A. Upprunauppskot
B. 1. viðgerð (Orðaskiftið)
C. Nevndarskjøl

Ár 2007, 6. november, legði Hans Pasuli Strøm, landsstýrismaður, vegna landsstýrið fram soljóðandi

Kap. 1. Almennar viðmerkingar

Orsøk til og endamál við lógaruppskotinum

Galdandi lóggáva á leiguøkinum í Føroyum, ella rættari pørtum av Føroyum, er “Midlertidig bestemmelse for Færøerne nr. 41 af 2. december 1940 om lejeforhold med senere ændringer”, sum einans varð sett í gildi fyri Tórshavnar kommunu. Rættarstøðan í dag er stórt sæð óbroytt síðani 1940. Lógin er framvegis bert galdandi fyri Tórshavnar kommunu.

Hetta hevur so havt við sær, at rættarstøðan uttan fyri Tórshavnar kommunu í dag er tann, at ongar niðurskrivaðar reglur eru galdandi á leiguøkinum, og at neyðugt sostatt er at fella aftur á vanligar obligasjónsrættarligar meginreglur.

Lógin er ikki nútíðarhóskandi og við tí ferð og tí nøgd av leigumálum, sum finnast á leigumarknaðinum í dag, er tørvur á eini nýggjari leigulóg, sum samstundis skal kunna galda fyri allar Føroyar.

Stuttur samandráttur av nýskipanini við lógini

Lógaruppskotið hevur, í mun til núverandi lóg frá 1940, ymsar broytingar við sær, sum í høvuðsheitum tryggja leigaran, ið er veikari parturin á leigumarknaðinum. Eitt ynski afturat við lógini er at gera tryggar karmar í sambandi við rættindini hjá leigara og útleigara, at virka fyri einum vælskipaðum og vælvirkandi leigumarknaði og at áseta minstukrøv til leiguavtalur.

Sum støðan er í dag, skulu allir sáttmálar í Tórshavnar kommunu góðkennast av leiguunevndini. Hetta kann vera óheppið, og kann tykjast sum eitt inntriv í rættindini hjá borgarum við tí úrsliti, at fleiri helst ikki tíma at brúka orku upp á hetta.

Mett verður, at tað ikki er neyðugt, at sáttmálarnir skulu góðkennast av leigunevndini. Sama endamál kann røkkast á annan hátt.

Lógaruppskotið hevur við sær, at øll leigumál skulu nýta ein og sama leigusáttmála, ið landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð. Hetta verður gjørt fyri at tryggja leigara móti, at órímiligar avtalur verða gjørdar. Leigusáttmálin inniber, at partarnir sínámillum tó hava møguleika at avtala annað. Tílíkar avtalur skulu hóast hetta fylgja teimum minstu krøvunum, ið verða ásett í lógini, og avtalast kann ikki til skaða fyri leigara. 

Við lógaruppskotinum verður tryggjað, at ein útleigari ikki kann siga einum leigara upp, uttan eina uppsagnarfreist. Henda freist er býtt upp, alt eftir um talan er um vinnuligar útleigarar ella ikki vinnuligar útleigarar.

Ein vinnuligur útleigari kann bert siga leigumálið upp, um ávísar reglur eru uppfyltar. Sama treyt er ikki sett til ein ikki vinnuligan útleigara.

Grundgevingin fyri, at tað er neyðugt at skyna millum vinnuligar og aðrar útleigarar, er, at neyðugt er, at hjá útleigara, ið leigar síni egnu sethús ella partar av hesum út, skal tað vera rímiliga lætt at siga leigumálið upp. Mett verður, at møguleikin er stórur fyri, at útleigari velur ikki at leiga út, um tað verður ov trupult at sleppa burtur úr leigumálum.

Verður hetta støðan, verður endamálið hjá politisku skipanini um at økja um tøku bústaðarnøgdina ikki rokkið við lógini.

Núverandi lóggáva hevur ikki ásetingar um, hvussu stórt eitt depositum kann vera. Við lógaruppskotinum er mark sett fyri, at hetta gjald í mesta lagi skal samsvara við leigu í 3 mánaðir.

Við núverandi støðu kann leigunevndin ikki seta nøkur krøv til útleigara um, í hvørjum standi tað útleigaða skal vera í. Hetta er óheppið, tí vandi kann vera fyri, at høli og rúm verða útleigað, sum ikki lúka treytirnar, ið eitt nútímans samfelag setir til íbúðir.

Fyri at fyribyrgja ósemjum um, hvørjum standi eitt leigumál er í, hevur lógaruppskotið áseting um, at tá flutt verður inn, skal gerast ein innflytingarfrágreiðing. Frágreiðingin er grundarlag fyri sýni, ið verður gjørt, tá flutt verður út.

Møguleiki er eisini fyri, at íbúðin ikki lýkur tey minstukrøv, sum galdandi lóggáva setir til trygd o.t. í bústaðaríbúðum. Fyri at bøta um hetta er ein áseting í lógaruppskotinum um, at leigumálið skal lúka minstukrøv um byggitreytir og brunatrygd sambært galdandi lógum.

Leigari hevur í verandi støðu onga rættartrygd, tá talan er um hækking av leigu. Støðan í dag er, at útleigari kann uttan ávaring siga leigumálið upp. Í lógaruppskotinum er gjørd áseting um, at leigari skal hava skrivliga fráboðan um, at leigan hækkar. Hetta skal fráboðast minst 3 mánaðir frammanundan. Á henda hátt hevur leigari tíð at siga leigumálið upp, um semja ikki er um tílíka hækking. Ein leigari fær við hesi áseting trygd fyri ikki at verða sagdur upp av útleigara við stuttum skotbrái. Sostatt er rættartrygdin á leigumarknaðinum vorðin greiðari og betri fyri leigara.

Lógin fevnir um útleigan av bústaði har fólk búgva. Í mun til núverandi lóg, sum umframt vanliga leigu eisini fevnir um útleigan til vinnuligt virksemi, fevnir lógaruppskotið ikki um hesi leigumál. Leigulógin eigur ikki at fevna um tílík leigumál, tí tað ikki verður mett neyðugt, at vinnuligir partar á sama hátt nýtast at verða vardir við eini lóg um leigu av privatum bústøðum. Talan er aloftast um tveir eins sterkar partar, og tískil kann vanligur obligasjónsrættur vera galdandi á hesum øki, til serstøk lóg verður samtykt hesum viðvíkjandi.

Við lógaruppskotinum kemur leigulógin at fevna um alt landið. Samstundis kemur leigunevndin ikki bert at virka í Tórshavnar kommunu, men at verða landsumfatandi.

Rættarstøðan uttan fyri Tórshavnar kommunu í dag er tann, at ongar skrivaðar reglur eru galdandi á húsaleiguøkinum, og at neyðugt sostatt er at fella aftur á vanligar obligasjónsrættarligar meginreglur. Hetta merkir við øðrum orðum, at vanligar reglur um ognarrættarlig viðurskifti, harundir serliga reglurnar um avtalur, eru galdandi.

Tá vanligu obligasjónsrættarligu meginreglurnar ikki beinleiðis leggja seg eftir at verja nakran av pørtunum, sum verandi veikari enn hin, er støðan, at leigari av einum leigumáli uttan fyri Tórshavnar kommunu ikki er eins væl vardur og leigari í Tórshavnar kommunu, sum í prinsippinum er vardur av fyribils ásetingunum frá 1940.

Í høvuðsheitum kann sigast um rættarstøðuna uttan fyri Tórshavnar kommunu, at leigumál er gjørt millum útleigara og leigara, tá báðir partar hava avtalað hetta.

At rættarstøðan sostatt ikki hevur verið eins um alt landið, hevur rættiliga brotið greitt frá flest øðrum rættarøkjum í Føroyum.

Fyribilsásetingarnar eru ongantíð settar í gildi uttan fyri Tórshavnar kommunu, og tað er helst í tøkum tíma, at ein leigulóg fyri allar Føroyar verður sett í gildi.

Lógaruppskotið hevur í mun til verandi rættarstøðu fleiri ásetingar, ið skulu virka fyri, at bæði útleigari og leigari skulu merkja eina ávísa rættartrygd á økinum.

Galdandi lóggáva

Galdandi lóggáva finst í “Midlertidig bestemmelse for Færøerne nr. 41 af 2. december 1940 om lejeforhold med senere ændringer”.

Ásetingarnar viðvíkja bæði leigu av húsum og leigu av húsrúmum, ið verða útleigað til bústað. Undantikin eru tíðaravmarkað leigumál, ið vara styttri enn 3 mánaðir.

Ásetingarnar viðføra eitt ófrávíkiligt krav um, at allir leigusáttmálar skulu vera skrivligir, og teir skulu góðkennast av eini leigunevnd ella av prísásetingarmyndugleikanum, um leigunevnd ikki finst. Sum nú er, finst bert ein leigunevnd, og hon er galdandi fyri Tórshavnar kommunu, sí omanfyri.

Ein leigari kann leggja spurning, um leiguuppsøgn hevur gildið, fram fyri leigunevndina, ið kann skúgva uppsøgnina til viks. Er grundgevingin fyri uppsøgnini tann, at leiguupphæddin hækkar, kann leigunevndin afturat at skúgva uppsøgnina til viks, so hon er ógildug, áseta leiguna til rímiliga upphædd.

Um so er, leigari doyr, áðrenn leigutíðarskeiðið gongur út, hevur hjúnafelagin framhaldandi rætt til leigumálið, uttan so at útleigari hevur týðandi orsøkir fyri at seta seg upp ímóti einari slíkari yvirtøku av leigumálinum.

