Bżti av almannaśtreišslum

 

30  Uppskot til  lųgtingslóg um  avtųku av lųgtingslóg um bżtiš av almannaśtreišslum v.m.

A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Nevndarskjųl
D. Įlit
E. 2. višgerš
F. 3. višgerš

Įr 2000, 4. februar, legši Helena Dam į Neystabų, landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi

 

Uppskot

til

lųgtingslóg um avtųku av lųgtingslóg um bżtiš av almannaśtreišslum v.m. 

§ 1. Lųgtingslóg nr. 125 frį 21. mai 1993 um bżtiš av almannaśtreišslum v.m. veršur tikin av.

§ 2. Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi 1. aprķl 2000.

Višmerkingar
Ķ juli mįnaši ķ įr fekk landsstżrismašurin handaš eitt įlit frį einum arbeišsbólki, sum landsstżrismašurin hevši sett at koma viš einum tilmęli um eitt greišari bżti millum land og kommunu, og hvussu uppgįvu-, fķggjar- og įbyrgdarbżtiš skuldi verša frameftir.

Nišurstųšan hjį arbeišsbólkinum var, at barnaansingarųkiš frį įr 2000 skuldi leggjast śt til kommunurnar. Fyri at kompensera kommunurnar fyri tęr meirśtreišslur, sum standast av hesum, skuldi lųgtingslógin um bżtiš av almannaśtreišslum takast av, soleišis at landskassin frameftir skuldi rinda allar tęr śtreišslur, sum fyrr vóru, sambęrt lógini um bżtiš av almannaśtreišslum v.m. viš einum įvķsum prosentbżti, bżtt millum land og kommunu. Undantiknar vóru tó tęr śtreišslur, sum standast av umsitingini av teimum kommunalu sosialu deildunum sambęrt forsorgarlógini og įsetingunumarnar um, at kommunurnar śtvega hųlir til heimarųktina og skślalęknaskipanina. Hesar seinnu įsetingirnar eru viš ķ eini lógarbroyting ķ lógini um almenna forsorg, sum eisini veršur lųgd fyri Lųgtingiš ķ hesum įrinum.

Fķggjarligu avleišingarnar
Fķggjarligu avleišingarnar fyri kommunurnar, sķ śtrokningarnar nišanfyri.

Yvirlit yvir, hvat kommunurnar rinda sambęrt lógini um bżtiš av almannaśtreišslum, yvir meir- og minni śtreišslur hjį kommununum, um lógin veršur tikin av og, barnaansingin veršur lųgd śt til kommunurnar

Tųlini eru roknskapartųl fyri 1998.

Kommuna

Bżtiš

av

Almannaśtreišslunum

1998

Bżtiš av

komm. parti

av ellisheimunum

1998

Tilskot śr

landskassanum

barnaansing

1998

Meirśtreišsla

fyri

kommunurnar

1998

 

