Fyrispurningur um innflutning av neytakj°ti v.m.

100-26 Fyrispurningur til Finnboga Arge, landsstřrismann, vi­vÝkjandi innflutningi av neytakj°ti og tilt°kum mˇti ridluskri­a

 

┴r 2000, frÝggjadagin 3. mars, bo­a­i forma­urin frß omanfyri nevnda fyrispurningi frß Dan Reinert Petersen, l°gtingsmanni, sum var soljˇ­andi:

Fyrispurningur 

  1. Eru n°kur fyribyrgjandi tilt°k sett Ý verk, n˙ neyta°­i er sta­fest Ý Danmark?
  2. Innflyta vit neytakj°t ˙r Onglandi?
  3. Hevur tann f°royski myndugleikin nakran ßvÝsan politikk mˇtvegis londum, i­ nřta ta­ Ý vi­merkingunum nevnda fˇ­ur?
  4. Kann landsstřrisma­ur vi­ vissu siga, um fˇ­ur til f°roysk neyt er vandaleyst?
  5. Eru tey tilt°k, i­ sett eru Ý verk Ýmˇti ridludkri­a Ý F°royum, n°ktandi?

Vi­merkingar:

Gj°gnum °ldir vˇru f°royingar sjßlvforsřna­ir vi­ d°gur­amati. Seinasta mansaldur er hetta broytt. B˙sta­ar- og lÝvsmynstri­ ger, at d°gur­amatur Ý stˇran mun er keypt ˙tlendskt kj°t.

═ ˙tlondum halda br˙karafel°g, starvsstovur, og veterinermyndugleikar eitt vaki­ eyga vi­ tÝ mannaf°­i, i­ fŠst til keyps. Her heima r°kir Heilsufr°­iliga Starvsstovan hesa uppgßvu eftir f°rimuni og orku. M.a. hevur starvsstovan for­a fyri s°lu av salmonellafongdum h°snarungum og °­rum flogfena­i.

Dagliga hoyra vit um smitta­ slßturdřr og smitta­ar ˙rdrßttir ˙r h˙sdřrum. Ongland hevur seinastu ßrini veri­ rakt av neyta°­i og er av teirri ors°k boykotta­ av fleiri londum.

═ seinastu viku var ein tilbur­ur av neyta°­i sta­festur Ý Danmark, og fleiri kunnu vŠntast. Norra, Sv°rÝki og partar av Baltikum hava longu sett tilt°k Ý verk Ýmˇti innflutningi ˙r Danmark.

Neyta°­i stavar frß fˇ­ri, i­ partvÝs er framleitt ˙r avnotum av neyti, beinamj°li, heila, m°nu, eygum og °­rum, i­ ikki ver­ur nřtt til mannaf°­i. 

Av tÝ at kj°t av sj˙kum krÝat˙rum kann f°ra ˇlekjandi, dey­iliga sj˙ku vi­ sŠr, ver­a omanfyri settu spurningar reistir.

┴ tingfundi 7. mars 2000 var­ samtykt uttan atkv°­ugrei­slu, at fyrispurningurin skal svarast.

┴ tingfundi 30. mars 2000 svara­i Finnbogi Arge, landsstřrisma­ur, fyrispurninginum solei­is

Svar

Alment um innflutning av matv°rum til F°roya

Um uppruna- og heilsuvßttan fylgir vi­ v°runi, krevst einki serstakt loyvi frß f°royskum myndugleikum at innflyta matv°rur ˙r Nor­urlondum og ═rlandi, smbr. ž 6 Ý kunnger­ nr. 55 frß 26. mai 1983 um innflutning av djˇrum og smittuberandi lutum, sum seinast broytt vi­ kunnger­ nr. 31 frß 12 aprÝl 1996.

Fyri lond, sum liggja uttanfyri hetta °ki­, skal LandsdjˇralŠknin Ý hv°rjum einst°kum f°ri geva loyvi til hetta. Heimildin fyri hesum er givin Ý kunnger­ nr. 55 frß 26. mai 1983 um innflutning av djˇrum og smittuberandi lutum, sum seinast broytt vi­ kunnger­ nr. 31 frß 12 aprÝl 1996.

Afturat omanfyri nevndu kunnger­, gevur l°gtingslˇg nr. 46 frß 21. juni 1985 um matv°rur Heilsufr°­iligu Starvsstovuni ßvÝsar heimildir vi­vÝkjandi innflutningi av mati (ž 8) og s°lu av matv°rum (ž 11).

═ sambandi vi­ trupulleikan vi­ salmonellu Ý innfluttum flogfena­i var­ - vi­ heimild Ý matv°rulˇgini - kunnger­ nr. 47 frß 1. mai 1995 um innflutningseftirlit av eggum, flogfena­i og kj°tv°rum sett Ý gildi, i­ gevur Heilsufr°­iligu Starvsstovuni heimild at halda eini v°ru aftur, inntil ˙rslit av starvsstovukanningum fyriliggja.