Um leigari ikki rindar skylduga húsaleigu í seinasta lagi 3 dagar aftaná gjaldkomudag, ella um leigari annars á grovan hátt misheldur skyldur sínar sambært leigusáttmálanum, kann útleigari siga leigumálið upp.

Um so er, at leiguupphæddin, ið kravd verður, og virðið á tí leigaða ikki standa mát við hvørt annað, kann leigari leggja málið fyri leigunevndina, ið kann lækka leiguna niður í eina rímiliga upphædd, samanber her við § 7. Nevndin kann í hesum sambandi áseta, at ein møgulig ov nógv goldin leiga skal endurrindast ella mótroknast í framtíðarinnar leigu, eins og nevndin eisini kann áseta, at leigumálið skal halda fram og ikki kann sigast upp í einum tíðarskeiði upp til 1 ár – eisini sjálvt um leigarin ikki fær viðhald í, at leigan skal lækkast.

Tórshavnar kommuna hevur sambært lógini eina leigunevnd. Ásett er, at sorinskrivarin er formaður í nevndini, meðan hinir limirnir skulu vera serkønir í bygging, harav annar skal vera húsaeigari og hin leigari. Tórshavnar kommuna velur hesar báðar limirnar fyri 2 ár í senn. Útreiðslurnar av virkseminum hjá leigunevndini verða goldnar av Tórshavnar kommunu.

Leigunevndin kann gera ein úrskurð, ið kann tvingsilsfullgerast eftir reglunum um fullgerð av dómum. Hesin rættur til tvingsilsfulnað av eini nevndaravgerð hongur óivað saman við, at sorinskrivarin er formaður í leigunevndini. Harafturat er úrskurður í leigunevndini avgerandi. Um serligar umstøður tala fyri tí, kann Ríkisumboðið geva loyvi til, at málið fer fyri rættin.

Galdandi lóg er bert galdandi í Tórshavnar kommunu, men kann eftir ásetingum í Løgtinginum setast í gildi fyri tær kommunur, ið biðja um tað.

Virksemið hjá leigunevndini er í høvuðsheitum á tveimum økjum:

-                                 góðkenning av leigusáttmálum viðvíkjandi leigu av bústøðum í Tórshavnar kommunu,

-                                 viðgerð av ósemjum viðvíkjandi uppsøgn ella avtøku av leigumálum og ósemjum um

                  upphædd av leiguni.

Leigunevndin hevur í miðal viðgjørt 50-60 mál árliga, og sambært leigunevndini hava stórt sæð øll mál snúð seg um góðkenning av leigusáttmálum, ið eru undirskrivaðir. Harafturat hevur annar av pørtunum, í næstan øllum málunum, verið privatur útleigari. Mett verður, at bert 2-3 mál árliga, hava snúð seg um gildi av uppsøgn ella ósemju um leiguupphædd.

Leigunevndin hevur sjálv ta fatan, at tað allarhelst verða gjørdir nógv fleiri leigusáttmálar í Tórshavnar kommunu enn teir, ið verða lagdir fyri leigunevndina. Grund er tí at halda, at stórur partur av leigumarknaðinum er ein “gráur” marknaður, har ongir skrivligir sáttmálar eru gjørdir, og/ella leigusáttmálin ikki verður lagdur fyri leigunevndina til góðkenningar – sjálvt um útleigari, við ikki at lata við seg koma, kann fáa staðfest sektarábyrgd.

Hesi seinastu árini hevur leigunevndin tó merkt eitt vaksandi tal av vanligum áheitanum og fyrispurningum til leigunevndina, serliga frá leigarum.

Galdandi lóggáva fevnir eisini um vinnulig leigumál. Ikki nógv mál hjá leigunevndini snúgva seg um vinnulig leigumál. Tey seinastu nógvu árini hevur einki mál av hesum slagi verið lagt fyri leigunevndina. Í øðrum londum eru lóg um vinnulig leigumál og lóg um leigu av bústaðum skildar at. Lagt er upp til, at lógaruppskotið ikki fevnir um hesi leigumál.

Mett verður, at tíðin er farin frá, at allir leigusáttmálar skulu sendast skrivligir inn til leigunevndina til góðkenningar. Víkjast skal tó ikki frá kravinum um, at allir sáttmálar skulu vera skrivligir. Hetta kann loysast á annan hátt. Fyri at tryggja, at leigari fær góðar karmar, er ásett í lógaruppskotinum, at øll leigumál sambært lógini skulu nýta ein standard sáttmála. Sáttmálan inniheldur “præceptivar” reglur og minstu krøv, ið skulu lúkast.

Í galdandi lóggávu eru ongar reglur, ið áseta møguligar ósemjur, ið kunnu stinga seg upp partanna millum. Hugsað verður serliga um fíggjarliga uppgerð í sambandi við, at flutt verður úr leigumálinum.

Við lógaruppskotinum eru ásetingar um depositum, hvør skal rinda umvælingar og ábøtur og hvørjar skyldur, leigari og útleigari hava.

Galdandi lóggáva hevur ikki reglur um, hvørji minstu krøv eru til eitt leigumál, tá talan er um brunatrygd og byggitreytir. Sostatt finnast fleiri leigumál, ið ikki lúka minstukrøv, sum sett eru í sambandi við lóggávur innan hesi økir. Í lógaruppskotinum verður hetta regulerað.   

Ummæli

Uppskotið hevur verið til ummælis hjá:

-         Leigunevndini hjá Tórshavnar kommunu

-         Føroya Kærustovni

-         Aðalráðunum

-         Brúkarasamtakinum

-         Brunaumsjón Landsins

-         Føroya Rætti

-         Kommunusamskipan Føroya

-         Føroya Kommunufelag

-         Føroya Landfúta     

-         Vinnuhúsinum

-         Advokatfelag Føroya

-         Felagnum fyri føroyskar peningastovnar

-         Arbeiðseftirlitinum

-         Heilsufrøðiligu Starvsstovuni

-         MBF

-         Herberginum

-         Nærverkinum

-         Almannastovuni

-         Sp/f Hotel Bólið

-         Bjarna Samuelsen (Sp/f)

Hoyringssvar kom frá Innlendismálaráðnum, Dátueftirlitinum, Fíggjarmálaráðnum, Føroya Landfúta, Føroya Kommunufelag, Mentamálaráðnum, Fiskimálaráðnum, Arbeiðseftirlitinum, Almannastovuni, Kommunusamskipan Føroya, Brunaumsjón Landsins og Landsjúkrahúsinum.

Svar er ikki komið inn frá Leigunevndini hjá Tórshavnar kommunu, Føroya Kærustovni, Brúkarasamtakinum, Føroya Rætti, Vinnuhúsinum, Advokatfelag Føroya, Felagnum fyri føroyskar peningastovnar, Heilsufrøðiligu Starvsstovuni, MBF, Herberginum, Nærverkinum, Sp/f Hotel Bólið, Bjarna Samuelsen (Sp/f).

Brunaumsjón Landsins, Kommunusamskipan Føroya, Almannastovan, Arbeiðseftirlitið, Fiskimálaráðið, Mentamálaráðið og Fíggjarmálaráðið høvdu í svarskrivum sínum, ongar viðmerkingar til lógaruppskotið.

Innlendismálaráðið (IMR) hevur við sínum viðmerkingum ynski um broytingar til lógaruppskotið. Almanna- og Heilsumálaráðið hevur sum heild tillagað uppskotið eftir viðmerkingunum frá Innlendismálaráðið.

Til viðmerking um grein 2, stk. 2 metir Almanna- og Heilsumálaráðið, at ásetingin ikki brýtur við lóg nr. 95 frá 7. apríl 1936 “om arbejdsløn udbetaling på Færøerne“. Í mun til lóg um útgjald av arbeiðsløn, sum í 1930’árunum skuldi tryggja arbeiðarum, at løn teirra varð útgoldin í reiðum peningi, so snýr hetta uppskotið seg um gjaldsreglur fyri tað leigaða. Hugskotið handan hesa áseting er, at ein leigari ístaðin fyri at gjalda fulla leigu, hevur møguleika at arbeiða, gera ábøtur á tað leigaða, lúka í urtagarðinum ella annað fyri leiguna. Skuldi tað komið fyri, at ein arbeiðstakari leigar frá sínum arbeiðsgevara, so skuldi hann kortini fingið alla sína løn útgoldna, sambært reglunum í lóg um útgjald av arbeiðsløn.

Til viðmerking um grein 4, verður mælt til at skriva meira ítøkiligt í lógartekstinum, hvat innihaldið í einum standardleigusáttmála skal vera.  

Hugskotið við at gera ein standard leigusáttmála er, at ynski er um at koma frá núverandi støðu, har leigunevndin skal góðkenna allar leigusáttmálar. Í staðin verður gjørdur ein standard leigusáttmáli, har frammanundan er ásett, at víkjast kann ikki frá í summum førum. T.d. kann nevnast, at tað ber ikki til at avtala longri uppsagnartíð, enn lógin ásetir. Hægri depositum, enn lógin ásetir, kann ikki krevjast, eiheldur kann avtalast styttri freist fyri fráboðan um hækkan av leiguupphæddini og so framvegis. Á hendan hátt skal ein leigari verjast fyri, at útleigari ikki fær gjørt órímiligar ella meira tyngjandi avtalur í einum leigusáttmála, enn ásett er í lógini.

