Skattur

 

57  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Nevndarskjųl
D. Įlit
E. Frįvik
F. 2. višgerš
G. 3. višgerš

Įr 2000, 25. februar , legši Karsten Hansen, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

 

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt

§ 1

Ķ lųgtingslóg nr. 86 frį 1. september 1983 um landsskatt og kommunuskatt, sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 32 frį 23. aprķl 1999, verša gjųrdar hesar broytingar:

  1. Eftir § 33, nr. 14, verša sett sum nżggj nr. 15 og 16:
    "15) fyri giftar og stakar persónar, sum fįa hęgstu fyritķšarpensjón, ein upphędd įvikavist uppį 17.900 kr. og 16.700 kr. um įriš.".
    "16) fyri giftar og stakar persónar, sum fįa mišal fyritķšarpensjón, ein upphędd įvikavist uppį 15.900 kr. og 16.200 kr. um įriš.".
  2. Ķ § 47, stk. 3, veršur "15%" broytt til: "11%".

§ 2

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd, og hevur virknaš frį 1. januar 2000.

Almennar višmerkingar

Ķ lógini um almannapensjónir o.a. og ķ lógini um įseting og javning av almannaveitingum, sum Lųgtingiš samtykti ķ 1999, eru ymiskar višbųtur til pensjónir, sum vóru skattafrķar sambęrt § 29, stk. 1, nr. 13, ķ skattalógini, nś lagdar saman til eina samlaša skattskylduga višbót, sum er lųgd afturat grundupphęddini ķ pensjónini. Śrslitiš av hesum er, at fyritķšarpensjónistar, sum fįa hęgstu og mišal pensjón, verša vęl hęgri skattašir eftir reglunum ķ verandi skattalóg.

Hetta var ikki ętlanin hjį landsstżrinum. Ętlanin hjį landsstżrinum var tvųrtur ķmóti, at allir pensjónistar skuldu hava munandi stųrri upphędd til taks enn eftir gomlu lógini um almannapensjónir, tķ vóršu pensjónirnar hękkašar fyri ųll samstundis.

At veitingar, sum fyrr vóru skattafrķar, nś blivu skattskyldugar, og at hękkingin ķ sjįlvari pensjónini samstundis varš skattaš, hevši viš sęr, at pensjónistarnir, iš fįa hęgstu ella mišal fyritķšarpensjón, ikki fingu ta lovašu hękkingina ķ tųkum peningi, og ķ fųrum eisini fingu minni tųkan pening enn frammanundan.

Fyri at rętta upp į hetta og tryggja hesum pensjónistunum lovašu hękkingarnar, veršur hetta uppskot til broyting ķ lųgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt lagt fram. Sambęrt hesum uppskoti veršur ein frįdrįttur ķ inntųkuni veittur fyritķšarpensjónistum, sum fįa hęgstu ella mišal fyritķšarpensjón. Hesin frįdrįttur veršur veittur, umframt hękkingina ķ frįdrįttinum ķ skattinum (vķst veršur til lųgtingsmįl nr. 56/1999 um lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um įseting av skatti (Įsetingarlógin)).

Śrslitiš av at veita fyritķšarpensjónistum, sum fįa hęgstu ella mišal fyritķšarpensjón, henda frįdrįtt ķ inntųkuni, kann vķsast ķ dųmum.

Dųmi. Mišal fyritķšarpensjón. Kommunu- og kirkjuskattur = 24%

1999

Giftur viš pensjónisti

Stųk

Grundupphędd (a) 39.756 50.028
Višbót (b) 5.832 7.728
Landsskattur 2.566 3.663
Kommunuskattur 6.840 9.768
Skattur ķ alt 9.405 13.431
Frįdrįttur ķ skatti 7.800 11.100
Skattur (c) 1.605 2.331
Skattafrķ višbót (d) 19.968 23.304
Tųkur peningur ķ 1999 (a+b-c+d) 63.951 78.729

 

