Fyrispurningur um summafrķtķš hjį mišnįmsskślunum

100-21 Fyrispurningur til Signar į Brśnni, landsstżrismann, višvķkjandi summarfrķtķš hjį mišnįmsskślunum

 

Įr 2000, tżsdagin 1. februar, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Jógvan į Lakjuni, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur

til

Signar į Brśnni, landsstżrismann 

Hvussu ber taš til, at summarfrķtķšin hjį mišnįmsskślunum ikki longur skal fylgja tķ fųroyska fólkaskślanum, men heldur nęrkast tķ donsku summarfrķtķšini? 

Višmerkingar:
Taš hevur altķš veriš sišvenja, at fólkaskślin og mišnįmsskślarnir (her veršur serliga hugsaš um studenta- og handilsskślarnar) hava hildiš summarfrķtķš samstundis. Men tey seinastu įrini hevur spurningurin onkuntķš veriš uppi at vent, orsakaš av at skślafyrisitingin hevur havt hug at broytt hesa sišvenju. Fyri nųkrum įrum sķšani var ręttiligt kjak um summarfrķtķšina hjį skślunum, og minnist meg rętt, varš tį av hęgstu myndugleikum lagt fast, hvussu farast skuldi fram, og eingin ivi er heldur um, at foreldur og ųll onnur, sum hava nakaš viš skśla at gera, ynskja, at frķtķšin hjį skślunum skal fylgjast.

Men hóast hetta, so arbeišir Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš framvegis viš at broyta hesa gomlu sišvenju. Hetta sęst ķ rundskrivi um frķtķš og frķdagar ķ fólkaskślunum fyri skślaįriš 2000/2001 og ķ tķšarętlan fyri students- og HF-próvtųkuna į sumri 2001, sum send eru skślunum. Nś er so gališ, at forskjótingin millum skślaskipanirnar veršur heilar 2 vikur, tķ ķ ętlanini sęst, at nś ķ summar (2000) skal summarfrķtķšin hjį fólkaskślunum byrja 28. juni, mešan hon hjį mišnįmsskślunum skal byrja 24. juni, og fólkaskślin byrjar aftur 21. august, mešan mišnįmsskślarnir byrja aftur longu 14. august - og hetta veršur so lagiš frameftir!

Taš mį sigast at vera sera ųrkymlandi, at umsitingin ferš eftir ferš roynir at flyta summarfrķtķšina, hóast hon vęl veit, at hetta er ķmóti tķ politiska viljanum. Einki er natśrligari, og taš mį eisini vera eitt sjįlvsagt krav, at summarfrķtķšin hjį so nógvum skślum sum gjųrligt liggur um somu tķš, og tķ er taš ófatiligt, at skślamyndugleikarnir skulu arbeiša upp į henda mįtan.

Taš sigst, at taš eru bara nakrar fįar danskar próvtųkuuppgįvur, sum eru orsųkin til alt forargilsi, og taš kann ikki bera til, at Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš ikki megnar at loysa ta uppgįvuna.

Taš eru nógvar familjur, iš hava bųrn bęši ķ fólkaskślanum og ķ mišnįmsskślunum, og sjįlvandi eigur alt at vera gjųrt fyri, at hesar familjur kunnu halda summarfrķtķš saman.

Eisini eru nógvir felagsskapir ķ Fųroyum, sum reka stórt frķtķšarvirksemi um summariš, og sum dųmi kunnu nevnast skótalegur og barna- og ungdómslegur ķ Nesvķk og ķ Zarepta. Hesir felagsskapir leggja sķtt arbeiši til ręttis eftir, nęr skślarnir hava frķ, og taš eru mong av teimum ungu, sum ganga ķ mišnįmsskślunum, iš gera eitt stórt sjįlvbošiš arbeiši ķ sambandi viš hesar legur. Veršur ętlanin hjį Undirvķsingar- og Mentamįlastżrinum gjųgnumfųrd, er vandi fyri, at hesir felagsskapir verša noyddir at skerja sķtt virksemi frį 6-7 vikum nišur į 4-5 vikur, og taš mį sigast at vera sera stórt spell og kann als ikki góštakast.