Onnur viðurskifti kunnu partarnir tó avtala sínámillum. Slík viðurskifti skulu skrivliga setast inn í leigusáttmálan í ein teig fyri seg. Dømi um slík viðurskifti kunnu vera, at útleigari loyvir leigara at hava húsdjór, loyvir leigara at roykja í leigumálinum, loyvir leigara at framleiga uttan útleigarans váttan, leigari fær loyvi til styttri uppsagnarfreist, enn ásetta freistin í grein 16 og so framvegis. Tó skal ikki avtalast annað, ið kann verða til skaða ella meira tyngjandi fyri leigara, enn tað lógin verjir.

Innlendismálaráðið mælir til, at allir leigusáttmálar verða góðkendir av leigunevndini. Sambært grein 4 í lógaruppskotinum, ásetur landsstýrismaðurin í kunngerð ein standard leigusáttmála. Hesin skal verða nýttur í øllum leigumálum. Sáttmálin skal tryggja leigara, at hendan lóg kemur at virka sum ein trygdarventilur, og tískil verður ikki mett at vera neyðugt, at leigunevndin skal vera ein góðkenningarmyndugleiki, sum hann er í dag.

Til viðmerking um grein 6, stk. 2 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 11, stk. 2 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 20 og 21 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 27, stk. 2 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 29 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 31, stk. 3 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 31, stk. 4 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Til viðmerking um grein 33 hevur Almanna- og heilsumálaráðið gingið hesum ynski á møti.

Viðmerkingar frá Dátueftirlitinum viðvíkjandi grein 28 og 30 um at útvega upplýsingar hevur Almanna- og heilsumálaráðið lutvís tikið til eftirtektar.

Almanna- og heilsumálaráðið hevur strikað grein 28, stk. 2 um at leigunevndin í lógini skal hava rætt til at fáa upplýsingar frá øðrum myndugleikum.

Mett verður tó, at ein leigunevnd skal hava møguleika fyri at útvega sær viðkomandi upplýsingar fyri at lýsa eitt mál.

Almanna- og heilsumálaráðið hevur tillagað uppskotið eftir ynski frá Føroya Landfúta, partvís. Uppskot um at gera áseting um frádøming av útleigurætti verður ikki mett, í fyrstu atløgu, at hava stóran týdning. Almanna- og heilsumálaráðið metir tó, at ein slík lóg javnan skal verða dagførd. Føroya Landfúti ynskir ikki beinleiðis, at hetta skal ásetast, men heitir á Almanna- og heilsumálaráðið um at umhugsa slíka áseting. Hetta tekur Almanna- og heilsumálaráðið til sín.

Føroya Kommunufelag ynskir í sínum viðmerkingum, at fáa greiðu á ásetingini um hækkan av leigu og ásetingini um mishald av leigusáttmálanum og freistina at fáa mishaldið steðga. Almanna- og heilsumálaráðið vísir til tær serligu viðmerkingarnar til grein 25 um hækkan av leiguupphædd. Til grein 20 stk. 2 og 3 metir Almanna- og heilsumálaráðið, at núverandi orðing er í lagi. Leigunevndin kann meta um, hvussu long ein freist skal vera til at steðga slíkum mishaldi.

Almanna- og heilsumálaráðið tekur sum heild undir við viðmerkingunum um broyting frá Landssjúkrahúsinum. Ynski um at seta inn stk. 4 til grein 20, at útleigarin skal skjalprógvað útreiðslur, er frammanundan sett sum stk. 4 til grein 10, og verður tað tískil ikki mett neyðugt at seta tílíka reglu inn í grein 20. Viðmerkingin um grein 11, stk. 2 er gingin á møti. Grein 11, stk 2 er nú strikað.

Ynski frá Landssjúkrahúsinum um, at uppsagnartíðin skal broytast úr ávikavist 2 og 4 mánaðir fyri ikki vinnuligar og vinnuligar útleigarar, hevur Almanna- og heilsumálaráðið ikki tikið til eftirtektar. Mett verður ikki, at neyðugt er at broyta uppsagnarfreistirnar. Hugskotið er, at tann ikki vinnuligi útleigarin, sum ofta leigar út partar av sínum húsi, skal hava tað lutfalsliga lættari at siga einum leigara upp, enn ein vinnuligur útleigari.  

Kap. 2. Avleiðingar av uppskotinum

Fíggjarligar avleiðingar fyri land og kommunur

Galdandi leigulóg hevur eina leigunevnd. Útreiðslur av virkseminum hjá núverandi leigunevnd verða goldnar av Tórshavnar kommunu. Størsti parturin av arbeiðnum hjá leigunevndini er at góðkenna leigusáttmálar. Harafturat stinga nakrar ósemjur seg upp í sambandi við uppsøgn av leigumáli og ósemjur um leiguupphædd. Hesar eru tó ikki so nógvar í tali. Leigunevndin hevur ta fatan, at grundin til hetta er manglandi kunnleiki hjá bæði útleigara og leigara, bæði til fyribils ásetingarnar frá 1940 og til virksemið hjá leigunevndini.

Sambært lógaruppskotinum verður ein leigunevnd sett, ið skal vera fyri alt landið. Leigunevndin fær víðari heimildir í nýggju lógini, enn hon hevur frammanundan.

Í tí sambandi er tó ilt at siga, um tað kann væntast ein størri umsiting í leigunevndini, og um  útreiðslurnar verða størri, enn tær eru í dag. Endamálið við lógini er at skapa røttu rættartrygdina fyri øll, so fáar ósemjur fara stinga seg upp.

Um tørvur er á tí, skal eitt starvsfólk verða knýtt at leigunevndini, sum skal umsita og samskifta arbeiði nevndarinnar og vera bindilið millum nevnd og ávikavist leigara ella útleigara. Ilt er at siga, um eitt tílíkt starvsfólk kemur at virka burturav hálva tíð, ella hetta verður fulltíðarstarv. Harafturat skulu hølir fáast til vega. Fyri at gera leigumarknaðin og nýggju leigulógina meira brúkaravinarliga, verður mett, at tørvur er á at fáa eina heimasíða til endamálið. Harafturat er neyðugt við hóskandi telefonviðtalutíð.

Núverandi leigunevnd hevur nýtt hølir hjá Føroya Rætti, har formaðurin í leigunevndini, sorinskrivarin, arbeiðir til dagliga. Sambært Tórshavnar Býráð og formanninum í leigunevndini, sorinskrivaranum, hevur núverandi leigunevnd ikki havt stórvegis útreiðslur. Árliga hava útreiðslurnar ligið undir kr. 50.000 tilsamans. Útreiðslurnar fevna um fundarsamsýning, starvsfólkahjálp og ymsar útreiðslur til bókhald og annað tílíkt.

Størsta arbeiðsorkan hjá núverandi leigunevnd er at góðkenna leigusáttmálar, og við nýggju lógini fellur hetta arbeiðið burtur. Ein leigunevnd skal, sambært nýggju lógini, ikki longur góðkenna allar leigusáttmálar, ið verða gjørdir. Ístaðin skulu partarnir nýta ein sáttmála, sum er knýttur at lógini. Hetta fer at lætta um hjá eini leigunevnd.

Tó kann væntast, at leigunevndin fer at hava eitt sindur av virksemi av, at lógin skal fevna um alt landið, og ikki sum í dag, har hon bert virkar fyri Tórshavnar kommunu. Eisini inniheldur lógin fleiri ásetingar enn núverandi lóg, og skal borgarin fyrihalda seg til hesar reglur.

Tað kann væntast, at í sambandi við, at nýggja leigulógin kemur í gildi, fara útleigari og leigari at venda sær til leigunevndina við ymiskum fyrispurningum. Rákið í dag er soleiðis, at borgarin er vorðin meiri tilvitaður og krevjandi í mun til fyrr. Væntast kann, at borgarin eftir teimum nýggju reglunum í størri mun fer at gera brúk av teimum rættindum, ið lógin ásetir.

Ilt er at siga, hvussu nógvar ósemjur og kærur kunnu stinga seg upp í framtíðini. Ætlanin við nýggju lógini er at tryggja karmarnar í sambandi við leiguviðurskifti hjá bæði leigara og útleigara. Hetta gevur øllum pørtum eina rættartrygd og greiðar ásetingar um, hvussu farast skal fram.

Lógin kemur í gildi, tá hon er kunngjørd, tað vil siga, skjótast gjørligt. Ivaleyst fer tað at taka tíð, áðrenn lógin verður arbeidd inn fyri partar á leigumarknaðinum, men tó kunnu nakrar kærur væntast beinanvegin, lógin kemur í gildi. Tá ein tíð er fráliðin koma væntandi fleiri mál fyri leigunevndina.

Til tær fíggjarligu avleiðingarnar av útreiðslum til leigunevndina kann væntast gjald til tann, ið umsitur arbeiðið, og málsviðgera. Hetta fer at kosta umleið 84.000 kr. til nevndararbeiði, 60.000 kr. til grundleggjandi skrivstovuhald og avgreiðslu og 80.000 kr. samsvarandi við 1/5 ársverk til ein málsviðgera.

Hóskandi er eisini við eini heimasíðu. Tílík heimasíða fer at kosta umleið 15.000 krónur.

Samanlagt kemur lógarbroytingin at kosta umleið 240.000 kr. árliga.

Fyri at røkka málum, sum leigunevndin skal taka sær av, ger landsstýrismaðurin nærri ásetingar um virksemi og fundarskipan nevndarinnar.

            Umsitingarligar avleiðingar fyri land og kommunur

Núverandi leigunevnd hevur nýtt hølir hjá Føroya Rætti, har formaðurin í leigunevndini, sorinskrivarin, arbeiðir dagliga. Um tørvur hevur verið á tí, hevur starvsfólk, sum er knýtt at Føroya Rætti, verið til taks. Útreiðslurnar hava ligið undir kr. 50.000 um árið tilsamans og hava verið goldnar av Tórshavnar kommunu. Hetta verður heilt broytt við nýggju lógini, har landið tekur fulla ábyrgd av umsitingini av økinum. Talan verður um eitt minni skrivstovuhald, umframt eina leigunevnd.

