Kolvetnisskattalóg

 

49  Uppskot til  lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um at skatta inntųkur av kolvetnisvirksemi (Kolvetnisskattalógin)

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Įlit
D. 2. višgerš
E. 3. višgerš

Įr 2000, 4. februar, legši Karsten Hansen, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

 

Uppskot

til

lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um at skatta inntųkur av kolvetnisvirksemi (Kolvetnisskattalógin)

§ 1

Ķ lųgtingslóg nr. 26 frį 21. aprķl 1999 um at skatta inntųkur av kolvetnisvirksemi (Kolvetnisskattalógin) verša gjųrdar hesar broytingar:
1) Eftir kapittul 2 veršur sum nżtt kapittul sett:

    "Kapittul 2a
    Uppgerš av serskatti

    §10a. Serskatturin veršur roknašur av inntųkuni frį hvųrjari kolvetnisleiš sęr.
    Stk. 2.Tį eitt loyvi til leiting eftir og framleišslu av kolvetnum veršur longt viš atliti at framleišslu, veršur tann įvķsti kolvetnisfundurin avmarkašur av landsstżrismanninum. Hendan avmarking av kolvetnisfundinum veršur nżtt sum grundarlag fyri at rokna serskatt av inntųkum frį kolvetnisframleišslu sambęrt hesi lóg.
    Stk. 3. Serskatturin veršur roknašur av inntųkum og śtreišslum at rokna frį tķ degi, leišbyggiętlanin fyri viškomandi kolvetnisfund veršur góškend. Ber tann góškenda leišbyggiętlanin ķ sęr, at fleiri kolvetnisfundir verša troyttir undir einum, kann landsstżrismašurin gera av, at hesir fundir skulu verša roknašir sum ein kolvetnisleiš serskattinum višvķkjandi.

    § 10b. Śtreišslur, sum eru hildnar undan góškenning av leišbyggiętlanini, kunnu ikki dragast frį. Tó kunnu dragast frį tęr śtreišslur, sum hava beinleišis samband viš fund og meting av viškomandi kolvetnisleiš(um). Hesar śtreišslur kunnu dragast frį taš įriš, leišbyggiętlanin veršur góškend. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur um, hvųrjar śtreišslur kunnu dragast frį.

    § 10c. Śtveganarpeningur fyri framleišsluśtbśnaš, pallar, skip, bygningar og annan śtbśnaš, millum annaš rųrleišingar og śtbśnaš knżttan at hesum, og fyri ašra śtgerš, sum veršur nżtt ķ sambandi viš at vinna inntųku frį viškomandi kolvetnisleiš, sum nevnd ķ § 4, stk. 1, nr. 1 og 2, ella stk. 2, skal til fulnar dragast frį śtveganarįriš.
    Stk. 2. Śtreišslur, iš eru hildnar fyri tęr ķ stk. 1 nevndu ognir, sum viš įrslok eru ķ gerš fyri egnu rokning, kunnu tó dragast frį taš įriš, tęr eru hildnar.
    Stk. 3. Veršur sįttmįli gjųrdur viš byggiharra um bygging/śtvegan av teimum ķ stk. 1 nevndu ognum, veršur frįdrįttur loyvdur fyri įvegis gjųld av śtveganarpeninginum sambęrt įsetingunum ķ avvaršandi sįttmįla. Frįdrįttur veršur tó ikki loyvdur fyri eina stųrri upphędd enn ta, sum er vanlig fyri avvaršandi vinnugrein, og frįdrįtturin kann ongantķš vera hęgri enn śtveganarpeningurin fyri higartil latna partin av ognini, tį goldiš veršur.
    Stk. 4. Veršur ogn, iš gevur loyvi til at draga frį śtveganarpening, lutvķst nżtt til annaš virksemi, veršur tann skattligi frįdrįtturin roknašur av tķ partinum av viršinum, sum samsvarar viš ta lutfalsligu nżtsluna av ognini ķ sambandi viš virksemi, sum nevnt ķ stk. 1.
    Stk. 5. Veršur ogn, hvųrs śtveganarpeningur er frįdrigin eftir reglunum ķ stk. 1-4, seld ella nżtt til annaš virksemi enn taš, sum nevnt er ķ § 8, skal tann lutfalsligi parturin av sųlupeninginum ella handilsviršinum, sum samsvarar viš nżtsluna ķ sambandi viš virksemi, sum nevnt er ķ § 8, teljast viš ķ uppgeršina av serinntųkuni.

    § 10d. Śtveganarpeningurin fyri loyvisbrųv, loyvi ella ręttindi, nevnd ķ § 4, stk. 1, nr. 3, og sum verša śtvegaš aftanį, at leišbyggiętlanin er góškend, skal dragast frį taš įriš, śtveganin fer fram.

    § 10e. Tį serinntųkan veršur uppgjųrd, skulu fķggjarligar inntųkur og śtreišslur ikki teljast viš.
    Stk. 2. Tį serinntųkan veršur uppgjųrd, skal goldin skattur, sum er įlķknašur eftir reglunum ķ kapitli 2, dragast frį. Stavar slķkur goldin skattur frį inntųkum frį fleiri kolvetnisleišum, skal goldni skatturin bżtast śt į kolvetnisleiširnar ķ tķ lutfalli, tęr hava giviš ķkast til taš skattliga avlopiš, sum umrųddi goldni skattur er roknašur av.
    Stk. 3. Landsstżrismašurin kann įseta nęrri reglur fyri ta ķ stk. 2 umrųddu śtrokning.

    § 10f. Serskatturin er ķ trimum stigum, og veršur hann fyri hvųrt stigiš sęr roknašur sambęrt reglunum ķ stk. 2 – 4.
    Stk. 2. 1. stig: Serinntųkan fyri kolvetnisleišina veršur uppgjųrd įr um įr eftir reglunum ķ §§ 10a – e fyrstu ferš taš įriš, leišbyggiętlanin er góškend. Negativ serinntųka veršur sķšan flutt fram įr um įr viš einum ķskoyti upp į 20% og mótroknaš ķ positivari serinntųku frį eftirfylgjandi įrum. Tann soleišis uppgjųrda serinntųkan veršur skattaš viš 10%.
    Stk. 3. 2. stig: Serinntųkan veršur uppgjųrd į sama hįtt sum ķ stk. 2. Negativ serinntųka veršur flutt fram įr um įr viš einum ķskoyti upp į 25% og mótroknaš ķ positivari serinntųku frį eftirfylgjandi įrum. Tann soleišis uppgjųrda serinntųkan veršur skattaš viš 15%.
    Stk. 4. 3. stig: Serinntųkan veršur uppgjųrd į sama hįtt sum ķ stk. 2. Negativ serinntųka veršur flutt fram įr um įr viš einum ķskoyti upp į 30% og mótroknaš ķ positivari serinntųku frį eftirfylgjandi įrum. Tann soleišis uppgjųrda serinntųkan veršur skattaš viš 15%.
    Stk. 5. Ganga fleiri enn 6 įr frį tķ, at leišbyggiętlanin er góškend, til handilslig framleišsla av kolvetni śr avvaršandi kolvetnisleiš byrjar, veršur negativ serinntųka frį įrum, iš liggja meira enn 6 įr undan tķ įri, handilslig framleišsla byrjar, ikki framfųrd viš ķskoyti ķ meira enn tey seinastu 6 įrini, įšrenn handilslig framleišsla byrjar.

