfųrslu og roknskaparmannagongdir hjį kommununi.
Stk. 3. Grannskošarin skal hyggja eftir, um tann fķggjarliga umsitingin samsvarar viš lógina, fķggjarętlanina, eykajįttanir og ašrar tiknar avgeršir.

§ 46. Ķ samband viš góškenning av įrsroknskapinum skal kommunustżriš taka stųšu til, um grannskošarin skal halda įfram, ella um ein annar skal verša valdur.
Stk. 2. Til tess at loysa grannskošaran śr starvi krevst loyvi frį landsstżrismanninum.

§ 47. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur um kontoskipan, fķggjarętlan, bókhald, įrsroknskap, grannskošan og avgeršir um višmerkingar til grannskošanina og tķlķkt.

Kapittul 9
Eftirlit, ręttartiltųk v.m.

§ 48. Landsstżrismašurin hevur eftirlit viš kommununum.

§ 49. Ikki er loyvt kommunum at fķggja rakstur, rentur og avdrįttir viš lįntųku ella viš inntųku frį sųlu av fastari ogn.
Stk. 2. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur um, nęr taš ķ serfųri kann gerast undantak frį įsetingunum ķ stk. 1.

§ 50. Ein kommuna kann einans taka lut ķ vinnuligum virksemi, um so er, at virksemiš tęnir einum almannagagnligum endamįli og ikki hevur vinning fyri eyga.
Stk. 2. Kommunan kann seta almenn tiltųk ķ verk, um so er, at hetta er til frama fyri vinnulķviš į stašnum, men stušul til einstaklingar ella einstakt virksemi mį ikki latast uttan so, at serligar orsųkir eru.
Stk. 3. Įšrenn tiltak sambęrt stk. 1 ella stk. 2 veršur sett ķ verk, skal kommunustżriš skrivliga boša landsstżrismanninum frį hesum.

§ 51. Kommunusamstųrv, iš hava viš sęr avmarkingar ķ teimum lógarįsettu heimildunum, sum kommunustżriš hevur eftir hesi lóg, kunnu bert setast į stovn, um so er, at landsstżrismašurin góškennir eina tķlķka samstarvsavtalu.
Stk. 2. Hevur landsstżrismašurin góškent eina kommunusamstarvsavtalu eftir stk. 1, skal hann eisini góškenna treytirnar ķ sambandi viš avtaluslit. Er ósemja um treytirnar, verša tęr įsettar av landsstżrismanninum.

§ 52. Landsstżrismašurin įsetir reglur višvķkjandi įbyrgdarbindingum, vešhaldi o.l. og višvķkjandi tilsųgn um regluligar veitingar, iš kommunan ikki eftir lógini hevur skyldu til.

§ 53. Kommunustżriš hevur skyldu at veita landsstżrismanninum allar neyšugar upplżsingar og frįgreišingar.
Stk. 2. Til tess at landsstżrismašurin kann rųkja sķnar eftirlitsskyldur viš fķggjarligu višurskiftinum hjį kommununum, skulu tęr lata honum:
1) grannskošašan roknskap innan 1. juni eftir endaš fķggjarįr,
2) samtykta fķggjarętlan innan 3 gerandisdagar eftir 1. desember og
3) samtykta eykajįttan innan 3 gerandisdagar aftanį, at hon er samtykt.

§ 54. Er nettoskuldin hjį kommununi meira enn eina nettoįlķkning, sbr. § 43, stk. 2, kann landsstżrismašurin geva kommunustżrinum boš um at gera neyšugar broytingar ķ uppskotiš til fķggjarętlan, ķ fķggjarętlan ella ķ eykajįttan, um landsstżrismašurin metir, at:

  1. inntųku-, śtreišslu- og ķlųgumetingarnar eru skeivar,
  2. inntųku-, śtreišslu- og ķlųgumetingarnar eru gjųrdar į skeivum grundarlagi, ella at
  3. inntųkurnar ella śtreišslurnar og ķlųgurnar eru órķmiligar ella óneyšugar.

Stk. 2. Landsstżrismašurin kann ķ tķ ķ § 43, stk. 2, nevnda fųri geva kommunustżrinum boš um at lata landsstżrismanninum uppskot til fķggjarętlan innan 1. oktober.

§ 55. Hevur kommunustżriš tikiš eina avgerš, sum er ķmóti lóggįvuni, kann landsstżrismašurin ógilda avgeršina. Undir višgeršini av mįlinum kann landsstżrismašurin fyribils taka avgeršina av. Er avgeršin framd ķ verki, kann landsstżrismašurin einans ógilda ella fyribils taka avgeršina av, um

  1. ein partur ķ mįlinum skrivliga heitir į landsstżrismannin um hetta,
  2. taš ikki eftir ašrari lóggįvu er hųvi til at klaga og
  3. avgerandi fyrilit, serliga til privat įhugamįl, ikki tala ķmóti hesum.

Stk. 2. Heldur kommunustżriš seg óvirkiš mótvegis lógarįsettum skyldum, kann landsstżrismašurin įleggja teimum kommunustżrislimum, sum bera įbyrgd av hesum, tvingsilsbųtur.
Stk. 3. Landsstżrismašurin kann saksųkja kommunustżrislim eftir endurgjaldi, um hann ber įbyrgd av, at kommunan hevur veriš fyri missi.
Stk. 4. Landsstżrismašurin kann sleppa einum sakarmįli, um viškomandi kommunustżrislimur ķ stašin sektarsamtykkir mótvegis kommununi innan įsetta freist.
Stk. 5. Kommunustżrislimur kann ikki sleppa sęr undan įbyrd viš ikki at greiša atkvųšu.
Stk. 6. Įsetingarnar ķ stk. 1-5 eru eisini galdandi fyri fķggjarnevndina og ašrar fastar nevndir og viškomandi nevndarlimir umframt kommunusamstųrv, sum nevnd ķ § 51.

§ 56. Kommunustżrislimur veršur sektašur viš bót, um hann tilętlaš ella av grovum ósketni skśgvar til viks tęr skyldur, iš fylgja av starvsinnihaldi hansara.
Stk. 2. Įtala eftir stk. 1 kann einans verša reist eftir įheitan frį landsstżrismanninum.

Kapitul 10
Gildiskoma og skiftisreglur

§ 57. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. januar 2001, sbr. tó stk. 2 og § 59.
Stk. 2. Landsstżrismašurin kann viš kunngerš seta hesa lóg ella partar av henni ķ gildi įšrenn 1. januar 2001.
Stk. 3. Samstundis, sum henda lóg kemur ķ gildi, fara hesar lógir śr gildi:

  1. Lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar viš seinni broytingum og
  2. lųgtingslóg nr. 189 frį 8. desember 1993 um tęr kommunalu fķggjarętlanirnar, įsetan av kommunuskattaprosentinum, kommunalan vešhaldsgrunn v.m. viš seinni broyting.

Stk. 4. Kunngeršir, reglugeršir og starvsskipanir, sum eru gjųrdar viš heimild ķ lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar viš seinni broytingum, verša verandi ķ gildi viš teimum broytingum, iš fylgja av hesi lóg, til tęr verša settar śr gildi. Reglugeršir og starvsskipanir fara tó śr gildi 1. juli 2001, tį kommunustżrini skulu hava samtykt nżggja kommunustżrisskipan og fundarskipan sambęrt įsetingunum ķ § 5, stk. 1 og stk. 3.

§ 58. Fyri kommunur viš fęrri enn 500 ķbśgvum viš įrsbyrjan ķ valįrinum verša hesi undantųk gjųrd:

  1. § 5, stk. 2, er ikki galdandi fyri hesar kommunur. Ķ hesum kommunum veršur tališ į kommunustżrislimunum 5, tó soleišis, at fyri kommunur viš 100 ķbśgvum ella fęrri veršur tališ 3.
  2. § 6, stk. 2, 3. pkt., og stk. 4 og § 7, stk. 2, eru ikki galdandi fyri hesar kommunur. Ķ hesum kommunum veršur įsett ķ kommunustżrisskipanini, hvųnn setanarbrųk borgarstjórin skal hava.
  3. §§ 28-34 eru ikki galdandi fyri hesar kommunur, og įliggur taš tį borgarstjóranum at taka sęr av teim uppgįvum, iš annars hųvdu ligiš hjį fķggjarnevnd ella ašrari nevnd.

§ 59. Til kommunuvališ įr 2000 skulu veljast ķ minsta lagi 7 kommunustżrislimir ķ kommunum, sum hava 500 ķbśgvar ella fleiri viš įrsbyrjan ķ valįrinum, og skulu 5 kommunustżrislimir veljast ķ kommunum viš fęrri enn 500 ķbśgvum og 3 ķ kommunum viš fęrri enn 100 ķbśgvum.

Almennar višmerkingar

Inngangur
Landsstżriš samtykti į fundi 23. aprķl 1996 at seta eina nevnd, at kanna og śtgreina verandi kommunuskipan, og koma viš uppskoti um nżggja kommunala skipan, umfatandi kommunala uppbżti, uppgįvu- og įbyrgdarbżti og stżrisskipan kommunanna. Arbeišssetningurin fyri nevndina varš góškendur av lųgtinginum, m.a. viš tķ ķskoyti ķ mun til uppskotiš, sum landsstżriš legši fram, at kommunusamanleggingar skuldu verša sjįlvbodnar.

Nevndin legši fram įlit ķ september 1998 viš m.a. uppskoti um nżggja kommunustżrislóg og lóg um samanlegging av kommunum. Hetta lógaruppskot svarar ķ stóran mun til uppskotiš frį nevndini. Tó eru įvķsar broytingar gjųrdar ķ mun til uppskotiš frį nevndini, m.a. av teirri orsųk, at landsstżriš hevur avgjųrt ikki at seta fram uppskot um, at kommunur kunnu verša samanlagdar viš lóg, soleišis, sum nevndin hevši skotiš upp. Harumframt eru fleiri śtgreiningar og tillašingar gjųrdar.

Endamįliš viš lógaruppskotinum er, sum eisini samgonguskjališ frį 1998 vķsir į, at kommunulóggįvan skal nśtķmansgerast og kommunala sjįlvsręšiš og įbyrgdin skal styrkjast viš greišari skilnaši millum lands- og kommunuuppgįvur.

Viš uppskotinum fįa kommunalpolitikarnir eisini betri treytir at virka undir. Greišari reglur verša settar višvķkjandi ręttindum og skyldum teirra og m.a. veršur teimum tryggjašur ein ręttur til frķloyvi frį arbeiši teirra, og vernd móti uppsųgn, grundaš į kommunalpolitiskt arbeiši. Į henda hįtt veršur mišaš ķmóti, at bżtiš veršur javnari millum alment og privat lųnt ķ kommunustżrinum.

Landsstżriš metir, at tķšin er viš at fara frį at hava eina so nįgreiniliga stżring viš kommununum, at nęrum alt, iš avgerš veršur tikin um, skal góškennast eftirfylgjandi av landsstżrismanninum.

Ein av vansunum viš góškenningunum er, at virkisfręlsi hjį einum kommunustżri mangan er skert, viš taš, at nógvar avgeršir eisini skulu umvegis mišfyrisitingina til góškenningar, t.d. tį kommunan keypir ella selur fasta ogn. Her er ofta talan um rein avgreišslumįl og góškenningin seinkar virkseminum hjį kommununi óneyšuga nógv.

Viš at avmarka góškenningarnar, fįa kommunurnar betri mųguleika til at stżra sjįlvar, umframt, at įbyrgdarbżtiš millum land og kommunu veršur heilt greitt. Taš veršur eingin ivi um, hvųr hevur įbyrgdina av avgeršunum ķ hvųrjum einstųkum fųri, viš taš, at bert ein og sami myndugleiki stendur aftanfyri avgeršinar.

Samstundis sum ętlanin er, at kommunurnar į henda hįtt skulu fįa stųrri rįsarśm, so veršur tann parturin av uppskotinum śtgreinašur, iš hevur viš landsstżrisins eftirlit viš kommununum at gera. Soleišis verša taš - eisini sum ein avleišing av at góškenningarnar verša fęrri - sum heild betri mųguleikar til at hava munadygt eftirlit viš, at kommunurnar halda galdandi lógir.

Teir fyrimunir, iš eru viš góškenningunum, eitt nś taš, at landsstżrismašurin į henda hįtt fęr upplżsingar um keyp, sųlu ella vešsetan av fastari ogn, fella burtur. Kommunurnar skulu tó framvegis kunna landsstżrismannin um t.d fķggjarlig višurskifti og įsetingar um starvsfólkavišurskifti skulu framvegis góškennast av landsstżrismanninum. Góšir mųguleikar verša sostatt hjį landsstżrismanninum til at hava eftirlit viš kommununum, hóast fleiri av góškenningunum fella burtur.

Viš uppskotinum koma fleiri kommunur beinleišis viš undir allar įsetingar ķ lógini, og undantųkini verša sett beinleišis ķ lógina. Undantųk verša einans gjųrd fyri kommunur, iš hava fęrri enn 500 ķbśgvar, mešan galdandi lóg loyvir landsstżrinum at gera undantųk fyri kommunur viš fęrri enn 1000 ķbśgvum.

Landsstżriš hevur viš kunngerš frį 1972 m.a. gjųrt tey undantųk frį galdandi kommunulóg, at kommunur viš 1000 ella fęrri ķbśgvum eru undantiknar §§ 12-19 ķ lógini. Kommunur viš fęrri enn 1000 ķbśgvum kunnu, tķ sum er, ikki seta fķggjarnevnd ella ašra fasta nevnd. Ķstašin tekur bż- ella bygda(r)rįšiš sęr av teimum skyldum, sum viš lógini verša įlagdar fķggjarnevndini.

Įsetingar um kommunubżti v.m. verša lagdar ķ serliga lóg, sum vęntandi veršur lųgd fyri tingiš ķ heyst. Ętlanin er, at kommunur framhaldandi ikki kunnu bżtast sundur, mešan samanleggingar skulu vera sjįlvbodnar.

Ętlanin er eisini at broyta vallógina m.a. soleišis, at valdagurin til kommunustżriš veršur įsettur til ein fastan dag – helst annan tżsdag – ķ november. Skotbrįšiš at višgerša og avgreiša mųguligar kęrur veršur sostatt rķmuligt, til tess at hesar kunnu avgreišast ķ góšari tķš, įšrenn nżvaldaš kommunustżriš skal taka viš.

Kommunustżriš er politiskt stżriš, sum er demokratiskt legitimeraš viš fręlsum vali. Hetta er taš, sum treytar, at kommunustżriš hevur vald, at avgera hvussu fķggjarliga orkan ķ kommununi skal nżtast til kommunalu uppgįvurnar.

Ķ § 56 ķ lųgtingslógini um stżrisskipan Fųroya er įsett at: "Ręttur kommunanna at skipa egin višurskifti undir eftirliti landsstżrisins veršur įsettur ķ lųgtingslóg, m.a. ķ hvųnn mun kommunur og millumkommunufelagsskapir kunnu skuldbindast viš lįni, borgan o.ų.m."

Uppskotiš til kommunustżrislóg įsetir skipanina fyri kommunustżriš į sama hįtt, sum landsins stżrisskipanarvišurskifti eru skipaš ķ lųgtingslógini um stżrisskipan Fųroya. Uppskotiš įsetir reglurnar fyri, hvussu evstu liširnir ķ stżrinum verša skipašir, hvussu fram veršur fariš, jįttanarreglur, reglur um skuldarbinding v.m. og um eftirlit.

Galdandi ręttur

Galdandi lųgtingslóg um stżrisskipanina fyri kommunurnar er lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar. Lógin hevur fyrimynd ķ tįgaldandi donsku kommunulógini og eisini lutvķst ķ tįgaldandi norsku kommunulógini. Lógin, sum er evnaš til viš stųrri kommunum fyri eyga, er galdandi fyri allar kommunurnar, men viš heimild ķ lógini eru kommunur viš minni enn 1000 ķbśgvum undantiknar frį fleiri av įsetingunum. Hetta eru serliga įsetingarnar ķ lógini um fastar nevndir.

Eftir galdandi lóggįvu eru liširnir ķ kommunalu fyrisitingini hesir: Bygda(r)rįšiš, nevndirnar og formašurin sum fyrisitingarligur leišari (umsitingin). Kommunala fyrisitingin er tó ein eindarfyrisiting, viš taš, at ein og sami myndugleiki, bygdarįšiš, hevur mįlsręši ķ ųllum višurskiftum ķ kommunustżrinum uttan so, at lóggįvan įsetir annaš.

Kommunulógin hevur sum fyritreyt, at uppgįvu- og įbyrgdarbżtiš ķ kommunustżrinum veršur skift sundur millum ymisku liširnar ķ stżrinum: Bygda(r)rįšiš, nevndirnar og formašurin.

Bygda(r)rįšiš er tann yvirskipaši, stżrandi lišurin fyri alla kommunalu umsitingina. Burtur sęš frį teim fįu avmarkingunum, sum fylgja av lóggįvuni, er bygda(r)rįšiš heimilaš at taka avgeršir ķ ųllum kommunalum višurskiftum, heruppķ, avgeršir višvķkjandi jįttanum og skipan av fyrisitingini.

Bygda(r)rįšiš stżrir kommunala virkseminum, serliga viš at seta karmar fyri umsitingini gjųgnum jįttanina. Bygda(r)rįšiš įsetir nęrri reglur um virksemi hjį bygda(r)rįšs-formanninum ķ eina reglugerš. Višvķkjandi kommunalu fyrisitingini, so kann bygda(r)rįšiš innan lógarinnar karmar ręttiliga frķtt įseta leišreglur um mįlsvišgeršina. Hetta kann t.d. vera viš einari ętlan um, hvussu fyrisitingin skal skipast, eini ętlan um myndugleikabżti ella viš starvslżsingum.

Višvķkjandi heimildunum hjį bygda(r)rįšnum mótvegis fķggjarnevndini og hinum fųstu nevndunum, so er hetta įsett beinleišis ķ galdandi kommunulóg. Ķ § 18 er talan um ein rętt hjį bygda(r)rįšslimi til at fįa allar umbidnar upplżsingar frį nevndunum og til at leggja spurningar um virksemi hjį nevndunum fyri bygda(r)rįšiš. Sambęrt § 19 hevur ein bygda(r)rįšslimur eisini rętt til at krevja, at eitt mįl veršur lagt fyri bygda(r)rįšiš, įšrenn ein nevndaravgerš veršur sett ķ verk. Leggur ein bygda(r)rįšslimur uppķ eftir hesi įseting, merkir taš ikki einans ein uppķlegging ķ mįlsavgreišsluna, men eisini, at bygda(r)rįšiš ķ veruleikanum tekur avgerš ķ mįlinum.

Innan įvķs umrįši kann bygda(r)rįšiš tó ikki treytaleyst taka avgeršir ķ mįlum, sum verša višgjųrd av nevndum. Nakrar avmarkingar, iš fylgja av tķ starvsbżti, iš kommunulógin hevur sum fyritreyt, eru ķ ręttinum hjį bygda(r)rįšnum til at gera inntriv ķ arbeiši hjį nevndunum. Bygda(r)rįšiš mį sostatt virša tęr bindingar, sum viš atliti til starvshęttir og starvsumrįšini hjį nevndunum eru ķ kommunulógini og reglugeršini. Hetta eru įsetingar um serligu uppgįvurnar hjį fķggjarnevndini, arbeišsuppgįvur og arbeišsumrįši hjį fųstu nevndunum umframt įsetingarnar um val av nevndarformanni og ger av fundarskipan.

§ 12 ķ kommunulógini avmarkar mųguleikan hjį bygda(r)rįšnum til at gera inntriv ķ arbeiši hjį einari nevnd. Bygda(r)rįšiš kann sostatt ikki viš einari avgerš, alment taka meginpartin av mįlsfyrireikingini og taš vanligu fyrisitingina innan mįlsumrįšiš, hjį einari nevnd, frį nevndini.

Av nevndunum hevur fķggjarnevndin ein serligan leiklut, viš taš, at hon sambęrt lógini skal gera uppskot til figgjarętlan og annars hevur tvųrgangandi og samskipandi uppgįvur. Harumframt hevur fķggjarnevndin rętt til at śttala seg um ųll fķggjarlig og umsitingarlig mįl, įšrenn tey koma fyri bygda(r)rįšiš. Sambęrt lóggįvu, reglugeršum og fųstum praksis er uppgįvan hjį fųstu nevndunum serliga, at fyrireika višgeršina av mįlum hjį bygda(r)rįšum, at fyrisita įvķs mįlsumrįši og ķ hesum sambandi, at fremja avgeršir hjį bygda(r)rįšnum, umframt mųguliga sjįlvar at taka avgeršir, iš eru eitt nįttśrligt liš ķ fyrisitingarliga virksemi teirra.

Ķ lógini veršur einans virkiš hjį nevndunum įsett, mešan ķtųkiliga virkisumrįši og hvųrjar nevndir skulu verša, įsetir kommunan ķ einari reglugerš.

Nevndirnar hava ongar sjįlvstųšugar heimildir, men eru undirlagdar avgeršunum hjį bygda(r)rįšnum. Tó veršur vanliga góškent, at bygda(r)rįšiš kann lata nevndunum avgeršarrętt ķ įvķsum mįlum innan teirra mįlsumrįši. Um ein nevnd skal kunna taka avgerš ella einans skal kunna geva ummęli, ger bygda(r)rįšiš av.

Bygda(r)rįšsformašurin hevur ymiskar uppgįvur. Hann er bęši leišari av bygda(r)rįšnum umframt, at hann hevur ašrar uppgįvur. Hann fyrireikar og kallar saman til bygda(r)rįšsfund, hann er fųddur formašur fyri fķggjarnevndini, er dagligur leišari av kommunalu fyrisitingini, kann avgerša įvķs mįl vegna bygda(r)rįšiš og hevur harumframt nakrar samskipandi uppgįvur višvķkjandi nevndunum. Sjįlvt um formašurin sambęrt galdandi lóg ikki embętisliga kann įbyrgjast mótvegis bygda(r)rįšnum og bygda(r)rįšiš heldur ikki kann gera politiska įbyrgd galdandi, skal hann tó altķš lżša avgeršunum hjį bygda(r)rįšnum.

Sum dagligur leišari av fyrisitingini er bygda(r)rįšsformašurin yvir kommunalu fyrisitingini og hevur įbyrgd av, at fyrisitingin er virkisfųr. Hann hevur tķskil eftirlit viš teimum, iš undir honum eru og kann krevja neyšugar upplżsingar av teimum. Ķ mun til vanlig leišarastųrv eru heimildirnar hjį bygda(r)rįšsformanninum tó avmarkašar, viš taš, at hann ikki hevur innihaldsligan myndugleika ķ mįlum, sum hoyra fųstu nevndunum til. Hann kann sostatt ikki taka avgerš ķ einum mįli, sum hoyrir fastari nevnd til, eins og hann ikki kann įvirka avgeršina viš at skipa fyri ella broyta mųgulig tilmęli frį fyrisitingini ķ sambandi viš, at eitt mįl veršur lagt fram ķ nevndini.

