Undirskjal

Samgonguskjal

millum Sambandsflokkin, Fólkaflokkin og Javnašarflokkin

Breiša semjan

Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Javnašarflokkurin eru samdir um at skipa landsstżri og politiska samgongu į Fųroya Lųgtingi. Samgongan hevur sum mįl at skipa breitt samstarv.

Rķkisręttarliga stųšan
Yvirskipaši parturin
Mįliš er at greiša višurskiftini millum Fųroya og Danmarkar. Hetta skal gerast viš lóg, so lųgtingiš hevur heimild at yvirtaka ųll mįl, undantikiš mįlsųki, sum višvķkja rķkiseindini.

Uttanrķkismįl
Vit skulu hava stųrri įvirkan į uttanrķkispolitiska ųkinum. Hetta skal gerast ķ avtalu viš danskar myndugleikar.

Fųroyskir myndugleikar skulu tryggja sęr innlit ķ og įvirkan/avgeršarrętt į ųll uttanrķkis- og verjupolitisk mįl, iš hava tżdning fyri Fųroyar. Samrįšingar verša tiknar upp viš donsku stjórnina um at lógartryggja hetta.

Umbošanin ķ fleirtjóša og altjóša felagsskapum veršur styrkt.

Arbeitt veršur fyri sjįlvstųšugum limaskapi ķ Noršurlandarįšnum. Śtnoršursamstarviš veršur styrkt. Samstarviš viš grannatjóšir og grannaųkir kring alt Noršuratlantshav veršur ment.

Arbeitt veršur fyri gagnligastu marknašaratgongd viš ES og onnur lond.

Hermįlsliga og trygdarpolitiska stųša Fųroya veršur framhaldandi śtgreinaš.

Ein politikkur viš greišum mįlsetningum fyri menningar- og neyšhjįlp veršur oršašur og rašfestingar į fķggjarlógini gjųrdar samsvarandi.

Yvirtųkur
Flokkarnir eru samdir um hesar yvirtųkur:

Trupulleikarnir viš arbeišs- og uppihaldsloyvum verša loystir.

Stjórnarskipan
Arbeišiš ķ grundlógarnevndini skal skipast av nżggjum. Uppgįvan er at gera eina stjórnarskipanarlóg, sum eisini inniheldur įsetingar um mannaręttindi og onnur ręttindi. Umframt at lżsa verandi rķkisręttarligu stųšu, skal lógin innihalda greišar mannagongdir fyri, hvussu farast skal fram, um rķkisręttarliga stųšan veršur broytt.

Fķggjar- og bśskaparpolitikkur
Inntųkur landskassans eru minkašar. Tķ er mįliš at fįa javnvįg aftur į fķggjarlógina. Umframt at tįlma śtreišslunum veršur serligur dentur lagdur į at fįa inntųkurnar at vaksa viš m.a. vinnupolitiskum tiltųkum.

Bśskapur
Fųrdur veršur ein varin og įbyrgdarfullur bśskaparpolitikkur. Endamįliš er at tįlma sveiggjum ķ bśskapinum.

Skatta- og avgjaldspolitikkur
Skattaskipanin veršur broytt, so hon veršur meira arbeišs- og bśskaparliga vakstrarfremjandi. Mįliš er, at lųnin ikki veršur etin upp av haršari skatting.

Hetta er bęši neyšugt fyri įhaldandi bśskaparvųkstri, og fyri at hava eitt hųgt alment tęnastustųši.

Mįliš er, at skattatrżstiš skal falla, serliga į seinast vunnu krónunum.

Punktgjųldini og MVG skipanin skulu endurskošast, so tey verša meira brśkara- og vinnuvinarlig.

Feršafrįdrįtturin fyri arbeiši uttanlands veršur endurskošašur.

Lóg um śtistandandi įogn landskassans veršur gjųrd.

Til at nųkta hųlistųrvin į ymsum ųkjum ķ samfelagnum eiga mųguleikarnir fyri nżggjum reglum, ognar- og fķggjarhęttum at verša royndir.

Vinnupolitikkur
Vinnan er grundarlagiš undir vęlferšini. Tķ er neyšugt at tryggja framhaldandi menning ķ tųttum samstarvi viš vinnuna.