2) § 11, stk. 3, veršur oršaš soleišis:

"Stk. 3. Persónar og felųg, sjįlvsognarstovnar, felagsskapir, deyšsbśgv o.o., iš hava inntųku, sum er nevnd ķ § 4, stk. 1 og 2, gjalda umframt serskatt eftir kapittul 2a inntųkuskatt til landskassan av tķlķkari inntųku viš 27%. Inntųkuskatturin veršur at rokna serstakt av inntųku, iš kemur undir § 4, stk. 1 og 2."

§ 2

Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.

VIŠMERKINGAR TIL LÓGARUPPSKOTIŠ

Almennar višmerkingar

Tį uppskot til Kolvetnisskattalóg (lųgtingsmįl nr. 79/1998) varš lagt fyri tingiš 19. februar 1999, segši landsstżriš ķ višmerkingunum, at ein kolvetnisskattalóg skal vera viš til at įseta alt skattastigiš fyri sjįlvt virksemiš ķ sambandi viš at framleiša og selja kolvetni, men at endaliga skattastigiš kortini mį įsetast viš stųši ķ nógvum ųšrum višurskiftum, sum tį ikki vóru endaliga greidd.

Višmerkt varš eisini, at seinni – men frammanundan fyrsta śtbjóšingarumfari – skuldi stųša takast til, um tųrvur eisini skuldi veriš į og mųguleiki skuldi veriš fyri at seta ein serskatt inn ķ skattalóggįvuna. Vķst varš į, at stųšutakanin til ein mųguligan serskatt stóš óloysiliga saman viš teimum krųvum, sum annars verša sett oljufelųgum, tį iš loyvir verša latin, sum til dųmis mųgulig nżtslugjųld (royalty), mųguliga borin luttųka hjį landsoljufelagi, arbeišsskyldur og annaš. Sagt varš, at bśskaparliga byršan frį heildarkrųvunum skal verša sammett viš metingarnar av śtlitunum ķ śtbjóšašu ųkjunum, og ķ hesum sambandi er neyšugt, at oljuleiting kring Fųroyar vķsir seg at vera kappingarfųr viš ķlųgumųguleikar, iš eru at finna ašrastašni.

Vķst varš endaliga į, at viš ųšrum oršum skal heildarprķsurin į "vųruni" verša borin saman viš, hvussu góš "vųran" er, men eisini viš prķs/góšsku į "vųrunum", sum verša bjóšašar śt av ųšrum londum, iš bjóša oljufelųgum at gera oljuleitingar.

Framleišslugjald

Sum taš sęst ķ lųgtingsmįli nr. 17/1999: uppskot til lųgtingslóg um fyrsta śtbjóšingarumfar til leiting eftir og framleišslu av kolvetnum, hevur landsstżriš gjųrt av at skjóta upp fyri Lųgtinginum, at taš ikki ķ hesum umfari skal verša sett krav um borna luttųku hjį landsoljufelag. Hinvegin veršur skotiš upp at įseta eitt framleišslugjald (royalty) upp į 2% av tķ virši, kolvetnisframleišslan hevur, tį iš hon kemur upp į land.

Vanligur kolvetnisinntųkuskattur

Skatturin av inntųkum sambęrt § 4, stk. 1 og 2, ķ Kolvetnisskattalógini er tann sami, sum partafelųg rinda (ķ lųtuni 27%). Veršur partafelagsskatturin broyttur – lękkašur ella hękkašur – broytist vanligi kolvetnisskatturin samsvarandi. Landsstżriš ynskir at undirstrika, at ętlanin er at fųroyska oljuskattaskipanin skal vera stųšug, og skjżtur tķ upp, at skatturin av inntųkum sambęrt § 4, stk. 1 og 2, ķ hesi lóg veršur fasthildin į sama stigi sum higartil, nevniliga 27%.

Tį skattskylduga inntųkan veršur uppgjųrd eftir vanligu reglunum, er loyvt at avskriva ķlųgur viš upp til 30% av saldo um įriš. Hesar avskrivingar verša drignar frį inntųkuni. Leiti- og metingarśtreišslur verša śtreišslufųrdar sama įriš, iš tęr verša avhildnar. Dųmi um śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti veršur vķst nišanfyri.

Talva 1. Śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti og framleišslugjaldi

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur: $17/fat

(Mió. Kr.)

Sųluvirši/
inntųkur
Leiti- og
metingar-
śtreišslur
Ķlųgu-
śtreišslur
Rakstrar-
śtreišslur
Fram-
leišslugjald (royalty)
Avskriving-
arsaldo
Avskriv-
ingar av ķlųgu-
śtreišslum
Undirskot flutt framm Skatt-
skyldug inntųka
Vanligur
kol-
vetnis-
inntųku
skattur
                     

2001

0,0

112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

-112,5

-112,5

0,0

2002

0,0

173,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

-285,6

-285,6

0,0

2003

0,0

177,4

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

-462,9

-462,9

0,0

2004

0,0

0,0

218,2

0,0

0,0

218,2

0,0

-462,9

-462,9

0,0

2005

0,0

0,0

1.921,4

0,0

0,0

2.139,6

0,0

-462,9

-462,9

0,0

2006

0,0

0,0

2.886,2

0,0

0,0

5.025,8

0,0

-462,9

-462,9

0,0

2007

1.316,8

0,0

931,0

400,3

26,3

5.956,8

1.787,0

-1.359,7

-1.359,7

0,0

2008

4.319,3

0,0

526,2

642,1

86,4

4.696,0

1.408,8

0,0

822,2

222,0

2009

4.427,2

0,0

402,2

658,2

88,5

3.689,4

1.106,8

0,0

2.573,7

694,9

2010

4.254,3

0,0

318,6

674,7

85,1

2.901,2

870,4

0,0

2.624,2

708,5

2011

4.070,0

0,0

115,3

691,5

81,4

2.146,1

643,8

0,0

2.653,2

716,4

2012

3.933,3

0,0

0,0

708,8

78,7

1.502,3

450,7

0,0

2.695,2

727,7

2013

3.359,7

0,0

0,0

726,5

67,2

1.051,6

315,5

0,0

2.250,5

607,6

2014

3.130,6

0,0

0,0

744,7

62,6

736,1

220,8

0,0

2.102,5

567,7

2015

2.888,0

0,0

0,0

763,3

57,8

515,3

154,6

0,0

1.912,4

516,3

2016

2.170,8

0,0

0,0

782,4

43,4

360,7

108,2

0,0

1.236,8

333,9

2017

2.022,8

0,0

0,0

802,0

40,5

252,5

75,7

0,0

1.104,7

298,3

2018

1.727,8

0,0

0,0

822,0

34,6

176,7

53,0

0,0

818,2

220,9

2019

1.416,8

0,0

0,0

842,6

28,3

123,7

37,1

0,0

508,8

137,4

2020

1.234,4

0,0

0,0

863,6

24,7

86,6

26,0

0,0

320,1

86,4

2021

1.042,0

0,0

0,0

885,2

20,8

60,6

60,6

0,0

75,3

20,3

2022

0,0

0,0

2.117,1

0,0

0,0

2.117,1

0,0

0,0

0,0

-571,61)

                     
 

41.314,0

462,9

9.436,2

11.007,9

826,3

 

7.319,1

 

18.088,1

5.286,8

1) Her veršur roknaš viš skattligum endurgjaldi fyri avtųkukostnaš. Enn er ikki gjųrt av, hvussu hesin spurningur eigur at verša handfarin.

