Ungdómstingiš 2006-02-06-EJ

 

Formansins vęlkomstrųša

 

Tingfundurin er settur!

Soleišis byrjar ein vanligur tingfundur, og soleišis byrja vit eisini ķ dag, tį tit ungdómstinglimir, ķ 2 dagar yvirtaka tingsalin fyri at seta dagsskrįnna, viš tykkara evnum, sum tit halda eru tżdningarmikil at seta “ljóskastaran” į.

Eg fari at bjóša tykkum at vera hjartaliga vęlkomnum, bęši nęmingum og lęrarum.

 

Ungdómsting į fyrsta sinni

Hetta er fyrstu ferš, at Ungdómsting veršur hildiš ķ Fųroyum. Formansskapurin avgjųrdi seinasta vįr, at skipast skuldi fyri einum slķkum. Grannalond okkara hava góšar royndir av hesi skipan,  sum flest ųll viš jųvnum millumbilum skipa fyri. Hetta er ein góšur hįttur at fįa fųroyska ungdómin virknari ķ samfelagskjakinum og at luttaka ķ fólkaręšinum.

Taš eru jś tit, sum tį tķšin er komin, skulu taka yvir og halda fram viš nżmótansgeršini av samfelagnum.

 

Fyrireikingar
Fyrireikingarnar fóru ķ gongd, og nś sita tit her, tey fyrstu, sum fįa hųvi at royna, hvussu taš er at “fųra politikk ķ hjartanum av fólkaręšinum ķ Fųroyum”. Ķ sjįlvum Lųgtinginum, sum sambęrt sųgumonnum er besta boš upp į elsta ting ķ Evropa

 

Fólkaręši
Sum tit ųll vita, so hava vit her ķ landinum fólkaręši – demokrati – vit meta taš sum  nakaš gott og eina sjįlfylgju, men hetta er ikki komiš av sęr sjįlvum, men tķ at fólk gjųgnum įhundrašir hava strķšst fyri tķ.

 

Demokratiiš – fólkaręšiš – er nakaš av tķ dżrabarasta, vit eiga. Fólkaręšiš er ikki nakaš, sum er giviš einaferš fyri allar tķšir, ella nakaš, sum kemur av sęr sjalvum. Taš er ein skipan, sum ųll dagliga mugu virka fyri, fara vęl um og verja. Lųgtingiš sjįlvt er hornasteinurin ķ okkara fólkaręši.

 

Hetta er ein av grundunum til, at vit hava bjóšaš tykkum her ķ dag – fyri at tit so tķšliga sum mųguligt skulu uppliva hetta og lęra, hvussu taš virkar. Ongantķš betur enn um skślin ķ framtķšini fęr taš sum ein fastan tįtt įr um įr at halda ungdómsting.

 

Endamįl
Endamįliš viš Ungdómstinginum er sostatt at geva tykkum stųrri innlit ķ arbeišiš hjį Lųgtinginum og at vķsa tykkum ķ verkiš, hvussu avgeršarmannagongdir virka ķ einum fólkaręši, vónandi viš tķ śrtsliti, at tit verša ein virknari partur av sjįlvum fólkaręšinum.

Tį vit sendu innbjóšingarnar śt til hetta Ungdómstingiš, var ein vissur spenningur um, hvussu hetta fór at verša móttikiš. Vit hųvdu sjįlvandi vónaš, at undirtųkan fór at verša stór, og at vit kundu manna Ungdómstingiš viš skślanęmingum śr ųllum valdųmunum. Taš vķsti seg tó, at tį iš freistin at senda uppskot inn var śti, vóru 9 uppskot komin inn frį 4 flokkum. Ikki heilt tann undirtųkan, sum vit hųvdu vónaš.

 

Framtķšarvónir
Taš er tó at glešast um, at tykkara skślar hava tikiš av avbjóšingini, og hava gjųrt eitt stórt arbeiši viš at fyrireika uppskot at leggja fyri Ungdómstingiš og fyrireika spurningar, sum tit ętla at seta lųgmanni og landsstżrismonnunum.

 

Hvųr veit, kanska fer onkur av okkara tingfólkum, sum dagliga arbeiša viš lógarsmķši, at fįa ķblįstur av tykkara uppskotum, og fara at taka tįttin upp. Og kanska fara spurningarnir frį tykkum til lųgmann og landsstżrismenninar at fįa teir at hugsa um tykkara hugskot og leiklut, tį teir ķ tķ dagliga skulu umsita sķni ųki.  