Vit skulu hava ein vinnupolitikk, iš skapar eitt fjųlbroytt og dynamiskt vinnulķv. Vit skulu stimbra vinnulķviš at klekja haldgóš hugskot um nżggjar vinnumųguleikar.

Fortreytir fyri vųkstri verša millum annaš skaptar gjųgnum:

Gransking
Mįliš er at skapa eitt felags granskingarumhvųrvi, har vķsindi og vinnuįhugamįl skapa nżggj virši. Jįttanir til gransking skulu samskipast.

Feršavinnan
Ein yvirskipaš ętlan fyri feršavinnuna veršur gjųrd. Endamįliš er at fįa feršavinnuna śt um alt landiš.

Feršavinnuskrivstovan veršur gjųrd meira sjónlig.

Landbśnašur
Samgongan vil virka fyri at avtaka Jaršarrįšiš og at loyva bóndum at skipa raksturin ķ partafelag.

Spurningurin um skuldina til Jaršargrunnin veršur tikin upp og loystur.

Samgongan vil endurskoša jaršarlóggįvuna og matrikullóggįvuna.

Privatiseringar
Samgongan er samd um, at partabrųv ķ almennum fyritųkum, sum til dųmis

kunnu verša bošin śt til almenningin og/ella til strategiskar ķleggjarar, har taš kann gerast viš fyrimuni.

Vinningurin fer til at gjalda nišur almenna skuld og/ella konsolidering.

Śtlisiteringar
Almennar tęnastur - tó ikki tęr, sum fevna um umsorganararbeiši - kunnu verša bodnar śt til privat felųg at reka, har hetta gevur fķggjarligan og tęnastuligan fyrimun.

Alivinnan
Alivinnan skal vera bśskapar- og umhvųrvisliga sjįlvberandi, skal hvķla ķ sęr sjįlvari og vera grundarlag undir vķšari menning av dygdarvųrum, sum skapa inntųkur ķ altjóša kapping.

Samgongan vil virka fyri at loysa trupulleikarnar hjį alivinnuni. Hetta kann gerast viš at:

Kynsbót, eftirlit og sjśkufyribyrging veršur stušlaš ķ sama mun sum hjį okkara kappingarneytum. Virkast skal fyri at menna gransking og aling av ųšrum fiskaslųgum.

Sandoyggin er lķvfiskaųki, og veršur virkaš fyri at menna oynna sum slķka. Virksemiš viš Įir heldur fram.

Arbeišsmarknašarmįl
Barsilsskipanin skal endurskošast.

Arbeišiš at gera eina nżggja kappingarlóg heldur fram. Eisini veršur fariš undir at gera eina nżggja marknašarfųringslóg.

Nevnd veršur sett at lżsa ųll višurskifti brśkaranna ķ brśkaramįlum, viš tķ endamįli at fįa betur skipaš višurskifti į ųkinum.

Pensjónsvišurskiftini skulu betrast. Nevndin, sum endurskošar eftirlųnarvišurskiftini į arbeišsmarknašinum, veršur vķškaš viš einum av pųrtunum góškendum formanni. Mišaš veršur eftir, at nevndin letur įlit 1. oktober 2004. Arbeišsmarknašareftirlųnargrunnurin veršur styrktur.

Arbeišiš hjį pųrtunum į arbeišsmarknašinum at gera eina skipan, sum kann loysa trętur, so skjótt tęr koma ķ, heldur fram.

Samferšslu- og samskiftismįl
Landsstżriš hevur skyldu at tryggja hóskandi feršasamband kring alt landiš. Eitt vęl śtbygt og vęl virkandi samferšslukervi hevur alstóran tżdning fyri trivnašin ķ śtjašaranum og fyri vinnuna og trivnaš ķ landinum sum heild.

Nżggj samferšsluętlan veršur gjųrd. Landsverkfrųšingurin ger framhaldandi kanningar til smęrri berghol, iš mugu gerast av trygdarįvum.

Kanningar verša gjųrdar um fast samband undir Skopunarfirši viš tķ endamįli at betra sambandiš bęši til Sandoynna og Sušuroynna.

Umstųšurnar hjį rųrslutarnašum ķ samferšsluni skulu betrast ķ samstarvi viš avvaršandi felųg.

Atkomuvišurskiftini į śtoyggj skulu betrast. Samstundis veršur stušul til infrakerviš framhaldandi jįttašur.

Verandi śtbyggingar į samferšsluųkinum halda fram.