Viš hesum uppskoti um broyting av Kolvetnisskattalógini skjżtur landsstżriš upp, at įsettur veršur ein serskattur av kolvetnisinntųkum afturat tķ skattinum, sum longu er įlagdur av kolvetnisinntųkum sambęrt § 4, stk. 1 og 2, ķ Kolvetnisskattalógini. Talan er um at skatta ta inntųkuna hjį avvaršandi loyvishavara, sum fyri hvųrja oljuleiš sęr svarar til taš avkastiš, iš fer upp um eitt įvķst innanavkast ("internal rate of return", "IRR" ella "ROR").

Viš hesum lógaruppskoti er tann fulla skattingin av inntųku av kolvetnisframleišsluvirksemi įsett. Og tį treytirnar fyri fyrsta śtbjóšingarumfari eru įsettar ķ lųgtingsmįli nr. 17/1999, hevur landsstżriš samstundis tikiš stųšu til, į hvųrjum stigi heildarskattingin eigur at vera.

Serskatturin er av RRT-slagnum (Resource Rent Tax), sum veršur roknašur av nettopeningastreyminum, aftanį at oljufelagiš hevur fingiš eitt įvķst innanavkast av ķlųgu sķni. Um ein oljuleiš ikki gevur nakaš serligt av vinningi, veršur serskattur ikki roknašur. Tó er serskatturin stigvaksandi soleišis, at um felagiš fęr eitt enn hęgri innanavkast, so fer stigiš fyri serskatt upp. Soleišis veršur mišaš ķmóti bert at skatta tilfeingisrentuna (Tilfeingisrenta ("resource rent") er vinningur oman fyri kostnašin av framleišslufaktorunum, t.d. lųnir, vanlig renta o.s.fr. Hetta veršur eisini onkuntķš nevnt "super-normal profit"). Hetta er vķst į Mynd 1 nišanfyri.

Serskatturin mišar ķmóti at leggja hęgri inntųkuskatt į inntųku, iš stavar frį kolvetnisverkętlanum, iš kasta serliga nógv av sęr, og sum sostatt kunnu sigast at hava eina serliga hųga tilfeingisrentu. Tann serliga inntųkan, iš kemur undir hęgra inntųkuskattin, skal sostatt gerast upp fyri hvųrja oljuleiš sęr, taš, iš ofta veršur nevnt "inngiršing" ("ringfencing").

Ķ sambandi viš 1. śtbjóšingarumfar veršur mett, at marknašurin kann bera eina skipan viš teimum trimum slųgunum av avgjųldum og skattum, sum nś eru ķ gildi ella skotin upp: Einum lįgum framleišslugjaldi upp į 2% av bruttoviršinum, vanligum kolvetnisinntųkuskatti upp į 27% og einum įvķsum eyka inntųkuskatti av kolvetnisframleišslu ķ fųrum, har śrtųkan, mįld eftir innanavkastinum, er serliga hųg. Ein landskassapartur omanvert viš helvtina av vinninginum av eini rķmiliga lųnandi oljuleiš veršur hildin hóskandi. Skatturin av seinastu krónuni, markskatturin, av hesum trimum skattum/avgjųldum tilsamans, roknašur netto, t.e. at framleišslugjald er loyvdur frįdrįttur ķ teimum bįšum inntųkuskattunum, og at annar inntųkuskatturin, vanligi kolvetnisinntųkuskatturin, er loyvdur frįdrįttur ķ hinum inntųkuskattinum, serskattinum, fer eftir hesum uppskoti ikki upp um 57,1%.

Ķ višmerkingunum ķ uppskotinum til Kolvetnisskattalógina (lųgtingsmįl nr. 79/1998), er nevnt, at ymisk skattlig višurskifti ķ verandi skattalóggįvu eiga at broytast, eins og sagt varš, at stųša skal takast til, hvussu spurningurin višvķkjandi avtųkukostnaši skal loysast skattliga.

Višvķkjandi avtųkukostnaši heldur landsstżriš framvegis, at taš ikki er brįšneyšugt viš slķkum reglum, hóast hesi višurskifti kortini eiga at fįast ķ ręttlag ķ góšari tķš, įšrenn avtųka kann gerast veruleiki. Landsstżriš umhugsar henda spurning og heldur framvegis, at ein loysn kundi veriš, at taš ķ slķkum fųri veršur loyvt at regulera sjįlvuppgįvuna ķ til dųmis 4 įr undan įrinum, tį hildiš veršur uppat, soleišis at mųguleiki veršur at afturfųra avtųkukostnašin (carry back).

Ein arbeišsbólkur er fyri stuttum settur at arbeiša viš ųšrum skattligum spurningum, sum umrųddir eru ķ lųgtingsmįli nr. 79/1998, eitt nś tunnari kapitalisering, ognarvinningsskatti ķ samband viš uppathald viš virksemi (exit-reglur) o.s.fr.

Serskattur

Sum nevnt omanfyri, mišar serskatturin ķmóti at skatta inntųkuna av kolvetnisętlanum fyri hvųrja oljuleiš sęr, iš kasta serliga nógv av sęr, og sum sostatt kunnu sigast at hava eina serliga hųga tilfeingisrentu.

Skotiš veršur upp, at serskatturin skal vera stigvaksandi ķ trimum stigum soleišis, at um ein kolvetnisleiš hevur eitt innanavkast hęgri enn 20% aftanį śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti, veršur serskatturin įsettur til 10%. Kastar ein kolvetnisleiš av sęr meira enn įvikavķst 25% ella 30% aftanį śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti, veršur serskatturin įsettur til įvikavķst 25% ella 40%.

Uppgeršin av skattskyldugu serinntųkuni veršur at kalla gjųrd sum ein nettopeningastreymsuppgerš fyri hvųrja oljuleiš sęr, sum merkir, at śtreišslurnar kunnur dragast frį taš įriš, tęr eru hildnar. Vanliga kostnašarhugtakiš ķ skattalóggįvuni veršur varšveitt, mešan śtreišslur til ķlųgur – sum vanliga skulu aktiverast og avskrivast yvir eitt įvķst įramįl – sum meginregla kunnu śtreišslufųrast, tį tęr eru hildnar.

Taš įstųšiliga upprunastųšiš fyri serskattin er, at tann skattskyldugi ikki skal rinda henda eyka inntųkuskatt, fyrr enn hann hevur fingiš eitt įvķst innanavkast av tķ einstųku oljuleišini. Taš merkir, at tann negativi gjaldsstreymurin tey fyrstu įrini (leiting og ķlųgur ķ framleišsluśtgerš o.a.) skal kunna verša afturgoldin viš įvķsari minsturentu, įšrenn skattlagt veršur. Ikki fyrr enn innanrentan av tķ einstųku oljuleišini kemur upp um eina įvķsa minsturentu, eina "gįtt" ("threshold"), veršur serskatturin įlagdur.

Minstarentan, ella "gįttin", veršur sett ķ samsvari viš, hvat serkųnir meta, at oljufelųg undir dagsins višurskiftum krevja sum minstamįt av avkasti, um farast skal undir leiting eftir kolvetnum į einum ųki sum tķ fųroyska undan 1. śtbjóšingarumfari. Her veršur umframt marknašarrentuna fyri lįn (iš eisini avspeglar tann vęntaša prķsvųksturin (inflatiónina)) eisini lagdur dentur į m.a. leitingarvįšan, taš er óvissuna um, hvųrt olja ķ lųnandi nųgdum finst ķ ųkinum, men eisini į kostnašin av at framleiša olju ella gass į djśpum vatni ķ einum haršbalnum vešurlag. Tann nišasta "gįttin" veršur ķ ljósinum av oman fyri nevndu umstųšum sett svarandi til eina innanrentu upp į 20%, eftir at vanligur kolvetnisinntųkuskattur er goldin. Sķšan veršur skattastigiš hękkaš ķ tveimum umfųrum, so hvųrt ein oljuleiš roynist meira lųnandi, nevniliga tį iš fariš veršur um eina "gįtt", svarandi til eitt innanavkast upp į įvikavķst 25% og 30%.