Ein onnur avleišing av hesum veršur allarhelst, at foreldur kenna seg noydd til at taka bųrnini śr fólkaskślanum, eina viku fyrr enn ętlaš, ella at mišnįmsskślanęmingarnir koma eina viku ov seint ķ skśla.

Ķ frįgreišingini, sum ķ november 1999 varš lųgd fram til ašaloršaskiftis ķ sambandi viš śtbśgvingarpolitikk ķ framtķšini ķ sambandi viš sjįlvstżrisverkętlanina, legši landsstżrismašurin sera stóran dent į, at vit frameftir skulu laga alla skślalóggįvuna til okkara samfelag. Tķ tykist taš serliga lųgiš, at Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš į hesum ųkinum skal draga okkum tęttari at donskum višurskiftum. Taš kann ikki bera til, at fųroyingar, sum hava sett sęr fyri at seta fųtur undir egiš borš, skulu verša noyddir til at lata ein part av skślaskipanini fylgja tķ donsku summarfrķtķšini einans orsakaš av nųkrum fįum uppgįvum.

Į tingfundi mikudagin 2. februar 2000 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 7. mars 2000 svaraši Signar į Brśnni, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar

Arbeitt veršur fram ķmóti at tillaga og menna mišnįmsśtbśgvingarnar til okkara samfelag, men hetta er eitt so umfatandi arbeiši, at ein tķš enn vil ganga įšrenn hetta mįl er rokkiš. Henda framhaldandi tillaging įvirkar longu nś fyriskipanina av próvtųkunum, soleišis at fleiri og fleiri skrivligar próvtųkuuppgįvur ķ dag vera gjųrdar ķ Fųroyum.

Enn nżta skślarnir tó nógvar próvtųkuuppgįvur śr Danmark til skrivligu próvtųkuna į mišnįmsskślunum. Įsetingin av seinasta undirvķsingardegi og seinsta skśladegi er sostatt ķ ein vissan mun knżtt at, nęr samsvarandi skślar ķ Danmark gevast viš undirvķsingini.

Skślaįriš er 199 dagar, ķroknaš próvtųku- og vetrarroyndarskeišiš, og innan hesar karmar skal Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš tryggja, at nęmingarnir fįa taš undirvķsingartķmatališ, teir sambęrt kunngeršum hava krav uppį. Hetta veršur umsitiš į tann hįtt, at Undirvķsingar- og Mentamįlastżriš fyri mišnįmsskślarnar įsetir seinasta undirvķsingardag og seinsta skśladag hjį teimum ymsu floksstigunum ķ einum skślaįri. Innan hesar karmar avgera skślarnir sjįlvir, nęr skślaįriš byrjar og nęr frķtķšin er.

Um seinasti undirvķsingardagur veršur įsettur eftir donsku skipanini og seinasti skśladagur nógv seinni enn ķ tķ donsku, merkir taš, at próvtųkutķšin hjį fųroysku nęmingunum veršur samsvarandi longri og undirvķsingardagatališ samsvarandi styttri. Fųroysku nęmingarnir skulu sostatt til somu próvtųku sum donsku nęmingarnir, men uttan at hava fingiš sama tal av undirvķsingardųgum.

Sum nevnt ķ višmerkinginum til henda fyrispurning, er fyri įr 2000 įsett, at summarfrķtķšin hjį fólkaskślunum byrjar 28. juni, mešan hon hjį studenta- og handilsskślunum byrjar 24. juni. Talan er um eina forskjóting uppį 4 dagar. Nęr skślaįriš 2000/2001 byrjar, er, sum nevnt omanfyri, upp til einkulta skślan at avgera.

At enda skal verša greitt frį, at sjįlvt um arbeitt veršur mišvķst viš at menna mišnįmsśtbśgvingarnar og gera fųroyskar uppgįvur til skrivligu próvtųkuna, vera 30 uppgįvurųš fingin frį Danmark bert til studentaskślarnar og 10 handilsskślarnar.

Mįliš avgreitt.