Umleggingin av Postverkinum til alment partafelag heldur fram.

Hildiš veršur fram at menna kappingarfųrar samskiftismųguleikar ķ ųllum landinum.

Vįga Floghavn veršur śtbygd og nśtķmansgjųrd. Višurskiftini um loftferšslumyndugleikan verša framhaldandi kannaš.

Fiskivinnan
Hildiš veršur fast viš fiskidagaskipanina. Ųkis- og gżtingarfrišingarnar verša varšveittar.

Ķ samstarvi viš vinnuna veršur skipaš fyri, at fult gjųgnumskygni veršur viš fiskiręttindunum, soleišis at brśksskyldur fylgja viš brśksrętti til fiskatilfeingiš. Somuleišis verša tiltųk at forša "spekulatión" viš fiskiręttindum stųšugt ment og sett ķ verk.

Mišaš veršur eftir at gera skipanina fyri śtróšur einfaldari. Fjįlgaš veršur um hesa vinnu kring landiš.

Fiskivinnulóggįvan skal gerast greišari.

Rįšgevingin ķ sambandi viš įseting av fiskidųgum skal byggja į vinnulig, vķsindalig, samfelagslig og bśskaparlig atlit.

Betrašir veišumųguleikar
Nevnd, umbošandi vinnuna og myndugleikarnar, veršur sett at gera eina menningarętlan fyri veišumųguleikar uttan fyri fųroyskt sjóųki.

Rękjuvinnan
Loysn skal finnast į trupulleikunum hjį rękjuvinnuni. Nevnd umbošandi myndugleikar, skip og manningar veršur sett at gera uppskot.

Fiskivinnan į landi
Kappingarfųriš hjį fiskivinnuni skal betrast.

Fiskirķkidųmiš eigur ķ mest mųguligan mun at viršisųkjast her į landi.

Flutningskostnašur av rįvųru skal sum minst darva kappingarfųrinum hjį vinnulķvinum ķ śtjašaranum.

Trivnašarmįl
Trivnašur hjį ųllum bólkum ķ samfelagnum er ein avgerandi treyt fyri einum samfelag ķ menning.

Familjupolitikkur
Samgongan er samd um at hava ein virknan familjupolitikk, sum tryggjar tųrvin hjį einstųku familjuni.

Ein hųgur fųšitķttleiki er avgerandi fyri, at samfelagiš kann mennast. Tķ hevur samgongan sett sęr sum mįl at betra um fķggjarligu korini hjį smįbarnafamiljum.

Arbeitt veršur fyri at avmarka tališ į fosturtųkum viš betri umsorgan, upplżsing og rįšgeving.

Heilsumįl
Samgongan fer framhaldandi at śtbyggja og nśtķmansgera sjśkrahśsverkiš sambęrt langtķšarętlanunum. Mįliš er framhaldandi at hava eitt sjśkrahśsverk į hųgum stųši. Samstundis heldur arbeišiš fram at samskipa og dygdarmenna sjśkrahśsverkiš, soleišis at bķšilistarnir verša burtur.

Sjśklingum skal verša tryggjaš višgerš – eisini uttanlands.

Samgongan vil virka fyri at samskipa heilsustovnar, undirvķsingarstovnar og įhugafelųg ķ eitt felags įtak fyri fólkaheilsu. Skipan skal gerast um fyribyrgjandi heilsukanning fyri fólk ķ mišal aldri.

Ein langsiktaš skipan fyri heilsugóšan mat til bųrn veršur lųgd til ręttis.

Arbeitt veršur fyri at fįa mjólkina bķligari.

Rikin veršur ein royki- og rśsevnapolitikkur, sum hevur til endamįls at fyribyrgja og minka um nżtsluna.

Primera heilsutęnastan veršur rašfest hęgri.

Tųkniliga samskiftiš millum heilsustovnar og heilsutęnastur veršur fingiš at virka bęši innlendis og til onnur lond.

Virkaš veršur fyri at fylgja tilmęlinum ķ Heildarpsykiatriętlanini. Nżggj psykiatrilóg veršur gjųrd.

Sjśkrakassaskipanin veršur nśtķmansgjųrd, so skipanin veršur einfųld.

Almannamįl
Almannaskipanir skulu vera hįttašar soleišis, at fólk ķ mest mųguligan mun skulu hava ein virknan leiklut ķ samfelagnum.