Ķ verki verša śtreišslurnar drignar frį taš įriš, tęr verša hildnar. Loyvt er ikki at draga frį rentuśtreišslur, men afturķmóti veršur gjųrt eitt ķskoyti ("compounding"), svarandi til meira enn vanliga marknašarrentu, sum tķskil vigar upp ķmóti bęši rentuśtreišslum og einum vanligum avkasti.

Nevnda ķskoyti ("compounding") veršur gjųrt fyri eina kolvetnisleiš, um so er, at skattskylduga inntųkan fyri įriš vķsir hall, aftanį at hall og ķskoyti ("compounding") frį įrum frammanundan eru ķroknaš. Viš ųšrum oršum veršur ķskoyti ("compounding") gjųrt, um so er, at nettopeningastreymurin hjį tķ skattskylduga ("compoundings" ķroknaš) enn ikki er voršin positivur.

Tį tann soleišis uppgjųrda skattskylduga serinntųkan er voršin positiv, veršur hon skattaš ķ trimum stigum, so sum greitt er frį frammanfyri.

Framleišslugjųld (royalty) og skattur av vanligari kolvetnisinntųku, sum eru goldin, og sum višvķkur tķ partinum av skattskyldugu inntųkuni, iš stavar frį įvķsu oljuleišini, kann dragast frį ķ uppgeršini av tķ inntųku, iš kemur undir serskatt.

Tį goldiš framleišslugjald (2%) og vanligur kolvetnisinntųkuskattur (27%) eru drigin frį ķ śtrokningini av serskattinum, veršur markskatturin 35,6%, um serskattur į 1. stigi skal gjaldast. Skal serskattur gjaldast bęši į 1. og 2. stigi, veršur markskatturin 46,3%, og skal serskattur gjaldast eftir 3. stigi, veršur markskatturin 57,1%. Mynd 1 nišanfyri vķsir hesa heildarskatting. Į talvunum 3, 4 og 5 verša vķstar śtrokningar av serskatti į įvikavķst 1., 2. og 3. stigi.

Av tķ at grundarlagiš undir śtrokningini av serskattinum veršur uppgjųrt fyri hvųrja oljuleiš sęr, er neyšugt at gera bęši inntųkur og śtreišslur upp fyri hvųrja oljuleiš. Ķ hesum sambandi veršur neyšugt at įseta nęrri reglur um, hvussu (inntųkur og) śtreišslur, iš ikki beinleišis stava frį eini einstakari oljuleiš, kunnu greinast sundur śt į tęr serstųku oljuleiširnar. Hetta er eisini galdandi fyri goldnan skatt, um so er, at skattskylduga inntųkan stavar frį framleišslu į fleiri oljuleišum.

Eitt vandamįl, tį iš skattur veršur lagdur į inntųku, er, um skatturin ķ sjįlvum sęr įvirkar metingarnar hjį felųgunum soleišis, at tey einans av skattligum įvum fremja atgeršir, sum tey ikki hųvdu framt, var skatturin ikki har. Vandi kann sostatt vera fyri, at ein hųgur markskattur, saman viš mųguleikunum fyri at draga śtreišslur frį, tilsamans kunnu eggja oljufelųgum til oyšsl. Hetta fyribrigdiš veršur ofta umrųtt undir enska heitinum "gold plating" ("forgylling"). Hesin vandi er serliga stórur viš tķ slagi av skatti, talan er um her, av tķ at śtreišslurnar ikki bert kunnu dragast frį ķ skattaśtrokningini sum tęr eru, men eftir at teimum er giviš eitt ķskoyti upp į 20 – 30% įrliga, inntil tann skattskyldugi kemur ķ serskattastųšu. Sambęrt meting teirra serkųnu skal hesin vandin kortini ikki yvirmetast. Tį iš avgerš skal takast um tęr stųrstu śtreišslurnar, nevniliga tį iš leišin veršur śtbygd, hava oljufelųgini ongar mųguleikar fyri at vita viš vissu, um tey nakrantķš fara at fįa so nógv burturśr, at tey koma undir serskatt. Hetta talar fyri stórum varsemi viš ķlųguśtreišslunum. At "gįttirnar" eru settar so hųgt, er jśst eitt śrslit av hesi óvissu, sum bęši oljufelųg og myndugleikar hava. Eisini skulu leišbyggiętlanirnar hava góškenning frį myndugleikunum, sum eisini eiga at hava ķ huga, hvųrjar avleišingar ymsir śtbyggingarmųguleikar hava fyri inntųkurnar hjį tķ fųroyska samfelagnum, harundir skattainntųkurnar. Seinri, tį iš śrtųkan av eini oljuleiš er voršin so stór, at felagiš er fariš at gjalda serskatt, verša śtreišslurnar ikki longur fųrdar fram viš ķskoyti. Tį kann hinvegin vera freistandi hjį oljufelagnum at fara ķ holt viš nżggjar ķlųgur į viškomandi oljuleiš, so at nettopeningastreymurin aftur eina tķš veršur negativur, men eisini hesar ķlųgur krevja góškenning frį myndugleikunum, iš sjįlvsagt eru varnir viš at góškenna tęr, um tęr ikki sķggja śt til at vera bśskaparliga forsvarligar.

Mynd 1. Markskattatrżst ķ mun til lųnsemi

wpe3.gif (4704 bytes)

Nišanfyri er vķst eitt roknidųmi viš einari oljuleiš 250 mió. fųt til stųddar. Kostnaširnir og framleišslutųlini eru gjųrd, so at tey lķkjast teimum, iš galdandi eru fyri oljuleišir um okkara leišir. Višmerkjast kann, at oljuleišin Foinaven, iš liggur bretsku megin mišlinjuna, tętt at fųroyskum ųki, er 250 mió. fųt til stųddar.

Talva 2. Roknidųmi viš oljuleiš v/ 250 mió. fųtum - $17 / fat

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur:
$17/fat

 

(Mió. Kr.)

Sųluvirši/
inntųkur
Leiti-,
metingar-,
og ķlųgu-
śtreišslur
Rakstrar-
śtreišslur
Fram-
leišslu-
gjald
(royalty)
Vanligur
kolvetnis-
inntųku-
skattur
Ser-
skattur
Netto peninga-
streymur til oljufelag
Inntųka
lands-
kassans
                 

2001

0,0

112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

-112,5

0,0

2002

0,0

173,0

0,0

0,0

0,0

0,0

-173,0

0,0

2003

0,0

177,4

0,0

0,0

0,0

0,0

-177,4

0,0

2004

0,0

218,2

0,0

0,0

0,0

0,0

-218,2

0,0

2005

0,0

1.921,4

0,0

0,0

0,0

0,0

-1.921,4

0,0

2006

0,0

2.886,2

0,0

0,0

0,0

0,0

-2.886,2

0,0

2007

1.316,8

931,0

400,3

26,3

0,0

0,0

-40,8

26,3

2008

4.319,3

526,2

642,1

86,4

222,0

0,0

2.842,5

308,4

2009

4.427,2

402,2

658,2

88,5

694,9

0,0

2.583,4

783,4

2010

4.254,3

318,6

674,7

85,1

708,5

0,0

2.467,4

793,6

2011

4.070,0

115,3

691,5

81,4

716,4

0,0

2.465,4

797,8

2012

3.933,3

0,0

708,8

78,7

727,7

75,5

2.342,6

881,9

2013

3.359,7

0,0

726,5

67,2

607,6

195,8

1.762,5

870,7

2014

3.130,6

0,0

744,7

62,6

567,7

175,6

1.580,1

805,9

2015

2.888,0

0,0

763,3

57,8

516,3

292,4

1.258,2

866,5

2016

2.170,8

0,0

782,4

43,4

333,9

252,8

758,3

630,1

2017

2.022,8

0,0

802,0

40,5

298,3

220,5

661,6

559,3

2018

1.727,8

0,0

822,0

34,6

220,9

162,6

487,8

418,1

2019

1.416,8

0,0

842,6

28,3

137,4

102,1

306,4

267,9

2020

1.234,4

0,0

863,6

24,7

86,4

64,9

194,7

176,0

2021

1.042,0

0,0

885,2

20,8

20,3

28,9

86,7

70,1

2022

0,0

2.117,1

0,0

0,0

-571,61)