Navn

Bķggjar kommuna

62.342

61.673

-124.015

Eišis kommuna

722.247

204.061

394.935

-531.373

Elduvķkar kommuna

89.977

21.599

-111.576

Fįmjins kommuna

128.969

36.575

-165.544

Fuglafjaršar kommuna

1.539.526

426.475

2.565.327

599.326

Fugloyar kommuna

48.565

12.388

-60.953

Funnings kommuna

106.527

29.738

-136.265

Gjįar kommuna

72.611

21.844

-94.455

Gųtu kommuna

1.005.419

292.460

564.571

-733.308

Haldórsvķkar kommuna

272.309

53.356

123.592

-202.073

Hests kommuna

49.667

7.315

-56.982

Hósvķkar kommuna

244.174

0

354.612

110.438

Hovs kommuna

132.245

39.341

-171.586

Hśsar kommuna

63.311

13.684

-76.995

Hśsavķkar kommuna

155.626

65.241

-220.867

Hvalbiar kommuna

763.030

237.277

-1.000.307

Hvalvķkar kommuna

340.556

0

164.551

-176.005

Hvannasunds kommuna

452.098

138.877

72.893

-518.082

Kirkjubųar kommuna

216.597

33.145

731.485

481.743

Klaksvķkar kommuna

4.830.164

1.517.663

2.751.935

-3.595.892

Kollafjaršar kommuna

941.288

53.356

809.949

-184.695

Kunoyar kommuna

141.833

42.986

-184.819

Kvķvķkar kommuna

602.755

0

697.635

94.880

Leirvķkar kommuna

865.205

243.419

523.578

-585.046

Mišvįgs kommuna

978.207

482.149

451.652

-1.008.704

Mikladals kommuna

78.959

13.510

-92.469

Mykines kommuna

15.530

20.050

-35.580

Nes kommuna

1.157.630

328.878

794.904

-691.604

Nólsoyar kommuna

231.316

36.539

-267.855

Oyndafjaršar kommuna

168.647

45.040

50.155

-163.532

Porkeris kommuna

374.553

111.262

89.191

-396.624

Runavķkar kommuna

2.458.100

652.183

1.901.498

-1.208.785

Saksunar kommuna

28.640

0

-28.640

Sandavįgs kommuna

694.781

381.785

324.878

-751.688

Sands kommuna

534.982

235.450

306.776

-463.656

Sjóvar kommuna

1.002.291

269.720

508.275

-763.736

Skįla kommuna

650.480

175.371

-825.851

Skįlavķkar kommuna

175.877

66.878

-242.755

Skopunar kommuna

500.454

208.885

141.532

-567.807

Skśvoyar kommuna

78.368

0

-78.368

Sumbiar kommuna

420.023

130.625

-550.648

Sunda kommuna

492.559

141.885

744.487

110.043

Svķnoyar kommuna

58.834

13.942

-72.776

Sųrvįgs kommuna

997.733

403.147

666.192

-734.688

Tórhavnar kommuna

17.959.603

4.163.494

33.932.482

11.809.385

Tvųroyrar kommuna

1.887.991

552.314

2.299.776

-140.529

Vįgs kommuna

1.414.854

442.068

549.844

-1.307.078

Vestmanna kommuna

1.225.402

108.758

584.897

-749.263

Višareišis kommuna

318.449

104.003

110.250

-312.202

Tilsamans

47.751.305

12.640.409

53.211.852

-7.179.862

Almannaśtreišslur sambęrt lógini um bżtiš av almannaśtreišslum

Sambęrt fķggjarįri 2000, kann kommununnar partur av almannaśtreišslunum śtgreinast soleišis:

Upphędd ķ mió. kr.

Alt įr 2000

1. įrsfj. 2000

2.-4. įrsfj. 2000

Almannapensjón

32,293

8,073

24,220

Barnaforsorg

2,247

562

1,685

Vanlig forsorg

6,357

1,589

4,768

Heimarųktin & heilsusystrar

3,901

975

2,926

Einkjubarnastyrkur & alimentatión

90

23

68

Rųktar,- ellis- og vistarheim

19,312

4,828

14,484

Eldrarųkt ķ Sandoynni x)

1,315

329

986

Vard Verkstųš

882

220

661

Kommunurnar at gjalda ķalt

66,397

16,599

49,798

x) Śtreišslurnar eru įsettar viš kunngerš nr. 167 frį 29/12-1997 um royndarskipan innan eldrarųkt ķ Sandoynni

Dagstovnaųkiš

Sambęrt fķggjarįri 2000, kann kommununnar partur (30%) av barnaansingini śtgreinast soleišis:

Upphędd ķ mió. kr.

Alt įr 2000

1. įrsfj. 2000

2.-4. įrsfj. 2000

Hśsaśtreišslur

9,095

2,274

6,821

Rakstur/lųn

39,498

9,874

29,624

Kommunurnar at gjalda ķalt

48,593

12,148

36,445

Sambęrt fķggjarįri 2000 kann landskassans partur (40%) av barnaansingini śtgreinast soleišis:

Upphędd ķ mió. kr.