Fíggjarligar og umsitingarligar avleiðingar fyri vinnuna

Útleigari skal nýta nakað av orku til at seta seg inn í nýggju leigulógina. Í nýggju leigulógini verður ásett, at landsstýrismaðurin við kunngerð ásetur og orðar ein fastan standard leigusáttmála og eina innflytingarfrágreiðing, ið skulu nýtast til øll leigumál, lógin fevnir um. Afturat tí skulu partarnir seta seg inn í teirra egnu rættindi sambært lógini, so sum uppsagnarfreistir, mest loyvda gjald av depositum o.a.

Mál og kærur í leigumálum løgd fyri leigunevndina, áðrenn nýggja lógin kemur í gildi, detta ikki burtur, men skulu avgreiðast skjótast gjørligt.

            Avleiðingar fyri umhvørvið

            Ongar avleiðingar fyri umhvørvið.

Serligar fíggjarligar, umsitingarligar, ella umhvørvisligar avleiðingar fyri serstøk øki í landinum
Ongar serstakar avleiðingar eru fyri serstøk øki í landinum annað enn, at nú kemur leigulógin at galda fyri alt landið.

Sosialar avleiðingar fyri ávísar samfelagsbólkar ella felagsskapir

Nýggja lógin fer at skapa eina greiðari rættarstøðu fyri leigarar í Tórshavnar kommunu, umframt at nú verður lógarregulering fyri økir uttan fyri Tórshavnar kommunu. Lógin er í stóran mun ætlað at verja leigara, ið má metast at vera veikari parturin í leiguavtaluni. Eisini verður tryggjað, at ein komandi leigunevnd hevur neyðugu arbeiðsorkuna o.a. til at handhevja lógina.

Lógin tryggjar, at ein útleigari í fyrsta lagi kann siga einum leigara upp við 2 mánaðar freist til endan av einum mánaði. Hervið fær leigari eina rættartrygd, so hann ikki verður noyddur at flyta uttan ávaring. Hartil kann ein útleigari í mesta lagi krevja despositum, ið samsvarar við leigu í 3 mánaðir. Hetta er vanligt gjald í londum rundan um okkum, og hetta er at meta sum ein mesta upphædd, ið loyvd er at krevja frá einum leigara.

Millumtjóða sáttmálar

Ongar avleiðingar.

Álegging av skyldum á borgarar, vinnu v.m.

Lógaruppskotið hevur við sær, at rættartrygdin fyri leigara verður betri, enn hon er í dag. Rættarstøðan uttan fyri Tórshavnar kommunu í dag er tann, at ongar skrivaðar reglur eru galdandi á húsaleiguøkinum, og neyðugt er sostatt at fella aftur á vanligar obligasjónsrættarligar meginreglur. Lógaruppskotið skal galda fyri allar Føroyar. Núverandi  reglur eru bert galdandi fyri Tórshavnar kommunu.

Lógaruppskotið hevur við sær, at álagt verður útleigara skyldur í mun til núverandi lóg. Ein útleigari hevur ábyrgd av, at leigumál sambært lógaruppskotinum skulu lúka minstukrøv fyri áseting um byggitreytir og brunatrygd o.a., sambært galdandi lóg um hetta.

Í mun til núverandi lóg, har allir leigusáttmálar skulu sendast inn til leigunevndina til góðkenningar, skal útleigari við lógaruppskotinum nýta ein standard leigusáttmála, sum verður knýttur at lógini við kunngerð.

Í lógaruppskotinum eru eisini ásetingar um, at tað frameftir verður goldin ein ávís upphædd, eitt depositum, til útleigara, soleiðis at møguligar búskaparligar ósemjur partanna millum m.a. kunnu loysast við hesum gjaldi. Í núverandi lóg eru ongar ásetingar um hetta, og sostatt er eingin rættartrygd fyri leigara og heldur ikki fyri útleigara.

Ein leigunevnd skal við lógaruppskotinum verða sett fyri allar Føroyar, og skal hon kunna loysa ósemjur og kærur frá pørtunum.

Heimildir til annan enn landsstýrismannin

Víðari heimildir til leigunevndina.

Myndugleikar atgongd til privata ogn

Ikki er beinleiðis upplýst í núverandi lóg, at myndugleikin hevur rætt til atgongd til privata ogn. Við lógaruppskotinum hevur leigunevndin atgongd til leigumálið, sambært grein 28, um hetta er neyðugt, tá mál verða viðgjørd í nevndini, men leigunevndin kann ikki tvinga sær atgongd, sí viðmerkingar til grein 28.

Talva 1: Yvirlit yvir avleiðingar

Kap. 3. Serligar viðmerkingar

Til § 1

Lógarinnar endamál.

Til § 2

Ásetingin skal gera greitt, hvørji leigumál lógin fevnir um.

Av og á verða avtalur gjørdar partanna millum um leigu, ið kann gjaldast á annan hátt enn við peningi. Lógin heimilar, at slíkt kann avtalast. Ásetingin er tó treytað av, at talan er um verulig leiguviðurskifti. Dømi um slíkt kann vera arbeiði, tænastur, hjálp ella líknandi. Til dømis kann avtala gerast um minni gjald av húsaleigu, samstundis sum leigari aftur fyri ger okkurt arbeiði t.d. passar urtagarðin, timburarbeiði, gongur til handa ella annað.

Lógin er til dømis ikki galdandi fyri gestir á hotelli ella á øðrum støðum, ið kunnu sammetast við tílíkt virksemi.

Við ásetingini í stk. 4 er ynski um at tryggja, at allar leiguavtalur skulu gerast skrivligar. Hetta er eisini galdandi í núverandi lóg, har krav er um, at leiguavtalur skulu vera skrivligar. Tó skulu leigusáttmálar í dag sendast leigunevndini til góðkenningar. Hetta verður nú broytt.

Til § 3

Greinin býtir útleigarar upp í at vera vinnuligur ella ikki vinnuligur.

Um ein útleigari leigar út eitt til trý leigumál, skal hann tulkast sum ein ikki vinnuligur útleigari. Leigar útleigari fleiri enn 3 leigumál út, skal hann tulkast sum vinnuligur útleigari. Løgfrøðiligi munurin á hesum báðum heitunum, vinnuligur og ikki vinnuligur útleigari, kemur til sjóndar, tá talan er um, nær partarnir kunnu siga leigumálið upp, og hvørja freistir teir hava í hesum sambandi. Hesar reglur standa í grein 17 og grein 18.

Mett verður í sambandi við uppsøgn, at neyðugt verður at skilja ímillum útleigarar, ið leiga partar av teirra egna bústaði út, og útleigarar, sum eru meira at meta sum vinnuligir útleigarar. Ein vinnuligur útleigari verður mettur sum ein, ið leigar út kømur, sethús ella íbúðarkompleks við fleiri enn 3 leigumálum.

Grundgevingin fyri, at neyðugt er at skyna millum vinnuligar og aðrar útleigarar, er, at neyðugt er, at útleigari, ið leigar síni egnu sethús ella partar av hesum út, skal hava rímiliga lætt við at sleppa av aftur við leigara, tí mett verður, at møguleikin fyri, at útleigari velur møguliga útleigan frá, er stórur, um tað verður ov trupult at sleppa av við leigara.

Mett verður ikki, at neyðugt er at taka somu atlit, sum tikið verður til vinnuligar útleigarar. Teir hava ikki í sama mun tørv á at brúka tað útleigaða sjálvir, og skulu heldur ikki búgva undir sama taki sum leigari.

Tískil verður mett, at rættast er, at útleigari, ið leigar út partar av egnum bústaði, fær 2 mánaðar freist at siga leigusáttmálan upp. Hetta skal gerast við endan av einum mánaði, sí annars grein 17.

Neyðugt er ikki at taka somu atlit, tá talan er um vinnuligan útleigara, og tískil eigur leigari í hesum førum at hava væl størri trygd móti møguligari uppsøgn og longri freist at finna sær nýggjan bústað, tá ein uppsøgn fyriliggur.

Til § 4

Við núverandi lóg verða allir leigusáttmálar sendir leigunevndini til góðkenningar. Hetta tekur tíð og er ótíðarhóskandi.

Við hesi áseting verður krav sett leigumarknaðinum um, at ein ávísur leigusáttmáli skal nýtast í øllum leigumálum. Hesin sáttmáli verður settur í gildi við kunngerð.

Á hendan hátt skal leigari tryggjast ímóti, at órímiligar og tyngjandi avtalur verða gjørdar til skaða fyri leigara. Møguleiki er fyri partarnar at avtala onnur viðurskifti, enn leigusáttmálin ásetir. Hetta skal tó bert gerast innan fyri teir karmar og reglur, sum settar verða í sáttmálanum. Tílíkar avtalur skulu skrivast niður í sama sáttmála undir grein fyri seg ella sum ískoyti. Til dømis kann nevnast, at áseta reglur um royking í leigumálinum.

Útleigari hevur ábyrgd av, at sáttmálin verður nýttur.

Trupulleikin við, at tað almenna í dag ynskir at góðkenna leigusáttmálar, og harvið hava eina ávísa stýring við, at órímiligar treytir ikki verða settar í leigusáttmálum, verður í staðin við lógaruppskotinum loystur við, at ein standard leigusáttmáli verður tengdur at lógini – ásett við kunngerð – sum allar leiguavtalur skulu gerast eftir.