Almannaverkiš veršur gjųrt betri og einfaldari.

Almannaverkiš skal – saman viš pųrtunum į arbeišsmarknašinum – hjįlpa fólki viš avmarkašum mųguleikum at fįa atgongd til śtbśgvingar og arbeišsmarknašin.

Ein langtķšarętlan veršur gjųrd fyri at loysa ķbśšartųrvin hjį fólki viš serligum tųrvi.

Tųkniligu tilbošini til fjųlbrekaš verša rašfest.

Skipanin viš hjįlpitólum veršur gjųrd einfaldari.

Eldraųkiš
Rųktarheim og eldrasambżli verša framhaldandi bygd.

Samrįšingar verša tiknar upp millum land og kommunur, um hvussu framtķšar eldraųkiš skal skipast.

Heimarųktin veršur ment og śtbygd, so hon veršur fųr fyri at veita nųktandi tęnastur.

Bśstašarpolitikkur
Samgongan vil virka fyri at fįa ein fjųltįttašan ķbśšarmarknaš. Hetta veršur gjųrt viš at broyta lógina, so ķbśšarfelųg fįa somu rentustušuls- og mvg sųmdir, sum tey, iš byggja privat sethśs. Lógin um Hśsalįnsgrunnin veršur endurskošaš ķ hesum sambandi.

Mišvķs ętlan veršur gjųrd fyri at byggja lestrarķbśšir og ķbśšir fyri fólk viš serligum tųrvi.

Rentustušulin til sethśsaeigarar veršur varšveittur.

Leigulóg veršur gjųrd, sum tryggjar ręttindi hjį leigarum og śtleigarum.

Samgongan er samd um at kanna, hvat kann gerast fyri at fįa stųrri śtboš av leiguķbśšum į leigumarknašinum og hękka stųšiš.

Śtbśgving og mentan
Grundstųšiš undir einum vęl virkandi samfelag er ein góš śtbśgvingarskipan. Samspęliš millum śtbśgvingarstovnarnar og vinnuna skal styrkjast, so vitanin eisini kemur vinnuni til góšar.

Fólkaskślin
Fólkaskślin byggir į kristna sišalęru og fųroyska mentan.

Fólkaskślalógin veršur eftirmett, og trivnašurin hjį nęmingum og lęrarum veršur kannašur.

Frįlęran ķ fólkaskślanum veršur eftirmett.

Lęraraśtbśgvingin veršur endurskošaš og samskipaš viš hęgri lesnaš. Eftirśtbśgvingin av fólkaskślalęrarum skal fjųltįttast.

Sernįmsfrųšin veršur styrkt viš stųši ķ įlitinum um sernįmsfrųši.

Handverksśtbśgvingar
Stušulin til handverkslęrlingar skal varšveitast.

Mišnįm
Vinnuskślarnir skulu styrkjast til nżggjar avbjóšingar į arbeišsmarknašinum.

Ķlųgur verša gjųrdar ķ mišnįmsskślarnar, so hesir lśka tey krųv, sum nśtķšarsamfelagiš setir. Samstarvsmųguleikar millum mišnįmsskślar verša kannašir.

Fyrireikingarnar til ętlašar skślabyggingar halda fram.

ŚS stušulsskipanin til forsyrgjarar veršur endurskošaš.

Hęgri lestur
Fróšskaparsetriš skal hava hóskandi umstųšur og hava mųguleikar at geva fleiri śtbśgvingartilboš.

Virkaš veršur fyri, at śtbśgvingarmųguleikarnir hjį fųroyskum lesandi śti ķ heimi verša stųšugt mentir.

Mentan
Mentanin er tżšandi fyri trivnaš og samfelagsliga menning.

Samgongan vil ķ mest mųguligan mun viš góšum višurskiftum stušla tķ tżšandi sjįlvbodna arbeiši, sum ĶSF, ĶSB, ķtróttarfelųg, skótar, ķtrivsfelųg, samkomur og einstaklingar gera til at menna bųrn og ungdóm.

Fólkakirkjan veršur ķ samstarvi viš allar partar ķ fųroysku kirkjuni yvirtikin, so hon kann halda fram ķ verandi bygnaši, og meirśtreišslur ķ sambandi viš yvirtųku verša goldnar av landskassanum.