Viš taš, at bygda(r)rįšsformašurin hevur įbyrgd av dagligu leišsluni, og heruppiķ tekur sęr av teimum mįlum, iš ikki hoyra til nakra nevnd, veršur ikki sagt, at hann persónliga skal taka sęr av mįlunum. Hetta er einans ein ręttlig lżsing av leišarastarvi hansara og ein fastlegging av įbyrgdarumrįšiš hansara, sum dagligur leišari. Bygda(r)rįšsformašurin hevur sostatt įbyrgdina av, at fyrireika eina hóskandi og rįšiliga mįlsvišgerš, og ķ vanligum spurningum sum t.d. hvussu arbeišiš skal leggjast til ręttis, er bygda(r)rįšsformašurin yvir kommunalu starvsfólkunum.

Tann lżsta leišslan av kommunalu fyrisitingini setir greiš krųv til samskipan av ųllum virkseminum ķ kommununi og hevur stųši ķ grundregluni um, at kommunala fyrisitingin er ein eindarfyrisiting. Hetta hevur veriš ein av berandi grundreglunum viš tilevningini av kommunulóggįvuni. Her hevur bygda(r)rįšsformašurin ein avgerandi leiklut, viš taš, at hann er einasti politikari viš veruligum mųguleika fyri at fylgja viš ķ dagligu gongdini ķ kommunalu umsitingini.

Kommunulógin gevur eisini bygda(r)rįšsformanninum įvķsar heimildir, sum vķsa, at hann hevur skyldu til at samskipa taš virksemi, sum fer fram ķ hinum kommunalpolitisku lišunum. M.a. skal bygda(r)rįšsformašurin bżta mįlini millum tęr ymisku nevndirnar, hann hevur rętt til at vera viš į nevndarfundi, sjįlvt um hann ikki er nevndarlimur og hann skal hava fundarboš og skrį, um tķlķk veršur send limunum. Bygda(r)rįšsformašurin, sum į henda hįtt fęr vķšgongt innlit ķ virksemi hjį nevndunum, mį haldast at hava henda rętt av teirri grund, at hann er bygda(r)rįšsformašur og tķskil eigur hann ikki at stillast verri enn einhvųr annar nevndarlimur, sum kann krevja, at ein nevndaravgerš veršur stešgaš og at mįliš veršur lagt fyri bygda(r)rįšiš. Taš veršur tķ hildiš, at bygda(r)rįšsformašurin eisini hevur rętt til at stešga višgeršini av einum mįli ķ einari nevnd, og at hesin ręttur ikki – sum taš er galdandi fyri einstųku nevndarlimirnar – er treytašur av, at višgeršin veršur stešgaš į nevndarfundinum. Bygda(r)rįšsformašurin hevur sostatt bęši įšrenn og eftir nevndarfund mųguleika fyri at sķggja til, at eitt mįl, sum eftir hansara meting skal avgerast av bygda(r)rįšnum, veršur lagt fyri bygda(r)rįšiš.

Landsstżrismašurin hevur eftir kommunulógini eftirlit viš kommununum. Eftirlitiš umfatar ręttareftirlit (legalitetseftirlit), tvs. eftirlit viš, at samtyktir hjį bygda(r)rįšnum ikki eru ķ strķš viš lóggįvuna og eitt serligt eftirlit (góškenning) viš įvķsum kommunalum avgeršum, so sum keyp og sųlu av fastari ogn, lįntųku og góškenning av roknskapum. Ķ hesum sambandi hevur lųgtingslóg nr. 189 frį 8. desember 1993 um tęr kommunalu fķggjarętlanirnar, įsetan av kommunuskattaprosentinum, kommunalan vešhaldsgrunn v.m., sum broytt viš lųgtingslóg nr. 85 frį 31. mai 1994 tżdning, viš taš, at fķggjarętlan og mųgulig eykajįttan hjį kommununum sambęrt hesi lóg skal góškennast av landsstżrinum, sum eisini kann įleggja einari kommunu at gera neyšugar broytingar ķ fķggjarętlanini. Henda lóg įsetir m.a. eisini eitt lęgsta og eitt hęgsta mark fyri kommunuskatti.

Broytingar ķ mun til galdandi lóg:
Eftir uppskotinum verša meginreglurnar og grundleggjandi bygnašurin ķ galdandi lóggįvu um kommunustżriš varšveittar. Alment kann sigast, at uppgįvurnar hjį ymisku kommunalpolitisku lišunum eins og skyldur og ręttindi hjį borgarstjóra og kommunustżrislimum eru lżstar nakaš neyvari ķ uppskotinum ķ mun til galdandi lóg. Umframt taš mįlsligu dagfųringina eru tó nakrar innihaldsligar broytingar gjųrdar į ymisku ųkinum.

Umframt broyting av heitinum – frį bygda(r)rįš til kommunustżri og frį bygda(r)rįšsformanni til borgarstjóra – eru eisini ašrar broytingar gjųrdar į hesum ųkinum.

Tališ į kommunustżrislimunum kann kommunustżriš, ķ kommunum viš fleiri enn 500 ķbśgvum, frķtt įseta til millum 7 og 17, ķ mun til galdandi lóg, har tališ, alt eftir stųddini į kommununi er įsett frammanundan. Lógarfest er eisini, at kommunustżriš skal skipa kommunalu fyrisitingina.

Reglur verša įsettar um mannagongdina višvķkjandi innkalling av tiltakslimi, tį kommunustżrislimur er ógegnigur. Įsetingarnar um innkalling av tiltakslimi, tį kommunustżrislimi berst frį at mųta eru eisini śtgreinašar ķ mun til galdandi lóg, umframt, at mannagongdin um, hvussu tiltakslimir fara śt aftur veršur lżst.

Sum nakaš nżtt, eru nakrar įsetingar um, nęr og hvussu kommunustżrislimir skulu hava mųguleika fyri at fįa upplżsingar ella tekniska hjįlp frį fyrisitingini ķ sambandi viš mįlsvišgerš, umframt įsetingar, um rętt til skjalainnlit og rętt til at kanna framlagt tilfar saman viš serkųnum stušli. Kommunustżrislimur, iš ikki er nevndarlimur, kann eisini krevja at fįa sent dagsskrįir, śrrit śr geršabókum, mįlstilfar o.a., sum sent veršur nevndarlimum.

Ķ uppskotinum veršur eisini bųtt um ręttindini hjį kommunustżrislimunum sum eru lųntakarar: Rętturin til frķloyvi, fyri at rųkja starviš sum kommunustżrislimur, veršur lógarfestur eins og forboš veršur sett fyri at siga lųntakara, iš stendur į valevnislista ella er valdur til kommunustżrislim, śr starvi av hesi orsųk.

Nżtt er eisini, at kommunal starvsfólk viš kommunustżrisins loyvi kunnu fylgja mįlsvišger fyri afturlatnum huršum. Į sama hįtt kunnu onnur fólk fįa loyvi til at fylgja hesum mįlum, um so er, at tey eru viš til at upplżsa mįliš.

Sum lišur ķ kunning av borgarunum, skulu yvirlit yvir mįl, iš koma fyri į fundi, umframt śrrit śr geršabókini frį seinasta fundi almannakunngeršast.

Stųrsta broyting višvķkjandi borgarstjóranum er, at hansara starv sambęrt uppskotinum veršur fulltķšarstarv, ķ kommununum viš fleiri enn 500 ķbśgvum, og skal hann samstundis leggja ųll onnur stųrv frį sęr. Sum avleišing av hesum hevur kommunustżrislimur, eisini sum nakaš nżtt, tó mųguleika fyri at bera seg undan, at verša borgarstjóravalevni av persónligum įšum.

Ķ kommunum viš fęrri enn 500 ķbśgvum, skal setanarbrųkurin hjį borgarstjóranum įsetast ķ kommunustżrisskipanina.

Ein onnur vķšfevnandi įseting ķ mun til galdandi lóg er, at borgarstjórin kann verša settur śr starvi fyribils, eins og kommunustżriš kann tilnevna ein annan at rųkja uppgįvur hansara, um so er, at hann verjir seg viš at gera taš, iš hann sambęrt lóg ella kommunuskipan hevur skyldu til.

Skyldur borgarstjórans sum fyrisitingarleišari eru lżstar neyvari eins og heimild hansara at taka avgerš vegna kommunustżriš er vķškaš nakaš ķ mun til galdandi lóg. Eftir uppskotinum kann hann taka avgerš ķ mįlum, iš ikki tola at bķša, umframt ķ mįlum har eingin orsųk er til iva. Sambęrt galdandi lóg kann hann einans taka avgerš ķ mįlum, sum ikki tola at bķša og harumframt skal eingin orsųk vera til iva.

Įsett veršur eisini, at borgarstjórin, sum lišur ķ samskipan av kommunala virkseminum, kann kalla nevndarlimir ķ einari ella fleiri nevndum saman, fyri at tosa um felags įhugamįl.

Višvķkjandi fķggjarnevndini og hinum fųstu nevndunum verša ikki gjųrdar nakrar prinsipiellar broytingar. Tó verša uppgįvur hjį nevndarlimum og formonnunum lżstar neyvari.

Įsett veršur, at nevndarformašurin, į sama hįtt sum borgarstjórin, skal geva fundarboš og fyrireika nevndarfundirnar. Hann kann somuleišis taka avgerš ķ mįlum har ongin orsųk er til iva, og aftanį, at borgarstjórin er kunnašur, kann formašurin taka avgerš ķ mįlum, sum ikki tola at bķša. Ein nevnd kann eisini geva ųšrum persónum atgongd til fundirnar, tį hetta er ynskiligt fyri at fįa upplżst mįl.

Kommunustżriš fęr eisini mųguleika fyri at seta stašbundnar, rįšgevandi nevndir til tess at tryggja, at fólkiš į stašnum fęr ein ummęlisrętt višvķkjandi avgeršum, iš hava viš stašbundin višurskiftiš at gera.

Galdandi kommunulóggįva krevur landsstżrisins góškenning, tį ein kommuna tekur lįn ella broytir lįnitreytir og selur, vešsetir ella śtvegar sęr fasta ogn. Hesar góškenningar fella sambęrt uppskotinum burtur. Ķstašin veršur m.a. gjųrdar reglur um, at fųst ogn skal bjóšast śt, įšrenn hon veršur seld og at ein kommuna ikki mį fķggja rakstur, rentur og avdrįttir viš lįntųku ella inntųku frį sųlu av fastari ogn. Tó skal landsstżrismašurin góškenna mųguligar avtalur um kommunusamstųrv, iš hava viš sęr avmarkingar ķ lógarįsettu heimildunum hjį kommunustżrinum.

Vanligu ręttartiltųkini hjį eftirlitsmyndugleikanum, t.e. landsstżrismašurin, verša vķškaš nakaš, viš taš, at eftirlitiš sambęrt uppskotinum eisini kann fyribils avtaka eina avgerš hjį einum kommunustżri. Landsstżrismašurin kann harumframt ķ įvķsum fųri ógilda ella fyribils avtaka eina avgerš, sum er framd ķ verki. Eisini fęr landsstżrismašurin heimild til at sleppa einum sakarmįli um endurgjald, um so er, at kommunustżrislimur jįttar at rinda eina įvķsa peningaupphędd til kommununa ķstašin.

Višvķkjandi ręttartiltųkunum hjį eftirlitinum, so veršur stašiliga įsett, at hesi tiltųk eisini kunnu nżtast mótvegis fķggjarnevndini og hinum fųstu nevndunum og kommunusamstųrvum.

Višvķkjandi fķggjareftirliti veršur įsett, at er nettoskuldin hjį einari kommunu meir enn eina nettoįlķkning, so krevst loyvi frį landsstżrismanninum til lįntųku ella broyting ķ lįnitreytunum. Landsstżrismašurin kann eisini ķ įvķsum fųri geva kommununi boš um at gera neyšugar broytingar ķ fķggjarętlanini, uppskotiš til fķggjarętlan og eykajįttan.

Sum nakaš nżtt kunnu kommunustżrislimir, sum ķ grovum ósketni skśgva skyldur sķnar til viks, sektast viš bót. Tį er taš landsstżrismašurin, iš tekur stig til at fremja mįliš.

Fķggjarligar og fyrisitingarligar avleišingar

Neyšugt er, at eftirlitiš hjį landsstżrismanninum viš kommununum veršur styrkt, og kemur hetta at kosta nakaš meira enn taš ger ķ dag.

Fķggjarliga eftirlitiš fer framyvir at verša skipaš ųšrvķsi. Eftirlitiš skal ikki longur góškenna allar smįlutir, og tķ veršur gjųrligt at geva eftirlitinum eitt annaš innihald, taš veršur gjųrligt at leggja eftirlitiš meiri skilagott til ręttis, samstundis sum mųguleikarnir fyri at arbeiša meiri mišvķst skuldu gjųrst betri. Ętlanin er m.a. meiri mišvķst at hyggja eftir, at samsvar er millum jįttan og roknskap.

Fyri kommunurnar verša tęr fķggjarligu avleišingarnar ymiskar. Tęr kommunur sum nś skulu verša nevndarstżrdar og skulu hava fulltķšar borgarstjóra fįa samsvarandi fleiri śtreišslur, samstundis, sum ręttindini hjį kommunustżrislimum til innlit, kunnu geva umsitingunum meiri arbeišiš. Taš, at kommunustżrifundir yvirhųvur skulu vera almennir kann eisini hava śtreišslur viš sęr.

Lógaruppskotiš heimilar landsstżrismanninum at įseta reglur fyri samsżning ķ sambandi viš kommunalt arbeiši. Ķ rundskrivi um fundarsamsżningar, dagfest 11. januar 2000, eru samsżningarnar fyri fundir ķ nevndum og bygda(r)rįšum dagfųrdar. Viš taš, at hesir takstir verša vegleišandi fyri samsżningina, iš veršur veitt eftir nżggja uppskotinum, hevur hetta ikki ųktar śtreišslur viš sęr fyri kommunurnar.

Eftir uppskotinum kann samsżning m.a. verša veitt fyri luttųku į ųšrum fundum ķ sambandi viš śtinning av starvinum, sum kommunalt valdur limur, skeišsluttųku, sum kommunustżriš hevur góškent og annaš virksemi, eftir umbųn frį kommunustżrinum ella eini fastari nevnd. Hugsandi er, at hetta ķ įvķsan mun kann hava ųktar śtreišslur viš sęr fyri kommunustżrini.

Ętlanin er, at samla umsiting og eftirlit viš kommununum į einum staš, hetta arbeišiš er fariš ķ gongd, og er į fķggjarlógini fyri fķggjarįriš 2000 jįttašar 510.000 kr. at arbeiša viš nżggjum kommunubygnaš. Endaliga skipanin av umsiting og eftirliti veršur ikki greiš fyrr enn ķ heyst, men neyšugt veršur viš eini eyškajįttan at seta ein bśskaparfrųšing skjótast gjųrligt. Į nęstu eyškajįttanarlóg veršur tķskil bišiš um eina eykajįttan uppį 350.000 kr. til lųn, vųrur og tęnastur.

Samlaši fķggjartųrvurin fyri umsiting og eftirlit viš kommununum veršur uml. 1,5 mió. kr. Starvsfólkatųrvurin veršur ķ minsta lagi ein lųgfrųšingur, ein bśšskaparfrųšingur og ein skrivari. Ein partur av hesum er longu į fķggjarlógini, men tann endaligi tųrvurin veršur ikki greišur fyrr enn greitt er, hvussu hetta veršur skipaš. Sum er, er ein hįlvur lųgfrųšingur į Lųgdeildini og umleiš ein hįlvur bśskaparfrųšingur ķ Fķggjarmįlastżrinum til hesar uppgįvur ķ dag. Henda manning er ikki nųktandi, um umsiting og eftirlit viš kommununum skal virka til fulnar.

Višmerkingar til einstųku greinirnar

Kapittul 1
Lógarųki og allżsingar

Ķ 1. kapitli eru įsetingar um gildisųki lógarinnar, umframt allżsingar av teimum valhįttunum, iš verša nżttir ķ samband viš ymisk val ķ kommunustżrinum.

Til § 1
Her veršur sett mark millum gildisųkiš hjį kommunustżrislógini og ašari fyrisitingarlóggįvu. Į henda hįtt veršur miša ķmóti einari avmarking millum kommunustżrislógina og teimum fyrisitingarlógum, iš reglubinda virksemiš hjį kommununum į ymiskum ųkjum, umframt teimum lógum, iš leggja fyrisitingarligar heimildir til kommunustżrini. Taš eru dųmi um, at ašrar lógir kunnu fatast sum tillagingar av vanligu reglunum ķ kommunustżrislógini. Av ymiskum orsųkum kunnu hesar treingja ella avmarka gildisųkiš hjį kommunustżrislógini, m.a. viš at avmarka heimildirnar hjį kommunustżrunum ella tillaga vištųkufųriš hjį kommunustżrinum.

Tį taš er neyšug, at varšveita hesa lóggįvu, sjįlvt um ein nżggj kommunustżrislóg veršur sett ķ gildi, hevur taš tżdning at slįa fast, at įsetingarnar ķ kommunustżrislógini, og serliga tęr, iš višvķkja virkseminum hjį kommunustżrinum, verša nżttar, uttan so, at greiš lógarheimild er fyri ųšrum.

Til § 2
Henda įsetingin er av lógartekniskum orsųkum oršaš sum ein allżsing, av tķ, at taš snżr seg um ein valhįtt, sum veršur endurtikin ķ lógini. Annars er meirlutavalhįtturin ikki broyttur ķ mun til galdandi lóg.

Til stk. 1. Meiriluti veršur mettur ķ mun til tališ į teimum kommunustżrislimum, iš mųttir eru į fundi.

Til stk. 2. Sambęrt stk. 2, 1. pkt. er einki, iš foršar fyri, at onnur valevni kunnu verša skotin upp viš ašru atkvųšugreišslu, sjįlvt um tey ikki vóru skotin upp viš fyrstu atkvųšugreišslu.

Til stk. 3. Ķ lógini er ikki įsett, hvussu eitt lutakast skal verša avgreitt. Eitt mótmęli um framferšarhįttin viš lutakastinum eigur tķ at verša sett fram, įšrenn lutakastiš veršur greitt śr hondum.

Stk. 3, 2. pkt. įsetir, at fyrst valdi limur skipar fyri. Fyrst valdi er tann, iš hevur fingiš flestar atkvųšur į tķ lista, iš hevur stųrsta atkvųšutal, samanber eisini višmerkingarnar til § 12, stk. 2.

Til § 3
§ 3 er eins og § 2 sett sum ein allżsing, mešan lutfalsvalhįtturin annars ikki broyttur ķ mun til galdandi lóg.

Viš lutfalsvali skal sundurbżtiš ķ bólkar sambęrt stk.1 verša frįbošaš undan valinum; men tó er taš ikki ein treyt, at henda frįbošanin skal verša givin undan tķ fundi, tį vališ fer fram.

Av tķ, at borgarstjórin er fųddur nevndarformašur ķ fķggjarnevndini, samanber § 38, stk. 1, skulu limirnir til allar fastar nevndir verša valdir eftir sama bólkabżti til tess at forša fyri tķ mųguleika, at bólkur borgarstjórans kann fįa ein óynsktan fyrimun ķ fķggjarnevndini, viš taš, at borgarstjórin so kann siga seg vera ein einmansbólk, samstundis, sum tann bólkurin, iš borgarstjórin annars hoyrir til, eisini sigur seg vera ein sjįlvstųšugan bólk.

§ 3, iš er samfest § 28, stk. 3, stašfestir meginregluna um mótrokning av sessum, um so er, at borgarstjórin ella ein nevndarformašur eru fųddur limir ķ eini nevnd v.m. Ķ tķlķkum fųri skal hesin sessur verša mótroknašur tķ sessatali, hansara bólkur eigur. Reglan er treytaš av, at viškomandi, samstundis, er limur ķ kommunustżrinum, viš taš, at taš bert eru kommunustżrislimir, iš boša frį, hvųnn bólk teir eru ķ.

Kapittul 2
Kommunustżriš

Ķ 2. kapitli eru įsetingar um manning og virksemi hjį kommunustżrinum umframt og ręttindi hjį kommunustżrislimunum.

Til § 4
Lógin ber heitiš "lųgtingslóg um kommunustżriš", og er hetta at skilja jśst sum taš er sagt, tķ talan er um at gera lógarkamar bęši um skipanir og starvshęttir hjį kommunustżrum og ųšrum kommunalum stovnum.

Til stk. 1. Sum upprunastųši fellur taš uttanfyri karmarnar ķ kommunustżrislógini, at įseta nęrri reglur um taš virksemi, iš ein kommuna skal taka sęr av ella, hvat virksemi ein kommuna annars kann taka sęr av. Tį tala veršur um kommunuvišurskifti ķ uppskotinum, veršur hinvegin roknaš viš, at įvķsar uppgįvur mugu vera kommunalar. Sostatt mį avmarkingin av hugtakinum "tann kommunala fyrisitingin" altķš standa ķ mun til lógarįsettar kommunalar uppgįvur og til fyrisiting av teimum uppgįvum, iš ikki eru lógarįsettar. Umframt tęr lógarįsettu uppgįvurnar, hava kommunurnar vanliga įtikiš sęr ašrar uppgįvur uttan lógarheimild, iš serliga hava veriš tęnastutiltųk av ymiskum slag til borgaranar.

Nakrar avmarkingar av kommunalu uppgįvunum ķ mun til vinnuligt virksemi eru tó įsettar ķ § 50 ķ uppskotinum. Vķst veršur til § 50 og višmerkingarnar til greinina.

Viš atliti til, at lógin skal galda fyri allar kommunur, har ein ella fleiri bygdir ella bżir kunnu vera, veršur felagsheitiš "kommunustżriš" nżtt um taš stżriš, iš stżrir teimum kommunalu višurskiftunum og felagsheitiš "borgarstjóri" um formannin ķ kommunustżrinum.

Til stk. 2. Įsetingin er einans tikin viš fyri at gera lesaranum greitt, at įsetingar um sjįlvt vališ til kommunustżriš ikki standa ķ hesi lóg.

Til § 5
Til stk. 1.
Kommunustżriš skal įseta reglur, iš serstakliga višvķkja heildarskipan kommununnar ķ kommunustżrisskipanini. Lógin įsetir ymsastašni, hvųrji tey višurskifti eru, sum skulu ella kunnu verša lagaš gjųllari ķ kommunustżrisskipanini. Lógin višger tó ikki hetta śt ķ ęsir.