Við einum slíkum standard sáttmála kann avvarðandi myndugleiki tryggja sær, at ásetingar í lógini um minstukrøv ikki kunnu víkjast frá í einum leigusáttmála, sí nærri í viðmerkingunum til grein 22. Onnur viðurskifti kunnu partarnir tó semjast og gera avtalu um. Men slíkar avtalur skulu skrivast í leigusáttmálan.

Á henda hátt verða tveir trupulleikar loystir, nevniliga at avvarðandi myndugleiki eftir ynski fær  stýringina við leigumarknaðinum, samstundis sum stóra arbeiðsbyrðan at góðkenna allar leigusáttmálar verður tikin frá leigunevndini.

Mett verður ikki, at ein kravdur standard leigusáttmáli trívur ov nógv inn í avtalufrælsið, ið tveir sínámillum óheftir partar annars hava eftir vanligum reglum.

Ein leigusáttmáli, sambært hesi grein, verður gjørdur í sambandi við, at lógin kemur í gildi.

Til § 5

Henda grein skal fyribyrgja, at tað íkoma ósemjur, ið kunnu stinga seg upp, tá flutt verður út úr leigumálinum.

Ein innflytingarfrágreiðing skal gerast, tá flutt verður inn í leigumálið. Hetta kenna vit frá øðrum londum. Í hesi uppgávu liggur, at partarnir ganga ígjøgnum leigumálið í sambandi við viðurskifti, ið møguliga kunnu lastast einum leigara, tá viðkomandi flytur út.

Innflytingarfrágreiðingin verður eitt standard oyðublað, ið skal ásetast við kunngerð. Í frágreiðingina kann skrivast, um t.d. gólv, veggir, loft, køk, køkshurðar, baðirúm o.a. ikki síggja út, sum tey eiga og kunnu væntast at síggja út.

Henda innflytingarfrágreiðing skal skiljast sum tryggleiki fyri, at útleigari ikki kann koma aftaná og lasta einum leigara fyri t.d., at ein riva er komin í veggin, meðan viðkomandi leigaði ella annað. Vanligt slit kann eisini skrivast inn í somu frágreiðing.

Uppgávan liggur hjá báðum pørtum, og ger útleigari einki við eina innflytingarfrágreiðing, er ábyrgdin hjá leigara at syrgja fyri, at ein slík frágreiðing verður gjørd. Leigari kann fylla skjalið út og so biðja útleigara koma og hyggja eftir leigumálinum og samanbera eitt sokallað sýn við frágreiðingina.

Kravið er, at frágreiðingin skal vera váttað av báðum pørtum, og at hvør partur skal hava eitt avrit.

Ein innflytingarfrágreiðing, sambært hesi grein, verður gjørd í sambandi við, at lógin kemur í gildi.

Til § 6

Henda áseting snýr seg um at tryggja leigara, soleiðis at hann ikki verður tvungin at gjalda “undir borðið”, fyri at fáa tillutað eina ávísa íbúð. Eitt tílíkt gjald eru vit ikki so von við í Føroyum í dag sum aðrastaðni.

Ásetingin skal verja leigumarknaðin, so at fólk ikki verða pressa til eykagjøld, umframt at tryggja at fólk kunnu fáa pengarnar aftur.

Royndir vísa, at um eftirspurningurin eftir íbúðum er størri enn útboðið, verður leigumarknaðurin upphitaður, og útleigari kann møguliga freistast av taka ímóti gjaldi afturfyri at leiga sína íbúð út. Sjálvt um hetta ikki er so kent fyribrigdi í Føroyum, er hugskotið at fyribyrgja hesum.

Brot á hesa grein er at rokna sum revsivert. Tí eru gjørdar revsireglur til hesa grein, sum eru at finna í § 31.

Til § 7

Greinin inniheldur ásetingar um at verja partarnar ímóti møguligum ósemjum seinni.

Neyðugt er, at ein komandi leigulóg setir nøkur minstukrøv til útleigara, harundir hvørjum standi leigumálið skal vera í.

Sum nú kann leigunevndin ikki seta krøv til útleigara um, í hvørjum standi leigumálið skal vera í. Hetta er óheppið, tí vandi kann vera fyri, at høli og húsrúm verða útleigað, sum ikki lúka treytirnar, ið eitt nútímans samfelag setir til íbúðir.

Møguleiki er eisini fyri, at íbúðin ikki lýkur tey minstukrøv, sum galdandi lóggáva setir til trygd o.t. í bústaðarleigumálum.

Við ásetingini verður gjørt greitt, at leigari yvirtekur leigumálið í tí standi, hann sjálvur hevur sæð tað. Leigari hevur møguleika at biðja útleigara bøta um ymisk brek í leigumálinum, um leigari biður um hetta innan tvær vikur eftir, at leigusáttmálin er undirskrivaður. Kravið til tílíkt, ið leigari ynskir at bøtt verður um, er, at leigari við vanligum eftiransni kann síggja hetta, tá leigumálið verður “sýnað”. Tað vil siga, at øll vanlig fólk kunnu síggja tílík brek, um tey kanna eftir við umhugsni.

Sýning av leigumálið tekur stutta tíð, og leigari hevur ikki møguleika at varnast nøkur brek. Í summum førum krevst, at ein hevur búð í leigumálinum eina tíð, áðrenn brek kunnu varnast, ið ikki kunnu metast at vera rímilig og nøktandi. Tískil er í somu áseting ein regla um, at leigari kann, um hann varnast eitthvørt brek innan 4 mánaðir, boða útleigara frá hesum. Tílík brek kunnu til dømis vera fuktur/slevja, gjóstur ígjøgnum vindeygu, svampur, álvarsamir lekar og annað, sum kunnu vera heilsuskaðilig og ikki nøktandi fyri fólk at liva við.

Í somu áseting eru reglur settar fyri, at tað er útleigarans ábyrgd at syrgja fyri, at leigumálið lýkur øll krøv, ið sett eru sambært øðrum lógarreglum í sambandi við bústaðarbygging, brunatrygd og annað, ið hoyrir til hetta økið. Ynski við hesi áseting er at skapa tryggar karmar, fyri at fólk, ið leiga, eisini skulu hava rættindi at krevja, at teirra bústaður lýkur minstu krøv, ið sett eru til búrúm. 

Til § 8

Við hesi grein er ábyrgdin løgd á útleigara at viðlíkahalda vanligt slit og elli í leigumálinum.

Um leigumálið ikki lýkur minstukrøv til bústaðir, sambært hesi grein og grein 7, kann leigari seta fram krav um, at útleigari skal umvæla hetta. Um útleigari ikki ger eftir boðum leigarans, hevur leigari møguleika at leggja hetta fyri leigunevndina.

Vanligt viðlíkahald av leigumálinum er ein uppgáva hjá útleigara.

Útleigari skal millum útleigan av íbúðini, bøta um leigumálið. Er tørvur á at bøta um leigumálið, meðan leigari býr í leigumálinum, skulu partarnir gera avtalu um, hvussu hetta skal loysast. Hetta skal tó vera í serligum førum, tá umstøðurnar tala fyri tí. Greinin skal ikki skiljast soleiðis, at ein útleigari í tíð og ótíð skal fara inn í leigumálið at gera ábøtur.

Greinin er frávíkilig. Til ber at avtala annað millum partarnar, men tó ikki til skaða fyri leigara.

Til § 9

Útleigari eigur einans at kunna afturhalda depositum, um skaði er gjørdur á leigumálið. Tað vil siga, at depositum ikki eigur at kunna afturhaldast fyri vanligt viðlíkahald av teimum leigaðu hølunum.

Í punkt 1 fær útleigari heimild at afturhalda pening, um leigumálið ikki er í sama standi, sum tá leigari flutti inn. Fyri at skjalprógva, hvørjum standi leigumálið er í, er skilagott, um ein av pørtunum hevur tikið myndir av leigumálinum, áðrenn flutt varð inn. Annars skal innflytingarfrágreiðingin eftir grein 5 nýtast.

Undir punkt 2 skal leigari rinda húsaleigu. Um hetta ikki verður gjørt, hevur útleigari rætt til at afturhalda depositum fyri hesa upphædd.

Undir punkt 3 kann útleigari, um hann kann prógva, at hann hevur havt fíggjarligt tap av leigara, afturhalda depositum fyri hetta. Fíggjarligt tap kann vera annað enn bert at missa reiðan pening. Onnur viðurskifti kunnu ávirka fíggjarligt tap, til dømis at ymiskt skal skiftast út í leigumálinum. Vanligt slit og elli skal í hesum føri síggjast burtur frá.

Fyri at sleppa undan møguligum trætum er í stk. 3 sett inn regla um, at ágóðin av møguligum rentum frá depositum, skal fella til útleigara.

Til § 10

Endamálið við greinini er at tryggja leigumálið, soleiðis at broytingar ikki verða gjørdar, uttan at útleigari gevur loyvi til hetta skrivliga. Leigari hevur onga heimild at broyta upp á leigumálið av sínum eintingum. Broytingar skulu ikki misskiljast við innrætting hjá leigara. Dømir um broytingar kunnu vera, um leigari ger ella flytur ein vegg, flytur kontaktir, køk, køkselementir, baðirúmsbroytingar o.a.

Um broytingar verða gjørdar á leigumálið, sum útleigari ikki hevur givið skrivligt loyvi til, hevur útleigari heimild til at biðja leigara broyta hetta innan eina rímiliga freist. Ein tílík freist verður sett, alt eftir hvussu stór broytingin er, og hvussu langa tíð tað kann taka at rætta hetta. Um leigari ikki ger eftir boðum frá útleigara, kann hann sjálvur bøta um hetta fyri leigarans rokning. Annar møguleiki er, at útleigari kann siga leigara upp. 