-529,31)

-1.016,21)

-1.100,91)

                 
 

41.314,0

9.899,2

11.007,9

826,3

5.286,8

1.041,8

13.252,0

7.154,9

1) Her veršur roknaš viš skattligum endurgjaldi fyri avtųkukostnaš. Enn er ikki gjųrt av, hvussu hesin spurningur eigur at verša handfarin.

Talva 3. Roknidųmi viš oljuleiš v/ 250 mió. fųtum - $25 / fat

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur:
$25/fat

 

(Mió. Kr.)

Sųluvirši/
inntųkur
Leiti-,
metingar-,
og ķlųgu-
śtreišslur
Rakstrar-
śtreišslur
Fram-
leišslu-
gjald
(royalty)
Vanligur
kolvetnis-
inntųku-
skattur
Ser-
skattur
Netto
peninga-
streymur
til oljufelag
Inntųka
lands-
kassans
                 

2001

0,0

112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

-112,5

0,0

2002

0,0

173,0

0,0

0,0

0,0

0,0

-173,0

0,0

2003

0,0

177,4

0,0

0,0

0,0

0,0

-177,4

0,0

2004

0,0

218,2

0,0

0,0

0,0

0,0

-218,2

0,0

2005

0,0

1.921,4

0,0

0,0

0,0

0,0

-1.921,4

0,0

2006

0,0

2.886,2

0,0

0,0

0,0

0,0

-2.886,2

0,0

2007

1.936,5

931,0

400,3

38,7

0,0

0,0

566,5

38,7

2008

6.351,9

526,2

642,1

127,0

923,8

0,0

4.132,7

1.050,8

2009

6.510,7

402,2

658,2

130,2

1.246,2

0,0

4.073,8

1.376,4

2010

6.256,3

318,6

674,7

125,1

1.238,3

449,0

3.450,7

1.812,4

2011

5.985,2

115,3

691,5

119,7

1.223,1

1.161,6

2.674,0

2.504,5

2012

5.784,3

0,0

708,8

115,7

1.217,5

1.496,9

2.245,4

2.830,1

2013

4.940,8

0,0

726,5

98,8

1.026,0

1.235,8

1.853,7

2.360,6

2014

4.603,9

0,0

744,7

92,1

957,5

1.123,8

1.685,8

2.173,4

2015

4.247,1

0,0

763,3

84,9

875,9

1.009,2

1.513,7

1.970,0

2016

3.192,4

0,0

782,4

63,8

604,2

696,8

1.045,1

1.364,9

2017

2.974,7

0,0

802,0

59,5

550,1

625,3

937,9

1.234,9

2018

2.540,9

0,0

822,0

50,8

436,1

492,8

739,2

979,7

2019

2.083,5

0,0

842,6

41,7

313,8

354,2

531,3

709,7

2020

1.815,3

0,0

863,6

36,3

240,1

270,1

405,1

546,5

2021

1.532,3

0,0

885,2

30,6

150,1

186,6

279,8

367,3

2022

0,0

2.117,1

0,0

0,0

-571,61)

-846,81)

-698,61)

-1.418,51)

                 
 

60.755,8

9.899,2

11.007,9

1.215,1

10.431,1

8.255,2

19.947,4

19.901,4

1) Her veršur roknaš viš skattligum endurgjaldi fyri avtųkukostnaš. Enn er ikki gjųrt av, hvussu hesin spurningur eigur at verša handfarin.

Um hugt veršur beinleišis at tųlunum ķ talvu 2 sęst, at samlaši partur landskassans av vinninginum av einari slķkari oljuleiš viš givnu fortreytunum hevši veriš 35%, mešan oljufelagiš hevši varšveitt 65%. Tó er ivaleyst ręttari at hyggja at nśtķšarviršinum av hesum peningastreymum ķstašin. Um diskonteraš veršur viš 10%, so fęr landskassin 43% av vinninginum ķ talvu 2. Somuleišis fęr landskassin 53% av nśtķšarviršinum av vinninginum, um oljuprķsurin veršur $25 fyri fatiš. Hetta er vķst ķ talvu 3. Nśtķšarviršiš av hesum mųguligu skattainntųkum og bżtiš av hesum uppį skattaslųgini er hetta:

 

(mió. kr.)

$17 / fat

$25 / fat

Framleišslugjald

259,9

 

382,2

 

Vanligur kolvetnisinntųkuskattur

1.725,1

 

3.334,4

 

Serligur kolvetnisinntųkuskattur

280,2

 

2.275,0

 
 

2.265,2

(43%)

5.991,6

(53%)

 Talva 4. Śtrokning av serskatti (1. stig)

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur: $17/fat

 

(Mió. Kr.)

Netto
peninga-
streymur
til oljufelag
aftanį vanl. kolvetnis-
inntųkuskatt
Śtreišslur
frį undan-
farnum įrum
Saldo flutt
frį undan-
farna įri
Serinntųka įšrenn
ķskoyti
Ķskoyti
(20%)
Serinntųka
viš įrsenda
Serskattur
- 1. stig (10%)
                 

2001

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

2002

-173,0

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Framleišslu-
ętlan
góškend

2003

-177,4

-285,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

2004

-218,2

-462,9

0,0

-681,1

-136,21)

-817,3

0,0

2005

-1.921,4

0,0

-817,3

-2.738,7

-547,7

-3.286,5

0,0

2006

-2.886,2

0,0

-3.286,5

-6.172,7

-1.234,5

-7.407,3

0,0

 

2007

-40,8

0,0

-7.407,3

-7.448,0

-1.489,6

-8.937,6

0,0

 

2008

2.842,5

0,0

-8.937,6

-6.095,1

-1.219,0

-7.314,1

0,0

 

2009

2.583,4

0,0

-7.314,1

-4.730,7

-946,1

-5.676,9

0,0

 

2010

2.467,4

0,0

-5.676,9

-3.209,5

-641,9

-3.851,3

0,0

 

2011

2.465,4

0,0

-3.851,3

-1.385,9

-277,2

-1.663,1

0,0

 

2012

2.418,1

0,0

-1.663,1

755,0

0,0

755,0

75,5

 

2013

1.958,3

0,0

0,0

1.958,3

0,0

1.958,3

195,8

 

2014

1.755,7

0,0

0,0

1.755,7

0,0

1.755,7

175,6

 

2015

1.550,6

0,0

0,0

1.550,6

0,0

1.550,6

155,1

 

2016

1.011,1

0,0

0,0

1.011,1

0,0

1.011,1

101,1

 

2017

882,1

0,0

0,0

882,1

0,0

882,1

88,2

 

2018

650,3

0,0

0,0

650,3

0,0

650,3

65,0

 

2019

408,5

0,0

0,0

408,5

0,0

408,5

40,9

 

2020

259,7

0,0

0,0

259,7

0,0

259,7

26,0

 

2021

115,6

0,0

0,0

115,6

0,0

115,6

11,6

 

2022

-2.117,1

0,0

0,0

-2.117,1

0,0

-2.117,1

-211,72)

 
 

13.722,3

     

-6.492,4

 

723,0

 

1) Ķskoyti veršur roknaš fyrstu ferš taš įriš, iš framleišsluętlanin veršur góškend. Ķskoytiš veršur roknaš sum 20% av serinntųku įšrenn ķskoyti, t.d. 20% av –681,1 = -136,2.