Sambęrt vanligum kommunalum ręttarašalreglum eru nųkur innihaldslig krųv sett kommunustżrisskipanini. Ķ henni eiga t.d. ikki at vera reglur um heimiling (delegatión) ella um višurskifti, sum hvųrki višvķkja kommunalum uppgįvum ella kommunalum virksemi annars.

Sambęrt § 48 hevur landsstżrismašurin, sum partur av tķ vanliga ręttargildisseftirlitinum (legalitetseftirlitinum) eftirlitiš viš, at ongar ólógligar įsetingar eru ķ kommunustżrisskipanini, men sambęrt uppskotinum skal kommunustżrisskipanin ikki, sum galdandi lóg įsetir, góškennast av landsstżrismanninum.

Sambęrt stk. 1, 2. pkt. skulu broytingar ķ kommunustżrisskipanini hava tvęr višgeršir. Įsetingin er serliga ętlaš at vera vernd ķmóti, at vikiš veršur frį kommunustżrisskipanini av hentleikaorsųkum undir eini mįlsvišgerš. Harumframt skal kraviš um tvęr višgeršir tryggja, at innihaldiš fęr eina holla višgerš. Kommunustżriš skal ansa eftir, at kommunustżrisskipanin er hóskandi og sama kommunustżriš skal višgera bęši uppskot og broytingaruppskot til kommunustżrisskipanina.

Til stk. 2. Tališ av kommunustżrislimum, iš er leyst av stųddini į kommununi, samanber tó § 58, skal įsetast ķ kommunustżrisskipanini. Hugsandi er eisini, at ein kommunueind aftanį mųguliga samanlegging ķ fyrsta umfari heldur, at tųrvur er į nógvum limum fyri at tryggja, at so nógv įhugamįl fįa umbošan sum gjųrligt. Seinni tį nżggja eindin er ein meiri vęlvirkandi eind, kann tališ so minka um kommunustżriš ynskir taš.

Til stk. 3. Kommunustżriš skal serliga gera įsetingar ķ fundarskipanina, sum višvķkja ręttargangsreglum ella mannagongdum fyri kommunustżrisvirksemiš sum t.d., hvussu fundarboš verša givin, mannagongd fyri atkvųšugreišslu o.s.fr. Fundarskipanin skal sostatt įseta karmarnar fyri arbeišsskipanina hjį kommunustżrinum.

Innihaldsliga kann fundarskipanin ikki įseta reglur, sum vķkja frį vanligum ręttarligum meginreglum. Sostatt kunnu ongar įsetingar verša gjųrdar ķ fundarskipanina, sum gera ręttarstųšuna verri hjį tķ einstaka kommunustżrisliminum ķ mun til vanligar reglur.

Til stk. 4. Henda įseting, iš partvķs er nżggj ķ mun til galdandi lóg, umrųšur skipanina av tķ kommunualu fyrisitingini og starvsfólkavišurskifti. Įsetingin vķsir fyrst og fremst, at tann kommunala fyrisitingin er partur av stżriskervinum, har kommunustżriš er evsta stżriš og tķ nęst, at talan er um ein og sama fyrisitingarmyndugleika. Taš veršur hildiš, at vera vanligur umsitingarligur skikkur, at mįl verša fyrireikaš av umsitingini og į henda hįtt fįa tilfųrt umsitingarligan serkunnleika. Tį iš hetta er sagt, skal verša lagt afturat, at kommunustarvsfólk hava onga sjįlvstųšuga heimild, uttan so er, at taš er heimilaš teimum ķ lóggįvuni. Ętlanin viš įsetingini er at vķsa į, at umframt teir ķ lógini umrųddu stovnar, er ein tżdningarmikil lišur ķ kommunalu umsitingini, iš nevnist fyrisitingin.

Talan er annars um starvsfólkavišurskifti fyri starvsfólk, sum kommunan setir ķ fast starv. Ķ eini tķlķkari starvsfólkaskipan eiga at vera įsettar reglur fyri, hvussu fólk verša sett/sųgd śr starvi, hvųr setir/sigur śr starvi, starvsųki, starvsheiti og ašrar almennar og ķtųkiligar įsetingar.

Til stk. 5. Įsetingin skal verša viš til at tryggja eitt javnt alment lųnarlag og at samsvar er millum lųnir hjį landinum og hjį kommunum. Sostatt skulu sįttmįlar og avtalur, sum kommuna, kommunur ella kommunalir felagsskapir gera, har įsetingar eru um lųn- og setanarvišurskifti góškennast av landsstżrismanninum. Višvķkjandi flokkingum og stigum veršur serliga hugsaš um hęgri stųrv.

Til § 6
Til stk. 1.
Eins og ķ galdandi lóg veršur her lżst tann borgarliga skyldan hjį kommunustżrislimi til at lata seg velja til borgarstjóra, varaborgarstjóra og ķ nevnd, umframt at skyldan til at gera onnur arbeiši ķ sambandi viš kommununa veršur stašfest. Grundgevingin fyri, at įseta hesa skyldu er, at hesi stųrv mugu metast at vera ein nįttśrligur lišur ķ kommunustżrisstarvinum, og harafturat ein fyritreyt fyri, at kommunan kann virka, samanber tó stk. 4. Skyldan at lata seg velja ķ nevnd fevnir um allar nevndir.

Til stk. 2. Val av borgarstjóra fer fram eftir meirilutavalhįttinum. Valt kann ikki vera ķ loyndum. Tķ skal ein mųgulig skrivlig atkvųšugreišsla verša skipaš soleišis, at taš kann stašfestast, hvussu teir einstųku kommunustżrislimirnir hava atkvųtt.

Taš er einki, iš foršar fyri at velja ein kommunustżrislim, sum ikki er į fundi til borgarstjóra, sķ tó stk. 4.

Ikki kann verša vikiš frį įsetingini ķ stk. 2, 1. pkt. um, at val av borgarstjóra hevur gildi alt valskeišiš. Virkisskeišiš hjį borgarstjóranum kann verša styttri enn valskeišiš, men einans eftir jįttan sambęrt § 23, stk. 1 og ķ teimum ķ § 23, stk. 2 nevndu fųrum, ella um borgarstjórin veršur settur śr starvi sambęrt § 22, stk. 2, 2. pkt.

Tį iš borgarstjórin er valdur, skal hann sambęrt stk. 2, 3. pkt. leggja vanliga starv sķtt nišur og onnur mųgulig stųrv viš, herķmillum starv sum landsstżrismašur og fólkavald stųrv, sum t.d. lųgtingsmašur. Hetta kemst av, at borgarstjórastarviš veršur fulltķšarstarv. Vķst veršur eisini til višmerkingarnar til § 9.

Įsetingin ķ 2. pkt. fevnir ikki um tey įlitisstųrv, iš viškomandi hevur viš taš, at viškomandi er kommunustżrislimur.

Til stk. 3. Varaborgarstjóri og mųguligir 1. og 2. varaborgarstjóri verša į sama hįtt, sum borgarstjórin valdur fyri alt valskeišiš. Virkar varaborgarstjóri ķ borgastjórans staš, tekur varaborgarstjórin yvir allar tęr skyldur ķ liggja į borgarstjóranum sambęrt hesari lóg og kommunustżrisskipanini. Nęr varaborgarstjórin skal taka viš eftir borgarstjóran er ikki įsett alment, men ein ķtųkilig meting eigur at vera gjųrd ķ hvųrjum einstųkum fųri. Kommunustżriš kann tó avgerša at velja nżggjan borgarstjóra eftir § 24, stk. 1 tį tiltakslimur kemur inn fyri borgarstjóran.

Til stk. 4. Įsetingin er eitt fyrivarni ķ mun til stk. 1, sum įsetir skylduna til at lata seg velja til borgarstjóra. Tį borgarstjórastarviš sambęrt kommunustżrislógini er eitt fulltķšar leišslustarv, sum ikki er sambęriligt viš annaš borgarligt starv ella fólkavalda umbošan, ber hetta viš sęr, at skyldan til at lata seg velja til borgarstjóra ķ serstųkum fųrum kann vera skerd. Tey fųri talan kann vera um, er avmarkaš til persónligar grundašar orsųkir. Talan kann ikki einans vera um sjśku, men eisini um vališ veršur kommunustżrisliminum ella borgarliga starvi hansara til óbótaliga skaša.

Til stk. 5. Bera allir kommunustżrislimir seg ķ hendingafųri undan og lśka teir samstundis treytirnar ķ stk. 4 fyri at bera seg undan, at verša borgarstjóravalevni, sostatt, at kommunustżriš ikki fęr skipa seg innan freistina ķ § 12, stk. 1, kann landsstżrismašurin taka avgerš um, at śtskriva nżval. Hetta er fyri, at hava ein mųguleika fyri at trķva inn, um so er, at kommunustżriš ikki fęr skipaš seg.

Til § 7
Til stk. 1.
Her veršur rętturin til frķloyvi ella frįveru frį arbeišinum til tess at rųkja eitt kommunalt starv lógarfestur.

Endamįliš viš greinini er, at veita trygd fyri, at bżtiš veršur javnari ķ kommunustżrinum ķmillum privat og alment lųnt.

Hugtakiš "lųntakari" veršur ikki allżst; men rętturin er latin ųllum starvsfólkum, taš veri seg privat ella alment lųnt.

Hetta er sostatt ein lįgmarks verndarregla. Taš er tķ einki, iš foršar fyri, at taš ķ ašrari lóggįvu, ķ sįttmįlum ella ųšrum veršur veitt arbeišstakara betri rętt til frįveru.

Rętturin til frķloyvi fevnir um luttųku į skeišum og veruligum fundum, har avgeršir verša ella kunnu verša tiknar, iš hava tżdning fyri kommunala starviš.

Frķloyvi eftir stk. 1 fevnir tó ikki um luttųku į floksfundum o.ų., hóast hesir fundir eru tętt tengdir at starvinum, sum kommunustżrislimur. Rętturin fevnir ikki um vķgslur, gestamóttųkur ella lķknandi umbošan. Rętturin til frķloyvi merkir ikki ein ręttur til at fįa frķ frį arbeiši sķnum viš lųn.

Til stk. 2. Her veršur įsett, at borgarstjóri hevur krav um farloyvi śr borgarliga starvi sķnum, mešan hann er borgarstjóri. Įsetingin er bert galdandi fyri borgarstjórar ķ almennum starvi. Slķkt farloyvi eigur at verša višgjųrt eins og onnur farloyvi t.e., at borgarstjóri hevur rętt at koma aftur ķ starv, men hevur hann ikki krav at fįa jśst taš sama starviš aftur, sum hann hevši frammanundan. Mett veršur, at taš ikki ber til at lóggeva į sama hįtt fyri borgarstjórar, sum arbeiša hjį privatum vinnuvirkjum ella ķ frķari vinnu.

Hugtakiš "konsessioneraš felag" fevnur, ķ hesum fųri, ikki um almenn partafelųg, privatar loyvishavarar o.l.

Til § 8
Til stk. 1.
Eftir hesum kann ein arbeišsgevari ikki lógliga siga ein lųntakara śr starvi, av tķ, at hesin stendur į einum valevnislista, ella er valdur ķ kommunustżriš. Henda įseting er tikin viš, fyri at įsetingin ķ § 7 um rętt til frķloyvi skal hava eitt veruligt innihald. Verndin móti uppsųgn fevnir bęši um taš, at viškomandi er valdur ķ kommunustżriš ella nevnd o.a., umframt tį viškomandi tekur sęr av uppgįvum, iš vanliga standast av at vera kommunustżrislimur.

Til stk. 2. Sambęrt stk. 2 skal arbeišsgevarin prógva, at uppsųgnin ikki er brot į įsetingina ķ stk. 1. Ein lķknandi įseting finst eisini ķ § 6, stk. 5 ķ lųgtingslóg um javnstųšu millum kvinnur og menn.

Til stk. 3. Samsżningin eigur at verša įsett ķ mun til taš tķš, iš viškomandi hevur starvast hjį arbeišsgevaranum og eftir umstųšunum annars. Ķ hesum sambandi skal višmerkjast, at handhevjan av ręttinum til frįveru frį arbeišnum mį metast at vera av avgerandi tżdningi fyri, at ein jųvn umbošan av ķbśgvunum kann tryggjast ķ kommunustżrunum. Veršur įsetingin brotin, eigur hetta tķ at fųra til eina munandi samsżning, iš veršur goldin viškomandi ķ einum.

Markiš fyri mestu samsżning er sett viš eina upphędd, iš svarar til lųn ķ 50 vikur hjį viškomandi lųntakara. Hetta svarar til įsetingina ķ § 6, stk. 4 ķ lógini um javnstųšu millum kvinnur og menn.

Trętumįl um lųggildi av uppsųgn og um stųdd į upphęddini, iš skal rindast av arbeišsgevaranum, verša avgjųrd av dómsvaldinum.

Til § 9
Til stk. 1.
Taš veršur latiš upp ķ hendurnar į landsstżrismanninum, at įseta fastar og greiniligar reglur um į hvųnn hįtt og nęr, samsżning skal verša veitt, og eru įsetingarnar ikki ętlašar, at višgera hetta śt ķ ęsir. Talan kann sostatt verša um samsżning fyri hvųnn fund, fyri tķšarnżtslu o.s.fr. ella um skipan viš fastari samsżning til kommunustżrislimirnar vegna starv teirra sum kommunalpolitikarar, ella kanska eina skipan, sum onkursvegna sameinir hesar samsżningarhęttir.

Endamįliš viš įsettum samsżningarreglum er, at ein og sama skipan er galdandi fyri ųll kommunustżri. Skipanin skal vera so mikiš greiš, at hon ikki į nakran hįtt kann verša nżtt ella misnżtt at trżsta kommunustżrislimir.

Til stk. 2. Onnur enn kommunustżrislimir eru m.a. limir ķ rįšgevandi og stašbundnum nevndum, sum kunnu setast sambęrt įsetingunum ķ kapitli 7.

Til stk. 3. Landsstżrismašurin įsetir reglur um lųn og eftirlųn til borgarstjórar og varaborgarstjórar. Lųn til varaborgarstjóra kemur uppį tal, tį hesin sambęrt lógini virkar ķ borgarstjórans staš, sambęrt. § 6 stk. 3. Įsetingin tekur stųši ķ kommunustżrislógini yvirhųvur. Sambęrt § 20, stk. 1, 1. pkt. skal borgarstjórin virka, sum dagligur leišari į tķ kommunalu fyrisitingini, umframt, at hann skal rųkja tęr uppgįvur, iš annars eru latnar honum. Sambęrt § 6, stk. 2, 3. pkt. hevur borgarstjórin skyldu at rųkja starv sķtt av heilum huga, og tķ skal hann eisini hava lųn fyri starv sķtt, sum borgarstjóri. Tį landsstżrismašurin įsetir reglur um lųn og eftirlųn, skulu atlit havast til mųguligar ašrar įsetingar ella vištųkur um eitt nś eftirlųn, iš viškomandi hevur rętt til.

Til § 10
§ 10 fevnir um taš serliga ella įvķsa gegniš. Umrįšandi er, um kommunustżrislimurin hevur ein serligan įhuga ķ einum įvķsum mįli, samanber § 3 ķ lųgtingslóg nr. 132 frį 10. juni 1993 um fyrisitingarlóg.

Til stk. 1. Av tķ, at spurningurin um ógegni um gjųrligt mį avgreišast įšrenn avgerš veršur tikin ķ einum mįli, er taš skyldan hjį viškomandi kommunustżrislimi sjįlvum at boša frį, um grundir eru fyri iva um gegni hansara.

Til stk. 2. Bošar ein kommunustżrislimur frį, at hann heldur iva vera um sķtt gegni, so skal kommunustżriš avgreiša gegnismįliš, įšrenn fariš veršur undir mįlsvišgeršina. Henda mannagongdin eigur at verša nżtt, av tķ at ręttarfylgjan av ógegni er, at viškomandi kommunustżrislimur skal fara av fundinum, tį iš taš mįliš, har iš hann er ógegnigur, skal verša avgreitt.

Tó kann ein kommunustżrislimur bęši vera viš ķ mįlsvišgeršini um gegnisspurning sķn og greiša atkvųšu um hann. Hetta er eitt undantak ķ mun til vanligu regluna ķ § 6, stk. 3 ķ fyrisitingarlógini.

Um so er, at kommunustżriš ger av, at kommunustżrislimur er ógegnigur, so er henda avgerš ein ręttaravgerš, sum skal hava sķtt stųši ķ lóggįvuniserliga § 3 ķ fyrisitingarlógini – og ķ  vanligum ręttargrundreglum; ikki ķ politiskari umrįšan.

Til stk. 3 og 4. Įsetingarnar at innkalla tiltakslim eru grundašar į umhugsni, um ikki tilvildarliga at broyta taš politiska styrkislutfalliš ķ kommunustżrinum, um so er, at ein limur veršur ógegnigur. Įsetingarnar eru ikki tvungnar. Tiltakslimur kann verša innkallašur. Taš kann hugsast at verša trupult hjį tiltakslimi, iš bert veršur bošsendur at taka stųšu ķ einum įvķsum mįli, at fįa nóg gott innlit ķ tey kommunalu višurskiftini, og at taš tķ kanska er hųpisleyst, at krevja eina sjįlvstųšuga stųšutakan undir įbyrgd frį tķlķkum limi.

Taš eru teir limir, iš valdir eru į viškomandi valevnislista, iš hava rętt at krevja, at tiltakslimur veršur innkallašur. Sostatt fellur taš ikki ķ lut hansara, iš ógegnigur er, at krevja, at tiltakslimur veršur innkallašur, uttan so, at hann er einvaldur. Tiltakslimur er tann, iš hevši veriš nęstvaldur į viškomandi valevnislista.

Til stk. 5. Fyri at sleppa undan óneyšugum og óneyšuga seinkandi krųvum um, at mįliš skal śtsetast til nęsta fund, veršur įsett, at rętturin eftir stk. 4 kann avmarkast. Men av tķ, at talan er um at avmarka ein rętt hjį limum, iš valdir eru į viškomandi valevnislista, er taš eitt krav, at 2/3 av kommunustżrislimunum skulu vera ķmóti, at mįliš veršur flutt til nęsta fund.

Til § 11
Til stk. 1.
Greinin fevnir um generelt gegni ella starvsósambęri. Sambęrt hesi įseting veršur persónur śtihżstur śr fastari nevnd, um so er, at mįlsųkiš hjį tķ fųstu nevndini fevnir um hansara starvsųki. Įsetingin višvķkur serliga teimum, iš sita ķ leišandi stųrvum, men eisini starvsfólk, iš kunnu javnmetast viš leišandi starvsfólk – eitt nś tey, iš sita einsamųll į einari deild/ųki og tķ ongan hava yvir ella undir sęr į deildini/ųkinum eru fevnd av įsetingini.

Avgeršandi er ikki um viškomandi er beinleišis settur av kommunustżrinum ella starvast ķ kommununi, tķ grundgevingin fyri įsetingini er, at persónur ikki eigur at vera limur ķ eini nevnd, um viškomandi vegna ķtųkiligt ógegni ikki kann vera viš ķ fleiri mįlsvišgeršum. Her snżr taš seg, so at siga bert, um fyrilit, iš eru til gagns fyri ta kommunalu fyrisitingina. Harumframt tekur įsetingin eisini stųši ķ fyrilitinum um įlit borgaranna į ta kommunalu fyrisitingina.

Sum meginregla vil henda įsetingin śtihżsa nęrum ųllum teimum, iš starvast innan taš fyrisitingarliga ųkiš hjį einari fastari nevnd. Hetta leggur įsetingin tó upp fyri, viš at seta eitt krav um, at mįlsųkiš hjį nevndini skal hava eitt įvķst tilknżti til starvsųki hjį einum nevndarlimi, įšrenn viškomandi eigur at verša śtihżstur śr nevndini.

Sambęrt tilknżtiskravinum skal metingin um starvsósambęriš hava sķtt upprunastųši ķ, um taš er neyšugt, at śtihżsa starvsfólkinum frį limaskapinum ķ eini fastari nevnd fyri at tryggja grundleggjandi fyrilit viš fyrisitingarligum virkisfųri og į tann hįtt, at varšveita įlit borgaranna. Metingin um starvsósambęri orsakaš av ov tęttum tilknżti skal vera ķtųkilig.

Til stk. 2. Įsetingin, iš er oršaš sum eitt minstamark, skal forša fyri, at nevndarlimur ikki fęr framihjįrętt ķ mun til ašrar borgarar ella at arbeiši ķ loyndum veršur latiš uppķ hendurnar į einum nevndarlimi.

Tó er ikki altķš neyšugt at bjóša taš arbeiši śt, sum skal gerast fyri kommununa, men serligar umstųšur mugu vera til stašar, um eitt kommunustżri kann avgerša, at gera avtalu um arbeiši viš viškomandi nevndarlim. Er talan um smęrri arbeiši, kunnu hesi góškennast viš einari meiri almennari góškenning, soleišis, at kommunustżrinum ikki nżtist at góškenna ųll arbeiši frammanundan ķ hvųrjum einstakum fųri.

Kapittul 3
Kommunustżrisfundir

Til § 12
Til stk. 1.
Įsetingin um, at kommunustżriš skal skipa seg fyri įrslok, sigur greitt, at kommunustżriš skal verša skipaš, įšrenn valskeišiš byrjar. Višvķkjandi įseting av valdegi v.m. veršur vķst til almennu višmerkingarnar.

Skuldi taš borist į, at ein limur fellur varandi frį, eftir at kommunustżriš er skipaš, og įšrenn valskeišiš byrjar, nżtist kommunustżrinum ikki at skipa seg av nżggjum.

Sambęrt reglum ķ lųgtingslóg um val til kommunurnar er taš įsett, at įšrenn nżvalda kommunustżriš kann taka viš, skal taš gamla ella sitandi kommunustżriš tó hava avgreitt mųguligar klagur um vališ v.m.

Um so er, at ein klaga um vališ ber viš sęr, at samansetingin ķ kommunustżrinum veršur broytt, so skal kommunustżriš skipa seg av nżggjum.

Ķ tķšarskeišinum til valskeišiš byrjar, kann nżvalda kommunustżriš einans višgera tey mįl, sum lógin įsetir, sum t.d. val av borgarstjóra, varaborgarstjóra, val av limum ķ fķggjarnevndina o.s.fr.

Til stk. 2 og 3. Her veršur įsett, at kommunustżriš skal vera fullmannaš į fyrsta fundi. Hesi įseting kann ikki verša vikiš frį. Tķ skal tiltakslimur sambęrt stk. 3 verša innkallašur, um kommunustżrislimi berst frį at mųta, samanber eisini § 18.