Í stk. 4 verður kravt av útleigara, at hann skal skjalprógva tær útreiðslur, hann hevur sambært stk. 3.

Til § 11

Hugskotið aftan fyri stk. 1 er, at leigari hevur altíð skyldu til at gjalda húsaleigu til tíðina. Í ásetingini er sett freist á, nær ein húsaleiga skal rindast. Fyrimunurin við hesum er, at ein leigari ikki kann blíva kravdur at gjalda húsaleigu áðrenn 5. í mánaðinum. Avtalur, sum kunnu vera til skaða fyri ein leigara, eru ikki loyvdar.

Vísandi til grein 18 skal ein vinnuligur útleigari harafturat koma við eini áminning til leigaran um at gjalda húsaleigu, áðrenn vinnuligu útleigarin kann siga leigara upp. Sí eisini undir serligu viðmerkingum til grein 18.

Í stk. 1 undir punkt 2 skal ein leigari hava ábyrgd av skaðum, ið gestir ella húsfólk hansara gera. Húsfólk kunnu vera børn leigarans, maki leigarans, fólk, ið metast kunnu sum vanlig húsfólk og eru dagliga í leigumálinum og vanliga sova har, og hava eitt tætt tilknýti til leigaran. Vanligt húsfólk er tó ikki ein góður vinur, sum vitjar hvønn dag. Gestir skulu skiljast sum øll hini, ið vitja leigumálið. Tað ger tað sama, um leigari kennir ella ikki kennir gestin, sum er inni í leigumálinum. Leigari heftir eisini fyri gestir, sum húsfólk hansara hava inn við í leigumálið.

Vanligt slit og elli skal leigari ikki hava ábyrgd av. Vanligt slit og elli er samanumtikið ein metingarspurningur. Um luturin (sum t.d. kann vera køliskáp, ovnur, køkspláta, gólv, vindeygakarmur, krani ella annað) er nýggjur, tá leigumálið byrjar, kann ikki væntast, at hetta er niðurslitið og næstan óbrúkiligt, um leigari bert hevur búð í leigumálinum í 1-3 ár, og bert búð fyri seg sjálvan ella saman við einum persóni. Mótsett hesum er, tá leigari hevur búð í leigumálinum í t.d. 5-8 ár ella meira, saman við 2-3 børnum og maka.

Ætlanin við punkt 4 er, at leigari skal geva útleigara atgongd til leigumálið, um tað er stórur tørvur á tí. Við øðrum orðum hevur ein útleigari rætt at fara inn í leigumálið, tá nóg stórur tørvur er á tí. Ein slíkur tørvur er, tá sjálvt leigumálið ella restin av húsinum kann fáa skaða. Til dømis, um eitt rør lekur, aðrir lekar (køliskáp, frystiboks, vindeyga o.a.), eldur, trupulleiki við kloakk (at eitt vask flýtur yvir), orsøk til at halda, at mannskaði er hendur, at oljufýringin hevur brek ella er farin/slóknað.

Tað er eisini ein metingarspurningur, um ein útleigari skal hava atgongd til leigumálið uttan loyvi. Tað er týdningarmikið at meta um, tí ein útleigari skal ikki bara kunna fara inn í leigumálið, uttan so at góðar orsøkir eru til tað. Vandin er annars, at hetta kann misnýtast.

Um tað ikki er bráðneyðugur tørvur, skal útleigari avtala við leigara um at sleppa inn. Ein leigari skal tó ikki seinka útleigara at sleppa inn í leigumálið. Alt eftir hvørjar umstøður eru til tess, skal leigari loyva útleigara inn, so skjótt tað er møguligt fyri báðar partar.

Leigari eigur at vera endurgjaldskyldugur eftir vanligum endurgjaldsreglum fyri skaðar, sum leigari ella fólk hansara av óvart gera á leigumálið.

Galdandi lóggáva um endurgjald og avtalureglur eru annars sum heild galdandi fyri stk. 1. 

Til § 12

Allir skaðar, sum henda sambært hesi lóg, skulu fráboðast útleigara. Skaðar, sum kunnu lýsast sum álvarsligir og hava stóran týdning fyri trygdina, t.d. fíggjarligir, menniskjaligir og annað, skulu fráboðast beinanvegin. Tað vil siga, fatur má fáast á útleigara skjótast gjørligt, eftir at ein sjálvur ella onkur annar hevur staðfest skaðan. Um samskiftistrupulleikar eru orsøkin til, at leigari ikki sjálvur kann boða frá, skal hann skjótast gjørligt boða útleigara frá, at trupulleikarnir eru rættaðir. Samskiftistrupulleikar, ið víst verður á, er t.d. telefon ella onnur samskiftistól. Tað skal kunna prógvast á ein ella annan hátt, at royndir eru gjørdar at fáa fatur á útleigara, um hetta ikki eydnast. Um fatur ikki fæst á útleigara, skulu næstringar hjá útleigara hava boðini.

Aðrar skaðar skal útleigari hava boð um skjótast gjørligt. Við hesum verða krøvini sett lægri um tíðarfreistina til fráboðan. Freist at boða frá hongur saman við, hvussu umfatandi skaðin er.

Til § 13

Greinin er ætlað at gera tað møguligt fyri útleigara at gera umvælingar og broytingar av leigumálinum, meðan útleiga fer fram. Men hetta skal ikki órógva leigara stórvegis, og tí verður sett í stk. 3, at útleigari skal gera hetta arbeiði til minst møguligan ampa fyri leigara. Tað skal kunna prógvast, um slíkt arbeiði tekur ov langa tíð. Samstundis skal ein útleigari kunna tilrættisleggja arbeiðið soleiðis, at arbeiðið kann verða gjørt millum tvey leigumál.

Talan skal vera um týðandi umvælingar og broytingar, ið skulu gerast sambært grein 13, og sum skulu betra um sjálvt leigumálið.

Leigari skal hava fráboðan um slíkt arbeiði 4 vikur, áðrenn arbeiðið fer fram. Hetta fyri at fyrireika og ávara leigara. Á hendan hátt veitir lógaruppskotið leigara eina ávísa trygd fyri, at útleigari ikki bara frá degi til dags, kann koma inn í leigumálið og gera ymisk arbeiðir.

Umvælingar og broytingar, sum greinin umtalar, eru ikki bráðneyðugar umvælingar og broytingar, tí hesar skulu gerast beinanvegin.

Greinin skal ikki nýtast í sambandi við ásetingarnar í grein 7, stk. 2. Í tí greinini hevur leigari gjørt vart við ymiskt, sum leigari ynskir at fáa í rættlag. Hetta kemur sostatt ikki undir kravið um fráboðan áðrenn 4 vikur.

Greinin skal ikki nýtast í sambandi við grein 8, har útleigari hevur skyldu at viðlíkahalda leigumálið. Slíkt arbeiði skal vera gjørt regluligt, tá tørvur er á tí.

Til § 14

Heilt stutt snýr hendan greinin seg um, at útleigari ikki hevur loyvi at nokta leigara at nýta leigumálið til vanligan bústað. Hugskotið er, at lógin heilt stutt ásetir, hvat leigari kann brúka leigumálið til. Vanligur bústaður skal skiljast sum alt tað, ið ein vanligur persónur krevur.

Tað skal vera møguligt at nýta leigumálið til annað enn tað, sum framgongur av lógini, um loyvi fyriliggur frá útleigara. Tó er ikki loyvi at nýta bústaðin til vinnuligt virksemi. Leigulógin fevnir ikki um slík leigumál. 

Til § 15

Um leigari ætlar at framleiga sítt leigumál, má hann biðja útleigara um loyvi. Útleigari, um hann loyvir framleigu, skal vátta hetta skrivliga.

Ein útleigari hevur áhuga fyri, hvør býr í hansara leigumáli. Tí skal ein leigari altíð fyrst spyrja útleigara um loyvi til at framleiga. Ein framleiga skal fylgja ásetingunum sambært grein 4 um krav at brúka leigusáttmálan, sum landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð. Slíkur sáttmáli skapar tryggar karmar millum leigara og útleigara, soleiðis at tann, ið framleigar, eisini fær somu rættartrygd, sum er ásett við lóg.

Ein framleiga skal tulkast soleiðis, at tá fólk, ið ikki hoyra til tað nærmasta húskið, búgva í leigumálinum, er hetta framleiga. Tað er heilt klárt, at framleiga fer fram, tá leigari ikki sjálvur býr í leigumálinum, men at annar/onnur búgva har ístaðin.

Gestir hjá leigara, ið gista og eru á vitjan hjá leigara, eru ikki fevnd av hesi grein. Tey, ið hoyra til tað vanliga húsarhaldið og ikki standa á leigusáttmálanum, kunnu nýta bústaðin eftir rímiligum málistokki.

Tá framleiga er loyvd av útleigara, og sáttmáli er gjørdur, er hartil eitt krav um, at leigarin skal geva sínum útleigara eitt avrit av skrivligu framleiguavtaluni. Avritið skal handast, áðrenn framleigan byrjar, so vissa er fyri, at tryggu og skipaðu karmarnir í lógini eru í lagi.

Skaðar, sum henda í leigumálinum, meðan framleiga er, verða goldnir av framleigara. Vanligar endurgjaldsreglur eru galdandi.