2000

Giftur viš pensjónisti

Stųk

Grundupphędd (a) 39.756 50.028
Višbót (b) 29.796 36.036
Grundupphędd+višbót (a+b) 69.552 86.064
herav skattaš *) 53.652 69.864
Landsskattur 3.294 5.830
Kommunuskattur 8.784 12.672
Skattur ķ alt 12.078 18.502
Frįdrįttur ķ skatti 10.500 16.200
Skattur (c) 1.578 2.302
Frįdrįttur ķ inntųku*) 15.900 16.200
Tųkur peningur ķ 2000 (a+b-c) 67.974 83.762
Vųkstur ķ tųkum peningi ķ mun til 1999: 4.023 5.033

*) Viš lųgtingslóg nr. 48/1999 um almannapensjónir o.a. og lųgtingslóg nr. 107/1999 um įseting og javning av almannaveitingum eru įvķsar višbųtur til fyritķšarpensjónistar, iš vóru skattafrķar sambęrt § 29, stk. 1, nr. 13 ķ skattalógini, nś lagdar saman til eina samlaša skattskylduga višbót. Sambęrt hesum lógaruppskoti veršur ein frįdrįttur ķ inntųkuni veittur fyritķšarpensjónistum, iš fįa hęgstu og mišal fyritķšarpensjón, fyri at javna inntųkumissin hjį hesum pensjónistum.

Hęgsta fyritķšarpensjón. Kommunu- og kirkjuskattur = 24%

1999

Giftur viš pensjónisti

Stųk

Grundupphędd (a) 39.756 50.028
Višbót (b) 5.832 7.728
Óarbeišsfųris višbót (c) 23.364 32.304
Landsskattur 5.650 9.870
Kommunuskattur 12.456 17.520
Skattur ķ alt 18.106 27.390
Frįdrįttur ķ skatti 7.800 11.100
Skattur (d) 10.306 16.290
Skattafrķ višbót (e) 19.968 23.304
Tųkur peningur ķ 1999 (a+b+c-d+e) 78.614 97.074
2000

Giftur viš pensjónisti

Stųk

Grundupphędd (a) 39.756 50.028
Višbót (b) 53.160 68.340
Grundupphędd+višbót (a+b) 92.916 118.368
herav skattaš *) 75.016 101.668
Landsskattur 6.870 12.190
Kommunuskattur 13.920 20.304
Skattur ķ alt 20.790 32.494
Frįdrįttur ķ skatti 10.500 16.200
Skattur (c) 10.290 16.294
Frįdrįttur ķ inntųku *) 17.900 16.700
Tųkur peningur ķ 2000 (a+b-c) 82.626 102.074
Vųkstur ķ tųkum peningi ķ mun til 1999: 4.012 5.000

*) Viš lųgtingslóg nr. 48/1999 um almannapensjónir o.a. og lųgtingslóg nr. 107/1999 um įseting og javning av almannaveitingum eru įvķsar višbųtur til fyritķšarpensjónistar, iš vóru skattafrķar sambęrt § 29, stk. 1, nr. 13 ķ skattalógini, nś lagdar saman til eina samlaša skattskylduga višbót. Sambęrt hesum lógaruppskoti veršur ein frįdrįttur ķ inntųkuni veittur fyritķšarpensjónistum, iš fįa hęgstu og mišal fyritķšarpensjón, fyri at javna inntųkumissin hjį hesum pensjónistum.

Fyri fyritķšarpensjónistar, iš fįa mišal fyritķšarpensjón, og sum eru giftir viš persónum, iš ikki fįa pensjón, veršur talan eisini um munandi hękkingar. Tųka upphęddin vil viš uppskotnu broytingunum hękka viš ķ minsta lagi 6.500 kr. fyri fyritķšarpensjónistar, sum fįa mišal fyritķšarpensjón, og viš ķ minsta lagi 8.200 kr. fyri fyritķšarpensjónistar, sum fįa hęgstu fyritķšarpensjón, sjįlvt um teir fara frį at fįa pensjón sum stakir til at fįa pensjón sum giftir.