Til § 13
Til stk. 1.
Įsetingin um, at kommunustżriš vanliga hevur fund eina ferš um mįnašin er ein vegleišandi regla. Hon er tķ ikki til hindurs fyri, at fleiri fundir verša hildnir, ella, at eingir vanligir fundir t.d. verša hildnir ķ summarfrķtķšini. Kommunustżriš ger sjįlvt av, nęr og hvar vanligir fundir verša hildnir. Kommunustżriš kann gera av, at halda fundir įvķsar dagar ķ vikuni, dagstevndar dagar ella annaš.

Tį iš kommunustżriš įrliga įsetir nęr kommunustżrisfundir skulu verša, so eigur taš at verša gjųrt viš atliti, at mųguleika borgaranna til hjįveru. Taš er tķ hóskiligt, at halda kommunustżrisfundir uttan fyri vanliga arbeišstķš.

Tann samtykta fundarętlanin er bindandi, og skal hon sambęrt stk. 1, 2. pkt. verša almannakunngjųrd. Sambęrt vanligum reglum, er taš eitt krav til fundarętlanina, at hon er so mikiš greiš, at borgararnir ikki aftan į almannakunngeršingina ivast ķ, nęr kommunustżrisfundir verša hildnir. Henda įsetingin krevur sostatt, at bęši tann įrliga fundarrųšin og tann einstaki fundurin skulu verša almannakunngjųrd.

Til stk. 2. Skulu eykafundir verša hildnir, so eiga teir, at verša hildnir skjótast gjųrligt. Vanliga reglan um fundarfrįbošan ber viš sęr, at eykafundur eigur at verša frįbošašur einar fżra yrkadagar frammanundan, um so er, at mįliš tolir at bķša so leingi.

Til § 14
Til stk. 1.
Eins og eftir galdandi kommunulóg, er kommunustżriš vištųkufųrt, um ķ minsta lagi helmingurin av limunum eru į fundi. Taš er ikki nųkur treyt, at t.d. borgarstjórin tekur lut ķ atkvųšugreišsluni.

Er kommunustżrislimur sambęrt § 10 hildin at vera ógegnigur ķ einum įvķsum mįli, so kann hann hvųrki vera viš ķ mįlsvišgeršini ella ķ atkvųšugreišsluni, og kann hann tķ heldur ikki verša taldur viš ķ uppgeršina um, hvųrt kommunustżriš er vištųkufųrt ella ikki.

Til stk. 2. Įsetingin ķ stk. 2 um atkvųšumeiriluta ber viš sęr, at fęr eitt uppskot ikki atkvųšumeiriluta, so er taš falliš. Ein blonk atkvųša telur viš ķ atkvųšugreišsluni, tvs. viš munliga atkvųšugreišslu, er neyšugt at spyrja, um nakar atkvųšur blankt. Lųgfrųšiliga merkir hetta, at taš krevst ein meiriluti at broyta eina ręttarliga ella veruliga stųšu. Annars er hon standandi óbroytt.

Til stk. 3. Višgeršin av kommunalum starvssetanum ķ kommunustżrinum eigur at vera grundaš į upplżsingar um allar umsųkjararnar. Viš atkvųšugreišsluna kunnu allir umsųkjarar skjótast upp. Er innstilling gjųrd, og er kommunustżriš samt um at fylgja innstillingini, er hetta nóg mikiš fyri at fremja setanina.

Til § 15
Til stk. 1.
Ķ § 4 er įsett, at kommunustżriš er stżrandi organiš ķ kommununi. Taš, at kommunustżriš stendur yvir hinum kommunalpolitisku organunum - nevndunum og borgarstjóranum – stendur viš so leingi, einki annaš er įsett ķ lóggįvuni. Henda įseting er tengd at einum rętti hjį ųllum kommustżrislimum til at spyrja um ųll višurskifti og at krevja, at eitt hvųrt mįl veršur tikiš viš į fundarskrįnna til kommunustżrisfundir. Kommunustżrislimur kann nżta sķn rętt bęši višvķkjandi mįlum, sum eru hjį borgarstjóranum, til nevndarvišgerš ella innan ta kommunalu fyrisitingina, og višvķkjandi ųšrum mįlum. Sķ eisini višmerkingarnar til § 31, stk. 3. Ķ slķkum fųri hevur borgarstjórin skyldu til at taka mįliš viš į fundarskrįnna, tį įvķsar formligar treytir eru loknar, samanber višmerking til § 20, stk. 2.

§ 15 stk. 1 gevur einans kommunustżrislimum tann sonevnda framtaksręttin (initiativret), sum tó er avmarkašur, viš taš, at hesin framtaksręttur ikki fevnir um ta framhaldandi avgreišsluna av mįlinum.

Til stk. 2. Įsetingin fevnir einans um ręttin hjį kommunustżrislimi, at fįa tilfar sendandi og ikki um tann vanliga ręttin til skjalainnlit ķ fyrisitingini. Sambęrt įsetingini kann hvųrki kommunustżriš ella nųkur fųst nevnd seta treytir ella avmarka ręttin hjį kommunustżrislimi at fįa tilfar sendandi.

Til § 16
Til stk. 1.
Kommunustżriš ger av, ķ hvųnn mun og hvussu ein įheitan frį kommunustżrislimi um at fįa ķskoytisupplżsingar skal verša jįttaš, samanber eisini § 20, stk. 2 og 3. Verša upplżsingar t.d. sendar kommunustżrislimum, so skal kommunustżriš vissa seg um, at allir kommunustżrislimir fįa somu atgongd til upplżsingarnar. Sostatt skal ein kommunustżrislimur, sum t.d. ikki kann nżta teldu, fįa atgongd til upplżsingar, sum annars verša latnir um teldukerviš, į annan hįtt.

Til stk. 2. Kommunustżrislimur hevur harumframt rętt at kanna taš tilfar, iš fram er lagt, saman viš fólki uttan fyri kommunustżriš. Hetta merkir tó ikki, at kommunustżriš hevur skyldu til at rinda fyri mųguligan kostnaš, iš stendst av hesum.

Įsetingin foršar ikki fyri, at ein kommuna, harumframt, kann loyva kommunustżrislimum vķšari atgongd til annaš tilfar, sum er mįlinum viškomandi.

Tį iš sipaš veršur til vanligar reglur um tagnarskyldu, įsetir § 26 ķ fyrisitingarlógini tęr vanligu reglurnar hesum višvķkjandi.

Til § 17
Til stk. 1.
Viš taš, at rętturin til skjalainnlit sambęrt hesi grein er tengdur at starvinum, sum kommunustżrislimur ella nevndarlimur, er hųvušstreytin fyri skjalainnliti, at tilfariš, skjalainnlit ynskist ķ, višvķkur einum mįli, sum kann verša lagt fyri kommunustżriš sum mįlsfųrur myndugleiki.

Viš tilfar veršur skilt alt vanligt skrivligt tilfar og onnur skjųl t.d. kort, tekningar og fotomyndir), iš višvķkja mįlinum, eins og upptųka ķ journalir og skrįir og ašrar skrįsetingar višvķkjandi skjųlum til avvaršandi mįl. Harafturat kemur taš, iš kemur ķ stašin fyri vanliga skrivliga tilfariš og onnur skjųl (t.d. filmur, ljóšbond og sjónbandaupptųkur).

Rętturin til skjalainnlit fevnir einans um verandi tilfar. Sostatt kann ein kommunustżrislimur ikki krevja, at nżtt tilfar veršur śtvegaš. Harafturķmóti fevnir rętturin til skjalainnlit eisini um skjųl, sum eru undantikin almenni eftir lóg um innlit ķ fyrisitingina, sķ lųgtingslóg nr. 133 frį 10. juni 1993.

Til stk. 2. Kommunustżrislimur skal stķla umsókn um skjalainnlit til borgarstjóran, iš hevur dagligu leišsluna av kommunalu fyrisitingini um hendi. Taš veršur eisini gjųrt greitt, at kommunustżrislimir ikki bara kunnu fara ķgjųgnum eina mongd av mįlum ķ fyrisitingini, ella at teir beinleišis kunnu krevja fyrisitingina um skjalainnlit.

Til stk. 3. Borgarstjórin kann ķ įvķsum fųri taka avgerš um rętturin til skjalainnlit skal avmarkast. Borgarstjórin stendur tó altķš undir mųguligum avgeršum hjį kommunustżriinum hesum višvķkjandi.

Til § 18
Starviš sum kommunustżrislimur veršur mett sum borgaraskylda. Hetta upprunastųšiš er millum annaš lógarfest ķ kommunalu vallógini um skylduna at taka viš vali, um ein er valbęrur.

Ein kommunustżrislimur hevur sostatt skyldu at rųkja starviš ķ virkiskeišinum. Hetta merkir ķ fyrstu syftu, at kommunustżrislimur hevur skyldu at vera į kommunustżrisfundum og į teimum nevndarfundum, har hann er valdur sum nevndarlimur.

Hóast kommunustżrislimur hevur mųtiskyldu, er hon ikki treytaleys. Hetta sęst eisini ķ įsetingunum ķ stk. 1 og 2 um lógligt forfall. Lógin višger ikki śt ķ ęsir, nęr talan er um lógligt forfall, og hon tekur heldur ikki stųšu til, hvussu langt mųtiskyldan rųkkur.

Heilsustųša er greidliga nevnd bęši ķ stk. 1 og 2 sum lóglig forfalsorsųk. Hetta merkir, at bęši heilsustųšan hjį kommunustżrisliminum sjįlvum eins og heilsustųšan hjį barni hansara, ella ųšrum nęr skyldum ęttfólki, kann volda, at hann hevur lógligt forfall og tķskil ikki mųtiskyldu.

Ķ stk. 1 veršur eisini onnur orsųk enn heilsustųša nevnd, sum lóglig forfallsorsųk. Grundgevingin fyri hesum er tann, at į fyrsta fundinum og viš ašru višgerš av fķggjarętlanini, verša bindandi framtķšarkarmarnir lagdir fyri kommunalu fyrisitingina. Į hesum fundum hevši taš tķ veriš serliga óheppi, um politiska javnvįgin ķ kommunustżrinum bleiv avlaga, orsakaš av heilsustųšuni hjį einstakum kommunustżrislimi.

At rųkja annaš starv er sambęrt stk. 2 somuleišis įsett sum lóglig forfalsorsųk. Skal ein kommunustżrislimur rųkja tvęr ella fleiri borgarligar skyldur um sama mundiš, kann limurin sjįlvur velja, hvat av hesum hann vil rųkja.

Taš eru eisini onnur višurskifti, sum kunnu vera grundir til lógligt forfall. Ķ so mįta kann frķtķš eisini mųguliga vera ein lóglig forfalsorsųk. Sama kann gera seg galdandi višvķkjandi sjįlvstųšugum įhugamįlum, um so er, at umrįšandi er, at rašfesta rųkt teirra so frammarlaga, at t.d. fundarvirksemi kann volda, at hann tessvegna kann verša fyri įlvarsomum missi ella ampa.

Til stk. 1. Tiltakslimur kann sambęrt stk. 1 verša innkallašur, um so er, at kommunustżrislimur ikki kann mųta av heilsuįvum. At innkalla tiltakslim sambęrt hesi įseting er sjįlvkravt, og tķ er ein įheitan um hetta fortreytin fyri, at tiltakslimur kann verša innkallašur.

Til stk. 2. Borgarstjórin hevur hinvegin skyldu til at innkalla tiltakslimin eftir stk. 2, um taš ikki ber kommunustżrislimi til at mųta ķ minsta lagi 14 samfullar dagar. Ķ tķ višfangi skulu neyšugar upplżsingar og mųgulig skjalprógv vera til taks, iš siga, hvķ og hvussu leingi kommunustżrislimurin vęntandi ikki kann rųkja starv sķtt. Frįveran er at rokna frį teirri lųtu, borgarstjórin veršur kunnašur um hana, ella frį tķ, at sjįlv frįveran byrjar.

Til stk. 3. Sjįlvt um taš er borgarstjórin, iš skal geva tiltaksliminum fundarboš, so er taš kommunustżriš, iš skal gera av, um treytirnar at innkalla tiltakslim eftir stk. 1. og stk. 2 eru til stašar.

Til § 19
§ 19 er tikin viš til tess at gera mįliš um ta veruligu śtskiftingina greidligari, serliga viš atliti, at mannagongdini, tį iš fleiri tiltakslimir eru inni ķ senn.

Kapittul 4
Borgarstjórin

Kapittul 4 er eitt heildaryvirlit yvir starv borgarstjórans sambęrt kommunustżrislógini.

Til § 20
Til stk. 1
Her veršur leišsluįbyrgd borgarstjórans mótvegis kommunustżrinum lżst. Taš er ikki nųkur treyt, at borgarstjórin persónliga skal greiša allar leišsluuppgįvur śr hondum. Ķ teimum fųrum, įsett er ķ lógini, at ein įheitan skal verša send borgarstjóranum, sum t.d. ein įheitan um skjalainnlit sambęrt § 17, stk. 2, so skal hetta verša gjųrt. Ķ ųšrum fųri kunnu sjįlvsagdar įheitanir av handahógvi verša avgreiddar av starvsfólki kommununnar.

Sum ovasti leišari fyri ta kommunalu fyrisitingina hevur borgarsjórin įbyrgd av, at ųll formlig krųv višvķkjandi mįlsvišgeršini eru ķ lagi. Hetta hevur ķ stuttum viš sęr, at borgarstjórin skal sķggja til, at skikkaš starvsfólk eru tųk, at tey settu fylgja góšum fyrisitingarsiši, at arbeišiš er lagt til ręttis į hóskandi hįtt, at tann neyšuga samskipanin ķmillum samanhangandi mįlsųki veršur tryggjaš o.s.fr.

Ein fyritreyt fyri at rųkja hesar leišsluuppgįvur er, at borgarstjórin fęr hųvi at hava eftirlit viš ųllum lutum ķ fyrisitingini, sum eru neyšugir til tess.

Borgarstjórin lutar mįl sundur til tęr ymisku nevndirnar. Nųkur krųv gera seg galdandi višvķkjandi sundurskiftingini. Her veršur serliga hugsaš um, at eingin ivi skal valda um uppgįvubżtiš ķmillum tęr fųstu nevndirnar, at ųki, iš natśrliga hoyra neyvt saman, helst eiga at vera ķ somu nevnd, og at mįlsųkini hjį teimum fųstu nevndunum eru nųkulunda lķk, tį iš taš snżr seg um stųdd og tżdning.

Įsetingin ķ stk. 1 um, at borgarstjórin tekur sęr av teimum mįlum, iš ikki eru lųgd til nakra nevnd, er sett av hentleikaįvum. Sambęrt kommunustżrisskipanini skulu ķ grundini ųll mįl verša lutaš og latin viškomandi nevndum. Fellur eitt mįl ikki natśrliga inn undir mįlsųkiš hjį eini fastari nevnd, skal borgarstjórin lata kommunustżriš taka stųšu til hetta.

Til stk. 2. Sambęrt 1. pkt. so fatar skylda borgarstjórans, at fyrireika kommunustżrisfundirnar um tey formligu višurskiftini, samanber eisini višmerkingarnar til § 30.

Til stk. 3. Borgarstjórin fyriskipar framlųguna av mįlstilfari til kommunustżrislimirnar, so at teir kunnu fįa allar tęr upplżsingar, sum tųrvur er į, og sostatt verša fųrir fyri at taka avgeršir į hollum grundarlagi.

Hava kommunustżrislimir ikki fingiš nóg góšar mųguleikar at fyrireika seg til eitt mįl, sum teir tķ ikki kunnu taka stųšu til, og teir mótmęla hesum, so kann kommunustżriš ikki taka avgerš ķ mįlinum, uttan so er, at taš er um at fyrnast, t.e.: at taš tolir ikki at bķša vegna formliga ella ręttarliga freist, ella at mįliš er av slķkum slagi, at stųša kann verša tikin til taš av handahógvi - uttan fyrireiking.

Til § 21
Ķ hųvušsheitum lżsir § 21, hvussu borgarstjórin skal fremja sķna fyrisitingarleišslu.

Til stk. 2. Borgarstjórin skal ansa eftir, at ųll mįl fįa formliga avgreišslu. Viš hesum er m.a. sagt, at borgarstjórin skal ansa eftir, at allar tęr avgeršir, sum tiknar eru ķ kommunustżrinum, skulu verša framdar ķ verki. Borgarstjórin ansar eisini eftir, at mįl, iš skulu samtykkjast av kommunustżrinum, verša lųgd fyri kommunustżriš viš neyšugum tilmęlum.

Til stk. 3. Her veršur sagt, at borgarstjórin hevur eina lógarfesta heimild til, kommunustżrisins vegna, at taka avgerš ķ įvķsum mįlum, sum ikki tola at bķša ella har eingin orsųk er til iva. Ķ mun til galdandi lóg er hetta formliga ein vķškan av ręttinum hjį einum borgarstjóra til at avgerša mįl vegna kommunustżriš, viš taš, at galdandi lóg krevur, at mįliš ikki tolir at bķša og harumframt skal eingin orsųk vera til iva.

Borgarstjórin skal ķ fyrstu syftu sjįlvur meta, um lógarinnar treytir eru loknar, umframt, at hann eisini skal meta, um allir ašrir kommunustżrislimir halda ongan iva vera um mįliš.

Taš, at eitt mįl ikki tolir at bķša, kann t.d. vera at freistir eru um at fara. Men heimildin hjį borgarstjóranum at taka slķkar avgeršir er undir ųllum umstųšum treytaš av, at mįliš sambęrt lógini ikki skal verša lagt fyri kommunustżriš.

Til stk. 4. Įsetingin um, at borgarstjórin skal ansa eftir, at allar śtreišslur og inntųkur hava neyšuga jįttan, fevnir bęši um lógarįsett og ikki lógarįsett tiltųk, samanber višmerkingarnar til § 41.

Til § 22
Til stk. 1.
Įsetingin um, at reglur um virksemi hjį borgarstjóranum skulu setast ķ kommunustżrisskipanina samsvarar § 25. stk. 4 ķ galdandi lóg.

Til stk. 2. Įsetingarnar ķ stk. 2 eru serliga ętlašar til nevndarstżrdar kommunur, um so er, at borgarsjórin kemur ķ strķš viš meirilutan ķ kommunustżrinum, og misnżtir heimildir sķnar, tį avgeršir skulu fremjast ķ verki ella gjųgnum dagligu leišsluna av fyrisitingini foršar fyri avgeršunum hjį kommunustżrinum. Eftir hesi įseting, hevur kommunustżriš ein serligan mųguleika fyri at trķva inn mótvegis borgarstjóranum, um so er, at hann ikki rųkir sķnar lógarįsettu uppgįvur, og ķstašin lata ein annan kommunustżrislim taka sęr av uppgįvuni. Viš "verjing" veršur skilt, antin virkin ella óvirkin mótstųša móti at virkaš viš til at fremja avgeršir kommunustżrisins. Hetta višvķkur serliga teimum uppgįvur, iš hava tżdning fyri fyrisitingarliga virki hjį kommununi og har verjing kann hava įvirkan į virkisfųri hjį kommunalu umsitingini.

Įsetingin ķ 2. pkt. er ķ mun til įsetingina ķ 1. pkt. ętlaš til, tį verjingin veršur mett at vera įlvarsom, ella tį borgarstjórin ferš eftir ferš verjir seg viš at gera tęr uppgįvur, iš annašhvųrt eftir hesi lóg ella kommunustżrisskipanini eru latnar honum at umsita.

Til stk. 3. Borgarstjóranum til verndar, skal landsstżrismašurin sambęrt stk. 3 stašfesta avgeršina, sķ eisini višmerkingarnar til § 6. Įšrenn ein tķlik avgerš veršur stašfest, eigur landsstżrismašurin gjųlla at kanna eftir, at treytirnar fyri fyribils at seta borgarstjóran frį eru til stašar. Landsstżrismašurin skal tķskil ansa eftir, at fyribils frįsetanin hevur stųši ķ veruligari fyrisitingarligari misrųkt og at talan ikki er um politiska jagstran.

Til stk. 4. Hevur kommunustżriš sambęrt stk. 2, 2. pkt. fyribils valt ein annan, sum virkandi borgarstjóra og sambęrt stk. 3 lagt avgeršina fyri landsstżrismannin til stašfestingar, fęr avgeršin hjį kommunustżrinum fyrst ręttargildi, eftir at hon er stašfest av landsstżrismanninum. Tį er borgarstjórin undantikin starvi sķnum fyribils.

Til stk. 5. Stašfestingin skal harumframt altķš standa sķna roynd ķ ręttinum fyri at kanna, um verjing borgarstjórans er verulig og avgeršin hjį kommunustżrinum um fyribils at velja ein annan kann góštakast. Viš taš, at ein avgerš hjį kommunustżrinum eftir stk. 2, 2. pkt. er sera inntrķvandi, kann avgeršin ikki setast ķ verk, fyrr enn landsstżrismašurin hevur stašfest hana og dómsvaldiš er komiš til taš nišurstųšu, at treytin ķ stk. 2, 2. pkt. er til stašar. Borgarstjórin skal sostatt ikki vķkja sęti fyrr enn dómsvaldiš er komiš til taš nišurstųšu, at treytin ķ stk. 2, 2. pkt. er til stašar.

Til stk. 6. Landsstżrismašurin hevur heimild, eftir įheitan frį kommunustżrinum, at skerja lųnina hjį borgarstjóranum, veršur hann settur frį. Mųgulig lųnarskerjing eigur at verša eftir, hvussu įlvarsamt borgarstjórin hevur vart seg ķmóti, at fremja sķnar skyldubundnu uppgįvur og einans ķ serliga grovum fųri eigur lųnin at fella burtur. Į sama hįtt, sum viš stašfesting av avgeršinin hjį kommunustżrinum, sum eru tiknar eftir stk. 2, 2. pkt. skal landsstżrismašurin eisini her gjųlla kanna eftir, at talan ikki er um politiska jagstran.

Til § 23
Til stk. 1.
Taš er kommunustżriš, iš skal avgerša, um ein umbųn frį borgarstjóra ella varaborgarstjóra skal komast į mųti. Umbųn frį einum borgarstjóra ella frį einum varaborgarstjóra, um at verša loystur śr starvi taš, iš eftir er av valskeišinum, kann verša tikin aftur, so leingi kommunustżriš ikki hevur tikiš avgerš ķ mįlinum.

Jįttar kommunustżriš at eftirlķka umbųnini, skal ein tķlķk samtykt ķ fyrsta lagi verša tikin beint undan tķ tķšarskeišiš, sum borgarstjórin ella varaborgarstjórin sambęrt umbųnini ynskir at verša loystur śr starvi.

§ 23 fevnir einans um borgarstjórans og varaborgarstjórans undantųku śr formansstarvinum. Um undantųku av limaskapi ķ kommunustżrinum veršur yvirhųvur vķst til lógina um val til kommunurnar.

