Fyrispurningur um sjśkrahśsverkiš

100-17 Fyrispurningur til Helenu Dam į Neystabų, landsstżrismann, višvķkjandi fųroyska sjśkrahśsverkinum

 

Įr 2000, tżsdagin 18. januar, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Jógvan viš Keldu, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:

Fyrispurningur

  1. Hvussu ber taš til, at mešan Almanna- og Heilsumįlastżriš bólgnar av fólki (kanska śr einum 8 upp ķ eini 40 fólk upp į nųkur fį įr), so bara vaksa trupulleikarnir ķ sjįlvum verkinum?
  2. Hvussu ber taš til, at sjśkrahśsleišarin į Landssjśkrahśsinum ger taš trupult hjį yvirlęknum at feršast millum sjśrkahśsini?
  3. Hvķ vil Almanna- og Heilsumįlastżriš ikki seta kirurg į Klaksvķkar Sjśkrahśsi, hóast umsųkjari er. Klaksvķkar sjśkrahśs hevur ongan kirurg ķ lųtuni?
  4. Hvussu ber taš til, at landsstżrismašurin ķ heilsumįlum ķšiliga – fyri ikki at siga dagliga – nevnir, at bęši tól og peningur tųrva į Landssjśkrahśsinum, mešan hon ikki tosar um sama trupulleika į Sušuroyar- og Klaksvķkar sjśkrahśsi, hóast sama er galdandi har?
  5. Er taš so, at so at siga allir deildarleišarar ķ Almanna- og Heilsumįlastżrinum koma av Landssjśkrahśsinum?

Višmerkingar:

Sķšani sjśkrahśsstżrini vóršu nišurlųgd, er taš komiš meiri og meiri til sjóndar, at tey bęši smęrru sjśkrahśsini tykjast at vera uttan fyri įhuga hjį landsstżrismanninum ķ heilsumįlum og Almanna- og Heilsumįlastżrinum sum heild. Hesi eiga ongan góšan har.

Hetta vķsir, sum so mangan fyrr nevnt, at sjśkrahśsstżrini vóršu til einkis gjųrd viš tķ fyri eyga, at lęttari varš at nišurleggja tey smęrru sjśkrahśsini og gera hesi vįpnaleys.

Hóast landsstżrismašurin ķ heilsumįlum ferš eftir ferš endurtekur seg sjįlva ķ, at vit skulu hava trż sjśkrahśs, tekur hon samstundis fķggjarliga grundarlagiš undan hesum.

Seinastu 30 įrini hava stórir samstarvs trupulleikar veriš į Landssjśkrahśsinum, og seinnu tķšina hava hesir ikki veriš minkandi, heldur ųvugt. Hetta hevur elvt til, at nógvur peningur hevur veriš og veršur framvegis nżttur, sum samsvarandi višgeršir ikki fįast fyri.

Hóast hesir trupulleikar hava veriš, hava teir ikki veriš tiknir upp viš rót, men hinvegin hevur veriš billaš fólki inn, at sluppu vit av viš smęrru sjśkrahśsini og tķ einu ella tęr tvęr sergreinarnar, hesi hųvdu, var sloppiš.

Nu eru vit komin hagar, at sjśkrahśsverkiš sum heild mį og skal takast upp. Tį talan er um sjśkrahśsverkiš, er vónandi talan um, at tey smęrru sjśkrahśsini sleppa undan įlopum śr Almanna- og Heilsumįlastżrinum, samstundis sum įlagt eigur at verša, at višurskiftini į Landssjśkrahśsinum mugu takast upp frį botni av.

Bara fyri at geva taš eina dųmiš um įlop kann nevnast, at hóast umsųkjari er til starv sum kirurgiskur lękni į Klaksvķkar sjśkrahśsi, vil Almanna- og Heilsumįlastżriš ikki seta hann. Taš eigur at verša lagt afturat, at fleiri lęknar eru settir ķ fųroyska sjśkrahśsverkinum, t.v.s. eisini į Landssjśkrahśsnum, sum ikki eru endaliga śtbśnir. Onkur teirra hevur heldur ikki veriš serlękni.

Omanfyrinevndu fyrispurningar verša settir ķ sambandi viš eitt vķšari arbeiši viš mįlinum.

Į tingdundi 20. januar 2000 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast.

Į tingfundi 25. februar 2000 svaraši Helena Dam į Neystbų, landsstżrismašur, fyrispurninginum soleišis:

Svar:

  1. Tį Jógvan viš Keldu, lųgtingsmašur, vķsir į, "at mešan Almanna- og heilsumįlastżriš bólgnar av fólki, so bara vaksa trupulleikarnir ķ sjįlvum verkinum", so eigur at verša nevnt, at skipanin av Almanna- og heilsumįlastżriš eins vęl og av hinum ašalstżrunum er ein avleišing av eini politiskari avgerš, nevniliga avgeršini um at fremja bygnašarbroytingar ķ almennu fyrisitingini. Męr kunnugt var eisini flokkurin hjį Jógvan viš Keldu viš til at taka hesa avgerš. Taš var śrslitiš av bygnašaruppskotinum hjį Finn Norman Christensen, sum avgjųrdi, at umsitingin innan sjśkrahśsverkiš, į Almannastovuni, hjį Sjśkrahśsstjóranum og tįverandi Almanna- og heilsudeildini ķ Tinganesi skuldi ųll leggjast saman til eitt stżri. Taš er nś gjųrt. Talan er ikki um fleiri fólk, men um tey somu fólkini, sum nś eru sett eitt staš.
  2. Eg eri ikki samd viš Jógvan viš Keldu ķ, at trupulleikarnir bara vaksa ķ sjśkrahśsverkinum. Ųll nķtiįrini hevur sjśkrahśsverkiš havt truplar umstųšur m.a. orsakaš av, at stórar sparingar eru framdar hesi įrini, samstundis sum alsamt stųrri og fleiri uppgįvur eru įlagdar sjukrahśsverkinum.