2) Her veršur roknaš viš skattligum endurgjaldi fyri avtųkukostnaš. Enn er ikki gjųrt av, hvussu hesin spurningur eigur at verša handfarin.

Sum sęst, veršur ikki byrjaš at rokna 1. stig av serskatti fyrr enn skattskylduga saldo'in, aftanį at verša givin 20% ķskoyti, er voršin positiv. Hetta merkir, at felagiš hevur fingiš eitt innanavkast uppį 20%, įšrenn 1. stig av serskatti (10%) veršur roknaš.

Talva 5. Śtrokning av serskatti (2. stig)

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur: $17/fat

 

(Mió. Kr.)

Netto
peninga-
streymur til
oljufelag aftanį
vanl. kol-
vetnisinn-
tųkuskatt
Śtreišslur
frį undan-
farnum
įrum
Saldo flutt frį undan-
farna įri
Serinntųka įšrenn ķskoyti Ķskoyti (25%) Ser-
inntųka viš įrsenda
Serskattur
- 2. stig (15%)
                 

2001

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

2002

-173,0

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Framleišslu-
ętlan
góškend

2003

-177,4

-285,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

2004

-218,2

-462,9

0,0

-681,1

-170,3

-851,4

0,0

2005

-1.921,4

0,0

-851,4

-2.772,8

-693,2

-3.466,0

0,0

2006

-2.886,2

0,0

-3.466,0

-6.352,2

-1.588,1

-7.940,3

0,0

 

2007

-40,8

0,0

-7.940,3

-7.981,0

-1.995,3

-9.976,3

0,0

 

2008

2.842,5

0,0

-9.976,3

-7.133,8

-1.783,4

-8.917,2

0,0

 

2009

2.583,4

0,0

-8.917,2

-6.333,8

-1.583,5

-7.917,3

0,0

 

2010

2.467,4

0,0

-7.917,3

-5.449,9

-1.362,5

-6.812,3

0,0

 

2011

2.465,4

0,0

-6.812,3

-4.346,9

-1.086,7

-5.433,6

0,0

 

2012

2.418,1

0,0

-5.433,6

-3.015,5

-753,9

-3.769,4

0,0

 

2013

1.958,3

0,0

-3.769,4

-1.811,0

-452,8

-2.263,8

0,0

 

2014

1.755,7

0,0

-2.263,8

-508,1

-127,0

-635,1

0,0

 

2015

1.550,6

0,0

-635,1

915,5

0,0

915,5

137,3

 

2016

1.011,1

0,0

0,0

1.011,1

0,0

1.011,1

151,7

 

2017

882,1

0,0

0,0

882,1

0,0

882,1

132,3

 

2018

650,3

0,0

0,0

650,3

0,0

650,3

97,6

 

2019

408,5

0,0

0,0

408,5

0,0

408,5

61,3

 

2020

259,7

0,0

0,0

259,7

0,0

259,7

38,9

 

2021

115,6

0,0

0,0

115,6

0,0

115,6

17,3

 

2022

-2.117,1

0,0

0,0

-2.117,1

0,0

-2.117,1

-317,61)

 
                 
 

13.722,3

     

-11.596,5

 

318,9

 

1) Her veršur roknaš viš skattligum endurgjaldi fyri avtųkukostnaš. Enn er ikki gjųrt av, hvussu hesin spurningur eigur at verša handfarin.

Sum sęst, er innanavkastiš av hesi oljuleiš oman fyri 25%, tķ 2. stig av serskatti (15%) slęr inn. Hesi 15% eru at rokna oman į tey 10% ķ 1. stigi av serskattinum soleišis, at goldiš veršur tį 25% ķ serskatti.

Į sama hįtt veršur hildiš fram viš 3. stigi, sum hevur eitt ķskoyti til negativa saldo upp į 30% og eitt ųkt skattatrżst upp į 15%. Sostatt veršur goldiš 40% ķ serskatti, um innanavkastiš į einari oljuleiš er hęgri enn 30%.

Sum sęst ķ talvuni nišanfyri, kemur oljuleišin, sum hetta roknidųmiš er bygt į, ikki at gjalda serskatt į 3. stigi. Hetta er orsakaš av, at innanavkastiš av oljuleišini er lęgri enn 30%, og sęst hetta viš, at ķskoytiš er hęgri enn netto peningastreymurin.

Talva 6. Śtrokning av serskatti (3. stig)

Stųdd į oljuleiš: 250 mió. fųt

Prķsur: $17/fat

 

(Mió. Kr.)

Netto peninga-
streymur til
oljufelag aftanį
vanl. kolvetnis-
inntųkuskatt
Śtreišslur frį undanfarnum įrum Saldo flutt frį undanfarna įri Serinntųka įšrenn ķskoyti Ķskoyti (30%) Serinntųka viš įrsenda Serskattur - 3. stig (15%)
                 

2001

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

 

2002

-173,0

-112,5

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Framleišslu-
ętlan góškend

2003

-177,4

-285,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

2004

-218,2

-462,9

0,0

-681,1

-204,3

-885,4

0,0

2005

-1.921,4

0,0

-885,4

-2.806,8

-842,1

-3.648,9

0,0

2006

-2.886,2

0,0

-3.648,9

-6.535,1

-1.960,5

-8.495,7

0,0

 

2007

-40,8

0,0

-8.495,7

-8.536,4

-2.560,9

-11.097,4

0,0

 

2008

2.842,5

0,0

-11.097,4

-8.254,8

-2.476,5

-10.731,3

0,0

 

2009

2.583,4

0,0

-10.731,3

-8.147,9

-2.444,4

-10.592,3

0,0

 

2010

2.467,4

0,0

-10.592,3

-8.124,9

-2.437,5

-10.562,3

0,0

 

2011

2.465,4

0,0

-10.562,3

-8.096,9

-2.429,1

-10.526,0

0,0

 

2012

2.418,1

0,0

-10.526,0

-8.107,8

-2.432,3

-10.540,2

0,0

 

2013

1.958,3

0,0

-10.540,2

-8.581,8

-2.574,5

-11.156,4

0,0

 

2014

1.755,7

0,0

-11.156,4

-9.400,7

-2.820,2

-12.220,9

0,0

 

2015

1.550,6

0,0

-12.220,9

-10.670,3

-3.201,1

-13.871,4

0,0

 

2016

1.011,1

0,0

-13.871,4

-12.860,3

-3.858,1

-16.718,4

0,0

 

2017

882,1

0,0

-16.718,4

-15.836,3

-4.750,9

-20.587,1

0,0

 

2018

650,3

0,0

-20.587,1

-19.936,8

-5.981,0

-25.917,8

0,0

 

2019

408,5

0,0

-25.917,8

-25.509,3

-7.652,8

-33.162,1

0,0

 

2020

259,7

0,0

-33.162,1

-32.902,4

-9.870,7

-42.773,1

0,0

 

2021

115,6

0,0

-42.773,1

-42.657,5

-12.797,3

-55.454,8

0,0

 

2022

-2.117,1

0,0

-55.454,8

-57.571,9

-17.271,6

-74.843,5

0,0

 
                 
 

13.722,3

     

-88.565,7

 

0,0

 

 Fyrisitingarligar og fķggjarligar avleišingar

Vęntast kann ikki, at hetta uppskot hevur fyrisitingarligar ella fķggjarligar avleišingar viš sęr fyrstu įrini. Sum talvurnar 2 og 3 vķsa, kann serskattur fįa stóra įvirkan į inntųkur landskassans. Talvurnar vķsa hinvegin eisini, at vęntast kunnu ikki serskattainntųkur fyrr enn aftanį, at vanligur kolvetnisinntųkuskattur hevur veriš goldin ķ eitt tķšarskeiš.  