Til stk. 2. Fer borgarstjórin śr starvinum, doyr ella veršur loystur śr starvi, skal annar borgarstjóri verša valdur sambęrt reglunum ķ § 6, stk. 2, um val av borgarstjóra, sķ eisini višmerkingarnar til hesa gren. Sostatt veršur varaborgarstjórin ikki sjįlvvirkin borgarstjóri. Tó skal varaborgarstjórin rųkja starviš sum borgarstjóri, til nżggjur borgarstjóri er valdur.

Til stk. 3. Orsųkin til hesa įseting er, at taš kann verša serliga tyngjandi hjį einum kommunustżrislimi, sum veršur valdur til borgarstjóra, tį einans stutt tķš er eftir av valskeišnum, um hann samstundis veršur noyddur at leggja borgarliga starviš og ųll almen įlitisstųrv frį sęr.

Tį mett veršur, um frįvik skal gerat frį § 6, stk. 2, 2. pkt., skal havast ķ huga, hvussu long tķš er eftir av valskeišnum. Er styttri enn 1 įr eftir av skeišnum, eigur hetta leišbeinandi at tala fyri, at frįvik veršur loyvt. Hvussu inntrķvandi taš er fyri viškomandi, um hann skal leggja borgarliga starviš og ųll almenn įlitisstųrv frį sęr taš tķšina, iš eftir er av valskeišnum, eigur eisini at havast ķ huga, tį mett veršur um frįvik kann loyvast.

Til § 24
Til stk. 2.
Hevur borgarstjórin sambęrt § 18, stk. 2 forfall ķ minst 14 samfullar dagar, og er varaborgarstjórin voršin fyribils borgarstjóri, kann val av virkandi borgarstjóra ikki fara fram, uttan so er, at varaborgarstjórin fęr frįbošan um, at borgarstjórin vęntandi hevur forfall ķ meira enn 2 mįnašir. Vķst veršur annars til višmerkingarnar til § 23, stk. 3.

Eftir hesum virkar varaborgarstjórin einans ķ borgarstjórans staš, tį iš borgarstjórin hevur brįšfeingis forfall, mešan kommunustżriš skal taka stųšu til spurningin um, hvųr skal verša borgarstjóri, tį frįveran varir longri enn 2 mįnašir.

Til stk. 3. Samanber višmerkingarnar til § 23, stk. 3.

Til § 25
Til stk. 1.
Endamįliš viš geršabókini er, at skjalprógva innihaldiš ķ avgeršum og samtyktum kommunustżrisins. Av geršabókini eigur tķ at sķggjast, hvussu ein avgerš er tikin - hvussu nógvar atkvųšur vóru fyri, ķmóti ella blankar, tį mįliš var avgreitt. At skriva ķ geršabók, eina avgerš ella samtykt, er tó eingin gildistreyt. Tķ er neyšugt at skriva upp, hvųrjir kommunustżrislimir eru į fundi, eins og fest eigur at verša į blaš, tį iš kommunustżrislimur fer av fundi ķ ótķš, samanber eisini višmerkingarnar til § 34.

Sambęrt § 25 eru taš bert avgeršir og samtyktir, sum skulu verša fųrdar ķ geršabókina. Sostatt skulu tingingarfrįsagnir ikki verša fųrdar ķ bókina. At skriva geršabók skal vera skipaš į sovoršnan hįtt, at taš ikki er gjųrligt at broyta taš, iš skrivaš er, uttan at taš sęst aftur.

Viš fundarlok skal geršabókin verša lisin upp, og viš undirskriftini veršur stašfest, at kommunustżrislimurin višgongur, at hann hevur veriš į fundi, og at taš, sum skrivaš er ķ geršabókina, samsvarar viš taš, iš fariš er fram į fundinum.

Til stk. 2. Kommunustżrislimur kann krevja sķna serstųšu višmerkta ķ geršabókina, um so er, at hon višvķkur einum mįli, iš hevur veriš višgjųrt į fundi. Serstųšan skal stašfesta, hvat kommunustżrislimurin heldur, at kommunustżriš įtti at havt avgjųrt ella samtykt. Sostatt skal višmerkingin vera stuttoršaš. Kommunustżrislimur kann eisini krevja, at sķn ólķka hugsan um eina mannagongd skal verša fųrd ķ geršabókina.

Kommunustżrislimur, sum ynskir at fįa sķna serstųšu fųrda ķ geršabók, skal seta fram įheitan um hetta.

Sambęrt stk. 2 er rętturin at krevja, at annar myndugleiki veršur kunnašur um innihaldiš ķ geršabókini, avmarkašur til tey fųri, har kommunustżriš gevur sķtt ummęli til ein annan myndugleika. Hetta merkir, at veršur ein avgerš ella ein samtykt send ųšrum myndugleika til kunningar, hevur kommunustżrislimurin ikki rętt at krevja, at sķn višmerkta serstųša skal verša send viš.

Kapittul 5
Almenni

Til § 26
Til stk. 1.
Įstingin um, at kommunustżrisfundir eru almennir svarar til įsetingina ķ galdandi kommunulóg.

Įsetingin fevnir einans um fundaralmenni. Rętturin til mįlsinnlit ķ almennu fyrisitingini, sum partur ella ikki partur ķ einum mįli, er įvķkavist javnfųrdur ķ fyrisitingarlógini og ķ lóg um innlit ķ fyrisitingina, sķ lųgtingslógirnar. nr. 132 og 133 frį 10. juni 1993.

Reglan um fundaralmenni heimilar ikki fundarįhoyrarum talufręlsi į kommunustżris-fundunum.

Įsetingin ķ stk. 1, 2. pkt. um, at mįl kunnu verša višgjųrd fyri afturlatnum huršum, er eitt undantak til lógarįsettu meginreglu um, at kommunustżrisfundir eru almennir.

Tey mįl, iš av góšum grundum kunnu verša višgjųrd fyri afturlatnum huršum, eru tķlķk, har trśnašarupplżsingar vęntandi verša drignir fram undir mįlsvišgeršini. Men um trśnašarlig upplżsing bert kann vęntast at verša drigin fram ķ mųguligum kjaki ķ einum mįli, sum er į fundarskrįnni, skuldu ongar įneyšir veriš at havt fund fyri afturlatnum huršum.

Nęr ein upplżsing er trśnašarlig, veldst um, hvat eyškenni hennara er. Persónligar upplżsingar eru aloftast trśnašarligar, sķ eisini § 26 ķ fyrisitingarlógini og § 152, stk. 3 og § 152 a-c ķ Lovbekendtgųrelse nr. 215 af 24. juni 1939 af borgerlig straffelov viš seinni broytingum.

Įsetingin foršar ikki fyri, at kommunustżriš kann seta ķ fundarskipanina nųkur slųg av mįlum, sum vęntandi skulu verša višgjųrd fyri afturlatnum huršum. Tó skal ein ķtųkilig meting verša gjųrd ķ hvųrjum einstųkum fųri.

Sambęrt stk. 1, 2. og 3. pkt. kann spurningurin um, hvųrt eitt mįl skal verša višgjųrt fyri afturlatnum huršum, eisini verša višgjųrdur fyri afturlatnum huršum um borgarstjórin ella 1/3 av kommunustżrislimunum krevja taš; men taš krevst ikki. Orsųkin til tess er, at taš ķ sjįlvari mįlsvišgeršini av spurninginum um huršarnar skulu verša afturlatnar kann koma fram, at mįliš skal ikki verša višgjųrt fyri afturlatnum huršum.

Til stk. 2. Heimildin, at loyva kommunalt settum fólki at vera viš į fundum fyri afturlatnum huršum m.a. fyri at upplżsa eitt mįl, kann verša gagnnżtt bęši yvirhųvur og ķ sambandi viš įvķs mįl. Sambęrt § 26, stk. 1 ķ fyrisitingarlógini hava kommunalt sett fólk tagnarskyldu. Ein fyritreyt fyri at loyva kommunalt settum fólki į fund fyri afturlatnum huršum er, at taš kann verša loyvt hesum persónum at śttala seg į fundinum.

Til stk. 3. Heimildin ķ stk. 3 at loyva eisini ųšrum persónum at vera viš į fundi fyri afturlatnum huršum, hevur somu fyritreyt sum nevnt ķ stk. 2. Kommunustżriš kann įleggja hesum persónum tagnarskyldu eftir § 26, stk. 3 ķ fyrisitingarlógini. Verša trśnašarupplżsingar bornar fram į fundinum, hevur kommunustżriš skyldu at įleggja hesum persónum tagnarskyldu.

Til § 27
Til stk. 1.
Įsetingin ķ stk. 1 gevur ikki borgarum rętt at fįa avrit av fķggjarętlanini og roknskapinum saman viš višmerkingum ella annaš sendandi; men hon er einans ętlaš, sum ein skylda hjį kommunustżrinum at kunna borgaran. Hesi skjųl koma annars inn undir tęr vanligu reglurnar um skjalainnlit ķ lóg um innlit ķ fyrisitingina.

Til stk. 2. Yvirlitiš yvir tey mįl, iš koma fyri į fundi, er neyšturviliga ikki samlķkt fundarskrįnni. Eftir stk. 2 skal yvirlitiš ķ minsta lagi hava eina frįsųgn um mįlsevnini. Sostatt fevnir reglan eisini um tey mįlsevni, iš verša višgjųrd fyri afturlatnum huršum, viš fyriliti fyri reglunum um tagnarskyldu.

Tį iš taš snżr seg um śrrit śr geršabókini av seinasta fundi, eru taš einans reglurnar um tagnarskyldu, sum seta avmarkingar hesum višvķkjandi. Hetta ber viš sęr, at hóast eitt mįl hevur veriš višgjųrt fyri afturlatnum huršum, so foršar taš ķ sęr sjįlvum ikki fyri, at samtyktin veršur tikin viš ķ eina framlųgu av śrriti śr geršabókini. Einasta treytin er, at taš ķ hesum hųpi verša ikki latnar trśnašarligar upplżsingar.

Almannakunngeršing av teim ķ stk. 2 nevndu mįlum og śrritum av geršabókini kann t.d. gerast viš, at tilfariš veršur atkomuligt eitt ella fleiri stašni ķ kommununi.

Kapittul 6
Nevndir

Ķ 6. kapitli verša fķggjarnevndin og fųstu nevndirnar lżstar.

Til § 28
Til stk. 1.
Sambęrt stk. 1 veršur kravt, at taš ķ tķ kommunala bygnašinum eru ķ minsta lagi tvęr nevndir: ein fķggjarnevnd og ein onnur fųst nevnd. Sigast kann, at fķggjarnevndin, sum so, ikki er fųst nevnd, viš taš, at borgarstjórin er fųddur formašur, og tķ, at lógin hevur fleiri įsetingar um, hvųrjar uppgįvur fķggjarnevndin skal rųkja. Men av tķ, at fķggjarnevndin eisini kann rųkja ašrar uppgįvur enn tęr, lógin įsetir, er taš av "terminologiskum" orsųkum kortini valt at lata fķggjarnevndina koma undir heitiš: fųst nevnd.

Tey kommunalu višurskifti, talan er um eftir stk. 1, eru tey mįl, iš lųgd eru til nevndirnar, og eru tey taš annašhvųrt eftir lógini ella sambęrt avgerš.

Įsetingin ķ stk. 1, 2. pkt. um, at nevndirnar skipa seg sjįlvar, merkir, at tęr uttan uppķlegging frį kommunustżrinum kunnu velja formann, gera av, um nęstformašur skal verša valdur, nęr nevndarfundir skulu verša hildnir, gera uppskot til fundarskrį o.s.fr. Sambęrt § 38, stk. 1, 2. pkt. kann fķggjarnevndin tó ikki sjįlv velja formann.

Ein fųst nevnd kann gera av, at skipa seg av nżggjum. Virkisskeišiš hjį tķ fųstu nevndini kann eisini verša styttri enn valskeišiš. Veršur virkisskeišiš stytt, skal ųll nevndin veljast av nżggjum, samanber eisini stk. 4.

Til stk. 2. Įsetingin um val av limum og tiltakslimum er tikin viš, til tess, at nevndirnar skulu hava mųguleika at śtinna nevndararbeišiš, uttan, at vandi skal verša fyri tarni, vegna tess, at onkur nevndarlimur hevur forfall.

Sambęrt § 6, § 12 og § 28 velur kommunustżriš limir og tiltakslimir til tęr fųstu nevndirnar, eftir at borgarstjórin er valdur. Hetta ber viš sęr, at taš er kommunustżriš sjįlvt, sum skal velja allar limirnar til tęr fųstu nevndirnar. Taš er einki krav um rašfylgju ķ sambandi viš nevndarval.

Til stk. 3. Hettar er ein stašfesting av mótrokningarmeginregluni, viš taš, at ein fastur sessur skal verša taldur upp ķ alt sessatališ, sum lutaš veršur bólkinum. Hetta er gjųrt til tess at forša maktumskipling.

Til stk. 4. Įsett veršur her, at um nevnd skal veljast av nżggjum, so skal ųll nevndin veljast av nżggjum undir einum. Hetta foršar tó ikki fyri, at ein nevndarlimur kann verša valdur aftur ķ somu nevnd.

Til § 29
Til stk. 1.
Taš eru bert kommunustżrislimir, iš kunnu verša valdir sum limir ella tiltakslimir ķ fķggjarnevndina ella ašra fasta nevnd.

Til stk. 2. Tęr heimildir, iš sambęrt lógini ella kommunustżrisskipanini eru latnar eini fastari nevnd, kunnu ikki verša fluttar til ašrar nevndir ella lķknandi.

Įsetingin ķ stk. 2, 2. pkt. um, at tališ skal vera stakt og minni enn helmingurin, veitir trygd fyri, at ein fųst nevnd ongantķš kann vera meiriluti ķ kommunustżrinum, og at hon į tann hįtt frammanundan skal hava mųguleika at tryggja sęr, at eitt uppskot veršur samtykt.

Til stk. 3. Nevndin kann įseta nęrri reglur um nevndararbeišiš ķ eina fundarskipan fyri nevndina, t.d. um, hvussu nevndarformašurin skal fyrireika nevndarfundirnar.

Til § 30
Til stk. 1.
Uppgįvurnar hjį nevndarformanninum samsvara viš tęr uppgįvur, borgarstjórin hevur ķ mun til kommunustżrisfundirnar, samanber višmerkingarnar til § 20, stk. 2, og § 31.

Sum meginreglu ger nevndin sjįlv av, nęr og hvar nevndarfundir skulu verša hildnir. Sķ įsetingina ķ § 32, stk. 1 um ręttin hjį nevndarlimi at krevja mįl lagt fyri kommunustżriš.

Til stk. 2. Tį borgarstjórin kallar nevnd ella nevndir saman, sambęrt stk. 2, er taš hann iš leišir samrįšingarnar, annahvųrt hann er limur ķ nevndini ella ikki.

Til stk. 3. Ķ tķ, at borgarstjórin hevur atgongd til nevndarfundirnar, liggur eisini, at hann harumframt kann verša hjįstaddur, mešan atkvųtt veršur. Hetta hevur sķtt stųši ķ įsetingarendamįlinum, sum er, at samskipa taš kommunala virksemiš.

Til stk. 4. Nevndin kann loyva ųšrum persóni at vera viš į nevndarfundum; men so skal grundgevingin fyri hesum vera viš atliti, at mįlsupplżsingum, samanber višmerkingarnar til § 26, stk. 2 og 3. Talan kann vera um persónar, sum eru limir ķ kommunustżrinum, kommunustarvsfólk og onnur. Įsetingin loyvir ikki eini nevnd at seta į stovn eina varandi eygleišaraskipan fyri t.d. kommunustżrislimir.

Til § 31
Til stk. 1.
Sum nevnt ķ višmerkingunum til § 30, eru uppgįvurnar hjį nevndarformanninum javnsettar uppgįvunum hjį borgarstjóranum ķ sambandi viš kommunustżrisfundirnar, herķmillum tį talan er um at ansa eftir, at allar inntųkur og śtreišslur hava neyšuga jįttan, samanber § 21, stk. 4 og eisini višmerkingarnar til § 41.

Til stk. 2. Sambęrt įsetingini ķ stk. 2, 1. pkt. kann nevndarformašurin nevndarinnar vegna einsamallur taka avgerš ķ mįlum, iš ikki tola at bķša, t.e. at taš ikki tolir at bķša vegna formliga ella ręttarliga freist, ella um eingin orsųk er til iva. Heimildin er tó ikki eitt frįvik frį tķ samsvarandi heimild, sum lųgd er til borgarstjóran ķ tķlķkum mįlum, samaber § 21, stk. 3.

Įsetingin ķ stk. 2, 2. pkt. įleggur nevndarformanninum eina frįbošanarskyldu mótvegis borgarstjóranum, tį iš talan er um mįl, iš ikki tola at bķša. Ķ tķlķkum fųrum skal nevndarformašurin, įšrenn avgerš veršur tikin, kunna borgarstjóran til tess at tryggja rętt hansara at śtinna sķnar samskipanarheimildir ķ teirri kommunalu fyrisitingini, herķmillum ręttin at leggja uppķ, um eitthvųrt fer fram, sum er ólógligt. Kunningarskyldan fevnir ikki um avgeršir, sum eftir lógini eru latnar nevndini.

Harafturķmóti hevur nevndarformašurin, sum dagligur leišari, ongar heimildir višvķkjandi eini grein innan fyrisitingina, eins og borgarstjórin. Tó kann nevndin ķ įvķsan mun lata nevndarformanninum upp ķ hendi heimildir, sum nevndin annars hevur. Lógin įleggur ikki nakaš heimilingarforboš ķ so mįta.

Til stk. 3. Nevndarlimir leggja fram mįl um virksemi nevndarformannsins. Įsetingin ķ stk. 3, 2. pkt. um, at nevndarformašurin skal vera avgeršum nevndarinnar lżšin, sigur greitt, at tęr lógarįsettu heimildirnar hjį formanninum eftir stk. 2 nerta ikki viš sjįlva nevndarskipanina, samanber eisini višmerkingarnar til § 15.

Til § 32
§ 32, 1. pkt. er ein lógarfesting um eina vķšfevnandi minnilutaverndarreglu, tķ reglan heimilar hvųrjum einstųkum limi ķ fķggjarnevndini ella ašrari fastari nevnd ein ķhaldsrętt. Reglan fevnir um allar avgeršir, sum nevndin hevur tikiš; men nevndarformašurin kann tó taka avgerš ķ mįlum, sum ikki tola at bķša, samanber eisini višmerkingarnar til § 31. Harumframt kann nevndarlimur ikki nżta sķn ķhaldsrętt višvķkjandi avgeršum, iš sambęrt lóggįvuni ikki kunnu verša lagdar fyri kommunustżriš.

Ķhaldsrętturin er avmarkašur til veruligar avgeršir, og avgeršir višvķkjandi ręttargangsspurningum eru ikki ķroknašar, sum t.d. įheitan um upplżsingar ķ sambandi viš mįlsvišgerš og tķlķkt.

Ķhaldsrętturin er treytašur av, at nevndarlimurin hevur veriš į nevndarfundinum. Tó er taš eingin treyt, at hann hevur atkvųtt ķmóti avgeršini.

Hóast fremjanin av ķhaldsręttinum kann hava óhepnar avleišingar viš sęr, sum t.d. ųktar śtreišslur, so er taš ķ sjįlvum sęr ikki nųkur grundgeving fyri at sżta, at ķhaldsrętturin kann verša framdur ķ verki. Ķ slķkum fųri veršur kommunustżriš noytt at halda eykafund til tess at bųta um tķlķkar avleišingar.

Krevur ein nevndarlimur ķhald, skal taš verša fųrt ķ geršabókina. Kraviš um ķhald skal tżšiliga vera eitt ynski um, at mįliš veršur lagt fyri kommunustżriš. Er ivi um hetta, skal nevndarformašurin fįa greiši į hesum.

Er ein nevndaravgerš stešgaš vegna ķhaldsręttin, skal kommunustżriš taka stųšu til, um tann stešgaša avgeršin skal verša sett ķ verk.

Įšrenn kommunustżrisfundur er hildin, kann nevndarlimur, sum hevur śtint sķn ķhaldsrętt, altķš taka sķn ķhaldsrętt aftur viš tķ fylgju, at nevndin so kann seta avgeršina ķ verk.

Til § 33
§ 33 lżsir, nęr nevndin er vištųkufųr. Avgeršir verša tiknar viš vanligum atkvųšumeiriluta, samanber višmerkingarnar til § 14 um vištųkufųri hjį kommunustżrinum. Kraviš um vištųkufųri er eisini galdandi ķ fųrum, har nevndin gevur sķtt tilmęli til kommunustżriš.

Til § 34
Višvķkjandi § 34 veršur samanumtikiš vķst į višmerkingarnar til § 25. Harumframt er at višmerkja, at hvųr einstųk fųst nevnd skal hava sķna egnu geršabók. Men ķ lógini veršur tó einki sagt um, jśst, hvussu geršabókin skal verša skipaš. Geršabókarskipanin mį tó veita trygd fyri, at einki ivamįl er um hennara próvdygd. Kommunan skal hava geršabókina ķ varšveitslu.

Kapittul 7
Ašrar nevndir og umbošan

Til § 35
Til stk. 1 og 2. 
Kommunustżrislimum kann meginregluliga verša įlagt boš um at lata seg velja, ella teir hava viš ųšrum oršum, sum umboš kommunustżrisins skyldu at taka ķmóti vali til eina tķlķka kommunala umbošan.

Kommunustżriš velur sjįlvt sķnar limir til hesi stżri og tķlķkt, samanber stk. 3. Vališ kann fara fram į fyrsta fundi, tį iš kommunustżriš skipar seg; men taš kann av praktiskum orsųkum eisini verša gjųrt seinni.

Įsetingin fevnir ikki um umbošanarvišurskifti ķ mun til stakar tilburšir, har kommunustżriš ella kommunan skal verša umbošaš.

Til stk. 3. Įsetingin ķ stk. 3 er at skilja soleišis, at ķ tķ rųš bólkarnir hava rętt til sess avgerša teir um umboš teirra skal vera kommunustżrislimur ella annaš umboš so leingi sum annaš slagi av sessum ikki er fullmannaš. Dųmi: nevnd skal setast viš 5 limum, 2 kommunustżrislimir og 3 onnur umboš. Bólkurin, iš eigur fyrsta umboš hevur frķtt val, taš sama er galdandi fyri annaš umboš, men um fyrsta og annaš umboš eru kommunustżrislimir skulu trišja, fjórša og fimta umbošiš vera onnur umboš.