Til § 16

Ásetingin snýr seg um, nær ein leigari kann siga leigumálið upp, tá hann ikki ynskir longur at leiga. Ein freist er sett á hesa uppsøgn. Hetta fyri at útleigari skal kunna hava eitt ávíst tíðarskeið til at finna ein nýggjan leigara. Freistin er sett til 1 mánað og til endan av einum mánaði. Tað vil siga, at tá leigari skal siga leigumálið upp, ger hann hetta, tá ið hann ynskir tað. Freistin er frá tí degi hann sigur upp, og ein mánað fram, og til endan av mánaðinum. Soleiðis er freistin í minsta lagi ein mánað.

Dømi um freist er, at sigur leigari leigumálið upp tann 15. juni, so er hann ikki leysur av at gjalda húsaleigu fyrr enn tann 31 juli. Eitt annað dømi er, at leigari sigur upp tann 30. juni, so er hann eisini leysur av leigumálinum tann. 31. juli. Tað stendur frítt til leigara at flyta út áðrenn, men húsaleigan skal gjaldast, til uppsagnarfreistin er úti. Hartil er kravið, at partarnir í felag skulu sýna leigumálið sambært grein 5, stk. 2.

Í stk. 2 er sett krav um, at ein uppsøgn skal vera skrivlig. Í eini uppsøgn skal tað skjalprógvast við navn, at leigari vil siga upp og uppsøgnin skal dagfestast.

Um leigari og útleigari gera eina tíðaravmarkaða avtalu um longdina av leigumálinum, gongur leigan út, tá tann avtalaða tíðarfreistin er úti. Slíkar avtalur skulu standa í leigusáttmálanum. Partarnir kunnu altíð avtala, at leigumálið bert verður leigað til leigara í eitt ávíst tíðarskeið. Partarnir kunnu eisini leingja um hetta tíðarskeiðið. Hetta skal so skoytast upp í leigusáttmálan.

Reglan er frávíkilig í tann mun, at avtala kann gerast viðvíkjandi uppsagnarfreist fyri styttri ella longri tíðarskeið. Tað vil siga, at reglan kann frávíkjast til fyrimuns fyri leigara.

Til § 17

Ein ikki vinnuligur útleigari, ið er ein útleigari, sum í mesta lagi leigar út trý leigumál, hevur eina øðrvísi lógarreglu um uppsøgn, enn ein vinnuligur útleigari. Freistin hjá einum ikki vinnuligum útleigara at siga einum leigara upp er 2 mánaðir, til endan av einum mánaði. Freistin skal skiljast sum omanfyri nevndu dømir undir grein 16, at minsta freist er 2 mánaðir, sum er galdandi frá tí degi, uppsøgnin verður latin leigara, (um uppsøgnin verður latin tann 15. juni, skal leigari út úr leigumálinum tann 31. august).

Sammett við vinnuligar útleigarar hevur ein ikki vinnuligur útleigari møguleika at siga leigara upp uttan serliga grundgeving. 

Ein av grundgevingunum fyri, at ikki vinnuligir útleigarar kunnu siga leigara upp uttan orsøk, er, at neyðugt er, at útleigari, sum leigar síni egnu sethús ella partar av hesum út, skal hava rímiliga lætt vit at sleppa av aftur við leigara, tí mett verður, at møguleikin fyri, at útleigari velur møguliga útleigan frá, er stórur, um tað verður ov trupult at sleppa av við leigara.

Mett verður, at flestu  útleigarar, sum leiga út partar av húsi sínum, ikki hava fleiri enn trý leigumál.

Í stk. 2 er sett krav um, at ein uppsøgn skal vera skrivlig. Í eini uppsøgn skal tað skjalprógvast, at leigari er uppsagdur, navnið hjá leigara skal standa á, og uppsøgnin skal dagfestast.

Til § 18

Greinin fevnir um øll onnur leigumál enn tey, ið eru nevnd í grein 17. Í greinini verða nevndar nakrar serligar orsøkir fyri uppsøgn.

Ein vinnuligur útleigari, tað er ein útleigari, ið leigar meira enn trý leigumál út, kann bert siga einum leigara upp, eftir reglunum í hesi grein.

Í stk. 1 verður nevnt, at uppsagnarfreistin er 4 mánaðir, til endan av einum mánaði. Sum omanfyri nevndu dømi, skal hetta skiljast soleiðis, at um uppsøgnin verður latin tann 15. juni, skal leigari út tann 31. oktober. Um uppsøgnin verður latin tann 30. juni, heldur leigumálið eisini uppat tann 31. oktober.

Mett verður ikki, at tað er neyðugt at taka somu atlit til vinnuligar útleigarar sum til ikki vinnuligar útleigarar. Teir hava ikki í sama mun tørv á at brúka leigumálið sjálvir, og skulu heldur ikki búgva undir sama taki sum leigari.

Í stk. 2 verða nevndar treytirnar fyri, nær ein vinnuligur útleigari kann siga einum leigara upp. 

Undir punkt 1 sæst greitt, tá útleigari sjálvur skal búgva í leigumálinum. Útleigari má veruliga hava til endamáls at nýta leigumálið. Til dømis er tað ikki nóg mikið, at útleigari ynskir at nýta leigumálið til at gista í 2 ferðir um vikuna.

Undir punkt 2, tá leigumálið skal rívast niður ella byggjast um. Orsøkirnar til, at hesi viðurskifti skulu vera haldgóð sæð frá tí sjónarmiði, at niðurríving ella umbygging skal vera neyðugt. Umbygging er ikki tað sama sum umvæling og broyting sambært grein 13. Ein umbygging skal skiljast soleiðis, at tað verður neyðugt fyri leigara at flyta út. Til dømis er tað at seta eina hurð í ikki nóg góð grundgeving fyri, at leigari skal flyta út. Harafturímóti eru arbeiðir sum stórar endurnýggingar umfatandi køk, baðirúm, nýggj rør, vatnleiðing, hita- og ravmagnsinnleggingar og niðurríving av berandi veggjum mett at vera so víðtøkin, at leigumálið tá kann sigast upp eftir punkt 2. Annað, ið kann verða tengt at hesum, er, hvat slíkt arbeiði kostar. Jú dýrari eitt arbeiði er, tess størri orsøk er at halda, at stórvegis broytingar verða gjørdar.

Undir sama punkti skal eisini havast í huga, um tað er neyðugt hjá leigara at flyta út. Um hetta ikki er neyðugt, talar tað ímóti møguleikanum at siga leigumálið upp.

Punkt 3 verður at skilja sum reglan stendur. Uppsøgn er loyvd, tá leigari ikki rindar húsaleigu. Útleigari skal harafturat koma við eini áminning um, at húsaleigan skal gjaldast beinanvegin. Um áminningin ikki verður fylgd, tá kann útleigari siga leigara upp.

Í punkt 4 hevur útleigari enn ein møguleika at siga leigara upp. At yvirhalda siðiligan atburð merkir, at leigari skal hava slíka medferð, sum roknað verður við av vanligum fólki. Tað vil siga, at ávísur bági má góðtakast, tí øll ikki hava somu meining, tá ræður um atburð. At hava siðiligan atburð vísir millum annað á, at einki ólógligt er loyvt. Atburður av ekstremum slagi er ikki loyvdur, og at gera seg inn á fólk ella leigumálið, so tað er til stóran ampa fyri leigumálið, útleigara ella fólk annars, er heldur ikki loyvt.

Reglan í punkt 4 sigur eisini, at tað skal vera neyðugt hjá leigara at flyta út úr leigumálinum vegna slíkan atburð.

Undir punkt 5 er heimild hjá útleigara at siga leigara upp, tá týðandi orsøkir tala fyri hesum. Hetta punkt fevnir heldur breitt, og er at skilja sum ein annar útvegur hjá einum útleigara at koma burtur úr leiguavtalu við leigara.

Týðandi orsøkir kunnu vera nógvar, og reglan skal eisini tulkast soleiðis. Aftur her er tað relativt fyri hvønn einstakan borgara, hvat er ein týðandi orsøk ella ikki. Tað týdningarmesta er, at ein útleigari kann siga leigara upp, um leigari er til stóran ampa fyri útleigara. Um útleigari hevur støðugar trupulleikar við leigara, kann hetta tala fyri at siga leigumálið upp.

Í stk. 3 er sett krav um, at ein uppsøgn skal vera skrivlig. Í eini uppsøgn skal tað skjalprógvast, at leigari er uppsagdur, navnið hjá leigara skal standa á, og uppsøgnin skal dagfestast. Samstundis skal grundgeving fyri uppsøgn standa á.

Til § 19

Reglan um fráboðan er sett fyri at verja leigara ímóti, at leigan ikki bara uttan ávaring verður hækkað. Tað er at meta sum ov órímiligt fyri leigara. Freistin er somuleiðis sett fyri, at leigari skal hava møguleika at sleppa sær burtur úr leigumálinum, áðrenn leigan verður hækkað. Uppsagnarfreistin fyri leigara er nevnd í grein 16, og er hon styttri enn freistin í hesi grein.

Til § 20

Um útleigari ikki heldur seg til ásetingarnar í leigusáttmálanum, verður hann mettur at vera í mishaldi. Leigari kann tá biðja útleigara steðga mishaldinum, annars hevur leigari møguleika at siga

leigumál upp uttan nakra freist, sambært grein 16. Tað vil siga, at leigari kann fara úr leigumálinum beinanvegin.

Tað er eitt krav, at leigari ger hetta skrivliga. Somuleiðis er krav um, at leigari ger hetta innan  rímiliga freist. Ein rímilig freist skal metast út frá tí, ið mishaldið snýr seg um. Um mishaldið krevur tíð at steðga, krevur hetta eina longri freist enn lættari mál. Freistin skal síggjast í sambandi við mishaldið, og skal metast í hvørjum einstøkum føri út frá, hvussu stórt og umfatandi mishaldið er.