Višmerkingar til tęr einstųku broytingarnar

Til broyting nr. 1

§ 10a. Serskatturin veršur roknašur av inntųkuni fyri hvųrja kolvetnisleiš sęr. Talan kann vera um ein einstakan kolvetnisfund, ella fleiri fundir, iš verša troyttir undir einum, og tķskil rakstrarliga og bśskaparliga eru at meta sum ein eind. Ein kolvetnisfundur er sambęrt § 1 ķ standarloyvinum fyri 1. śtbjóšingarumfar: "ein samfųst ķfylla av kolvetnum ķ undirgrundini. Landsstżrismašurin ger ķ ivafųri av, hvat iš metast skal sum kolvetnisfundur".

Fundurin veršur avmarkašur jaršfrųšiliga og landafrųšiliga, tį iš landsstżrismašurin ķ oljumįlum ķ samsvari viš § 8, stk. 2, ķ lógini um kolvetnisvirksemi leingir leitingar- og framleišsluloyviš viš framleišslu fyri eyga. Landsstżrismašurin kann sum treyt fyri leingingini krevja, at loyvishavarin sendir inn umsókn um góškenning av leišbyggiętlan innan įvķsa freist. Bśskaparliga og harviš skattliga tilveran hjį eini kolvetnisleiš veršur ķ hesi lóg mett at byrja, tį iš landsstżrismašurin ķ oljumįlum góškennir eina leišbyggiętlan fyri avvaršandi kolvetnisleiš. Hųvušsreglan er sostatt, at bert inntųkur og śtreišslur eftir hesa góškenning verša tiknar viš, tį iš serskattur veršur roknašur. Tó veršur ķ § 10b mųguleiki givin fyri at draga frį įvķsar śtreišslur, iš višvķkja leiting og meting av viškomandi kolvetnisfundi ella -fundum.

Stundum umfatar ein leišbyggiętlan samtroyting av fleiri kolvetnisfundum. Tį kunnu tųknilig og bśskaparlig atlit tala fyri, at tęr samtroyttu leiširnar skattliga verša roknašar sum ein eind. Ķ ivamįlum ger landsstżrismašurin ķ oljumįlum av, eftir rįšfųring viš landsstżrismannin ķ skattamįlum, hvųrt samtroyttu leiširnar skattliga verša roknašar sum ein eind.

§ 10b. Tį uppgeršin av serinntųkuni fyri eina kolvetnisleiš veršur gjųrd, kunnu śtreišslur, sum eru hildnar įšrenn kolvetnisleišin er góškend, ikki dragast frį. Tó veršur loyvt at draga frį, taš įriš leišbyggiętlanin er góškend, tęr śtreišslur, sum hava beinleišis samband viš fund og meting av kolvetnisleišini. Śtreišslur til sjįlva śtbyggingina koma sambęrt lóg um kolvetnisvirksemi vanliga ikki uppį tal, fyrr enn eftir at leišbyggiętlanin er góškend.

Sum dųmi um śtreišslur, sum ikki kunnu dragast frį, kunnu nevnast śtreišslur til keyp av upplżsingum um seismisk śrslit v.m., įšrenn fundurin varš gjųrdur, gjųld fyri forkanningarloyvi, umsóknargjųld og vķddargjųld. Sum dųmi um śtreišslur, sum kunnu dragast frį, kunnu nevnast śtreišslur av boringini, sum fųrdi til fundin av tķ įvķsu kolvetnisleišini og eftirfylgjandi metingar o.a.

Skuldi tųrvur vķst seg, kann landsstżrismašurin viš kunngerš įseta nęrri reglur um, hvųrjar śtreišslur kunnu dragast frį.

§ 10 c. Uppgeršin av serinntųkuni vķkur frį vanligu skattareglunum į tann hįtt, at śtveganarpeningur fyri ognarlutir kann dragast frį ķ fullum vavi śtveganarįriš. Ognarręttarligu treytirnar fyri at kunna draga śtveganarpeningin frį ķ śtveganarįrinum eru tęr somu, sum galda fyri rętti til avskriving, eitt nś um levering, og at ognarluturin skal vera brśksklįrur.

Frammanundan einari frįlanda kolvetnisframleišslu veršur tųrvur į at śtvega ognarlutir av ymsum slag. Men tųrvur veršur eisini į at gera stórar śtbyggingar (anlęg), sum koma at vara fleiri įr. Eftir galdandi reglum fyri skattligar avskrivingar, kunnu slķkar stórar śtbyggingar fyri egnu rokning ikki avskrivast, fyrr enn śtbyggingin kann takast ķ nżtslu. Ķ hesi reglu veršur tó skotiš upp, at loyvt skal vera at draga frį ķ uppgeršini av serinntųkuni śtreišslur, sum eru hildnar til at gera ognir, sum skulu brśkast ķ sambandi viš at vinna inntųkur sambęrt § 4, stk. 1, nr. 1 og 2, og stk. 2, frį kolvetnisleišini, taš įriš, tęr eru hildnar.

Hóast įvegisgjųld vanliga ikki kunnu gera av, nęr ein śtreišsla skal takast viš ķ uppgeršina av serinntųkuni, veršur kortini skotiš upp, at frįdrįttur veršur loyvdur fyri įvegisgjųld av śtreišslum fyri bygging/śtvegan av ognum, sum skulu brśkast til at vinna vanliga kolvetnisinntųku eftir § 4, stk. 1, nr. 1 og 2, og stk. 2, tį sįttmįli veršur gjųrdur um taš viš byggiharra. Ķ slķkum fųri veršur frįdrįttur loyvdur samsvarandi įsetingunum ķ avvaršandi sįttmįla, tó ikki fyri eina stųrri upphędd enn taš, sum er vanligt fyri avvaršandi vinnugrein. Frįdrįtturin kann tó ongantķš vera hęgri enn śtveganarpeningurin fyri tann higartil leveraša og ķ rakstrarroknskapinum aktiveraša partin av fult avtalašu leveransuni, tį įvegisgjaldiš veršur goldiš.

Lutfalsligt brśk av ognarlutum, sum verša brśktir til at vinna inntųkur sambęrt § 4, stk. 1, nr. 1 og 2, og stk. 2, gevur rętt til lutfalsligan frįdrįtt av śtveganarpeninginum, sum svarar til nżtsluna sambęrt § 4, stk. 1, nr. 1 og 2, og stk. 2.