Hvat tķ ov nógv goldna skattinum ķ januar og februar višvķkur, so er skattaskipanin soleišis, at ov nógv goldni skatturin ķ desember 1999 (pensjónin fyri januar 2000) ikki kann verša javnašur viš lęgri skatti ķ eftirverandi parti av 2000, og heldur ikki viš avlopsskatti, tį skattauppgeršin fyri 1999 veršur gjųrd.

Tann ov nógv goldni skatturin fyri februar veršur javnašur soleišis:

  • Teir pensjónistar, sum gjalda skatt av pensjón ella ašrari inntųku restina av įrinum, vilja fįa minni skatt, enn teir annars hųvdu fingiš av hesum inntųkum.
  • Pensjónistar, sum ikki gjalda skatt av pensjón ella ašrari inntųku, fįa avlopsskatt, tį įrsuppgeršin veršur gjųrd.

Samlašu śtreišslurnar fyri landskassan av at hękka frįdrįttin ķ skattinum, sum skotiš upp ķ lųgtingslóg um įseting av skatti, kemur uttan ašra lógarbroyting ķ fyrstu atlųgu at kosta landskassanum slakar 13 mió. kr., mešan kommunurnar fįa 3 mió. kr. meira ķ skattainntųku. Av tķ at ętlanin ikki hevur veriš, at kommunurnar skulu hava hęgri skattainntųkur orsakaš av hękkašu pensjónunum, verša tęr 3 mió. kr. vunnar inn aftur viš at broyta § 47, stk. 3, ķ skattalógini.

Sambęrt § 47, stk. 2, ķ skattalógini, skal tann parturin av landsskattafrįdrįttinum, sum ikki veršur nżttur til fulnar ķ śtroknaša landsskattinum, verša drigin frį ķ kommunuskattinum, men sambęrt § 47, stk. 3, skal munurin millum įlķknaša kommunuskattin og taš, sum hin skattskyldugi skal gjalda sambęrt § 47, stk. 2, verša goldin kommununum av landskassanum, tó ongantķš meira enn 15% av skattskyldugu inntųkuni.

Tį § 47, stk. 3, įsetir, at kommunan altķš skal hava sķn part av įlķknaša kommunuskattinum (tó hęgst 15% av skattskyldugu inntųkuni), kemur landskassin viš broytingunum, sum skotnar eru upp ķ įsetingarlógini um hękking av frįdratti ķ skatti, at veita eitt slag av "stušli" til kommunurnar. Fyri at neutralisera hesa upphędd veršur skotiš upp at broyta prosentiš til kommunurnar frį 15% til 11%. Viš hesi broyting verša tęr broytingar, sum skotnar eru upp, inntųku- og śtreišsluneutralar fyri kommunurnar.

At broytingarnar ķ skattalóggįvuni fųra viš sęr slakar 10 mió. kr. minni ķ skatti fyri landskassan kemst av, at hękkaši frįdrįtturin ķ skattinum fevnir um allar intųkur hjį pensjónistunum, og ikki kann avmarkast til bert at fevna um pensjónirnar. Frįdrįtturin, sum framman undan fevndi um grundupphędina ķ pensjónunum, skal nś eisini fevna um ein part av ķskoytunum, um skattaskipanin skal tryggja ųllum pensjónistum hękkašu pensjónirnar. Ein stórur partur av pensjónistunum hevur ašrar inntųkur enn pensjónirnar. Ķskoytini til hesar pensjónistar minka, tį ašrar inntųkur fara upp um eina įvķsa upphędd, men tey kunnu tó frameftir brśka frįdrįttin ķ sambandi viš hesa inntųku. Eftir broytingunum sambęrt hesum uppskoti koma tey ikki at gjalda skatt av einum parti av hesi "ašrari" inntųku, sum tey higartil hava gjųrt.