  3. Taš er at undrast yvir, at spyrjarin leggur sjśkrahśsleišsluna į Landssjśkrahśsinum undir at gera taš trupult hjį yvirlęknum at feršast millum sjśkrahśs.
  4. Į Klaksvķkar Sjśkrahśsi er eingin kirurgiskur yvirlękni settur. Taš er av vęlvild, at sjśkrahśsleišslan į Landssjśkrahśsinum hevur skipaš so fyri, at taš framhaldandi er kirurgisk vakt į Klaksvķkar Sjśkrahśsi, tķ taš eru lęknarnir į Landssjśkrahśsinum, sum reka vaktina į Klaksvķkar Sjśkrahśsi.

    Um so var, at lęknarnir į Landssjśkrahśsinum ikki rųktu lęknauppgįvur ķ Klaksvķk, so hevši eingin kirurgi veriš į Klaksvķkar Sjśkrahśsi.

  5. Almanna- og heilsumįlastżriš leggur seg ikki śt ķ setan av skuršlęknum į Klaksvķkar Sjśkrahśsi. Taš er Klaksvķkar Sjśkrahśs, sum sjįlvt setir skuršlęknar. Bert tį talan er um yvirlęknar, eisini um yvirlęknar ķ kirurgi, iš verša settir sum tęnastumenn, er taš landsstżrismašurin, sum setur og ikki Klaksvķkar Sjśkrahśs.
  6. Taš er rętt, at umsókn er komin til eitt yvirlęknastarv į Klaksvķkar Sjśkrahśsi. Henda umsókn er eftir galdandi reglum višgjųrd av eini fakligari nevnd, mannaš viš 3 kirurgiskum yvirlęknum frį hinum bįšum sjśkrahśsunum, iš hevur mett um fakliga fųrleikan hjį umsųkjaranum. Eftir hesari meting hevur Almanna- og heilsumįlastżriš ikki mett taš vera rętt at seta umsųkjaran. Tį iš Jógvan viš Keldu vķsir į, at taš hevur hent seg, at settir eru yvirlęknar innan fųroyska sjśkrahśsverkiš, iš ikki eru endaliga śtbśnir, so er taš rętt, at ķ einstųkum fųrum viš góškenning frį Heilustżrinum hevur veriš mųguligt at fingiš eitt undantak treytaš av, at hesir lęknar innanfyri įvķst tķšarskeiš skuldu fįa sęr neyšuga śtbśgving tilvega. Hesum treytum eru eisini yvirlęknar į Klaksvķkar Sjśkrahśsi settir viš. Men her į tingsins rųšarapalli fari eg ikki at greiša frį, hvķ tann umsųkjarin, iš Jógvan viš Keldu nevnir, ikki kundi veriš settur undir teimum treytunum. Hetta er eitt persónsmįl, og tķ kann taš ikki vera rętt at višgera taš her.

  7. Landsstżrismašurin ķ heilsumįlum įsannar, at bęši tól og peningur manglar innan alt sjśkrahśsverkiš. Hvar taš manglar meira og minni er ein spurningur um organisering. Eg meti ikki, at taš er rętt, at landsstżrismašurin bara nevnir Landssjśkrahśsiš, tį um tól og annan śtbśnaš ręšur. Tvųrturķmóti havi eg bęši ķ fjųr og ķ įr męlt til, at serstųk tólakonto veršur stovnsett til ųll 3 sjśkrahśsini, viš tķ endamįli at samskipa neyšugar ķlųgur av hesum slagi. Eg vil fegin enn einaferš fegnast um, at Lųgtingiš gjųrdi av at jįtta pening til hesa konto fyri ųll 3 sjśkrahśsini į fķggjarlógini ķ įr. Henda konto fer at verša umsitin av einari nevnd viš fólki frį ųllum 3 sjśkrahśsunum.
  8. Tį spyrjarin spyr, um "taš er so, at so at siga allir deildarleišararnir ķ Almanna- og heilsumįlastżrinum koma av Landssjśkrahśsinum", so skal verša sagt, at deildarstjórarnir ķ Almanna- og heilsumįlastżrinum eru settir sambęrt lżsing og millum teir umsųkjarar, sum vóru best kvalifiserašir.

Eg skal nżta hųvi til at upplżsa, at Almanna- og heilsumįlastżriš hevur veriš sera heppiš at fingiš dugnaligar og arbeišssamar deildarstjórar. At enda kann upplżsast, at tann eini av teimum hevur havt eitt leišandi starv į Landssjśkrahśsinum.

Mįliš avgreitt.