Til § 36
Til stk. 1.
Greinin fevnir um tey fųri, har kommunustżriš ger av, um ein serstųk nevnd skal verša sett. Hesar nevndir kunnu m.a. setast til at umhugsa ella fyrireika serlig kommunal uppskot ella tiltųk. Ein įvķs uppgįva kann sostatt verša latin einari nevnd, sum er sett sambęrt stk. 1, at avgreiša ella nevndin hevur vegleišandi ella rįšgevandi uppgįvur. Men skulu heimildirnar hjį einari nevnd vera meira almennar, eigur nevndin at verša sett sum ein fųst nevnd eftir reglunum fyri hesar.

Val til slķkar nevndir fer eisini fram eftir lutfalsvalhįttinum ķ § 3 og eigur ikki fara fram į fyrsta fundi, tį iš kommunustżriš skipar seg. Hetta er grundaš į fyrilitiš um mųguleikan hjį kommunustżrinum til frammanundan at samrįšast, um ein slķk nevnd yvirhųvur skal halda įfram ella verša sett.

Verša slķkar nevndir settar, skal kommunustżriš sķggja til, at setanin ikki avmarkar tęr heimildir, sum fķggjarnevndin ella onnur fųst nevnd hevur sambęrt kommunustżrislógini ella sambęrt kommunustżrisskipanini.

Til stk. 2. Her veršur įsett, at kommunustżriš avgerš, hvussu nevndinar skulu mannast og um virksemi og virkisskeišiš hjį nevndunum. Hevur kommunustżriš sambęrt stk. 2 ikki įsett nęrri reglur um hesi višurskifti, skal taš ķ ivamįlum verša gjųrt ķtųkiligt, um tęr vanligu įsetingarnar ķ kommunustżrislógini um fastar nevndir eisini eru galdandi fyri hesa umbošan. Hugsast kann, at, tį iš kommunustżriš setir tķlķkar nevndir, hevur havt sum fyritreyt, at vanligu įsetingarnar um t.d. gegni eisini eru galdandi fyri slķkar nevndir.

Fundir ķ hesum nevndum skulu ikki vera almennir, men bęši kommunal starvsfólk og onnur, iš ikki eru limir ķ kommunustżrinum kunnu geršast limir ķ hesum nevndum.

Til § 37
Til stk. 1.
Įsetingin ķ stk. 1 um mųguleikan at seta stašbundnar nevndir hevur sķtt stųši ķ fyrilitinum fyri at śtinna eitt munadygt, stašbundiš fólkastżri. Hevur kommunustżriš samtykt at seta eina stašbundna nevnd, skal nevndin hoyrast, įšrenn avgerš veršur tikin ķ mįlum, sum hava viš stašbundna ųkiš hjį viškomandi nevnd at gera, sambęrtr. stk. 3.

Til stk. 2. Sambęrt stk. 2 velur kommunustżriš sķnar limir til stašbundnar nevndir millum kommunustżrislimirnar. Stašurin, sum kann verša ein ella fleiri bygdir ella ųki, velur sķnar limir og hesir skulu eiga meirilutan ķ nevndini.

Til stk. 3. Frįvik, iš eru kravd eftir umstųšunum kunnu t.d. verša įsetingar um, hvussu farast skal fram, fyrstu ferš ein tilķk nevnd veršur vald, viš taš, at kommunustżriš annars mį bķša til nęsta val fyri at fįa nevndina valda.

Til stk. 4. Kommunustżriš įsetir taš stašbundna ųkiš, reglur um limatal, samanseting og annaš višvķkjandi stašbundnum nevndum ķ kommunustżrisskipanini. Tó er įsett ķ stk. 2, at stašbundnu umbošini skulu eiga meirilutan ķ nevndini. Henda lįgmarksverndarregla skal veita trygd fyri endamįli nevndarinnar, sum er, at fremja og styrkja taš stašbundna fólkastżri. Reglur um mannagongd višvķkjandi hoyring av stašbundnu nevndini skulu setast ķ kommunustżrisskipanina, umframt reglur um hvųrji frįvik skulu gerast frį įsetingunum ķ kommunuvallógini um m.a. valrętt og valbęri tį stašbundnar nevndir verša valdar.

Til stk. 5. Įsetingin um, at ein kommunustżrislimur ikki samstundist kann verša stašbundiš umboš, skal tryggja skilna millum kommunustżriš og stašbundnu umbošini.

Kapittul 8
Fķggjarumsiting

Til § 38
Til stk. 1.
Fķggjarnevndin tekur sęr av tķ fķggjarligu fyrisitingini. Fķggjarnevndin eins og ašrar fastar nevndir er undirgivin teimum avgeršum, sum kommunustżriš hevur tikiš, uttan ķ teimum fųrum, har fķggjarnevndin hevur fingiš serstakar heimildir, sambęrt lógini ella kommunustżrisskipanini. Įsetingar um serligu heimildirnar hjį fķggjarnevndini eru umframt ķ § 38 at finna ķ § 39, stk. 1 um fķggjarętlanina og ķ § 42, stk. 1 um varšveitslu av peningaogn kommunurnar.

Sambęrt stk. 1, 2. pkt. er borgarstjórin nevndarformašur. Endamįliš viš hesi įseting er, at ųkja um mųguleika borgarstjórans at samskipa ta kommunalu fyrisitingina.

Tęr lógarįsettu uppgįvurnar hjį fķggjarnevndini snśgva seg serstakliga um innanhżsis višurskifti ķ kommununi, sum t.d.: roknskaparvišurskifti, fyrisitingarligar uppgįvur viš fyriskipan av mįlsvišgeršum o.s.fr. Alt samalt uppgįvur, har borgarstjórin er į odda, sum dagligur leišari.

Til stk. 2. Fķggjarnevndin er hvųrki yvir ella undir ųšrum fųstum nevndum. Tó įsetir stk. 2, at fķggjarnevndin samskipar og fremur eftirlitiš viš teimum fķggjarligu og fyrisitingarligu višurskiftunum. Ein avleišing av hesum er, at tęr fųstu nevndirnar hava skyldu at svara spurningum um hesi višurskifti. Hetta gevur tó ikki fķggjarnevndin heimild at leggja seg upp ķ innanhżsis višurskifti, sum hoyra undir mįlsųkiš hjį eini ašrari fastari nevnd.

Fķggjarnevndin kann lata upp ķ hendurnar į borgarstjóranum ella kommunustżrinum at taka įvķsar avgeršir.

Til stk. 3. Her eru hųvušsuppgįvurnar og -skyldurnar hjį fķggjarnevndini ķ sambandi viš fķggjarumsitingina įsettar. Taš er latiš upp ķ hendurnar į fķggjarnevndini at gera tęr ķ nr. 1 til nr. 4 įsettu uppgįvur. Hvussu tęr skulu verša loystar ger fķggjarnevndin sjįlv av, uttan so er, at landsstżrismašurin hevur įsett reglur hesum višvķkjandi, samanber § 47.

Fķggjarnevndin skal leggja grannskošaša įrsroknskapin fyri kommunustżriš til góškenningar, sambęrtr. stk. 3, 4. pkt.. Sķšan avgreišir kommunustżriš įrsroknskapin.

Til stk. 4. Įsetingin ķ stk. 4 um, at fķggjarnevndin skal geva sķtt ummęli hevur ikki viš sęr, at ųll mįl yvirhųvur skulu fyri fķggjarnevndina, men hevur sķtt stųši ķ, at fķggjarnevndin skal hava hųvi at siga sķna įskošan um tey fķggjarligu ella fyrisitingarligu sjónarmišini ķ einum mįli, įšrenn taš veršur lagt fyri kommunustżriš.

Til § 39
Til stk. 1.
Taš kommunala roknskaparįriš fylgir įlmanakkaįrinum. Tķšarfreistirnar eru tvungnar.

Viš atliti til taš plįss, iš fķggjarnevndin hevur ķ kommunalu umsitingini hevur fķggjarnevndin, eins og ķ galdandi lóg, viš hesi įseting fingiš sjįlvstųšuga heimild at gera uppskot um fķggjarętlan v.m. Kommunustżriš kann sostatt ikki lata hesa heimild nakra ašrastašni, men kann tó įseta karmarnar um sjįlva fķggjarętlanargeršina.

Lógin hevur ongar reglur um, hvussu fķggjarętlanargeršin skal verša skipaš. Tó hevur hon taš sum fyritreyt, at fķggjarętlanargeršin veršur samskipaš viš tęr fųstu nevndirnar, samanber § 38, stk. 2.

Til stk. 2. Treytin ķ stk. 2 um tvęr višgeršir skal veita trygd fyri, at kommunustżrislimir til fulnar fįa hųvi at seta seg inn ķ fķggjarętlanina. Įsetingin er ein lįgmarksregla og foršar ikki fyri, at kommunustżriš kann gera av, at fķggjarętlanin til dųmis skal hava trķggjar višgeršir. Samanboriš viš stk. 1 gevur stk. 2 sostatt kommunustżrunum altķš 2 mįnašir til at višgerša fķggjarętlanina.

Til § 40
Greinin įsetir tann jįttanarliga- og fķggjarliga tżdningin av einari samtyktari fķggjarętlan.

Fķggjarliga partinum višvķkjandi er fķggjarętlanin ein ętlan yvir tęr śtreišslur sum – aftanį at inntųkan frį ųšrum enn skattaįlķkning er drigin frį – skulu fķggjast yvir kommunuskattin. Samtykta fķggjarętlanin fastleggur soleišis stųddina į samlašu kommunalu skattunum komandi fķggjarįr, viš taš at skattaįlķkningin skal įsetast soleišis, at ętlašar śtreišslur kunnu haldast.

Fķggjarętlanin inniheldur eisini tęr jįttanir, iš kommunustżriš hevur samtykt fyri komandi fķggjarįriš og er bindandi fyri kommunalu umsitingina. Hetta lżsir ašalregluna um, at eingin śtreišsla mį haldast, fyrr enn neyšug jįttan er fingin til vega.

Til § 41
Til stk. 1.
Ķ pkt. 1 veršur stašiliga stašfest, at jįttanarheimildin er hjį kommunustżrinum. Įsetingin ķ stk. 1, 2. pkt. stašfestir meginregluna um, at einki arbeiši kann verša gjųrt, uttan at neyšug jįttan er tųk frammanundan. Hetta merkir, at įrsfķggjarętlanin og višmerkingarnar til hana, mega tulkast ķ hvųrjum einstųkum fųri til tess at stašfesta, um tann neyšuga jįttanin er tųk til ętlašar inntųkur ella śtreišslur.

Er ivi um vaviš į eini jįttanarheimild, hevur borgarstjórin og viškomandi fasta nevndin skyldu, at avgreiša ivamįliš og mųguliga viš at leggja taš fram fyri kommunustżriš. Orsųkin til tess er, at bęši borgarstjóri og nevndarformašur hava skyldu at ansa eftir, at neyšug heimild er fyri ųllum inntųkum og śtreišslum, sambęrt įvķkavist § 21, stk. 4 og § 31, stk. 1. Er tulkingarnišurstųšan tann, at eingin heimild er, krevst eykajįttan til taš ętlaša arbeišiš.

Harumframt tekur stk. 1 sum giviš, at bann er ķmóti, at heimila ųšrum jįttanarheimild. Sostatt skulu allar mįlsvišgeršir um jįttanarveitingar verša višgjųrdar ķ kommunustżrinum. Hetta forboš hevur millum annaš viš sęr, at borgarstjórin ikki sjįlvur kann veita jįttanir, sjįlvt um talan er um mįl, sum ikki tola at bķša ella har eingin orsųk er til iva, samanber § 21, stk. 3. Kommunustżriš er sostatt einarįšandi į jįttanarųkinum ķ kommunalum višurskiftum.

Kommunustżriš samtykkir jįttanir og kann įseta, at nżtslan av eini jįttan skal verša treytaš viš góškenning frį fķggjarnevndin. Slķkar fyritreytir fyri nżtslu av eini jįttan kunnu bęši verša settar til įvķsar upphęddir og ein prosentpart av jįttašu upphęddini. Kommunustżriš kann samtykkja slķkar fyritreytir ķ sambandi viš jįttanarveitingar ella eftir, at ein jįttan longu er givin.

Višvķkjandi ķlųgujįttanum, so skal hvųr einstųk ķlųga hava eina ķtųkiliga višgerš, įšrenn fariš kann verša undir eitt arbeiši. Ein ķlųgujįttan uttan nęrri tilskilan er sostatt ikki ķ sęr sjįlvum nóg mikiš, men til hvųrt arbeiši skal tiltųkupeningur vera lagdur av, įšrenn fariš kann verša undir eitt arbeiši.

Til stk. 2. Her veršur mannagongdin fyri eykajįttanarsamtyktum įsett. Grundgevingin fyri hesi mannagongd er tann sama, sum tį iš fķggjarętlanin skal verša samtykt, samanber višmerkingarnar til § 39, stk. 2. Allar eykajįttanir - inntųkur og śtreišslur - skulu vķsa į, hvussu tęr verša fķggjašar.

Til stk. 3. Her veršur įsett śt ķ ęsir nęr tiltųk kunnu verša sett ķ verk uttan jįttan frammanundan. Viš ašrari bindandi ręttarreglu veršur m.a. sipaš til dóm ella ręttarsįtt.

Til § 42
Greinin įsetir, hvussu peningaognin hjį kommununi skal verša umsitin. Įsetingin višger, hvussu peningaognin kann verša goymd, til tess, at goymslan veršur mett at vera trygg. Taš er fķggjarnevndin, iš skal ansa eftir, at peningaognin er goymd į nóg tryggan hįtt.

Til § 43
Til stk. 1.
Įsetingin ķ stk. 1 lógarfestir eitt forboš fyri at heimila. Eingin uttan kommunustżriš kann taka avgeršir, sum višvķkja teimum ķ stk. 1 nevndu avgeršum og tķlķkum, samanber tó §§ 52 og 54.

Til stk. 2. Her er įsett, at loyvi frį landsstżrismanninum krevst til at taka lįn um nettoskuldin er omanfyri įsett mark og til at gera broytingar ķ lįnitreytunum. Įsetingin er tikin viš fyri at fįa eina įbyrgdarfulla, fķggjarliga, kommunala umsiting. Viš ųšrum oršum įsetir § 43, stk. 2 markiš fyri eina rįšiliga, kommunala nettoskuld, sum ikki treytar nakaš loyvi frį landsstżrismanninum.

Viš nettoskuld skilst, skuldin hjį kommununi frįdrigiš fķggjarognina hjį kommununi, t.e. peningur innistandani ķ peningastovni ella giro umframt lęttumsetilig viršisbrųv.

Ein įlķkning eftir einum av landsstżrismanninum įrliga įsettum skattaprosenti merkir, at nettoskuldin skal setast ķ mun til įlķkningina ķ kommununi, um skattaprosentiš ķ kommununi var taš av landsstżrismanninum įsetta. Skattaprosentiš, sum landsstżrismašurin įsetir įrliga er sostatt einans eitt hugsa tal ella satsur, iš skal tryggjaš, at allar kommunur fįa loyvi, uttan góškenning frį landsstżrismanninum, til lutvķst lķka stóra nettolįntųku til ķlųgur.

Til § 44
Til stk. 1
Sum meginreglu skulu allar kommunalar ognir bjóšast śt alment, įšrenn tęr kunnu seljast. Kraviš um alment śtboš hevur viš sęr, at kommunala ognin skal lżsast til sųlu į stašnum, tilskilaš einari hóskandi freist fyri at senda tilboš inn.

Kraviš um alment śtboš veršur mett, sum ein neyšug treyt og avleišing av, at keyp og sųla sambęrt lógaruppskotinum ikki longur skulu góškennast av landsstżrinum frammanundan. Į henda hįtt fęst m.a. trygd fyri, at ognin, sum meginregla, veršur seld fyri marknašarprķs, t.v.s. tann prķs, sum fęst ķ vanligum handli og trygd fęst eisini fyri, at keyparin ikki fęr nakran fyrimun, uttan so, at almenningurin kann ansa eftir prķsstųšinum. Kraviš um śtboš er galdandi bęši fyri sųlu av bygdum og óbygdum ognum.

Av tķ, at taš kunnu hugsast tilburšir, har śtboš frammanundan ikki er neyšugt ella kanska hevši veriš óheppi ella óhųgligt, veršur landsstżrismanninum heimilaš at įseta nęrri reglur um, hvųrjar fastognir ikki nżtast at bjóšast śt. Her veršur m.a. hugsa um kommunalar śtstykkingar, har fólk frammanundan stendur į bķšilista hjį kommununi, makaskifti og har serlig višurskifti annars gera seg galdandi, sum kunnu geva grundir fyri, at alment śtboš ikki nżtist.

Hvussu alment śtboš skal fara fram veršur eisini įsett av landsstżrismanninum. Her eigur at verša havt ķ huga, at kommunurnar eru sera ymiskar ķ stųdd og tķ kunnu ymisk krųv setast til kunngeršarhįttin fyri kommunurnar.

Til stk. 2. Įsetingin ķ stk. 2 er einans ein "legitimatiónsregla" og fevnir sostatt ikki um sjįlva heimildina at taka avgerš ķ teimum umrųddu ręttarhandlum og gildisleika teirra. Įsetingin slęr fast mótvegis tinglżsingarmyndugleikunum o.ų. at borgarstjórin og ein medundirskrivari ķ felag hava heimild til at virka kommunustżrisins vegna innanfyri taš umrįši, sum er avmarkaš ķ stk. 2.

Sambęrt įsetingini skal kommunustżriš tilnevna persónliga og viš navns nevni medundirskrivaran hjį borgarstjóranum. Starvsheitiš er ikki nųktandi. Įsetingin hevur taš sum fyritreyt, at medundirskrivarin annašhvųrt er ķ kommunustżrinum, ella, at hann starvast hjį kommununi.

Til § 45
Til stk. 1.
Kraviš um eina óhefta grannskošan ber viš sęr, at grannskošanin eigur ikki at vera viš ķ avgeršum kommunustżrisins į sovoršnan hįtt, at vandi veršur fyri sjįlvręši hjį grannskošaranum. Viš taš at lógin įsetir, at grannskošanin skal vera sakkųn, so er taš viš hesum lżst neyvt, at hon skal vera rķkisgóškend ella skrįsett. Grannskošanin skal ikki sum eftir § 33, stk. 1 ķ galdandi kommunulóg, góškennast av landsstżrinum.

Til stk. 2 og 3. Įsetingin lżsir, at virksemiš hjį grannskošanini fevnir um eina vanliga ella regluliga fķggjargrannskošan. Hissini grannskošan er ikki nųktandi. Vaviš av grannskošanini er ikki įsett śt ķ ęsir. Giviš er sambęrt stk. 3, at umframt ta vanligu fķggjargrannskošanina kann grannskošarin, eisini gera eina fyristingarliga grannskošan. Ķ eini fyrisitingarligari grannskošan skal grannskošarin meta, um einstakar avgeršir, uppgįvur ella virksemi annars eru framd į ein fķggjarligan, rįšiligan hįtt og grannskošaš. Eisini veršur mett um śrslitini samsvara teimum samtyktum, iš gjųrdar eru.

Tann fyristingarliga grannskošanin kann verša gjųrd saman viš tķ fķggjarligu grannskošanini, tķ einki krav er um, at hon skal verša gjųrd fyri seg.

Kommunustżriš hevur skyldu at veita allar upplżsingar ķ sambandi viš roknskaparųkiš. Hevur kommunustżriš heimilaš ųšrum myndugleika sjįlvstųšuga heimild, hevur hesin myndugleiki samsvarandi upplżsingarskyldu mótvegis grannskošanini.

Til § 46
Til stk. 1 og 2.
Undir višgeršini av įrsroknskapinum skal kommunustżriš eisini taka stųšu til, um grannskošarin skal halda fram ella ikki.

Įsetingin ķ stk. 1 um skyldubundna stųšutakan til grannskošanina, kann tķ birta upp undir kjak ķ kommunustżrinum til tess at fįa greišiš į, um grannskošanin er hildin at vera hóskandi ella ikki. Hugsast kann, at grannskošanin ikki veršur hildin at verša nóg djśptųkin, at hon ikki longur er óheft ella annaš. Ķ tķlķkum fųri skal kommunustżriš hava heimild at gera av, at ein annar grannskošari skal verša settur ķ stašin.

Viš hesum ķ huga er įsett ķ stk. 2, at loyvi krevst frį landsstżrismanninum at loysa grannskošaran śr starvi. Įsetingin er tikin viš fyri at forša valdsmisnżtslu ķ kommunustżrinum, tį iš taš snżr seg um at taka stųšu til, um sami grannskošari framhaldandi skal grannskošaš kommununa ella ikki.

Til § 47
Greinin gevur landsstżrismanninum heimild at įseta felags reglur fyri allar kommunur višvķkjandi fķggjarętlan, bókhaldi, įrsroknskapi, grannskošan og um višmerkingar til grannskošan og tķlķkt. Endamįliš viš įseting av felags reglum er m.a. at tryggja, at samanberandi upplżsingar kunnu śtvegast um fķggjarligu višurskiftini hjį kommununum.

Kapittul 9
Eftirlit, ręttartiltųk v.m.

Sambęrt uppskotinum veršur eftirlitiš hjį landsstżrismanninum viš kommununum munandi broytt ķ mun til taš eftirlit, iš er eftir galdandi kommunulóg.

Tęr flestu góškenningarnar, sum landsstżriš sambęrt galdandi lóg skal gera, fella burtur og veršur eftirlitiš tķskil nęrum eitt reint ręttargildiseftirlit (legalitetseftirlit), tvs. at eftirlitiš hyggur eftir, at galdandi lóggįva veršur hildin.

Taš, sum eyškennir ręttargildiseftirlitiš, er, at taš kann verša framt av sķnum eintingum (ex. officio). Hetta merkir, at eftirlitiš ikki er treytaš av einumhvųrjum skumpi uttanķfrį; men taš kann fara til verka av sķnum eintingum.

Orsųkin til, at fariš veršur til verka, kann t.d. vera ein įheitan frį einum borgara, eini fyritųku, frį minnilutanum ķ kommunustżrinum ella frį einum ųšrum myndugleika, ella tķ, at eftirlitsmyndugleikin gjųgnum fjųlmišlarnar gerst varigur viš eitthvųrt mįl, iš eigur at vera višgjųrt.

Ein įheitan uttanķfrį gevur ikki eftirlitsmyndugleikanum nakra skyldu at taka mįliš upp til višgeršar. Tó hevur eftirlitiš skyldu at umsita sķna heimild sambęrt lógini, og skal tķ taka stųšu til, um eitt mįl skal verša višgjųrt ella ikki. Ķ grundini skal eftirlitiš višgera, um ein įheitan er ógrundaš ella ikki.

Til § 48
§ 48 įsetir, at eftirlitiš viš kommununum veršur framt av landsstżrismanninum.