Alt įr 2000

1. įrsfj. 2000

2.-4. įrsfj. 2000

Hśsaśtreišslur

13,643

3,411

10,232

Rakstur/lųn

52,664

13,166

39,498

Landskassin at gjalda ķalt

66,307

16,577

49,730

Avleišingin fyri įr 2000, um lógin veršur sett ķ gildi 1. aprķl, veršur:

Taš er torfųrt at siga, hvussu tęr endaligu fķggjarligu avleišingarnar koma at sķggja śt. Į fķggjarlógini fyri įr 2000 eru 59.266,- mió. kr. settar av. Śtrokningarnar vķsa, at viš verandi virksemi viš eini lųnarhękking uppį 3%, og at landiš frį 1. januar 2000 skal rinda 40% av rakstrinum, kostar dagstovnaųkiš 66.307,- mió. kr. Tį er ikki ķroknaš mųguligt nżtt virksemi ķ įr 2000.

Veršur barnaansingarųkiš lagt śt til kommunurnar at umsita 1. aprķl 2000, og veršur lógin um bżtiš av almannaśtreišslum v.m. tikin av 1. aprķl 2000, so minkar jįttanin į lųgtingsfķggjarlógini til barnaansing viš uml. 42.689,- mió. kr., og śtreišslurnar į lųgtingsfķggjarlógini til almannamįl vaksa viš uml. 49.786,- mió. kr. Taš merkir, at hesar lógarbroytingar koma at kosta landskassanum uml. 7 mió. kr. ķ įr 2000.

Taš er torfųrt at meta um, hvussu stórar śtreišslurnar verša innan almannamįl. Roknaš veršur viš, at ķ einum įrsfjóršingi verša śtreišslurnar 3/12, men tį hugt veršur at roknskapartųlunum, sęr taš śt til, at meiri veršur bókaš sķšst ķ įrinum. Ein partur er periodiseringar, men taš kunnu eisini verša ašrar orsųkir. Harumframt broytast lógabundnar śtreišslur munandi frį mįnaši til mįnaš.

Ķ teimum fųrum, har ivi stendst um, hvųrt ein śtreišsla skal rindast av kommununi ella landinum, tķ at lógin um bżtiš av almannaśtreišslum veršur tikin av 1. aprķl 2000, sum er mitt ķ įrinum, skal landiš rinda śtreišsluna. Hetta kann hava viš sęr meirśtreišslu fyri landskassan.

1. višgerš 15. februar 2000. Lųgtingsmįlini nr. 29, 30, 31, 32, 33 og 34 vóršu višgjųrd undir einum. Mįliš beint ķ trivnašarnevndina, sum tann 2. mai 2000 legši fram soljóšandi

Į l i t 

Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 4. februar 2000, og eftir 1. višgerš 15. februar 2000 er taš beint trivnašarnevndini.

Nevndin hevur višgjųrt mįliš lutvķst saman viš lųgtingsmįli nr. 29/1999, og veršur sum heild vķst til almennu višmerkingarnar ķ hesum mįli.

Ein meiriluti (Pįll į Reynatśgvu, Finnur Helmsdal, Rśna Sivertsen og Jóanis Nielsen) męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš vķsandi til višmerkingarnar. Gildiskomudagurin mį tó verša hin sami sum fyri dagstovnalógina ķ lm. 29/1999. Samsvarandi hesum veršur sett fram soljóšandi

b r o y t i n g a r u p p s k o t

Ķ § 2 veršur "1. aprķl 2000" broytt til "1. juli 2000."

Ein minniluti (Kristian Magnussen, Hans Pauli Strųm og Marjus Dam) tekur ikki undir viš uppskoti landsstżrisins og hevur hesar višmerkingar:

Uppskotiš er at fata sum endurgjald til kommunurnar, tķ hesar viš lógaruppskotinum um dagstovnar og dagrųkt įtaka sęr at rinda tann partin av kostnašinum, iš landskassin higartil hevur goldiš sambęrt barnaforsorgarlógini.

Minnilutin kann ikki góštaka, at landsstżriš, bara tķ at tvęr upphęddir minna um hvųrja ašra, onnur ein inntųka og hin ein śtreišsla, į henda hįtt uttan fyrilit strikar hesar į fķggjarlógini mitt ķ einum fķggjarįri.