§ 10d. Uppgeršin av serinntųkuni vķkur frį vanligu skattareglunum į tann hįtt, at śtveganarpeningur fyri ognarlutir kann dragast frį ķ fullum vavi śtveganarįriš. Eftir § 9 skal śtveganarpeningurin fyri loyvisbrųv, loyvir og ręttindir, sum nevnd eru ķ § 4, stk. 1, nr. 3, avskrivast viš javnstórum įrligum upphęddum yvir 5 įr. Men tį serinntųkan veršur gjųrd upp, er peningur fyri śtvegan av loyvum v.m., įšrenn avvaršandi leišbyggiętlan varš góškend, serskattauppgeršini óviškomandi. Eru slķk loyvi v.m. śtvegaš aftanį, at avvaršandi leišbyggiętlan er góškend, kann slķkur śtveganarpeningur dragast frį taš įriš, śtveganin fer fram.

§ 10e. Uppgeršin av serinntųkuni vķkur frį vanligu reglunum um uppgerš av skattskyldugu inntųkuni į tann hįtt, at fķggjarligar inntųkur og śtreišslur ikki verša tiknar viš ķ uppgeršina av serinntųkuni.

Orsųkin til hetta er, at serskatturin veršur roknašur ķ mun til bśskaparliga avkastiš frį ķlųguni ķ eina kolvetnisleiš. Og hetta avkastiš skal gerast upp óheft av, hvussu fķggingin av ķlųguni er bżtt millum eginpening og fremmandafķgging. Ķ stašin fyri at loyva frįdrįtt fyri fķggjarkostnaš, veršur loyvt at gera eitt įrligt ķskoyti ("compounding") av skattskylduga hallinum, inntil inntųkurnar frį kolvetnisleišini hava afturgoldiš tęr gjųrdu ķlųgurnar viš einum ķskoyti, sum millum annaš hevur ķ sęr endurgjald fyri fķggjarkostnaš.

Ętlanin er, at serskatturin skal ikki verša kravdur, fyrr enn ein kolvetnisleiš er voršin so lųnandi, at innanavkastiš eftir vanligan kolvetnisinntųkuskatt fer upp um 20%. Tķ skal vanligur kolvetnisinntųkuskattur (partafelagsskattur), sum er goldin, dragast frį, tį serskattur veršur roknašur. Men tį vanligi kolvetnisinntųkuskatturin ikki veršur įlķknašur fyri hvųrja kolvetnisleiš sęr, er tųrvur į – um tann skattskyldugi rekur virksemi sambęrt loyvi eftir lógini um kolvetnisvirksemi į fleiri kolvetnisleišum - at bżta vanliga kolvetnisinntųkuskattin millum allar hesar kolvetnisleiširnar.

Bżtiš millum tęr einstųku kolvetnisleiširnar skal svara til lutfalsliga partin, tęr einstųku avlopsgevandi kolvetnisleiširnar hava giviš ķkast til ta skattskyldugu inntųku, sum vanligi kolvetnisinntųkuskatturin veršur roknašur av.

Vķsir taš seg at verša tųrvur į nįgreiniligari reglu um, hvussu śtrokningin av nevnda bżti skal śtroknast, kann landsstżrismašurin įseta slķkar viš kunngerš.

§ 10f. Serskatturin er stigvaksandi ķ trimum stigum soleišis, at um ein kolvetnisleiš kastar av sęr meira enn 20% aftanį śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti, veršur serskatturin įsettur til 10%. Kastar ein kolvetnisleiš av sęr meira enn įvikavķst 25% ella 30% aftanį śtrokning av vanligum kolvetnisinntųkuskatti, veršur serskatturin įsettur til įvikavķst 25% ella 40%. Skatturin veršur sostatt roknašur ķ trimum kumulativum stigum.

Tį goldiš framleišslugjald upp į 2% og vanligur kolvetnisinntųkuskattur upp į 27% eru drigin frį ķ śtrokningini av serskattinum, veršur markskatturin 35,6%, um serskattur į 1. stigi skal gjaldast. Skal serskattur gjaldast bęši į 1. og 2. stigi, veršur markskatturin 46,3%, og skal serskattur gjaldast eftir 3. stigi, veršur markskatturin 57,1%.

Tį ein oljuleiš veršur śtbygd, fer serinntųkan tey fyrstu inntųkuįrini at vera negativ. Negativa saldoin veršur uppgjųrd hvųrt įr fyri seg, og inntil hon seinni er mótroknaš ķ einari positivari inntųku, veršur saldoini į hvųrjum įri giviš ķskoyti upp į įvķkavķst 20%, 25% ella 30%. Ķskoytiš veršur roknaš į hvųrjum įri av higartil framfųrdari saldo.

Gongur ov long tķš frį tķ byrjaš veršur at śtbyggja eina oljuleiš, til framleišslan byrjar, kunnu nevndu ķskoyti elva til, at upphęddirnar (śtreišslurnar) gerast stórar og eggja til oyšsl, sum veršur umrųtt undir enska heitinum "gold plating" ("forgylling"), jbr. umrųšuna framman fyri undir almennu višmerkingunum. Fyri at avmarka henda trupulleika veršur ķ stk. 5 įsett, at negativ serinntųka frį įvķsum įri ķ mesta lagi kann framfųrast viš ķskoyti ķ 6 įr, įšrenn handilslig framleišsla byrjar. Ganga fleiri įr, įšrenn slķk framleišsla byrjar, veršur halliš frį teimum įrum, iš liggja longur enn 6 įr aftur ķ tķšini, fųrd fram uttan ķskoyti inntil taš įriš, iš er 6 įr undan įrinum, slķk framleišsla byrjar. Tį veršur taš hetta įriš, ķskoytini byrja, heldur enn įriš, tį iš leišbyggiętlanin varš góškend. Veršur rętt atboriš, mį taš tó haldast at fara at hoyra til undantųkini, at fleiri enn 6 įr ganga frį tķ, at leišbyggiętlanin er góškend, til framleišslan fer ķ gongd. Viš handilsliga framleišslu veršur meint, at įrsins inntųka frį oljuframleišslu frį avvaršandi kolvetnisleiš er stųrri enn rakstrarśtreišslurnar frį leišini, so sum hesar verša gjųrdar upp ķ roknskapinum fyri vanliga kolvetnisinntųkuskattin.

Til broyting nr. 2

Talan er um at broyta § 11, stk. 3, so bęši likamligir og lųgfrųšiligir persónar rinda sama prosent ķ skatti av vanligari kolvetnisinntųku, sum nevnd er ķ § 4, stk. 1 og 2, og at prosentiš veršur verandi 27, hóast skattaprosentiš skuldi veršiš broytt fyri fųroysk partafelųg, sum ikki hava kolvetnisinntųkur nevndar ķ § 4, stk. 1 og 2. Samstundis veršur stašfest ķ hesi grein, at ųll tey, sum hava inntųku sambęrt § 4, stk. 1 og 2, eisini skulu rinda serskatt eftir kapittul 2a.

1. višgerš 9. februar 2000. Mįliš beint ķ fķggjarnevndina, sum tann 17. februar 2000 legši fram soljóšandi

Į l i t

Mįliš er lagt fram av landsstżrinum tann 4. februar 2000 og eftir 1. višgerš tann 9. februar 2000 beint ķ fķggjarnevndina.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 16. og 17 februar 2000. Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš landsstżrismenninar Eyšun Elttųr og Karsten Hansen, saman viš umbošum śr Oljumįlastżrinum, Fķggjarmįlastżrinum og Toll- og Skattstovu Fųroya.

Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum og męlir tinginum til at samtykkja uppskot landsstżrisins.

2. višgerš 23. februar 2000. §§ 1 og 2 samtyktar 23-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 25. februar 2000. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 25-0-0. Mįliš avgreitt.

Lms.j.nr. 688-19/99
Fms.j.nr. 2540-64/99
Ll. nr. 26/2000 frį 7. mars 2000