Vaviš av ręttargildiseftirlitinum er ikki bert avmarkaš til ólógligar avgeršir og samtyktir ķ sambandi viš mįlsvišger og tķlķkt, men fevnir eisini um kommunal skipanarvišurskifti. Śtinnan av einum virknum ręttargildiseftirlitiš treytar, at stųšiš ikki einans veršur tikiš ķ lųgtingslógum og kunngeršum, men eisini ķ kommunustżrisskipanum, fundarskipanum og starvsfólkaskipanum, sum kommunustżrini hava samtykt. Viš ķ hesum er, at ręttargildiseftirlitiš skal kanna um įšur nevndu skipanir, iš kommunustżrini hava samtykt, eru ķ andsųgn viš skrivaša og óskrivaša lóg.

Eftirlitiš kann uttan serstaka lógarheimild brśka óbindandi ummęli. Hetta kann serliga hugsast, at hava tżdning ķ sambandi viš fyrispurningar um, hvussu tęr kommunalu, ręttarligu reglurnar skulu skiljast og tį fyrst og fremst višvķkjandi kommunustżrislógini og innihaldinum ķ kommunufulltrśini.

Til § 49
Til stk. 1.
Įsetingin lógarfestir kraviš um, at kommunur skulu fķggja rakstrarśtreišslur og rentur og avdrįttir yvir skattin og viš ųšrum kommunalum inntųkum, og tessvegna eru rakstrarlįn o.l. bannaš. Somuleišis kunnu inntųkur frį sųlu av fastari ogn heldur ikki nżtast til rakstur m.a., fyri, at kommunan į tann hįtt kann įseta lęgri skatt.

Til stk. 2. Tį taš kann hugsast, at ein kommuna eitt nś kann koma ķ eina so įlvarsama fķggjarliga stųšu, at taš t.d. gerst neyšugt at selja fastogn fyri at kunna halda skyldur sķnar, fęr landsstżrismašurin heimild til at įseta reglur um, nęr taš ķ serfųri kann gerast undantak frį kravinum ķ stk. 1.

Til § 50
Sambęrt višmerkingum frį Kappingarrįšnum til lógaruppskotiš, er vinnuvirksemi ķ breišari fatan, eisini ķ kommunalum hųpi fevnt av įsetingingunum, viš teimum avmarkingunum, iš kunnu verša vegna ķtųkiligum įsetingum ķ ašrari lóggįvu. Rįšiš metir, at ķ lógaruppskotinum tykjast ikki verša įsetingar, iš avmarka mįlsręši hjį Kappingarrįšnum sambęrt kappingarlógini. Įsetingarnar ķ § 50 ķ lógaruppskotinum eru at skilja sum avmarkingar ķ ręttinum hjį kommunustżrum til vinnuligt virksemi. Tķskil eiga kommunustżri eisini at geva kappingarlógini gętur ķ sambandi viš alt vinnuvirksemi, taš veri seg beinleišis ella óbeinleišis.

Til stk. 1. Sambęrt vanligum almennum ręttarašalreglum višvķkjandi kommunalum uppgįvum, er taš, sum meginregla ikki ein kommunal uppgįva at reka handil, handverk, ķdna ella fķggjarligt virksemi, uttan so, at lógarheimild er fyri hesum.

Įsetingin ķ stk. 1 er orša breitt og er ikki ętlaš at avmarka tęr uppgįvurnar, sum ein kommuna uttan lógarheimild kann įtaka sęr, men endamįliš er at seta greišari mark millum vinnulķviš og vanligar kommunalar uppgįvur.

Kommunurnar hava ķ įvķsan mun tikiš lut ķ vinnuligum virksemi, men sķšani fyrst ķ nķtiįrunum hevur praksis veriš, at landsstżriš hevur sżtt fyri hesum. Įsetingin ķ stk. 1 skal forša fyri, at ein kommuna beinleišis ella óbeinleišis tekur lut ķ vinnuligum virksemi.

Ein kommuna kann hinvegin hava įhuga ķ at veita borgarum sķnum eina įvķsa tęnastu, iš vanliga kann sigast at vera vinnuligt virksemi, men sum ikki fęst į stašnum frammanundan. Er uppgįvan almannagagnlig og fer kommunan ikki ķ holt viš hana viš vinningi fyri eyga, so er įsetingin ķ stk. 1 ikki ein foršing fyri at kommunan įtekur sęr uppgįvuna. Hava borgarnir hinvegin atgongd til eina tķlķka tęnastu frammanundan ella er virksemi av lķknandi slag į stašnum, so er sum meginregla ikki talan um eina kommunala uppgįvu, um so kommunan fęr vinning av virkseminum ella ikki. Metingin av nęr ein uppgįva kann sigast at vera kommunal ella ikki eigur at verša ķtųkilig.

Til stk. 2. Endamįliš viš įsetingini, iš eigur at verša samlisin viš stk. 1, er at stašfesta, at taš sum meginregla verur hildiš at vera bannaš at veita stušul til einstaklingar ella einstakt virksemi, uttan mun til hvussu hetta virksemi veršur rikiš. Ynskir ein kommuna hóast hetta at veita stušul, so er taš kommunan sum skal gera sannlķkt, at hon hevur ein serligan įhuga ķ tiltakinum og soleišis eina lógliga grund til hetta. Fortreytin fyri at talan kann vera um "at serligar orsųkir eru" er tķ, at uppgįvan kann metast at vera ein kommunal uppgįva. Er grundgevingin tann, at kommunan vil varšveita nųkur arbeišsplįss į stašnum, so gerst uppgįvan ella tiltakiš ikki kommunalt einans av hesi orsųk og kann kommunan tķskil ikki fara undir hana. Įsetingin skal byrgja fyri, at kommunur viš stušli til einstaklingar ella einstakt virksemi eru viš til at avlaga markiš ķmillum taš almenna og taš privata, ella til, at įvirka ta privatu kappingina.

Sambęrt vanligum kommunalręttarašalreglum er hųvušsreglan tann, at kommunan skal hava lógarheimild at veita tęnastuveitingar, sum taš privata vanliga hevur rikiš móti gjaldi. Henda regla hevur fyrst og fremst stųši ķ meginreglunum um vinnufręlsi og ķ tķ, at taš eru marknašartreytirnar, iš skulu gera av, um eitt virksemi ber seg ella ikki. Ein kommuna, sum ķ roynd og veru hevur alt taš kommunala tilfeingiš til taks, skal tķskil ikki viš beinleišis ella óbeinleišis stušli, kunna avlaga marknašartreytirnar.

Kommunur kunna tó viš almennun tiltųkum vera viš til at fremja vinnilķviš į stašnum.

Tann meting, nęr eitt kommunalt virksemi kemur undir įsetingina ella ikki, skal vera ķtųkilig.

Įsetingin ķ stk. 2 višvķkur stušli ķ sambandi viš vinni. Viš sķšuna av hesum eru eisini tęr óskrivašu reglurnar um forboš móti at veita stušul til einstaklingar uttan lógarheimild, framvegis galdandi.

Til stk. 3. Orsųkin til hesa įseting er, at landsstżrismašurin, um taš gerst neyšugt, til eina og hvųrja tķš kann hyggja eftir, hvat virksemi kommunurnar takast viš. Viš taš at landsstżrismašurin veršur kunnašur um ķtųkilig kommunal višurskift, lęttir taš eisini um eftirlitsuppgįvu hansara sambęrt kommunustżrislógini. Į henda hįtt kann landsstżrismašurin eisini sķggja, um tann praksis, sum veršur lųgd fyri allar kommunur višvķkjandi vinnuligum virksemi, tiltųkum višvķkjandi vinnu, stušli v.m. er einshįttaš

Ķ įsetingini um frįbošan liggur ikki, at mųgulig tiltųk hjį einum kommunustżri óbeinleišis eru góškend ella verša mett at vera lóglig, um so er, at landsstżrismašurin ikki ger vart viš seg aftanį eina frįbošan eftir stk. 3.

Til § 51
Orsųkin til hesa grein er, at sjįlvt um kommunubżtiš og kommunubygnašurin mųguliga broytist ķ framtķšini, so veršur uttan iva framvegis tųrvur į kommunalum samstarvi.

Fyri ųšrumegin at tryggja eina įvķsa lišiligheit višvķkjandi mųguleikanum fyri samstarvi og hinumegin at tryggja, at kommunulóggįvan ikki tilvildarliga veršur skśgva til viks viš samstarvsavtalum, har heimildirnar hjį einstaka kommunustżrinum og eftirlitsmyndugleikanum verša skerdar, veršur tķ skotiš upp, at įvķsar samstarvsavtalur skulu góškennast frammanundan.

Greinin fevnir einans um avtalur um samstarv millum kommunur. Kommunalt samstarv, iš er beinleišis įsett ķ ašrari lóggįvu, er ikki fevnt av § 51.

Til stk. 1. Kraviš um, at samstarvsavtalur skulu góškennast av landsstżrismanninum fevnir einans um tęr avtalur, iš fųra viš sęr avmarkingar ķ heimildunum, sum kommunustżrislógin ella fyritreytir hennara leggja į kommunustżriš sum avgeršandi og śtinnandi myndugleika.

Kraviš um góškenning fevnir soleišis um avtalur, har ein nżggj sjįlvstųšug stżriseind fęr heimild til at taka avgeršir, iš fķggjarliga binda luttakandi kommunurnar. Hinvegin fevnir kraviš um góškenning ikki um kommunalar felagsskapar ella kommunal felųg, har einki er voršiš heimilaš frį kommunustżrinum til ta nżggju, sjįlvstųšugu stżriseindina.

Til stk. 2. Veršur ein samstarvsavtala, sum er góškend sambęrt stk. 1 sųgd upp, tikin av, ella slitin, so skal landsstżrismašurin eisini góškenna treytirnar ķ hesum sambandi.

Til § 52
Ętlar ein kommuna sęr at vešhalda fyri lįnum hjį t.d. einum felagsskapi ella at seta į stovn įbyrgdarbindingar, so kann hetta einans setast ķ verk eftir teimum reglum, sum landsstżrismašurin įsetir hesum višvķkjandi. Vešhald ella įbyrdarbinding hjį einari kommunu kann m.a. hugsast at gerast aktuelt, um kommunur sambęrt § 51 gera kommunalar samstarvsavtalur og kommunali felagsskapurin ella felagiš sķšani skal fķggja virksemi sķtt.

Til § 53
Til stk. 1.
Her veršur oftast talan um landsstżrismannin, iš hevur kommunanala eftirlitiš um hendi, men eisini ašrir landsstżrismenn, hvųrs ųki kann hava viš kommunal višurskifti ella kommunalar uppgįvur at gera, skulu hava neyšugar upplżsingar frį kommununum.

Til stk. 2. Upplżsingarnir ķ stk. 2 eru einans teir, iš eru samanbundnir viš lógarbundnar tķšarfreistir, sum ķ įsetingini eru tvungnar. Kommunustżriš hevur harumframt skyldu til at śtvega landsstżrismanninum allar neyšugar upplżsingar sum įsett ķ stk. 1.

Til § 54
Greinin gevur landsstżrismanninum eitt stżrisamboš ķ teimum fųri, tį iš kommunuskuldin er voršin ov stór. Treytin at koma undir įsetingina er, at kommunan skyldar meira enn eina įlķkning, sum lżst ķ § 43, stk. 2. Sjįlvt ķ hesum fųri er įsetingin fakultativ, t.e. ikki skyldubundin, viš taš, at landsstżrismašurin kann įleggja kommunustżrinum at endurskoša fķggjarętlanina. Ķroknaš § 54 er rętturin hjį landsstżrismanninum, at geva kommunustżrinum boš um at gera neyšugar broytingar ķ kommunuskattaprosentinum.

Įsetingin er ętlaš at vera ein fķggjarligur trygdarventilur, og eigur nżtslan av henni tķ eisini at bera dįm av hesum, so henda įseting bert veršur nżtt, tį iš eyšsżnt er, at minst ein av treytunum ķ nr. 1 til 3 er lokin.

Til § 55
Įsetingin stašfestir innihaldiš ķ ręttargildiseftirlitinum, t.v.s. spurningin um, hvųrji ręttartiltųk eftirlitiš kann nżta mótvegis ólógligheitum ķ kommunustżrinum. Eftirlitiš er fyrst og fremst eftirlit viš kommunustżrinum sum fyrisitingarligur myndugleiki og ikki sum privatręttarligur partur ella sum arbeišsgevari.

Sambęrt galdandi lóg kann landsstżrismašurin nżta ógildan, tvingsilsbųtir og gera persónliga įbyrgd galdandi viš sakarmįli. Hesi ręttartiltųk eru nevnd ķ stk. 1, 1. pkt. og stk. 2 og 3. Ķ stk. 1, 2. pkt. veršur harumframt įsett, at landsstżrismašurin eisini skal kunna fyribils taka eina avgerš hjį kommunustżrinum av. Ķ stk. 1, 3. pkt. veršur viš įvķsum broytingum skotiš upp, at lógarfesta avmarkingina, sum eftirlitiš ķ praksis altķš hevur hildiš fast viš, nevniliga at ógildan – og nś eisini fyribils avtųka – av einari avgerš ikki kann nżtast, um avgeršin er framd ķ verki. Ķ stk. 4 veršur skotiš upp, at landsstżrismašurin ķ įvķsum fųri kann sleppa einum sakarmįli um endurgjald. Ķ stk. 5 veršur skotiš upp, at sagt veršur nįgreiniliga, at kommunustżrislimur ikki kann sleppa sęr undan įbyrgd viš ikki at greiša atkvųšu. Harafturat veršur ķ stk. 6 skotiš upp, at įsetingarnar ķ greinini eisini skulu fevna um fķggjarnevndina og ašrar fastar nevndir viš taš, at taš higartil hevur veriš ivasamt, um ręttartiltųk hjį eftirlitsmyndugleikanum kunna nżtast mótvegis nevndunum.

Tęr avgeršir, sum kunnu verša fyri ręttartiltųkum, eru tęr ólógligu. Tį sipaš veršur til lógina, er taš bęši at fata sum kommunustżrislógin og lóggįvan yvirhųvur, bęši skrivašur og óskrivašur ręttur, herķmillum ręttarašalreglurnar og herķmillum serliga lķkskaparsetningurin. Nevnt skal tķ eisini verša, at ein stórur partur av reglunum um tęr kommunalu uppgįvurnar eru óskrivašar sum t.d. reglurnar višvķkjandi kommunufulltrśini. Oršiš lóggįva mį tó skiljast avmarkandi ķ sambandi viš, at bęši teori og praksis hava góškent, at ręttartiltųkini hjį eftirlitsmyndugleikanum ikki kunna nżtast fyri at noyša krųv, iš eru grundaš į privatręttarligar bindingar, ķgjųgnum. Dųmi um hetta kann t.d. vera, gjald fyri eitthvųrt, iš er sent kommununi, og at eftirlitsmyndugleikin skal taka stųšu til kraviš. Į sama hįtt er višvķkjandi ósemjum millum kommunustżriš og kommunala starvsfólkiš.

Til stk. 1. Endamįliš viš broytingini av greinini um ręttartiltųkini hjį eftirlitsmyndugleikanum er at gera eftirlitiš munadyggari ķ teimum fųrinum, har eitt kommunustżri tekur eina ólógliga avgerš av įvķsum grovleika.

Ręttartiltųkini eru fleiri. Heimildin til ógilding kann verša nżtt til avgeršir, sum hava ręttarvirknašin ķ hyggju. Uttanfyri eru sonevndar avgeršir, iš hava til eyškennis, at tęr eru ummęli ella tilmęli.

Įsetingin ķ stk. 1. gevur eisini landsstżrismanninum heimild til fyribils at taka eina avgerš av, mešan spurningurin um lógligheitina av avgeršini veršur višgjųrdur. Skal eftirlitiš kunna ógilda ella fyribils taka eina avgerš hjį kommunustżrinum av, mį hon sambęrt galdandi lóg ikki vera framd ķ verki. Skotiš veršur tķ upp, at eisini ein avmarkaš atgongd skal verša til, at ógilda og fyribils taka avgeršir av, hóast avgeršin er framd ķ verki.

Ein avgerš er framd ķ verki, tį hon hevur fingiš ręttarvirknaš śteftir, soleišis, at kommunustżriš ikki longur hevur ręši į mįlinum, t.d. viš at móttakarin hevur fingiš boš um avgeršina frį rętta myndugleika. Er ein avgerš bara partvķst framd ķ verki, kann ógildan ella fyribils avtųka nżtast fyri tann partin, iš ikki er framdur ķ verki.

Heimild til fyribils at taka eina avgerš av er eitt fyribils ręttartiltak, iš gevur eftirlitinum ein veruligan mųguleika fyri at ógilda avgeršir hjį kommunustżrinum. Į henda hįtt slepst undan, at eftirlitsmyndugleikin ķ sambandi viš neyšugu višgeršina av spurninginum um lógligheitina, av einari avgerš, veršur foršašur ķ at ógilda, orsakaš av, at avgeršin ķmešan veršur framd ķ verki, og į henda hįtt fęr ręttarvirknaš śteftir.

Fyribils avtųka kemur upp į tal ķ fųrum, tį iš styrktur illgruni er um eitthvųrt, sum er ólógligt, hóast taš um taš mundiš ikki greitt er prógvaš, at taš ólógliga er so mikiš eyšsżnt, at orsųk er, at ógilda avgeršina.

Mųguleikin fyri fyribils avtųku, kann sostatt metast, sum eitt ķskoyti til heimildina til at ógilda, viš taš, at eftirlitiš kann nįa at fįa neyšuga grundarlagi til vega, uttan at hųvi til ógildan spillist.

Orsųkin til, at eftirlitiš sambęrt stk. 1, 3. pkt. ķ įvķsum fųrum skal kunna ógilda ella fyribils taka eina avgerš av, sum er framd ķ verki er harumframt, at eftirlitsmyndugleikin sambęrt galdandi lóg ikki kann ógilda eina avgerš, iš er framd ķ verki og einans mųguligir kęrumyndugleikar og dómsvaldiš kunnu taka stųšu til gildi av avgeršini. Ein kęrumyndugleiki hevur tķskil vķšari heimildir enn kommunali eftirlitsmyndugleikin.

Treytin fyri at ógilda ella fyribils at taka eina avgerš av, sum er framd ķ verki er, at hetta einans kann gerast eftir skrivliga įheitan frį einum parti ķ mįlinum, um eingin kęrumyndugleiki er og um ikki avgeršandi fyrilit, serliga til privat įhugamįl, tala ķmóti hesum.

Alment er treytin fyri at seta tiltųk ķ verk sambęrt § 55 tann, at taš stendur eftirlitsmyndugleikanum greitt, at lógin er skśgvaš til viks. Eingin sannlķkur ivi eigur at vera um, at lógin er sett til viks. Umframt hetta er kanningarmeginreglan galdandi. Hon įleggur eftirlitsmyndugleikanum at lżsa mįliš. Harafturat eigur eftirlitsmyndugleikin at ansa eftir, um nakar partur er ķ mįlinum, tķ so er fyrisitingarlógin eisini galdandi fyri mįlsvišgeršina fyri tann partin.

Til stk. 2. Kjarnin fyri heimildini at įleggja tvingsilsbųtur sambęrt stk. 2 er tį kommunustżriš ólógliga letur vera viš at seta taš ķ verk, sum taš sambęrt lóggįvuni hevur skyldu til at gera. Tvingsilsbųtur kunnu einans verša įlagdar teimum einstųku kommunustżrislimum og einans teimum, iš bera įbyrgd av tķ ólógliga óvirkninum, t.d. mótvegis teimum kommunustżrislimum, iš hava atkvųtt ķmóti einum uppskoti višvķkjandi eini skyldubundnari avgerš. Višvķkjandi įbyrgd hjį teimum kommunustżrislimum, iš lata vera viš at greiša atkvųšu, samber višmerking til stk. 5. Tvingsilsbųtur kunnu einans nżtast til at gjųgnumtvinga skyldur, sum liggja į kommunustżrinum og ikki til skyldur, iš liggja į einstųku kommunustżrislimunum, so sum mųtiskylda. Tvingsilsbųtur eru treytašar av, at eftirlitsmyndugleikin greitt kann lżsa innihaldiš ķ tķ avgerš, sum skal verša noydd fram.

Til stk. 3. Eftirlitiš kann saksųkja teimum kommunustżrislimum eftir endurgjaldi, sum viš at sżna vansketni ella gįloysni hava įbyrgdina av, at kommunan hevur veriš fyri missi. Įbyrgdin veršur lųgd į teir kommunustżrislimir, iš bera įbyrgd av avgeršini ella óvirkninum. Višvķkjandi įbyrgd hjį teimum kommunustżrislimum, iš lata vera viš at greiša atkvųšu veršur vķst til višmerkingina til stk. 5. Spurningurin um įbyrgdargrundarlagiš veršur at avgerša eftir vanligum endurgjaldsįbyrgdarreglum. Ręttarmįlsfųriš eigur eftirlits-myndugleikin og kunnu borgarar, sostatt ikki leggja sak. Kommunustżriš kann tó leggja sak ķmóti einum kommunustżrislimi og tį er ikki neyšugt, at eftirlitiš eisini leggur sak.

Til stk. 4. Įsetingin heimilar eftirlitsmyndugleikanum, at sleppa einum sakarmįli um endurgjald afturfyri, at tann ella teir kommunustżrislimir, sum bera įbyrgd, jįtta at rinda eina įvķsa peningaupphędd til kommununa. Sostatt kann bótin koma ķ stašin fyri eitt sakarmįl.

Hevur ein kommunustżrislimur fingiš tilboš um at rinda bót ķstašin fyri, at sakarmįl veršur reist og vil hann ikki rinda bótina, kann eftirlitiš ķ stašin leggja endurgjaldssakarmįl ķmóti kommunustżrisliminum.

Til stk. 5. Her veršur stašfest, at kommunustżrislimur ikki sleppur undan įbyrgd viš at lata vera viš at greiša atkvųšu. Ein kommunustżrislimur, iš veit, at eitt uppskot er ólógligt hevur tķskil skyldu til at atkvųša ķmóti hesum. Įsetingin ger einans upp viš teir kommunustżrislimir, iš eru til stašar tį avgeršin veršur tikin. Teir limir, iš ikki mųta į fundi ella sum rżma av fundi uttan lógliga forfallsorsųk kunnu eftir umstųšunum koma undir įsetingarnar ķ § 56, um taš kann prógvast, at teir ikki eru į fundi fyri at sleppa undan at taka lut ķ einari atkvųšugreišslu. Er talan um grefliga ella endurtakandi at skśgva skylduna til at mųta til viks, kann talan eftir umstųšunum gerast um sektarįbyrgd eftir § 56.