Uppskotiš er ikki ķ trįš viš įsetingarnar ķ tingskipanini um, at upplżsast skal um fķggjarligu avleišingarnar av lųgtingslógaruppskotum og lógum.

Ķ višmerkingunum til lógaruppskotiš sigur landsstżriš, at ivi kann standast av, hvųrt ein śtreišsla er kommunal ella landskassans, orsakaš av at lógin veršur tikin av ķ fķggjarįrinum, men at landskassin so er til reišar at bera henda eykakostnaš. Hetta veršur fųrt fram uttan fķggjarligar metingar av, hvat hesin ivi kann kosta landskassanum.

Taš ódįmliga viš hesum uppskoti er, at tęr kommunur, iš higartil hava rašfest barnaansingarųkiš, verša straffašar, mešan tęr, iš ikki hava rašfest ųkiš ella ikki ętla sęr undir barnaansing, fįa pening śtgoldnan.

Sum dųmi kunnu nevnast, at avleišingin fyri Tórshavnar kommunu veršur, at kommunan kemur at fįa meiri enn 15 mió. kr. ķ meirśtreišslum įrliga. Kirkjubųar kommuna, iš er ein lķtil kommuna, men sum hóast hetta hevur rašfest barnaansingina ovarlaga, fęr eina eykaśtreišslu upp į meiri enn ½ mió.kr. įrliga. Fuglafjaršar kommuna fęr eina eykaśtreišslu upp į 0,6 mió.kr., og Sunda kommuna og Kvķvķkar kommuna fįa eisini eykaśtreišslur frameftir, um uppskotiš veršur samtykt.

Taš "brotsverkiš", iš hesar kommunur hava gjųrt seg sekar ķ, og sum tęr nś skulu straffast fyri, er, at tęr hava allar rašfest barnaansingarųkiš.Var skil ķ sosialpolitisku tilvitanini hjį samgonguni, so įttu hesar kommunur heldur at fingiš heršaklapp fyri at rašfesta trivnašin hjį smįbarnafamiljum.

Minnilutin heitir į lųgtingslimir um at fella uppskotiš, sjįlvt um hesir koma śr kommunum, sum viš hesum uppskotinum koma at fįa pening śtgoldnan.

Hesin įbyrgdarleysi mįtin at lóggeva uppį, kann iš ųšrum fųrum skjótt gerast lųtuvinningur, hjį teimum kommunum, iš viš hesum uppskotinum halda seg gera kvettiš.

Eitt rķmiligt minsta krav til hetta lógaruppskotiš er, at taš sum śtgangstųši įtti at veriš śtreišsluneutralt fyri kommunurnar og tikiš stųši ķ verandi virksemi į barnaansingarųkinum.

Ein minniluti (Finnur Helmsdal) vķsir į, at arbeišsbólkurin, sum ķ heyst handaši landsstżrismanninum įlit višvķkjandi framtķšini į barnagaršsųkinum, męlti ķ įlitinum til, beinanvegin at fara undir at fyrireika śtlegging av eldraųkinum til kommunurnar. Landsstżrismašurin kunngjųrdi tį, at hon fór at taka įheitanina til eftirtektar og seta nevnda arbeišsbólk.

Nś fyrst ķ mai mįnaši er einki hent hesum višvķkjandi, og mį taš metast óheppiš, at śtleggingin av eldraųkinum ikki er viš ķ myndini, nś vit samtykkja at taka av lųgtingslóg um bżtiš av almannaśtreišslunum.

Varš eldraųkiš eisini lagt śt nś, hųvdu vit fingiš eina millumrokning, sum hevši veriš meira ķ samsvari viš verandi śtreišslubżti. 

2. višgerš 4. mai 2000. Broytingaruppskot frį meirilutanum ķ trivnašarnevndini til § 2 samtykt 15-0-13. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 15-0-13. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.

3. višgerš 9. mai 2000. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 17-1-12. Mįliš avgreitt.

Lms.j.nr. 687-24/99
Ahs.j.nr. 0.21-9901560
Ll.nr. 79 frį 17.05.2000