Vi­ heimild Ý matv°rulˇgini eru eisini kunnger­ir settar Ý gildi, har forbo­ er sett fyri s°lu av ßvÝsum matv°rum. Hesar kunnger­ir eru:

Til spurning 1.

27. februar 2000 var­ neyta°­i sta­fest Ý Danmark, og 29. februar 2000 bo­a­i danska F°devaredirektoratet frß hesi sta­festing gj°gnum ta nor­urlendsku frßbo­anarskipanina.

Vi­ st°­i Ý hesari frßbo­an og vi­ heimild Ý ž 11 Ý matv°rulˇgini setti Heilsufr°­iliga Starvsstovan 1. mars 2000 kl. 16.00 forbo­ fyri s°lu av oksakj°ti av donskum uppruna.

Forbo­i­ var og er bert galdandi fyri frßskur­ir av rygginum og ta­, danir kalla:

S°luforbo­i­ var eisini galdandi fyri ˙rdrßttir ˙r omanfyri nevndu v°rum. Forbo­i­, sum var­ lřst Ý F°royum, er ta­ sama, sum var­ lřst Ý Danmark og Ý Noregi.

Tilt°k Ý Noregi:

Norska forbo­i­ var­ tiki­ aftur 21. mars 2000.

Tilt°k Ý Sv°rÝki:

Svenskarar settu einki forbo­ Ý gildi, men arbei­a vi­ at krevja upprunamerking ß li­ugtv°runa.

Tilt°k Ý Danmark:

1. mars 2000 bo­a­i danska F°devaredirektoratet frß, at omanfyri nevndu frßskur­ir av oksakj°ti av donskum uppruna bert kemur Ý handil, tß nřggju slßturhŠttirnir eru tiknir Ý nřtslu Ý Danmark.

Avlei­ingar av frßbo­anini Ý F°royum:

S°luforbo­i­ Ý F°royum er framvegis Ý gildi. Heilsufr°­iliga Starvsstovan hevur ikki fingi­ nakra frßbo­an frß danska F°devaredirektoratinum um, at forbo­i­ kann takast av.

═ kjalarv°rrinum av sera nˇgvu frßbo­anum sÝ­stu ßrini, bŠ­i vi­vÝkjandi salmonella, neyta°­i Ý Stˇra Bretlandi, dioxin Ý Belgiskum h°snarungum, og n˙ neyta°­i Ý Danmark, hevur Heilsufr°­iliga Starvsstovan tiki­ avger­ um, at alt kj°t og ˙rdrßttir av kj°ti skulu merkjast vi­ upprunalandi. Heimildin fyri hesi avger­ er Ý matv°rulˇgini žž 22 og 23 og merkiskunnger­ini kunnger­ nr. 25 frß 26. mars 1996 um at merkja li­ugt pakka­ar matv°rur.

Avger­in var­ formliga tikin 15. mars 2000 og frßbo­a­ °llum heils°lum og st°rri handlum, sum eru Ý frßbo­anarskipanini hjß Heilsufr°­iligu Starvsstovuni. Fyrit°kurnar hava fingi­ freist inntil 31. mars 2000 at fßa vi­urskiftini Ý rŠttlag.

Eftir hendan dag er f°royski br˙karin kunnigur vi­ upprunan av tÝ kj°ti og kj°t˙rdrßttum, sum hann keypir. Hetta merkir eisini, at nŠstu fer­ ein frßbo­an kemur fram Ý fj°lmi­lunum, so veit f°royski br˙karin, um hann hevur keypt v°rur av hesum uppruna.

Til spurning 2.

Tß neyta°­i var­ sta­fest Ý Onglandi, var­ innflutnings- og s°luforbo­ sett fyri neyta- og sey­akj°ti, sey­arh°vdum og °­rum matv°rum av neytum og sey­i, sum hava uppruna ˙r Stˇra Bretlandi.

Vi­ heimild Ý matv°rulˇgini var­ forbo­i­ lřst vi­ kunnger­ nr. 30 frß 12. aprÝl 1996, sum broytt vi­ kunnger­ nr. 37 frß 17. aprÝl 1996 um forbo­ fyri innflutningi og s°lu av ßvÝsum matv°rum ˙r Stˇra Bretlandi. 

Til spurning 3.

Vi­ kunnger­ nr. 31 frß 12. aprÝl 1996 um broyting Ý kunnger­ um innflutning av djˇrum og smittuberandi lutum er forbo­ sett mˇti innflutningi ˙r Stˇra Bretlandi av:

  1. kraftfˇ­ri, herÝmillum kj°t- og beinamj°l og allar fˇ­urblandingar vi­ kj°t- og beinamj°li Ý, sum stava frß neytum og sey­i
  2. br˙ktum landb˙na­arambo­um v.m.