Ķ śtrokningini av teimum 10 mió. kr. er tó ikki tikin hędd fyri, at nógvir pensjónistar fara at broyta atferš. Pensjónistar viš ašrari inntųku afturat pensjónini fara ikki at hava sama įhuga ķ at hava inntųkur afturat pensjónini, av tķ at višbųturnar, sum nś eru blivnar ein stųrri partur av samlašu pensjónsveitingini, minka, um pensjónisturin hevur ašrar inntųkur oman fyri įvķsa upphędd. Ikki er gjųrligt at įseta nįgreiniliga, hvussu hendan broytta atferš įvirkar skattainntųkurnar, men helst er ikki óhugsandi, at skattainntųkurnar minka viš eini upphędd, sum er nakaš minni enn 10 mió. kr.

Hetta er eitt gott dųmi um, hvussu óheppiš taš er at fųra annan politikk, sum ķ hesum fųri sosialpolitikk, viš at brśka skattaskipanina. Skattaskipanin eigur ķ stųrstan mun bert at verša nżtt til at krevja inn neyšugan skatt – hvųrki meira ella minni – į mest einfaldan og eyšsżndan hįtt. Landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum og landsstżrismašurin ķ almanna- og heilsumįlum eru tķ eisini samdir um, at loysnin, sum skotin upp her, er ikki nųkur endalig loysn. Avgerš er tikin um at seta ein arbeišsbólk viš umbošum fyri Fķggjarmįlastżriš og Almanna- og Heilsumįlastżriš, sum skal gjųgnumganga pensjóns- og skattalóggįvuna viš tķ fyri eyga at gera samlašu lóggįvuna į ųkinum einfaldari.

Fķggjarligar avleišingar

Samlašu śtreišslurnar fyri landskassan av at hękka frįdrįttin ķ skattinum, sum skotiš upp ķ lųgtingslóg um įseting av skatti, kemur uttan ašra lógarbroyting ķ fyrstu atlųgu at kosta landskassanum slakar 13 mió. kr., mešan kommunurnar fįa 3 mió. kr. meira ķ skattainntųku. Av tķ at ętlanin ikki hevur veriš, at kommunurnar skulu hava hęgri skattainntųkur orsakaš av hękkašu pensjónunum, verša tęr 3 mió. kr. vunnar inn aftur viš at broyta § 47, stk. 3, ķ skattalógini. Fyri landskassan veršur samlaša nettośtreišslan av hesum lógaruppskoti og uppskotinum til broyting ķ lųgtingslóg um įseting av skatti til landskassan sostatt slakar 10 mió. kr.

Umsitingarligar avleišingar

Broytingin hevur ikki viš sęr ųking ķ umsitingini hjį Toll- og Skattstovuni. Almannastovan kemur at geva tęr upplżsingar til Toll- og Skattstovuna, sum eru neyšugar fyri, at frįdrįtturin ķ inntųkuni kann verša lagdur automatiskt inn ķ fyribilsskrįnna. 

Višmerkingar til tęr einstųku broytingarnar

Ad. 1)
Skotiš veršur upp at veita fyritķšarpensjónistum, sum sambęrt lųgtingslóg nr. 48 frį 10. mai 1999 um almannapensjónir o.a. fįa hęgstu ella mišal fyritķšarpensjón, ein frįdrįtt ķ inntųkuni. Upphęddirnar, iš verša veittar fyritķšarpensjónistum ķ fyritķšarpensjón sambęrt omanfyri standandi lųgtingslóg, eru įsettar ķ lųgtingslóg nr. 107 frį 22. desember 1999 um įseting og javning av almannaveitingum.

Viš lųgtingslóg nr. 48/1999 um almannapensjónir o.a. og lųgtingslóg nr. 107/1999 um įseting og javning av almannaveitingum eru įvķsar višbųtur til fyritķšarpensjónistar skattskyldugar, sum sambęrt teimum reglum, sum vóru galdandi įšrenn 1. januar 2000, vóru skattafrķar. Fyri tann einstaka fyritķšarpensjónistin merkir hetta, at tųka upphęddin er minni enn įšrenn lógarbroytingarnar ķ pensjónslógunum. Fyri at rętta upp į hetta, og at tryggja hesum pensjónistum lovašu hękkingina ķ tųkum peningi, veršur viš hesum uppskoti skotiš upp at geva:

  • giftum persónum, sum fįa hęgstu fyritķšarpensjón, ein frįdrįtt ķ inntųkuni uppį 17.900 kr. um įriš,
  • stųkum persónum, sum fįa hęgstu fyritķšarpensjón, ein frįdrįtt ķ inntųkuni uppį 16.700 kr. um įriš,
  • giftum persónum, sum fįa mišal fyritķšarpensjón, ein frįdrįtt ķ inntųkuni uppį 15.900 kr. um įriš, og
  • stųkum persónum, sum fįa mišal fyritķšarpensjón, ein frįdrįtt ķ inntųkuni uppį 16.200 kr. um įriš.

Viš at geva pensjónistum, iš fįa hęgstu og mišal fyritķšarpensjón, henda frįdrįttin ķ inntųkuni, umframt at frįdrįtturin, sum allir pensjónistar fįa ķ skattinum, veršur hękkašur (sķ lógaruppskot nr. 56/1999 um lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um įseting av skatti), veršur tųka upphęddin hjį hesum fyritķšarpensjónistum - um teir ikki hava ašra inntųku - stųrri enn tųka upphęddin sambęrt teimum reglum, iš vóru galdandi įšrenn 1. januar 2000.

Ad. 2)
Broytingin ķ § 47, stk. 3, veršur gjųrd, fyri at hękkingin ķ pensjónunum ikki skal gerast ein eykaśtreišsla fyri landskassan. Viš at broyta 15% til 11% verša broytingarnar ķ uppskotinum śtreišsluneutralar fyri kommunurnar. Fyri landskassan er tó framvegis talan um eina minni skattainntųku upp į umleiš 10 mió. kr., viš taš at eingir pensjónistar gjalda skatt av hękkašu pensjónunum.

1. višgerš 29. februar 2000. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 22. mars 2000 legši fram soljóšandi

Į l i t

Mįliš er lagt fram av landsstżrinum tann 25. februar 2000 og eftir 1. višgerš tann 29. februar 2000 beint ķ fķggjarnevndina.

Mįliš er višgjųrt saman viš lųgtingsmįli nr. 56/1999: Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um įseting av skatti (Įsetingarlógin) og hevur fingiš somu višgerš sum taš mįliš, tķ veršur vķst į višmerkingarnar ķ įlitinum ķ hesum mįli.

Į fundinum viš Almanna- og heilsumįlastżriš varš heitt į fķggjarnevndina um at seta fram broytingaruppskot ķ § 1, nr. 1, soleišis, at taš veršur gjųrt heilt greitt, at upphęddirnar, iš nevndar verša, kunnu verša lękkašar orsakaš av inntųku, og tķ eru at rokna sum upphęddir ķ mesta lagi. Śt frį hesum setir ein samd fķggjarnevnd fram soljóšandi

B r o y t i n g a r u p p s k o t

  1. Ķ § 1, nr, 1, pkt. 15, veršur aftanį "16.700 kr." sett inn "ķ mesta lagi".
  2. Ķ § 1, nr, 1, pkt. 16, veršur aftanį "16.200 kr." sett inn "ķ mesta lagi"

Viš teimum fyrivarnum, sum tikin eru ķ įlitinum ķ lųgtingsmįli nr. 56/1999, og frammanfyri standandi broytingaruppskoti, męlir ein samd nevnd lųgtinginum til at samtykkja uppskot landsstżrisins.

Į tingfundi 22. mars 2000 baš formašurin um frįvik, sambęrt § 85 ķ tingskipanini, frį tķšarfreistunum millum 2. og 3. višgerš av tingmįlunum nr. 56 og 57 soleišis, at mįlini kunnu verša avgreidd į tingfundi frķggjadagin tann 24. mars 2000. Samtykt 27-0-0.

2. višgerš 24. mars 2000. Broytingaruppskot frį fķggjarnevndini til § 1 samtykt 26-0-0. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 26-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 24. mars 2000. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 23-0-0. Mįliš avgreitt.

J.nr. 521-0007/2000
Ll. nr. 40 frį 24. mars 2000