Ein leigari kann krevja endurgjald fyri útreiðslur, sum eru komnar av hesum mishaldi. Skjalprógvast skal, um leigari hevur havt neyðugar og beinleiðis útreiðslur av hesum mishaldi. Verandi lóggáva um endurgjaldsreglur er galdandi í hesum sambandi.

Til § 21

Hugsanin við ásetingunum í grein 21, er tann sama sum við grein 20. Í hesum føri er talan um, tá  leigari er í mishaldi.

Um leigari ikki heldur seg til skyldur sínar sambært leigusáttmálan, er hann í mishaldi. Leigari kann fáa eina freist frá útleigara til at steðga mishaldinum. Hesi boð skulu vera skrivlig, og freistin hjá leigara er 8 dagar frá tí degi, leigari fær boðini. Um boðini ikki verða fylgd, hevur útleigari møguleika at siga leigara upp beinanvegin. Útleigari er ikki bundin av freistini í grein 17 og grein 18.

Til § 22:

Fleiri ásetingar í hesi lóg eru “præceptivar”. Tað vil siga, at tær greinar, ið standa í hesi grein, grein 22, kunnu ikki broytast við avtalu til nakað, sum kann vera til skaða fyri leigara.

Avtalur kunnu altíð gerast, treytað av, at hetta er til fyrimuns fyri leigara. Hetta er aktuelt, tá leigari møguliga fær eina betri rættarstøðu. Sum dømi kann nevnast, at leigari kann fáa eina betri uppsagnartíð, enn ásett er í lógini. Ístaðin fyri at hava freist sambært grein 16, kann útleigari avtala við leigara eina freist fyri at siga leigumálið upp uppá t.d. 1 dag. Leigari kann eisini fáa tann tryggleikan, at leigumálið, ongantíð verður sagt upp. Sum dømi kann nevnast eina longri freist, 12 mánaða freist, í mun til ásettu freist í grein 17 og grein 18.

Ein avtala skal altíð vera skrivlig og eigur at skjalprógvast. Í leigusáttmálanum er ein teigur, har partarnir kunnu seta slíkar avtalur.

Til § 23:

Til stk. 2 verður nevnt, hvør skal manna leigunevndina. Landsstýrismaðurin velur ein formann og tveir limir, sum skulu virka í eitt fýra ára skeið. Í stk. 2 verður eisini nevnt, hvørjar førleikar limirnir skulu hava.

Stk. 3 loyvir landsstýrismanninum at áseta neyvari reglur fyri, hvussu nevndin skal virka.

Størsta broytingin í mun til galdandi leigulóg er, at sorinskrivarin ikki longur er føddur formaður.

Lógaruppskotið leggur upp til eina meiri virkna leigunevnd, og tí er tað í størri mun neyðugt at taka atlit til, at mál verða kærd fyri rættin, og at sorinskrivarin tí ikki skal verða forðaður í at viðgera málið, tí hann so hevði verið ógegnigur.

Til § 24

Neyðugt er, at leigunevndin fær heimild at taka avgerðir um allar ósemjur, sum stinga seg upp millum partarnar, og avgerðir hjá leigunevndini kunnu leggjast beinleiðis fyri fútarættin.

Í stk. 3 fær leigunevndin heimild at taka avgerðir og somuleiðis møguleika fyri at geva kærum steðgandi virknað, til avgerð er tikin í málinum.

Til § 25

Greinin heimilar leigunevndini at áseta eina leiguupphædd. Um leigari og útleigari ikki hava avtalað eina upphædd fyri leigu, kann tað leggjast fyri leigunevndina.

Endamálið við grein 25 er fyrst og fremst, tá ongin skrivlig avtala fyriliggur, og ósmeja tekur seg upp um leiguupphæddina.

Leigunevndin skal gera eina meting út frá síni vitan um leigumarknaðin og skal hyggja eftir, hvat rákið er í samfelagnum. Leigunevndin skal eisini hyggja eftir upphæddini á leigu í samsvarandi leigumálum. Millum annað verður hugsað um, hvar leigumálið liggur, góðskan á leigumálinum og støddin á leigumálinum.

Neyðugt er hjá leigunevndini at hava heimild at áseta leiguupphædd, tá leiguupphædd ikki er avtalað millum partarnar.

Til § 26

Kærir sambært hesi áseting skulu tulkast vítt. Í øðrum orðum vil hetta siga, at ein kæra kann fevna vítt um. Til dømis kunnu ymiskar ósemjur stinga seg upp millum partarnar í eini leiguavtalu, ella at leigusáttmálin ikki verður yvirhildin partanna ímillum.

Ein kæra kann sendast inn av øðrum enn sjálvum pørtunum í eini leiguavtalu. Ì lógartekstinum stendur, at ein kæra kann sendast inn av tí, sum annars hevur týðandi áhuga í málinum. Tað skal ikki skiljast sum so, at ein og hvør kann senda eina kæru inn. Fyri onnur, sum ikki eru partar av eini leiguavtalu, er krav um, at hesi skulu skjalprógva á ein ella annan hátt, at viðkomandi hevur týðandi áhuga í málinum, áðrenn loyvi verður givið at kæra. Leigunevndin skal meta um, út frá prógvum, møguligum váttanum og grundgevingum, um onnur hava nóg týðandi áhuga til at kunna kæra.

Hugskotið handan stk. 1 er millum annað, at meginreglurnar í fyrisitingarlóggávuni eisini kunnu nýtast sum ein vegleiðing fyri at nágreina, hvør hevur týðandi áhuga í einum máli.

Til § 27

Greinin inniheldur krav um, at kærur skulu vera skrivligar.

Til § 28

Grein 28 heimilar leigunevndini at krevja upplýsingar, um tørvur er á hesum. Hevur leigunevndin  tørv á at fáa ymiskt tilfar til vega fyri at kunna taka eina avgerð í einum máli ella fyri sítt virksemi sum heild, er heimild til tað. Innheinting av elektróniskum upplýsingum er eisini umfatað av ásetingini.

Leigunevndin hevur heimild at sýna eitt leigumál, um tørvur er á tí. Fyri ikki at gera seg ov nógv inn á frælsið hjá leigara, hevur leigunevndin bert heimild til tílíkt sýn, tá haldgóð orsøk og tørvur er á tí. Leigunevndin skal í slíkum førum geva leigara boð um tað, áðrenn sýning fer fram. Um ein leigari ella útleigari noktar sýn, kann tað koma honum sjálvum til skaða. Hetta tí, at leigunevndin sostatt ikki hevur góðan møguleika fyri at leggja annað til grund, enn teir pástandir, ið frammanundan eru í einum máli.

Til § 29

Í hesi grein verður staðfest, at møguleiki ikki er at kæra avgerðir, ið leigunevndin hevur tikið, til annan fyrisitingarmyndugleika.

Til § 30

Ein leigunevnd kann geva boð til ein part, um viðkomandi ikki letur upplýsingar, sum leigunevndin kann krevja eftir hesi lóg. Um leigunevndin hevur trupult við at gera eina niðurstøðu ella taka eina avgerð í einum máli, orsakað av manglandi upplýsingum frá einum parti, er møguligt at geva einum parti boð. Tað kann koma fyri, at ein útleigari ella ein leigari tilvitað hálar eitt mál ella eina avgerð so mikið langt út, at hetta kann verða tyngjandi fyri partarnar og leigunevndina. Ì slíkum dømi kann leigunevndin koma í ta støðu at geva einum parti boð. Soleiðis hevur ein leigunevnd eisini møguleika fyri at fáa ymisk viðurskiftur í rættlag hjá pørtunum. Í grein 23, stk. 1 hevur leigunevndin generelt eftirlit við lógini. Grein 30 snýr seg um dagsektir í sambandi við boð, givin eftir hesi lóg.

Henda grein loyvir leigunevndini at áleggja dagliga sekt til tann, ið ikki aktar leigunevndina. Leigunevndin ger av sektarupphæddina. Leigunevndin metir, alt eftir hvussu týdningarmikið málið er, hvussu stór upphæddin skal vera.

Til § 31

Bøtur skulu vera í minsta lagi 2.000 kr. Er talan um endurtøkubrot innan fyri eitt 5 ára skeið, verður bótin hækkað 50% hvørja ferð. Harumframt verða upphæddirnar prístalsviðgjørdar árliga.

Í grein 4, stk. 2 hevur ein útleigari ábyrgd av, at ein leigusáttmáli verður nýttur. Um hann brýtur hesa áseting, kann útleigarin verða revsaður eftir hesi grein. Hetta er fyri at tryggja, at allir partar á leigumarknaðinum nýta ein standard leigusáttmála.

Um peningur verður goldin sum ein liður á brot á grein 6, kann hesin krevjast aftur til eina og hvørja tíð.

Grein 31, stk. 3 vísir til lógarbrot sambært grein 31, stk. 1. Onnur mál eru sostatt alt tað, sum ikki kemur undir grein 31, stk. 1.

Til § 32

Gildiskomuregla.

Til § 33

Ásetingin í stk. 2 hevur til endamáls at tryggja, at verandi leigumál, fevnd av galdandi lóg, framvegis kunnu viðgerast, tó av nýggju leigunevndini. Nýggja leigunevndin skal viðgera málið eftir ásetingunum í gomlu lógini - ítøkiliga er talan um §§ 1-10 og §§ 14-15.

1. viðgerð 27. november 2007. Málið beint í trivnaðarnevndina

Málið fall burtur sbr. stýrisskipanarlógini § 15, stk. 3, tí at løgtingsval varð útskrivað tann  6. desember 2007 til at verða tann 19. januar 2008, og málið ikki var liðugt viðgjørt á tingi fyri valið.