Fˇ­ur og kraftfˇ­ur til neyt og sey­ ver­ur bert innflutt ˙r Danmark og °­rum Nor­urlondum (smbr. ž 6, pkt. 8). ═ F°royum eru eingi lˇgarkr°v galdandi Ý sambandi vi­ framlei­slu av fˇ­ri.

═ °llum ES-londum og londum, i­ hava heilsufr°­iliga avtalu vi­ ES, er banna­ at nřta protein, i­ stavar frß s˙gdjˇrum, Ý fˇ­ri og fˇ­urblandingum, Štla­ar jˇturdjˇrum (neyt, sey­i og geitum), samanber Kommissionens beslutning 94/381/EF af 27.06.1994 om bestemte beskyttelsesforanstaltninger med hensyn til bovin spongiform encephalopati (neyta°­i, red.) og opfodring af protein af pattedyr, sum seinast broytt vi­ Kommissionens beslutning 95/60/EF af 06.03.1995. Hesi undant°k eru Ý forbo­num mˇti nřtslu av s˙gdjˇraproteini til jˇturdjˇr:

  1. mjˇlk
  2. gelatine
  3. aminosřrur, sum eru framleiddar av h˙­um og skinni ß tann hßtt, at tŠr eru sřruvi­gj°rdar (pH < 2), so l˙tvi­gj°rdar (pH > 11) og sÝ­an hitavi­gj°rdar vi­ 140 oC i 30 min. undir trřsti uppß 3 bar
  4. dicalciumfosfat, vunni­ ˙r avfeitta­ari beinagrind
  5. turka­ plasma og a­rir blˇ­˙rdrßttir

Avger­irnar hjß Kommissiˇnini eru settar inn Ý danska lˇggßvu, sum seinast broytt vi­ Bekendtg°relse nr. 6 af 01.08.1997 om foder med indhold af protein af pattedyr.

Til spurning 4.

Sum sŠst av svarinum uppß tri­ja spurningin, er einki protein, i­ stavar frß s˙gdjˇrum, Ý kraftfˇ­rinum, sum ver­ur br˙kt til neyt og sey­ Ý F°royum. Vandin fyri smittu, borin gj°gnum fˇ­ur vi­ prionprotein Ý (neyta°­i) mß metast serstakliga lÝtil, t.v.s. so tŠtt at uppß tali­ null, sum m°guligt er at rokna vi­ teirri vitan, vit higartil hava um smittulei­ir hjß neyta°­i.

Til spurning 5.

Basanin av ridluskri­a (scrapie) er fevnd av:

  1. Kunnger­ nr. 83 frß 7. september 1984 um fyribyrging av ridluskri­a, har ßsett er, at illgruni um ridluskri­a skal frßbo­ast LandsdjˇralŠknanum (smbr. ž 2).
  2. SÝ­an 1995 er bert frßbo­a­ur ein tilbur­ur, sum f°rdi vi­ sŠr, at sey­urin, talan var um, var­ dripin og sj˙kuavger­in vßtta­, tß heilin ß avvar­andi sey­i aftanß var­ kanna­ur. Ymiskar avmarkingar vˇr­u lagdar ß sey­askipanina eftir tilbur­in, m.a. vÝ­fevnt bann fyri at selja livandi sey­, og skylda til at frßbo­a nřggjar tilbur­ir av ridluskri­a Ý avvar­andi sey­askipan.

  3. Kunnger­ nr. 141 frß 10. desember 1990 um fyribyrging av ridluskri­a, sum seinast broytt vi­ kunnger­ nr. 178 frß 21. september 1993, har m.a. er ßsett:
  1. at ta­ er banna­ at flyta livandi sey­ millum oyggjarnar, og at sey­ur skal flettast ß somu oyggj, hann er ˙r (smbr. ž 1 stk. 1).
  2. at livandi sey­ur ikki mß flytast ˙r teimum hagap°rtum, sum eru avbyrgdir vegna tilbur­ir av ridluskri­a, ella tÝ teir hava havt vandamiki­ samband vi­ hagapart, har tilbur­ir av ridluskri­a eru sta­festir (smbr. ž 2, stk. 1).
  3. at LandsdjˇralŠknin kann veita ‘undantaksloyvi’ til flutning av livandi sey­i oyggjanna millum (ž 1, stk. 3) og til flutning av sey­i frß avbyrgdum hagap°rtum (smbr. ž 2 stk. 2).
    Undantaksloyvi sambŠrt ž 1, stk. 3, ver­ur bert givi­ alidjˇrum, i­ stava frß hagap°rtum, i­ ikki eru avbyrgdir (smbr. ž 2 stk. 1). Undantaksloyvi sambŠrt ž 2, stk. 2, t.v.s. flutningur av sey­i ˙r avbyrgdum hagap°rtum, ver­a ikki givin.

═ l°tuni ver­ur arbeitt vi­ at dagf°ra lˇggßvuna um sj˙kur hjß djˇrum. Hetta merkir m.a., at heimild fŠst fyri eini meira aktivari ni­urberjing av ridluskri­a.