Bókmentir, tónleikur, leiklist, mįlningalist og onnur list eiga at verša stušlaš, eisini av tķ almenna.

Almennu loftmišlarnir skulu verša óheftir og virka undir įbyrgd av óheftari nevnd.

Fjųlmišlaįbyrgdarlóg veršur sett ķ gildi.

Fųroyska tilfariš ķ loftmišlunum veršur styrkt, og tilboš til deyv og tunghoyrd ųkt.

Byrgt eigur at verša upp fyri haršskapi og sišspillu.

Digitaliseringin av almennu loftmišlunum heldur fram.

Bókasavnsskipanin veršur endurskošaš og ment.

Upphavsrętturin hjį listafólki skal fįast ķ ręttlag.

Umhvųrvi
Mišvķs ętlan veršur lųgd fyri at minka um luftdįlkingina.

Agenda 21 ętlanin um umhvųrvistiltųk hjį kommunum og landi veršur sett ķ verk.

Upplżsing og tiltųk til nįttśru- og umhvųrvisvernd veršur stušlaš.

Lendisętlanir og frišingar av viškvomum og serligum lendi eiga at rašfestast.

Trę- og runnaplanting veršur stimbraš.

Fųroyar skulu taka lut ķ altjóša samstarvi viš atliti at felags įtųkum, iš minka um dįlkingina, menna umhvųrvisverndina og ųkja um buršardygdina.

Orka
Yvirskipaši orkupolitikkurin eigur at vera landspolitisk įbyrgd. Ķ samrįši viš kommunurnar veršur elveitingarlóg fyrireikaš.

Orkuśtbyggingin skal fara so skynsamiliga fram sum gjųrligt fyri umhvųrvi og nįttśru. Varandi orkukeldur – vindur, alda, streymur, sól o.s.fr. - eiga at gerast ein so stórur partur, sum til ber av orkuframleišsluni.

Granskingarsamstarv og royndarvirksemi viš alternativari orku į sjógvi og landi veršur stimbraš.

Avgjųld į orkusparandi vųrum verša tillagaš, so orkunżtslan ķ hśsarhaldinum kann minka.

Kommunumįl
Kommunala sjįlvstżriš og įbyrgdin skulu styrkjast viš greišari skilnaši millum lands- og kommunuuppgįvur.

Samrįšingar verša tiknar upp viš kommunurnar um, hvųrji ųki skulu leggjast śt til kommunurnar.

Ųkismenning
Besta grundarlagiš undir samfelagnum er virksemi og trivnašur į ųllum plįssum ķ landinum.

Ųkismenning og śtoyggjapolitikkur verša skipaš undir įvķsum landsstżrismanni.

Viš stųši ķ įlitunum um ųkismenning og śtoyggjapolitikk veršur ętlan lųgd fyri, hvussu tilmęlini kunnu verša fylgd.

Mišaš veršur ķmóti, at allir borgarar landsins fįa nųktandi tęnastustig innan vinnu, telesamskifti, samferšslu, heilsu-, almanna-, menta- og skślamįl.

Mišaš veršur eftir, at mųguligir nżggir almennir stovnar verša lagdir kring landiš.

Mišaš veršur eftir at skipa tęnastudeplar, har borgarar ķ ųkjunum kunnu avgreiša flestu mįl mótvegis tķ almenna. Deplarnir verša skipašir saman viš Postverkinum.

Ķ samstarvi viš partarnar į arbeišsmarknašinum veršur skipaš fyri, at feršslan um firšir og sund gerst óheft av ósemjum į arbeišsmarknašinum.

Flutningskostnašur skal sum minst darva kappingarfųrinum hjį vinnulķvinum ķ śtjašaranum.

Almenna fyrisitingin
Almenna fyrisitingin veršur samskipaš, so betri samstarv fęst millum ašalrįšini. Fyrisitingin skal gerast meira opin og einfųld fyri brśkaran. Ręttartrygdin skal styrkjast.

Fyrisitingarlógin og lógin um alment innlit verša endurskošašar.

Navnalógin og lógin um persónsupplżsingar verša endurskošašar.

Vallógin veršur endurskošaš.

31. januar 2004

Alfred Olsen (sign)        Anfinn Kallsberg (sign.)         Jóannes Eidesgaard (sign.)
Sambandsflokkurin    Fólkaflokkurin                 Javnašarflokkurin