Til stk. 6. Taš hevur higartil veriš ivasamt, men veršur her sligiš fast, at heimildirnar hjį eftirlitinum, sambęrt įsetingunum ķ stk. 1-5, eisini kunnu nżtast ķ sambandi viš avgeršir og óvirkni hjį fķggjarnevndini og hinum fųstu nevndunum. Landsstżrismašurin mį tó altķš venda sęr til kommunustżriš. Tķskil fęr įsetingin serliga tżdning, um kommunustżriš ikki trķvir inn har ein nevnd hevur tikiš eina avgerš ella er óvirkin.

Įsetingin er eisini galdandi fyri tey kommunusamstųrv, sum verša sett į stovn sambęrt § 51, av tķ at įbyrgdin av einari ólógligari avgerš sostatt kann liggja hjį einum kommunusamstarvi, ella limum tess.

Til § 56
Įsetingin um, at kommunustżrislimur skal kunna sektast viš bót er tikin viš orsakaš av, at taš ķ įvķsum fųri ikki er nakar mųguleiki fyri ręttartiltųkum sambęrt galdandi lóg. Taš er t.d. tį ein kommunustżrisavgerš er framd ķ verki og ikki kann broytast. Tį kann ógildan og tvingsilsbųtur, sum meginregla, ikki nżtast, og um kommunan ikki hevur veriš fyri missi, kann endurgjaldskrav ikki reisast viš sakarmįli. Įsetingarnar ķ §§ 156 og 157 ķ revsilógini um misrųkt av skyldum ķ almennari tęnastu kunnu heldur ikki nżtast, tį įsetingarnar undantaka stųrv, iš ein hevur sum fólkavalt umboš.

Įsetingin ķ § 56 fevnir um kommunustżrislimir, sum grefliga skśgva til viks skyldur sķnar, sum fólkavalt kommunustżrisumboš bęši ķ sambandi viš virksemi sum byggiharra- og virkiseigaravirksemi o.a. og ķ sambandi viš śtinnan av myndugleikavirksemi.

Įtala eftir § 56 kann sambęrt stk. 2 einans verša reist, um landsstżrismašurin hevur kravt hetta. Hetta er fyri at sleppa undan at meldaš veršur uttan grund, ella at meldaš veršur um smį- og ivasom mįl.

Til stk. 1. Sambęrt stk. 1 er taš revsivert, um kommunustżrislimur tilętlaš ella av grovum ósketni skśgvar til viks skyldur sķnar, sum fólkavalt kommunustżrisumboš. Taš, at skśgva eina skyldu til viks fevnir bęši um virknar geršir, vansketni og gįloysni, t.v.s. tilburšir har ein kommunustżrislimur hevur sett skyldu sķna til sķšis ella latiš vera viš at gjųrt skyldu sķna.

Skyldan hjį kommunustżrislimunum til at hava eftirlit viš kommunalu umsitingini er ikki serliga vķšfevnandi og tķskil veršur ikki ofta talan um, at kommunustżrislimur grefliga skśgvar skyldu sķna til viks. Sjįlvstųšuga kanningarskyldan hjį kommunustżrislimum er heldur ikki serliga vķšfevnandi. Er ein frįgreišing frį umsitingini til skjals, mį ein kommunustżrislimur vanliga kunna leggja frįgreišingina til grund, uttan so, at taš er eyšsęš, at frįgreišingin er skeiv ella ófullfķggjaš. Kommunustżrislimur, iš gongur ķmóti einum tilmęli frį umsitingini kemur vanliga ikki undir įbyrgd, uttan so, at viškomandi višurkennir ella įtti at višurkent, at talan var um brot į lóggįvuna.

Revsikarmurin er settur til bót, men eisini mį havast ķ huga, at spurningurin um at missa valbari sambęrt kommunuvallógini kann koma uppį tal.

Til stk. 2. Orsųkin til at įtala einans skal kunna verša reist eftir įheitan frį landsstżrismanninum er at sleppa undan meldingum uttan grund, mįlum, iš eru ivasom og smįmįlum, herķmillum meldingar, iš eru fyri at vera politiskum mótstųšufólki til ampa.

Kapitul 10
Gildiskoma og skiftisreglur

Til § 57
Til stk. 1.
Sambęrt uppskotinum, skal nżggja lógin koma ķ gildi 1. januar 2001. Tó veršur neyšugt, at taš viš kommunuvališ ķ 2000 er heimild til, at ķ minsta lagi 7 kommunustżrislimir verša valdir ķ kommunum, sum hava 500 ķbśgvar ella fleiri viš įrsbyrjan ķ valįrinum. Hetta fylgir av § 58, iš įsetir, at kommunur viš fleiri enn 500 ķbśgvum m.a. skulu verša nevndarstżrdar. Tķskil veršur neyšugt at velja ķ minsta lagi 7 kommunustżrislimum ķ hesum kommunum, samanber višmerkingarnar til § 58.

Til stk. 3. Tį uppskotiš er ętlaš at avloysa galdandi kommunulóg, lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar viš seinni broytingum, veršur henda lóg samstundis sett śr gildi.

Eisini lųgtingslóg nr. 189 frį 8. desember 1993 um tęr kommunalu fķggjarętlanirnar, įsetan av kommunuskattaprosentinum, kommunalan vešhaldsgrunn v.m. viš seinni broyting veršur sett śr gildi, tį kommunustżrislógin kemur ķ gildi. Ķ hesari lóg eru m.a. įsetingar um, at landsstżriš skal góškenna kommunalu įrsfķggjarętlaninar, eykajįttanir og hęgsta og lęgsta loyvda kommunuskattaprosent.

Til stk. 4. Sambęrt uppskotinum kemur lógin, viš undantaki av § 59, ķ gildi 1. januar 2001. Kunngeršir, reglugeršir og starvsskipanir, iš eru settar viš heimild ķ lųgtingslóg nr. 45 frį 29. juni 1972 um fųroysku kommunurnar viš seinni broytingum verša tó verandi ķ gildi. Orsųkin til hetta er, at taš hevši volt til óneyšugar trupulleikar, um so var, at allar kommunur, samstundis sum nżggj lóg skal koma ķ gildi, eisini skulu samtykkja nżggjar reglugeršir og starvsskipanir.

Kommunustżrini skulu tó innan taš ķ stk. 3 įsettu freist hava samtykt nżggjar reglugeršir og starvsskipanir. Grundgevingin fyri hesi įseting er, at taš veršur mett at verša neyšugt, at ųll kommunustżri innan hetta tķšarskeiš taka reglugeršir og starvsskipanir upp til višgeršar fyri at vita, um tęr skulu broytast/dagfųrast orsakaš av nżggju lógini. Viš taš at "nżggju" reglugerširnar og starvsskipanirnar, iš nś fįa heiti "kommunustżrisskipan" og "fundarskipan" ķ stóran mun kunnu verša tęr somu, sum eru galdandi ķ dag, skuldi henda įseting ikki haft stórvegis trupulleikar viš sęr fyri kommunustżrini.

Til § 58
Viš taš, at munurin millum tališ į ķbśgvum ķ ymisku kommununum er sera stórt, mį įsannast, at uppskotiš um nżggja kommunustżrislóg ikki er egna at seta ķ gildi ķ sķni heild fyri allar kommunur. Fyri at kunna hava eina nevndarstżrda kommunu, mugu verša ķ minsta lagi 7 kommunustżrislimir ķ kommunustżrinum ( taš sęst av § 33, at ein nevnd skal hava ķ minsta lagi 3 limir, men sammstundis skal nevndin vera minni enn helvtin av kommunustżrinum, sambęrtr. § 29, stk. 2 ) og taš at hava 7 kommunustżrislimir vil als ikki bera til ķ nógvu av smįu kommunum.

Markiš millum hvųrjar kommunur, iš skulu hava borgarstjóra fulla tķš, hvųrjar kommunur, iš skulu hava fastar nevndir og hvųrjar kommunur, iš sjįlvar skulu įseta tališ į kommunustżrislimum, veršur sett til 500 ķbśgvar, ķ mun til galdandi lóg, har markiš er sett viš 1000.

Sambęrt upplżsingum frį Landsfólkayvirlitinum pr. 31. desember 1999 vóru einans 9 kommunur, har fólkatališ var yvir 1000. Viš at seta tališ til 500, so koma 20 kommunur beinleišis undir allar įsetingar ķ lógini og eins reglur verša galdandi fyri stųrri tal av kommunum.

Borgarstjórin fęr įbyrgdina av teimum uppįvum, iš eftir lógini annars liggja hjį fķggjarnevnd ella ašrari fastari nevnd. Tó skal borgarstjórin taka kommunustżriš uppķ hesar uppgįvur, viš taš, at ętlanin ikki er, at hann skal višgerša og avgerša hesi mįl einsamallur, men hinvegin, at višgeršin į kommunustżrisfundi kemur at avloysa nevndarvišgeršinar so nógv sum til ber.

Til § 59
Fyri at kommunur viš fleiri enn 500 ķbśgvum skulu kunna mannaš nevnd aftanį kommunuvališ ķ įr 2000, veršur neyšugt, at hesar velja ķ minsta lagi 7 kommunustżrislimir į hesum vali. Ķ kommunum viš fęrri enn 500 ķbśgvum skulu veljast 5 kommunustżrislimir og 3 ķ kommunum viš fęrri enn 100 ķbśgvum, samanber eisini višmerkingarnar til § 58.

FYLGISKJŲL 

Fylgiskjal 1 sķša 2
Yvirlit yvir fólkatališ ķ kommununum viš įrsbyrjan 2000
Fylgiskjal 2 sķša 3
Fųroyakort viš kommununum skiftar sundur ķ bólkar eftir stųdd
Fylgiskjal 3 sķša 4
Hoyringssvar frį Lųnardeildin, Fķggjarmįlastżriš
Fylgiskjal 4 sķša 5
Hoyringssvar frį Kappingarrįšinum
Fylgiskjal 5 sķša 7
Hoyringssvar frį Fųroya Arbeišsgevarafelag
Fylgiskjal 6 sķša 8
Hoyringssvar frį Kommunusamskipan Fųroya
Fylgiskjal 7 sķša 10
Hoyringssvar frį Fųroya Kommunufelag
Fylgiskjal 8 sķša 19
Arbeišsskjal (Višgerš av hoyringssvarunum)
Fylgiskjal 9 sķša 36
Višmerkingar frį Javnašarflokkinum

1. višgerš 15. mars 2000. Mįliš beint ķ ręttarnevndina, sum tann 2. mai 2000 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. mars 2000, og eftir 1. višgerš tann 15. mars 2000 er taš beint ręttarnevndini.

Ręttarnevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 22. mars, 6., 10., 17. og 27.aprķl og 1. mai 2000.

Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš Fųroya Kommunufelag, umbošaš av Jógvan K. Mųrkųre og Sveiney Sverrisdóttir, Bżarsamskipan Fųroya, umbošaš av Jįkup Lamhauge, Leivi Hansen og Jens Marius Poulsen, Karsten Hansen, landsstżrismann, og Anfinn Kallsberg, lųgmann.

Nevndin hevur ķ mįlinum fingiš skriv frį lųgdeildini og kommunufelagnum.

Ein meiriluti (Sįmal Petur ķ Grund, Signar į Brśnni, Hildur Patursson, Eyšun Viderų, Rśna Sivertsen og Alfred Olsen) vķsir į, at undir višgeršini av hesum mįli er komiš fram, at landsstżrismašurin ķ kommunumįlum hevur ętlanir um ķ heyst at koma viš uppskoti til lųgtingslóg um kommunusamanlegging og kommunalt samstarv.

Ręttarnevndin harmast um, at hesi ella hetta lógaruppskot ikki er til višgeršar saman viš uppskoti til lųgtingslóg um kommunustżri.

Meirilutin heldur ikki, at taš er rętt ķ kommunustżrislógini at įseta positivt, at kommunustżri ikki skal kunna nżta annaš heiti. Nųvnini bygda(r)rįš og bżrįš eru eftir nęrum 30 įrum so fastgrógvin, at hildiš veršur ręttast at halda fram viš somu heitum.

Eisini heldur meirilutin, at taš er ov stór broyting at įseta, at kommunur oman fyri 500 ķbśgvar, longu įšrenn fleiri uppgįvur eru lagdar śt til kommunurnar, skulu hava ein fulltķšar borgarstjóra. Meirilutin heldur tó, at taš er rętt at styrkja kommunalu fyrisitingina longu nś, soleišis at eingin kommuna oman fyri 500 ķbśgvar hevur minni enn hįlvtķšarsettan borgarstjóra. Landsstżriš leggur upp til, at setanarbrųkur borgarstjórans veršur įsettur ķ starvsskipan kommunustżrisins. Hetta tekur meirilutin undir viš, tó so at setanarbrųkurin skal vera 1/1 ella ½.

Harafturat hevur landsstżriš heitt į ręttarnevndina um at gera broytingar av tekniskum slagi ķ uppskotinum.

Meirilutin męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskot landsstżrisins viš nevndu broytingum og setir tķ fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

  1. Ķ § 4, stk. 1, verša oršini "stżri, sum nevnt veršur" strikaš.
  2. § 6, stk. 2, veršur oršaš soleišis: "Stk. 2. Val av borgarstjóra hevur gildi alt valskeišiš. Borgarstjórin veršur valdur millum kommunustżrislimirnar eftir meirilutavalhįttinum sambęrt § 2. Setanarbrųkur borgarstjórans veršur įsettur ķ kommunustżrisskipanini til antin ½ ella 1/1. Um setanarbrųkurin er 1/1, skal borgarstjórin, tį iš hann er valdur, leggja borgarliga starviš frį sęr umframt ųll almenn įlitisstųrv, sum ikki beinleišis hava samband viš starviš sum borgarstjóri."
  3. Ķ § 6, stk. 3, 2. pkt., veršur oršingin "ella 1. og 2. varaborgarstjóri" strikaš.
  4. Ķ § 19, stk. 1, skal oršiš "at" setast inn millum "fyri" og "luttaka", soleišis at taš kemur at standa "fyri at luttaka".
  5. § 22, stk. 2, veršur oršaš soleišis: "Stk. 2. Ber borgarstjórin seg undan at fremja tęr uppgįvur, iš annašhvųrt eftir hesi lóg ella kommunustżrisskipanini eru latnar honum at umsita, kann kommunustżriš tilnevna ein annan kommunustżrislim at rųkja hansara uppgįvur. Kommunustżriš kann ķ įlvarsomum fųri, ella tį borgarstjórin ferš eftir ferš ber seg undan at fremja uppgįvur sķnar, fyribils velja ein annan kommunustżrislim sum virkandi borgarstjóra."
  6. Ķ § 58, nr. 2, veršur "§ 6, stk. 2, 3. pkt." broytt til "§ 6, stk. 2, 3. og 4. pkt".

Ein minniluti Hans Pauli Strųm tekur vegna Javnašarflokkin ikki undir viš uppskoti landsstżrisins til nżggja kommunustżrislóg. Hųvušsorsųkin er, at lógaruppskotiš eigur at vera partur ķ eini stųrri heild, sum eisini leggur upp til broytingar ķ kommunubygnašinum, og uppskotiš sjįlvt hevur heldur ikki nóg stórt fyrilit fyri, hvussu višurskifti kommunanna veruliga eru ķdag.

Vit hava ķ Fųroyum eitt ógvuliga desentralt og fjųlbroytt bśsetingarmynstur viš einum stórthundraš bygdum. Hesar bygdir hava skipaš seg ķ 49 kommunur, ógvuliga ymiskar til stųddar: 29 kommunur hava fęrri enn 500 ķbśgvar, 11 kommunur hava millum 500 og 1000 ķbśgvar, og bara 9 kommunur hava meir enn 1000 ķbśgvar.

Tey krųvini, sum lógaruppskotiš setir til kommunustżrini, samsvara ikki viš hendan veruleikan viš so nógvum smįum kommunum. T.d. ganga krųvini til nevndarstżring og professionella, kommunala fyrisiting langt śt um taš, sum nógv tęr flestu kommunurnar yvirhųvur eru fųrar fyri. Tķ eru eisini so vķšfevnandi undantųk ķ hesu nżggju kommunustżrislógini, at allar tęr 29 kommunurnar viš fęrri enn 500 ķbśgvum skulu stżrast eftir undantaksreglum.

Skal lógaruppskotiš hjį landsstżrinum tķ virka eftir ętlan, hevur taš sum fyritreyt, at kommunurnar verša nógv stųrri og tķ eisini nógv fęrri enn ķdag – tvs. lógaruppskotiš hevur eina vķšgangandi samanlegging av kommunum sum fyritreyt.

Samstundis er landsstżriš longu fariš ķ holt viš at leggja uppgįvur śt til kommunurnar at fyrisita – uppgįvur, sum krevja ein fyrisitingarligan fųrleika, sum nógvar av kommununum als ikki hava.

Tķ skulu kommunurnar eftir ętlan landsstżrisins verša noyddar at leggja saman, ikki beinleišis viš lóg, men av neyš, um ikki alt skal gerast ein rušuleiki. Hesa strategiina kallar landsstżriš "taš ķslendsku leišina": viš beinanvegin at byrja at leggja fleiri og stųrri uppgįvur śt til kommunurnar, uttan mun til um tęr hava orku og fųrleika til at lyfta hesar uppgįvurnar, verša kommunurnar sjįlvbodnar tvingašar til eina samanlegging. Soleišis hava myndugleikarnir gjųrt ķ Ķslandi, og taš hevur giviš taš vęntaša śrslitiš, sigur landsstżriš.

Taš heldur Javnašarflokkurin vera eina įbyrgdarleysa mannagongd į henda hįtt at lata tilvildina og neyšina gera av, hvussu framtķšar kommunali bygnašurin skal verša. Ķ stašin įtti landsstżriš at komiš viš einum greišum uppskoti um, hvussu kommunurnar kunnu samskipast, til tess at gerast fųrar fyri at lyfta tęr uppgįvur, tęr eftir ętlan skulu įtaka sęr.

Landsstżriš hevur tó bošaš frį, at onkuntķš seinni ķ įr skulu koma tvey lógaruppskot um įvikavist kommunalt samstarv og um kommunala samanlegging. Men vit vita einki um innihaldiš ķ hesum uppskotunum, og hvat tey miša eftir. Taš er ov seint at koma viš hesum tį, langt aftanį at avgerš er tikin um nżggja kommunustżrislóg, og stór lógaųki longu eru lųgd śt til kommunurnar at umsita.

Javnašarflokkurin heldur, at mannagongdin eigur at vera ein onnur:

Ķ sjįlvum uppskotinum til nżggja kommunustżrislóg eru eisini einstakar greinar, sum Javnašarflokkurin ikki kann taka undir viš. T.d. er ķ § 50 ein alt ov stór skerjing av kommunala virkisfręlsinum. Eftir hesi įsetingini skulu kommunur ikki kunna luttaka ķ nųkrum vinnuligum virksemi, um taš ikki er ein beinleišis kommunal tęnastuveiting. Ķ višmerkingini til § 50 ķ lógaruppskotinum sigur landsstżriš enntį beinleišis, at sjįlvt tį grundgevingin er, at taš snżr seg um "at varšveita nųkur arbeišsplįss į stašnum", kann taš ikki góštakast. Tķansheldur at luttaka ķ royndum at skapa nżggj arbeišsplįss. Hesa avmarkingina ķ virkisfręlsi kommunanna kann Javnašarflokkurin bęši av sųguligum, samfelagsligum og politiskt prinsipiellum grundum ikki góštaka. Sjįlvt um taš ikki er reglan, men undantakiš, so hevur onkuntķš veriš neyšugt at kommunan hevur įtikiš sęr eina vinnuliga skyldu, tį iš vinnuloysiš hevur hótt viš at oyša bygdir. Taš kann gerast neyšugt aftur, og tķ skal borgaranna almenni, kommunali felagsskapur hava mųguleikan fyri vinnuligari luttųku, um so er, at privatu kreftirnar ikki orka ella ikki rųkka.

2. višgerš 5. mai 2000. Broytingaruppskot frį meirilutanum til §§ 4, 6, 19, 22 og 58 samtykt 24-0-8. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 24-0-8. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

Į tingfundi 11. mai 2000 lųgdu tingmenninir Finnbogi Ķsakson, Hešin Mortensen, Jógvan viš Keldu, Bjarni Djurholm, Jógvan į Lakjuni, Lisbeth L. Petersen, Jóanis Nielsen, Heini O. Heinesen, Jenis av Rana, Jįkup Sverri Kass, Finnur Helmsdal og Hergeir Nielsen fram soljóšandi

B r o y t i n g a r u p p s k o t
til
3. višgerš

Ķ § 4, stk. 1 veršur skoytt uppķ: "Kommunustżri veršur nevnt bygda(r)rįš, tó kunna kommunustżri ķ kommunum viš 1500 ķbśgvum ella fleiri nevna seg bżrįš."

Višmerkingar
Ķ uppskotinum frį landsstżrinum stóš ķ § 4, at "Kommunuvišurskifti verša stżrd av einum stżri, sum nevnt veršur kommunustżri." Eftir uppskoti frį einum meiriluta ķ Ręttarnevndini samtykti tingiš, at oršaljóšiš skal vera: "Kommunuvišurskifti verša stżrd av einum kommunustżri."

Sambęrt kommunulógini frį 1972 vóršu heitini "bygda(r)rįš" ķ kommunum viš fęrri enn 1500 ķbśgvum og "bżrįš" ķ kommunum viš 1500 ķbśgvum ella fleiri.

Skotiš veršur upp at varšveita hesi heiti.

Į sama tingfundi lųgdu tingmenninir Óli Breckmann, Rśna Sivertsen, Alfred Olsen og Hans Pauli Strųm fram soljóšandi

B r o y t i n g a r u p p s k o t
til
3. višgerš 

Ķ § 6, stk. 2 veršur sett afturat sum 5. pkt.:"Kommunustżriš kann loyva frįvik frį regluni ķ 4. pkt, tį iš umręšur stųrv sum eru beinleišis fólkavald."

3. višgerš 11. mai 2000. Broytingaruppskot frį Finnboga Ķsakson, Hešin Mortensen, Jógvan viš Keldu, Bjarna Djurholm, Jógvan į Lakjuni, Lisbeth L. Petersen, Jóanis Nielsen, Heina O. Heinesen, Jenis av Rana, Jįkup Sverra Kass, Finni Helmsdal og Hergeir Nielsen til § 4 samtykt 27-3-0. Broytingaruppskot frį Óla Breckmann, Rśnu Sivertsen, Alfred Olsen og Hans Paula Strųm til § 6 samtykt 20-4-6. Uppsotiš, sum samtykt viš 2. višgerš og soleišis broytt viš 3. višgerš, endaliga samtykt 20-3-7. Mįliš avgreitt.

J.nr. 525-0001/2000
Ll.nr. 87 frį 17.05.2000