 

Tit kunnu viš hesum eisini vera viš til at kveikja įhugan hjį ųšrum ungum til at luttaka ķ einum slķkum tiltaki eina ašru ferš, soleišis at hesi mųguliga fįa eyguni upp fyri, at taš kann lata seg gera at fįa įvirkan viš at luttaka.

 

 

Frįgreišing um tingarbeiši
Eg sum tingformašur glešist um, at tit hava gjųrt eitt so stórt arbeišiš – og at tit vilja brśka tykkara tķš til hetta. Tit bera boš um, at demokratiiš hevur įhuga eisini hjį ungum fólki.

Ķ dag og ķ morgin fįa tit hųviš at royna taš politiska arbeiši ķ verki

-         tit skulu hava oršaskifti ķ tingsalinum um uppskotini,

-         tit skulu arbeiša ķ nevndum viš uppskotunum og

-         tit skulu atkvųša um uppskotini.

-         Eisini fįa tit hųvi at seta lųgmanni og landsstżrismonnunum spurningar, jśst į sama hįtt sum lųgtingslimir gera.

 

Sum tinglimur fęr ein eitt mandat frį veljaranum, eisini frį teimum, sum man ikki kennir. Tit umboša į sama hįtt ikki bara tykkum sjįlvi, men eisini floksfelagar, foreldur og vinir. Men tit skula minnast til, at tit standa bara til svars fyri tykkum sjįlvum og tykkara samvitsku, taš er tķ tżdningarmikiš, at tit her koma fram viš tykkara egnu meiningum, og at tit samstundis lurta eftir, hvat hini bera fram – taš er eyškenniš hjį demokratinum, ikki at tey flestu, bara tķ tey er flest, hava rętt, men at taš er plįss fyri ųllum. Taš eigur tķ at vera ein av uppgįvunum, umframt at geva tykkara egnu meining til kennar, eisini tryggja, at hini fįa boriš sķni sjónarmiš fram.

 

Grundarlagiš fyri demokratinum er, at eitt opiš oršaskifti fer fram – vit sķggja taš strķš, sum ķ hesum dųgum fer fram ķ Evropa, har fjųlmišlafólk strķšast fyri at tryggja talu- og skrivifręlsiš, og hvussu bólkar ķ įvķsum einaręšislondum ųsast upp og arbeiša ķmóti. Tali- og skrivifręlsi “ ytringsfrihed “ er grundlógarfestur ręttur hjį hvųrjum einstųkum ķ okkara samfelag. Taš fylgir tķ eisini ein stór įbyrgd viš tķ frķa oršinum – (ansast mį eftir, at vit ikki byrta ófriš ella sęra onnur menniskju).

 

Ķ dag hava tit mųguleikan frį tingsins rųšarapalli at siga tykkara hugsan um višurskifti, sum tit halda eiga at vera ųšrvķsi ella betri.

  

Eg vóni, at arbeišiš hesar bįšar dagarnar fer at ųkja um tykkara įhuga fyri politikki. Vónandi fara tit at uppliva, at man kann fįa sķni sjónarmiš ķgjųgnum, serliga um man argumenterar vęl og hevur fyrireikaš seg vęl, men eisini at tit sķggja tżdningin av at lurta, gera semjur og rašfesta.

 

Vónandi fara tit at lęra nakaš hesar dagar, sum tit kunnu bera vķšari.

 

Eg skal takka tykkum nęmingum og lęrarum, sum eru her, og floksnęmingum, sum eru eftir har heima, fyri eitt gott fyrireikingararbeiši og įhugan fyri tiltakinum.

 

Uppgįvan hjį męr er at stżra fundinum. Umframt meg fer Vilhelm Johannesen,  2. nęstformašur, eisini at loysa av ķ formanssessinum. 

 

Ųll starvsfólkini ķ Lųgtinginum hava ķ dag og ķ morgin eina uppgįvu, og taš er at hjįlpa tykkum viš tykkara uppgįvu her ķ tinginum, og ķ nevndunum, so tit skula ikki smęšast fyri at bišja tey hjįlpa tykkum.

 

Góša eydnu viš tingarbeišinum. Eg ynski, at tit umframt taš įlvarsliga tingarbeišiš fįa tveir stuttligar dagar, har sum tit finna nżggjar vinir, og at tit aftanį kunnu siga (sum taš eitur į nśtķšar ungdómsmįli): At taš var virkuliga skeg og kul.

hjartaliga vęlkomin.